ธรรมสังคณี
หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ส่วน: มาติกา จำนวนตอน: 567 ตอน
สารบัญ
- Dhs 1 - ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- Dhs 2 - ปีติสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้วยปีติ สุขสหคตา ธมฺมา ธรรมสหรคตด้...
- Dhs 3 - หีนา ธมฺมา ธรรมทราม มชฺฌิมา ธมฺมา ธรรมปานกลาง ปณีตา ธมฺมา ธร...
- Dhs 4 - กรุณา วิย สตฺเตสุ ปญฺายสฺส มเหสิโน เยฺยธมฺเมสุ สพฺเพสุ ปวต...
- Dhs 5 - พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นเทพ ของเทพ เป็นผู้นำพิเศษ ผู้อันภิ...
- Dhs 6 - บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า อภิธรรม ถามว่า ชื่อว่า อภิธรรม เพราะอ...
- Dhs 7 - จริงอยู่ เพ่งถึงพระสูตรแล้ว พระพุทธองค์ทรงจำแนกขันธ์ ๕ ไว้ โ...
- Dhs 8 - ว่าโดยการกำหนดปกรณ์ พระอภิธรรมนี้ทรงตั้งไว้ด้วยอำนาจปกรณ์ ๗ ...
- Dhs 9 - กรณ์) มาโดยลำดับ พอถึงกถาวัตถุ ก็ทรงตั้งมาติกา (แม...
- Dhs 10 - ข้อความธรรม
- Dhs 11 - หาพระมหากัจจายนเถระแล้ว ถามเนื้อความแห่งมาติกาที่พ...
- Dhs 12 - พวกภิกษุเหล่านั้นเข้าไปเฝ้าพระศาสดาแล้วทูลถามเนื้อความนั้น พ...
- Dhs 13 - บรรดาปกรณ์ทั้งเจ็ดนั้น ในปกรณ์ธรรมสังคณีมีวิภัตติ (คือการจำแ...
- Dhs 14 - ในลำดับต่อจากรูปกัณฑ์นั้น ชื่อว่า นิกเขปราสิ พระผู้มีพระภาคเ...
- Dhs 15 - ธรรมสังคณีปกรณ์ คือ จิตตวิภัตติ รูปวิภัตติ นิกเขปะ และอรรถโช...
- Dhs 16 - ในลำดับต่อจากวิภังคปกรณ์นั้น ชื่อว่า ธาตุกถาปกรณ์ ทรง จำแนก ...
- Dhs 17 - วิปฺปยุตฺเตน สงฺคหิตํ อสงฺคหิตํ - ธรรมที่สงเคราะห์กันได้ ธรร...
- Dhs 18 - ในลำดับแห่งยมกปกรณ์นั้น ชื่อว่า มหาปกรณ์ แม้คำว่า ปัฏฐาน ดัง...
- Dhs 19 - ั้น ธรรมนี้คือ ติกะ ๒๒ ทุกะ ๑๐๐ ชื่อว่า มาติกาแห่ง...
- Dhs 20 - นัยทั้ง ๖ อันสขุมลึกซึ้งในธรรม อนุโลม อย่างนี้ คือ ติกปัฏฐาน...
- Dhs 21 - บัดนี้ เพื่อการรู้แจ้งถึงความที่พระอภิธรรมนี้เป็นธรรมลึกซึ้ง...
- Dhs 22 - มหาสมุทร พึงทราบว่า ชื่อ ชลสาคร มหาสมุทรนั้นลึก ๘๔,๐๐๐ โยชน์...
- Dhs 23 - ดังได้สดับมา พระเถระชื่อว่า มหานาตติมิยติสสทัตตะ เมื่อไปสู่ฝ...
- Dhs 24 - สัพพัญญุตญาณ ชื่อว่า ญาณสาคร
- Dhs 25 - จริงอยู่ ปาฏิหาริย์ที่พระองค์ทรงทำที่มหาโพธิบัลลังก์ก็ดี ทำส...
- Dhs 26 - เมื่อพระศาสดา ทรงพิจารณาธรรมอันละเอียดสุขุมตามความสบาย ด้วยพ...
- Dhs 27 - ทิศาภาคทั้งหลายรุ่งโรจน์แล้ว เหมือนเกลื่อนกล่นด้วยขีรธาราที่...
- Dhs 28 - โดยส่วนเบื้องขวางทั้งหลาย พระรัศมีแล่นไปสู่โลกา ทั้งหลายอันห...
- Dhs 29 - นี้ชื่อว่า เทศนาด้วยพระหฤทัยก่อน ครั้นเมื่อความเป็นอย่างนั้น...
- Dhs 30 - จริงอยู่ พระอานนทเถระเป็นพหูสูต ทรงพระไตรปิฎกยืนอยู่แล้ว โดย...
- Dhs 31 - แม้พระธรรมเสนาบดีสารีบุตรเถระก็ไปในที่นั้น กระทำวัตรต่อ พระส...
- Dhs 32 - ฝ่ายพระสารีบุตรเถระก็นำธรรมที่พระศาสดาทรงแสดงแล้ว ๆ มา แสดงแ...
- Dhs 33 - ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลายย่อม ปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียร เพ่...
- Dhs 34 - พระสัทธรรมที่ประกาศอมตะที่พระองค์ตรัสไว้ ๔๕ พรรษาในระหว่าง พ...
- Dhs 35 - ปกรณ์ ๗ มีธรรมสังคณีเป็นต้น ชื่อว่า อภิธรรมปิฎก
- Dhs 36 - จริงอยู่ พระสูตรนั้นย่อมแสดงประโยชน์ทั้งหลายอันต่างโดยประโยช...
- Dhs 37 - ส่วนพระอภิธรรม บัณฑิตกล่าวว่า พระอภิธรรม เพราะเหตุที่ใน อภิธ...
- Dhs 38 - ว่าด้วยความหมายที่ไม่ต่างกันของปิฎก อนึ่ง ในปิฎกทั้ง ๓ นี้ บ...
- Dhs 39 - ว่าด้วยความหมายคำว่าปิฎกที่แตกต่างกัน ก็ครั้นทราบอย่างนี้แล้...
- Dhs 40 - อนึ่ง ปิฎกที่หนึ่ง เรียกว่า สังวราวรกถา เพราะพระผู้มีพระภาคเ...
- Dhs 41 - อนึ่ง ในปิฎกทั้ง ๓ นี้ แต่ละปิฎกพึงทราบคัมภีรภาพ (ความลึกซึ้...
- Dhs 42 - บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบคัมภีรภาพแม้ทั้ง ๔ อย่าง ในปิฎกทั้ง ๓ เห...
- Dhs 43 - บรรดาปริยัติเหล่านั้น ปริยัติที่ถือเอาไม่ดี คือเรียนเพื่อเหต...
- Dhs 44 - ส่วนปริยัติใด อันบุคคลเรียนดีแล้ว คือหวังอยู่ซึ่งความบริบูรณ...
- Dhs 45 - อนึ่ง ภิกษุผู้ปฏิบัติผิดในพระวินัย เป็นผู้มีความสำคัญว่าไม่ม...
- Dhs 46 - ภิกษุผู้ปฏิบัติผิดในพระไตรปิฎกนี้ ย่อมถึงความวิบัติอันต่างด้...
- Dhs 47 - ตอบว่า เพราะเป็นที่ประชุม และเป็นที่อาศัยอยู่แห่งพระสูตรทั้ง...
- Dhs 48 - ขุททกนิกาย เป็นไฉน
- Dhs 49 - พระพุทธพจน์ ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ พระพุทธพจน์ ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขั...
- Dhs 50 - ก็ในการอวสานแห่งการสังคายนาพระพุทธพจน์นั้น มหาปฐพีนี้ได้ สั่...
- Dhs 51 - ภิกษุรูปหนึ่งซึ่งนั่งอยู่ในที่นั้น ได้ถามพระธรรมกถึกว่า ดูก่...
- Dhs 52 - ก็มหาโคสิงคสูตร เป็นสูตรสำคัญกว่าสูตรแม้นี้ เพราะเหตุที่เป็น...
- Dhs 53 - จริงอยู่ ได้ยินว่า ภิกษุผู้ทรงพระอภิธรรมเท่านั้น ชื่อว่า พระ...
- Dhs 54 - แม้หากบุคคลพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ถ้าหากพระอภิธรรมเป็นพุทธภาษิต...
- Dhs 55 - ส่วนพระติสสคุตตเถระผู้อยู่ในมัณฑลารามได้นำปเทสวิหารสูตรนี้มา...
- Dhs 56 - ฝ่ายพระสุธรรมเทวเถระผู้อยู่ในคามวาสี เมื่อจะเปลี่ยนแปลงธรรมท...
- Dhs 57 - คำถามว่า พระอภิธรรมนี้ ให้เจริญมาด้วยอะไร มีคำตอบว่า ให้เจริ...
- Dhs 58 - จริงอยู่ พระอภิธรรมนี้ อันพระเถระทั้งหลายมีอาทิอย่างนี้ คือ ...
- Dhs 59 - ได้ยินว่า ในที่สุดแห่งสี่อสงไขยยิ่งด้วยแสนกัปถอยไปแต่ภัทรกัป...
- Dhs 60 - จริงอยู่ เรื่องสุเมธดาบสนี้ ท่านกล่าวไว้ในพุทธวงศ์ (ทีปังกรก...
- Dhs 61 - เมื่อมีความเจริญ ความเสื่อมก็จำ ต้องปรารถนา เปรียบเหมือนเมื่...
- Dhs 62 - เราจักทิ้งกายนี้ อันเต็มด้วยซากศพ ต่าง ๆ ไป ดุจถ่ายอุจจาระไว...
- Dhs 63 - บรรดาคาถาเหล่านั้น พระบาลีว่า อสฺสโม สุกโต มยฺหํ ปณฺณสาลา สุ...
- Dhs 64 - บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า สุกโต มยฺหํ แปลว่า เราสร้างไว้ดีแล้ว
- Dhs 65 - ก็ที่จงกรมขนาดเล็ก (อนุจงฺกมํ) โดยส่วนกว้างหนึ่งศอกหนึ่งคืบ ...
- Dhs 66 - คำว่า อภิญฺาพลมาหรึ (นำมาซึ่งกำลังแห่งอภิญญา) ความว่า เราอย...
- Dhs 67 - สุเมธบัณฑิต เลือกหาที่อันเป็นผาสุกอันสมควรแก่ที่อยู่ของตนตาม...
- Dhs 68 - คำว่า วากจิรํ นิวาเสสึ (นุ่งห่มผ้าคากรอง) ความว่า ดูก่อนสารี...
- Dhs 69 - บทคาถาว่า อฏฺโทสสมากิณฺณํ ปชหํ ปณฺณสาลกํ แห่งคาถาว่า อฏฺโท...
- Dhs 70 - พระมหาสัตว์เห็นโทษ ๘ อย่างเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้ จึงละ บรร...
- Dhs 71 - พระมหาสัตว์กำหนดเหตุทั้งหลายเหล่านั้นมีประมาณเท่านี้แล้ว ในว...
- Dhs 72 - พวกมนุษย์ และเทวดาฟังพระดำรัส ของพระมเหสีเจ้า ผู้ไม่มีใครเสม...
- Dhs 73 - เรา (สุเมธบัณฑิต) สดับพระดำรัส ของพระพุทธเจ้าและเหล่าเทวดาหม...
- Dhs 74 - จริงอยู่ พุทธการกธรรมจะมีเท่านี้ก็ หามิได้เราจักเลือกเฟ้นธรร...
- Dhs 75 - อันพุทธการกธรรมทั้งหลายจักมีเพียง เท่านี้ก็หาไม่ เราจักเลือก...
- Dhs 76 - อันพุทธการกธรรมจักมีเท่านั้นก็หา มิได้ เราจักเลือกเฟ้นธรรมทั...
- Dhs 77 - อันพุทธการกธรรมทั้งหลายจักไม่มี เพียงเท่านี้ จักเลือกธรรมแม้...
- Dhs 78 - อันพุทธการกธรรมทั้งหลาย จักไม่มี เพียงเท่านี้แน่ เราจักเลือก...
- Dhs 79 - เรานั้นอันเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย ชมเชยสรรเสริญแล้ว สมาทานธรร...
- Dhs 80 - ในศาสดาของพระทีปังกรนั้น ได้มี การประชุมใหญ่สามครั้ง ครั้งแร...
- Dhs 81 - พระมหามุนีทีปังกร มีพระวรกาย สูง ๘๐ ศอก งามดุจไม้ประจำทวีป ช...
- Dhs 82 - ก็พระนครของพระผู้มีพระภาคพุทธเจ้า พระนามว่า โกณฑัญญะ นั้น ชื...
- Dhs 83 - ก็รัศมีสรีระของพระพุทธเจ้าทั้งหลายอื่น ๆ มีประมาณ ๘๐ ศอก โดย...
- Dhs 84 - ได้ยินว่า พระมังคลพุทธเจ้านั้น ในขณะที่บำเพ็ญบารมีเป็นพระ- โ...
- Dhs 85 - บุรพจริยาอีกอย่างหนึ่งของพระมังคลพุทธเจ้า ได้ยินว่า พระมังคล...
- Dhs 86 - พราหมณ์ครั้นทูลนิมนต์เพื่อรับภัตในวันรุ่งขึ้นแล้ว เมื่อเดินก...
- Dhs 87 - มหาบุรุษไปตรวจดูมณฑปแล้ว เมื่อแลดูอยู่นั่นแหละ ปีติ ๕ อย่าง ...
- Dhs 88 - ก็มนุษย์ทั้งหลายไม่สามารถจะอังคาสภิกษุได้ทั่วถึง เทวดาทั้งหล...
- Dhs 89 - เมื่อพระมังคลพุทธเจ้าปรินิพพานทำให้หมื่นโลกธาตุมืดอย่างนี้แล...
- Dhs 90 - ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์ เป็นพราหมณ์ นามว่า อติเทพ สดับฟัง พระ...
- Dhs 91 - ก็พระนครของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าโสภิตนั้น มีชื่อว่า สุ...
- Dhs 92 - ในกาลต่อจากพระอโนมทัสสีพุทธเจ้านั้น พระศาสดา พระนามว่า ปทุมะ...
- Dhs 93 - ในกาลต่อจากพระปทุมพุทธเจ้านั้น พระศาสดา ทรงพระนามว่า นารทะ ก...
- Dhs 94 - ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นผู้ปกครองมหารัฐ นามว่า ...
- Dhs 95 - พระนครของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า สุเมธะ ชื่อว่า สุทัศนะ ...
- Dhs 96 - ในกาลต่อจากพระสุชาตพุทธเจ้าพระองค์นั้น ในที่สุดแห่ง ๑,๘๐๐ กั...
- Dhs 97 - ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์เป็นดาบสมีฤทธิ์มาก นามว่า สุสิมา ได้นำ...
- Dhs 98 - พระนครของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น นามว่า สรณะ พระ- บิดา...
- Dhs 99 - ในกาลต่อจากพระสิทธัตถสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นมาถอยไปแต่ ภ...
- Dhs 100 - ในกาลต่อจากพระติสสสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นมา พระศาสดา ทรง...
- Dhs 101 - ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์ เป็นนาคราช นามว่า อตุละ มีฤทธิ์มาก มี...
- Dhs 102 - ก็พระนครของพระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น มีนามว่า อรุณวดี พ...
- Dhs 103 - ในกาลต่อจากพระเวสสภูสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นมา ในกัปหนึ่ง...
- Dhs 104 - พระนครของพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นมีนามว่า โสภนะ พระบิดา...
- Dhs 105 - จบกัสสปกถา ส่วนในกาลต่อจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่า กัสส...
- Dhs 106 - อนึ่ง เมื่อพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นสสบัณฑิต ได้สละอัตภาพ ...
- Dhs 107 - ว่าด้วยปัญญาบารมีที่เป็นปรมัตถ์ อนึ่ง ชื่อว่า ปริมาณอัตภาพที...
- Dhs 108 - เมื่อพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพระเจ้ามหาสุตตโสม ได้สละชีวิ...
- Dhs 109 - พระโพธิสัตว์ ครั้นบำเพ็ญบารมีทั้งหลายอย่างนี้แล้ว ดำรงอยู่ใน...
- Dhs 110 - พระองค์จึงทรงตรวจดูมหาวิโลกนะ ๕ เหล่านี้ คือ กาล ทวีป ประเทศ...
- Dhs 111 - พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบรรลุพระอภิธรรมด้วยประการฉะนี้แล้ว ทรง ...
- Dhs 112 - อีกอย่างหนึ่งพระอภิธรรมมีนิทาน ๓ นิทานของพระอภิธรรมแม้อื่นอี...
- Dhs 113 - * เริ่มอธิบายติกมาติกา ๒๒ ติกะ
- Dhs 114 - ก็ติกะและทุกะเหล่านี้ ท่านกำหนดไว้อย่างนี้แล้วยังแยกออกเป็น ...
- Dhs 115 - (ข้าแต่ท่านพระอานนท์ กายสมาจารที่เป็นกุศล เป็นไฉน ดูก่อนมหาบ...
- Dhs 116 - ดังในประโยคมีอาทิว่า กุสลานํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ สมาทานเหตุ กุสล...
- Dhs 117 - วิเคราะห์ศัพท์ว่า กุศล และธรรม พึงทราบความหมายของคำว่า กุศล ...
- Dhs 118 - ส่วนภาวะที่ชื่อว่า ธรรม เพราะอรรถว่า ย่อมทรงไว้ซึ่งสภาวะของต...
- Dhs 119 - ตอบว่า เพราะคำทั้งหมดนั้นสำเร็จโดยโวหารที่รู้กัน
- Dhs 120 - จริงอยู่ ธรรมเป็นกุศลก็มี เป็นอกุศลก็มี เป็นอัพยากตะก็มี ศัพ...
- Dhs 121 - ทุกขศัพท์ ท่านใช้ในอรรถหลายอย่าง มีคำว่า ทุกขเวทนา ทุกขวัตถุ...
- Dhs 122 - ธรรมมีสุขเป็นต้นแม้ทั้งหมด ชื่อว่า เวทนา เพราะอรรถว่า ย่อมรู...
- Dhs 123 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งอุปาทินนุปาทานิยธรรมต่อไป ธรรมที...
- Dhs 124 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งวิตักกะ ต่อไป
- Dhs 125 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งทัสสนธรรม ต่อไป
- Dhs 126 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งอาจยคามิธรรม ต่อไป
- Dhs 127 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งเสกธรรม ต่อไป
- Dhs 128 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งปริตตารัมมณธรรม ต่อไป
- Dhs 129 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งมัคคารัมมณธรรม ต่อไป
- Dhs 130 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๓ แห่งอตีตธรรม ต่อไป ธรรมที่ชื่อว่า อต...
- Dhs 131 - ส่วนหมวด ๓ แห่งอนันตระ (อตีตารัมมณติกะ) ท่านกล่าวกระทำ ธรรมแ...
- Dhs 132 - เหตู เจว ธมฺมา เหตุสมฺปยุตฺตา จ ธรรมเป็นเหตุและสัมปยุตด้วยเห...
- Dhs 133 - อาสวา เจว ธมฺมา อาสวา- ธรรมเป็นอาสวะ และสัมปยุตด้วย สมฺปยุตฺ...
- Dhs 134 - คนฺถา ธมฺมา ธรรมเป็นคันถะ โน คนฺถา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นคันถะ คน...
- Dhs 135 - โอฆวิปฺปยุตฺตา โน ปน ธมฺมา ธรรมวิปปยุตจากโอฆะ แต่เป็นอารมณ์ ...
- Dhs 136 - นีวรณา เจว ธมฺมา นีวรณิยา จ ธรรมเป็นนิวรณ์ และเป็นอารมณ์ของ ...
- Dhs 137 - สารมฺมณา ธมฺมา ธรรมมีอารมณ์ อนารมฺมณา ธมฺมา ธรรมไม่มีอารมณ์ ...
- Dhs 138 - อชฺฌตฺติกา ธมฺมา ธรรมเป็นภายใน พาหิรา ธมฺมา ธรรมเป็นภายนอก อ...
- Dhs 139 - กิเลสา ธมฺมา ธรรมเป็นกิเลส โน กิเลสา ธมฺมา ธรรมไม่เป็นกิเลส ...
- Dhs 140 - ภาวนาย ปหาตพฺพา ธมฺมา ธรรมอันมรรคเบื้องสูง ๓ ประหาณ น ทสฺสเน...
- Dhs 141 - ปริยาปนฺนา ธมฺมา ธรรมเป็นปริยาปันนะ อปริยาปนฺนา ธมฺมา ธรรมเป...
- Dhs 142 - ภวทิฏฺิ จ ความเห็นว่าเกิด วิภวทิฏฺิ จ ความเห็นว่าไม่เกิด ส...
- Dhs 143 - สาขลฺยญฺจ ความเป็นผู้มีวาจาอ่อนหวาน ปฏิสนฺถาโร จ การปฏิสันถา...
- Dhs 144 - อสนฺตุฏฺตา จ กุสเลสุ ธมฺเมสุ ความไม่รู้จักอิ่มในกุศลธรรม อป...
- Dhs 145 - บรรดาทุกะเหล่านั้น คำว่า เหตู เจว ธมฺมา สเหตุกา จ (สภาวธรรมท...
- Dhs 146 - พึงทราบวินิจฉัยในหมวด ๒ แห่งจูฬันตรธรรม ต่อไป ธรรมที่ชื่อว่า...
- Dhs 147 - พึงทราบวินิจฉัยในอาสวโคจฉกะ ต่อไป ธรรมที่ชื่อว่า อาสวะ เพราะ...
- Dhs 148 - ส่วนความที่แปสกกันมีดังต่อไปนี้ ในเหตุโคจฉกะนั้น ทุกะสุดท้าย...
- Dhs 149 - พึงทราบวินิจฉัยในโอฆโคจฉกะ ต่อไป ธรรมที่ชื่อว่า โอฆะ เพราะอร...
- Dhs 150 - ธรรมที่ชื่อว่า จิต เพราะอรรถว่าคิด อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า จิต...
- Dhs 151 - พึงทราบวินิจฉัยในอุปาทานโคจฉกะ ต่อไป ธรรมที่ชื่อว่า อุปาทาน ...
- Dhs 152 - ธรรมเหล่าใด ย่อมยังสัตว์ทั้งหลายให้ร้องไห้ เพราะเหตุนั้น ธรร...
- Dhs 153 - ทุกะ ๓ มีอธิวจนทุกะเป็นต้น ว่าโดยอรรถไม่มีการกระทำที่ต่างกัน...
- Dhs 154 - ความไม่รู้ในสัจจะทั้งหลายมีทุกขสัจจะเป็นต้น ชื่อว่า อวิชชา ค...
- Dhs 155 - ความเป็นผู้ฉลาดในอาบัติทั้งหลายที่ตรัสไว้อย่างนี้ว่า กองอาบั...
- Dhs 156 - ธรรมที่ชื่อว่า สติ เพราะระลึกได้ ชื่อว่า ปัญญา เพราะรู้ทั่ว
- Dhs 157 - ความสังเวชกล่าวคือความกลัวอันเกิดขึ้น เพราะอาศัยชาติเป็นต้น ...
- Dhs 158 - เพื่อแสดงธรรมทั้งหลายที่ทรงรวบรวมไว้ด้วยมาติกา (แม...
- Dhs 159 - ปริเฉทว่าด้วยคำถามที่หนึ่งของอุทเทสวาร ตั้งไว้ ๔ ปริจเฉทอย่า...
- Dhs 160 - พระผู้มีพระภาคเจ้า ย่อมตรัสถามปัญหา เพื่อความเห็นชอบของภิกษุ...
- Dhs 161 - นที่นี้ ไม่ตรัสคำว่า กุสลา ธมฺมา เหมือน มาติกา แต่...
- Dhs 162 - จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อทรงแสดงว่า ในสมัยใด กามาวจร-...
- Dhs 163 - ใช้ในความหมายว่า ละ ดังในประโยคมีอาทิว่า ภิกษุได้กระทำที่สุด...
- Dhs 164 - บัญญัติ ชื่อว่า กาล เพราะอาศัยธรรม นั้น ๆ ก็กาลนั้น เป็นเพีย...
- Dhs 165 - ส่วนหมวดแห่งธรรมทั้งหลายมีผัสสะและเวทนาเป็นต้นนั้น ท่านชี้แจ...
- Dhs 166 - ถามว่า ก็เพราะเหตุไร บรรดาอรรถเหล่านี้ ท่านไม่กำหนดเอาอรรถ อ...
- Dhs 167 - อีกอย่างหนึ่ง ความไม่มีเหตุทั้งหลายในความไม่พร้อมเพรียงเป็นเ...
- Dhs 168 - ก็ธรรมดาว่า การเป็นของกุศลจิตนี้ นั้นเป็นของน้อยยิ่งนัก ก็กา...
- Dhs 169 - ส่วนสมยศัพท์ กล่าวคือการประชุม ย่อมแสดงความเกิดขึ้นพร้อมกัน ...
- Dhs 170 - บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วุตฺตธมฺมานํ นี้ เป็นสัตว์มีวิภัตติด้...
- Dhs 171 - จิตนี้ย่อมท่องเที่ยวไปแม้ในรูปภพและอรูปภพแม้ก็จริง ถึงอย่างน...
- Dhs 172 - บัณฑิตพึงทราบธรรมที่ชื่อว่า กุศล ด้วยอรรถว่าไม่มีโรค เพราะ ค...
- Dhs 173 - อีกอย่างหนึ่ง กุศลชื่อว่า มีความไม่มีโทษ เป็นลักษณะนั้นแหละ ...
- Dhs 174 - บรรดาจิตเหล่านั้น จิตมีราคะก็อย่างหนึ่ง จิตมีโทสะก็อย่างหนึ่...
- Dhs 175 - จริงอยู่ ชื่อว่า วิจิตรอื่นยิ่งกว่าจิตรกรรม ไม่มีในโลก ธรรมด...
- Dhs 176 - อนึ่ง จิตที่เป็นไปภายในต่างชนิดโดยกรรม เพศ สัญญา และโวหาร เป...
- Dhs 177 - อนึ่ง ความที่สัตว์ทั้งหลายนั้น ๆ เกิดเป็นสัตว์ไม่มีเท้าและสั...
- Dhs 178 - แม้ข้ออื่นอีก พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ตรัสไว้ว่า เพศย่อมเป็นไปเพ...
- Dhs 179 - พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า อุปฺปนฺนํ โหติ นี้ ต่อไป
- Dhs 180 - พึงทราบคำจำกัดความในคำว่า อุปฺปนินํ โหติ ต่อไป
- Dhs 181 - ก็คำว่า จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ นี้ คือจิตเป็นประธานแห่งเทศนา ก็จิต...
- Dhs 182 - ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายย่อมเศร้าหมองเพราะจิตเศร้าห...
- Dhs 183 - ในที่นี้พึงทราบพระสูตรเป็นต้นอย่างนี้ว่า กุศลธรรมทั้งปวงมีปั...
- Dhs 184 - อนึ่ง แม้สังสัฏฐศัพท์นี้ ก็ใช้ในอรรถมากอย่าง คือ ในความหมายว...
- Dhs 185 - ด้กล่าวไว้แล้ว ในเวทนาติกะในการพรรณนา บทมาติกานั่น...
- Dhs 186 - บัดนี้ เพื่อแสดงจิตนั้นนั่นแหละโดยอารมณ์ จึงตรัสคำว่า รูปารม...
- Dhs 187 - บรรดาธรรมที่มีรูปเป็นอารมณ์เป็นต้นนั้น รูปมีสมุฏฐาน ๔ ที่เป็...
- Dhs 188 - จริงอยู่ อารมณ์ทั้งหลายมีรูปารมณ์เป็นต้น แห่งอินทรีย์ ๕ เหล่...
- Dhs 189 - ถามว่า อารมณ์เหล่านี้มาสู่คลอง (มโนทวาร) อย่างไร
- Dhs 190 - * โวฏฐัพพนจิต อนึ่ง เมื่อบุคคลได้ของหอม หรือดอกไม้ที่มีกลิ่น...
- Dhs 191 - บัดนี้ ในการที่อารมณ์มาสู่คลองด้วยสามารถแห่งรูปที่เคยเห็นแล้...
- Dhs 192 - โดยประการอื่นอีก รูปเป็นต้นที่เห็นมาแล้ว เคยฟังมาแล้ว ตามที่...
- Dhs 193 - ในทวารทั้ง ๒ เหล่านั้น ชวนจิตที่มีรูปเป็นอารมณ์ เมื่อเกิดในม...
- Dhs 194 - ก็ความที่มหากุศลเป็นโสมนัสสสหคตะในจิตนี้ พึงทราบด้วยสามารถ แ...
- Dhs 195 - อนึ่ง บัณฑิตพึงทราบความที่กุศลจิตที่เป็นโสมนัสสสหคตะเป็นธรรม...
- Dhs 196 - ก็กิเลสทั้งหลายอันบุคคลใดข่มไว้แล้ว กุศลญาณสัมปยุตจิตของบุคค...
- Dhs 197 - หล่านี้ จักแจ่มแจ้งในอรรถกถา แห่งโพชฌงค์วิภังค์
- Dhs 198 - ก็เมื่อใด บุคคลได้ไทยธรรม (วัตถุที่ควรให้) เหมือนอย่างนั้นนั...
- Dhs 199 - ส่วนในกาลใด บุคคลได้วัตถุมีประการดังกล่าวแล้วนั้น เมื่อเดินบ...
- Dhs 200 - บรรดาบุญกิริยาวัตถุเหล่านั้น จะกล่าวกุศลจิตที่เป็นทานมัยก่อน...
- Dhs 201 - กุศลจิตนี้กระทำกลิ่นอันน่าชอบใจแม้ในกลิ่นที่เกิดแต่รากไม้เป็...
- Dhs 202 - แม้ในโผฏฐัพพารมณ์ มหาภูตรูป ๓ คือ ปฐวีธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ...
- Dhs 203 - อนึ่ง ในกาลใด บุคคลย่อมให้วัตถุอันมีอยู่มีประการตามที่กล่าวแ...
- Dhs 204 - ถามว่า ได้อย่างไร ตอบว่า เพราะในปัจจัย ๔ อย่าง เฉพาะในจีวร (...
- Dhs 205 - ถามว่า ทวารแห่งกรรม ๓ เป็นไฉน
- Dhs 206 - จริงอยู่ จิตที่เกิดขึ้นว่า เราจักก้าวไปข้างหน้า จักถอยกลับ ด...
- Dhs 207 - ในบรรดากาย ๔ เหล่านั้น กายที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน ไม่ใช่วิญญัติ ...
- Dhs 208 - เหมือนอย่างว่า พวกมนุษย์ให้ผูกใบตาลเป็นต้นที่ยอดต้นไม้ในสถาน...
- Dhs 209 - ถามว่า เมื่อกายที่มีจิตเป็นสมุฏฐานกำลังไหว กายที่มีสมุฏฐาน ๓...
- Dhs 210 - กรรมทั้งหลายย่อมเที่ยวไปในทวาร ทวารทั้งหลายไม่เที่ยวไปกับทวา...
- Dhs 211 - ครั้นเมื่อความเป็นอย่างนั้น การกำหนดเฉพาะทวารก็ไม่ถูก การ กำ...
- Dhs 212 - ก็ในกถาว่าด้วยทวารแห่งวจีกรรม ชื่อว่า วาจา มี ๓ อย่าง คือ เจ...
- Dhs 213 - จริงอยู่ เมื่อเราตรึกว่า เราจักกล่าวคำนี้ เราจักกล่าวคำนั้น ...
- Dhs 214 - จริงอยู่ แม้ในที่นี้ บุคคลฟังเสียงของผู้เรียกว่า ติสสะ ทัตตะ...
- Dhs 215 - ในอธิการว่าด้วยมโนทวารนี้ มีผู้ท้วง กล่าวว่า ธรรมดาว่า กรรมน...
- Dhs 216 - ส่วนความที่สัมปยุตตธรรมด้วยเจตนาเป็นกรรม ท่านแสดงไว้โดย กรรม...
- Dhs 217 - บรรดาธรรมเหล่านั้น โลกุตรมรรคเมื่อจะรวมเป็นพวก ก็ย่อมรวม กรร...
- Dhs 218 - ตอบว่า เมื่อบุคคลฆ่าสัตว์ ถือเอาสิ่งของที่เขาไม่ให้ ประพฤติม...
- Dhs 219 - อาจารย์ทั้งหลาย กล่าวกะอาจารย์วิตัณฑวาทีนั้นว่า พวกเราจักพิจ...
- Dhs 220 - จริงอยู่ อาถัพพนิทธินั้น เมื่อได้ย่อมได้ในคำว่า ท่านผู้มีฤทธ...
- Dhs 221 - ส่วนอาจารย์วิตัณฑวาทีกล่าวว่า วจีกรรมที่เป็นอกุศลย่อมตั้งขึ้...
- Dhs 222 - ในที่นี้ พึงถึงความตกลงว่า วจีกรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่ตั้งขึ้...
- Dhs 223 - ก็คำที่ท่านกล่าวว่า กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ที่เป็น กุศลก...
- Dhs 224 - แต่ว่า บุคคลยังส่วนแห่งกายให้ไหวไปด้วยจิตอันสหรคต ด้วย อนภิช...
- Dhs 225 - บัดนี้ พึงทราบวินิจฉัยวิญญาณ ๕ และทวารวิญญาณ ๕ ต่อไป
- Dhs 226 - จริงอยู่ ผัสสะเกิดพร้อมกับจักขุวิญญาณ ชื่อว่า จักขุสัมผัส เจ...
- Dhs 227 - แต่ในกาลใด ชวนจิตเช่นนั้นเว้นจากกายทวารและวจีทวาร เป็น มโนทว...
- Dhs 228 - ก็ชื่อว่าอกุศลกรรมบถเหล่านี้มี ๑๐ คือ ปาณาติบาต อทินนาทาน กา...
- Dhs 229 - ปาณสญฺิตา (รู้ว่าสัตว์มีชีวิต) ๓
- Dhs 230 - อทินนาทานนั้น มีองค์ ๕ คือ ๑
- Dhs 231 - ข้อความธรรม
- Dhs 232 - อีกนัยหนึ่ง เรื่องอันไม่เป็นจริง ไม่ใช่ของแท้ ชื่อว่า มุสา
- Dhs 233 - พึงทราบวินิจฉัยในปิสุณาวาจาเป็นต้น บุคคลย่อมกล่าววาจาก่อนบุค...
- Dhs 234 - เจตนาหยาบคายโดยส่วนเดียว ที่ตั้งขึ้นด้วยความพยายามทางกายและ ...
- Dhs 235 - ธรรมชาติที่เพ่งเล็ง ชื่อว่า อภิชฌา
- Dhs 236 - ยถา จ ตํ คณฺหาติ ตถาภาเวน ตสฺสูปฏฺานํ (ความปรากฏแห่งเรื่องน...
- Dhs 237 - มุสาวาท มีสัตว์เป็นอารมณ์ หรือมีสังขารเป็นอารมณ์
- Dhs 238 - สัมผัปปลาปะ มีเวทนา ๓
- Dhs 239 - ธรรม ๑๐ อย่างเหล่านี้ คือ การงดเว้นจากปณาติบาตเป็นต้น (มี ๗ ...
- Dhs 240 - ก็วิรัติเมื่อเกิดขึ้นแก่บุคคลผู้สมาทานสิกขาบททั้งหลาย ในเวลา...
- Dhs 241 - บรรดากุศลกรรม ๕ ประเภทนั้น คำว่า โดยธรรม ความว่า จริงอยู่ บร...
- Dhs 242 - บัดนี้ บัณฑิตพึงทราบชื่อการเทียบเคียงกรรมบถ ในที่นี้
- Dhs 243 - กายกรรมที่เป็นอกุศลย่อมไม่เกิดขึ้นด้วยสามารถทวารแห่งผัสสะ ๕ ...
- Dhs 244 - ด้วยประการดังกล่าวมาแล้ว กุศลจิตที่เป็นกามาวจร ชื่อว่าย่อมเก...
- Dhs 245 - รูปเป็นอารมณ์ของจิตนี้ มีอยู่ เพราะเหตุนั้น จิตนี้จึงชื่อว่า...
- Dhs 246 - ตอบว่า เพราะผัสสะยังจิตให้ตกไปก่อน* จริงอยู่ ผัสสะเป็นธรรมยั...
- Dhs 247 - ผุสตีติ ผสฺโส ธรรมชื่อว่า ผัสสะ เพราะอรรถว่ากระทบอารมณ์ ผัสส...
- Dhs 248 - อีกอย่างหนึ่ง ตรัสธรรมมีจักขุวิญญาณเป็นต้น โดยชื่อว่า จักขุเ...
- Dhs 249 - เวทยตีติ เวทนา ธรรมที่ชื่อว่า เวทนา เพราะอรรถว่า รู้สึก อารม...
- Dhs 250 - ในการกำหนดเนื้อความที่สอง เวทนาที่ท่านประสงค์เอาในที่นี้ ท่า...
- Dhs 251 - อีกนัยหนึ่ง ก็เมื่อว่าโดยการรวบรวมธรรมทั้งหมด สัญญามีการจำได...
- Dhs 252 - ก็เจตนานั้น มีการจัดแจงเป็นปทัฏฐาน (สํวิทหนปจฺจุปฏฺานา) จริ...
- Dhs 253 - ความหมายของคำแห่งจิต ข้าพเจ้ากล่าวไว้โดยนัยเป็นต้นว่า อารมฺม...
- Dhs 254 - จิตนี้นั้น ดวงหลัง ๆ เมื่อเกิดขึ้น ย่อมปรากฏติดต่อกันทีเดียว...
- Dhs 255 - เหมือนอย่างว่า เมื่อพระองค์ทรงกำหนดสมัยด้วยบุคคลผู้เจริญมรรค...
- Dhs 256 - อีกอย่างหนึ่ง ในอรรถกถาท่านวิจารว่า คำว่า จิตเกิดขึ้นในคำว่า...
- Dhs 257 - วิตกนั้นมีการกระทำให้จิตกระทบอารมณ์บ่อย ๆ เป็นรส (อาหนน- ปริ...
- Dhs 258 - แต่ในอรรถกถาทุกนิบาต ท่านกล่าวไว้ว่า วิตกเป็นไปโดยการยกจิต ข...
- Dhs 259 - บรรดาปีติเหล่านั้น ขุททกาปีติสามารถเพื่อทำเพียงขนในร่างกายให...
- Dhs 260 - ส่วนผรณาปีติเกิดขึ้นแล้วก็แผ่ไปสู่สรีระทั้งสิ้น เหมือนถุงที่...
- Dhs 261 - เหมือนอย่างว่า บุรุษเดินทางไกลกันดารมาก มีเหงื่อโซมตัว มีควา...
- Dhs 262 - ความที่จิตมีอารมณ์เลิศเป็นหนึ่ง ชื่อว่า จิตฺตสฺเสกคฺคตา คำว่...
- Dhs 263 - อีกนัยหนึ่ง ชื่อว่า สมาธิ กล่าวคือเอกกัคคตาแห่งจิตนี้ มีความ...
- Dhs 264 - ขอถวายพระพรมหาบพิตร พระองค์พึงเห็นจิตเหมือนน้ำ พึงเห็น กุลบุ...
- Dhs 265 - อีกนัยหนึ่ง ศรัทธามีการเชื่อเป็นลักษณะ หรือมีการเชื่อมั่นเป็...
- Dhs 266 - เหมือนอย่างว่า กองทัพน้อยและกองทัพใหญ่ทำสงครามกัน กองทัพ น้อ...
- Dhs 267 - ก็สติใคร่ครวญคติทั้งหลายแห่งธรรมที่เป็นประโยชน์ และไม่เป็น ป...
- Dhs 268 - ก็อีกนัยหนึ่ง สติมีการระลึกเป็นลักษณะ มีการไม่หลงลืมเป็นรส ม...
- Dhs 269 - อีกอย่างหนึ่ง ปัญญาเมื่อเกิดขึ้นย่อมรู้ทั่วซึ่งธรรมทั้งหลายท...
- Dhs 270 - ความหมายของคำว่า โสมนัสสินทรีย์ บุคคลชื่อว่า สุมนะ เพราะมีใจ...
- Dhs 271 - อธิบายว่าด้วยสัมมาทิฏฐิเป็นต้น พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า สัมมาท...
- Dhs 272 - บรรดาพละ ๗ เหล่านั้น พละ ๕ เบื้องต้นข้าพเจ้าประกาศแล้วโดย ลั...
- Dhs 273 - อนึ่ง บุคคลผู้พิจารณาถึงวัยอย่างนี้ว่า ขึ้นชื่อว่า การทำบาปน...
- Dhs 274 - บุคคลนั้นย่อมไม่ทำบาปกรรมเพราะโอตตัปปะอันเหตุภายนอกเป็น สมุฏ...
- Dhs 275 - ก็บัณฑิตพึงทราบเนื้อความในคำว่า หิริ อันตั้งขึ้นด้วยสภาวะ คื...
- Dhs 276 - หิริมีความเคารพเชื่อฟังเป็นลักษณะ โอตตัปปะมีความกลัวโทษและ เ...
- Dhs 277 - อนึ่ง ในธรรมทั้ง ๓ เหล่านั้น อโลภะเป็นข้าศึกต่อมลทินคือความต...
- Dhs 278 - อนึ่ง บรรดาคุณธรรมเหล่านี้ ชาติทุกข์ย่อมไม่มีเพราะอโลภะ เพรา...
- Dhs 279 - อนึ่ง ว่าโดยคุณธรรมเหล่านั้นแม้ทั้ง ๓ ย่อมได้สัญญา ๓ เหล่านี...
- Dhs 280 - อนึ่ง บรรดาคุณธรรมเหล่านั้น อโลภะเป็นปัจจัยแก่โภคสมบัติ เพรา...
- Dhs 281 - ธรรมที่ชื่อว่า อนภิชฌา เพราะไม่เพ่งเล็ง
- Dhs 282 - ความสงบกายชื่อว่า กายปัสสัทธิ ความสงบจิตชื่อว่า จิตตปัสสัทธิ...
- Dhs 283 - ความควรแก่การงานของกาย ชื่อว่า กายกัมมัญญตา ความควร แก่การงา...
- Dhs 284 - ธรรมที่ชื่อว่า สติ เพราะระลึก ชื่อว่า สัมปชัญญะ เพราะรู้ตัว ...
- Dhs 285 - คำว่า เยวาปน ตสฺมึ สมเย อญฺเปิ อตฺถิ ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา อรูปิ...
- Dhs 286 - อนึ่ง ในมหาจิตดวงที่หนึ่งแม้นี้ ฉันทะในกุศลธรรมของความเป็น ผ...
- Dhs 287 - บรรดาเยวาปนกธรรมทั้ง ๙ เหล่านี้ ดังที่พรรณนามานี้ คำว่า ฉันท...
- Dhs 288 - ความเป็นกลางในธรรมเหล่านั้น ชื่อว่า ตัตรมัชฌัตตตา ตัตรมัช- ฌ...
- Dhs 289 - บรรดาบทเหล่านั้น บางคราวในขณะเดียวกันมี ๖๑ บางคราวมี ๖๐ บทถ้...
- Dhs 290 - ธรรม ๗ เหล่านี้ คือ จิต วิตก ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ อโลภะ อโทส...
- Dhs 291 - ส่วนสมาธิเพ่งถึงองค์ฌานเรียกว่า จิตเตกัคคตา เพ่งถึงอินทรีย์เ...
- Dhs 292 - ได้ยินว่า พระราชาพระองค์หนึ่งทรงเป็นบัณฑิตเสด็จประทับอยู่ในท...
- Dhs 293 - การกระทบ กิริยาที่กระทบ กิริยาที่ถูกต้อง ความถูกต้อง ในสมัยน...
- Dhs 294 - ความอิ่มใจ ความปราโมทย์ ความยินดียิ่ง ความบันเทิง ความร่าเริ...
- Dhs 295 - สตินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 296 - จิต มโน มานัส หทัย ปัณฑระ มโน มนายตนะ อินทรีย์ คือ มโนวิญญาณ...
- Dhs 297 - สัมมาสังกัปปะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 298 - สัทธาพละ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 299 - หิริพละ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 300 - อนภิชฌา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 301 - โอตตัปปะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 302 - จิตตมุทุตา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 303 - จิตตุชุกตา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 304 - วิปัสสนา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 305 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล
- Dhs 306 - บรรดาเหตุ ๓ ประการเหล่านั้น บัณฑิตพึงทราบถึงการจำแนกด้วย สาม...
- Dhs 307 - ก็ความต่างกัน ๔ อย่างเหล่านั้น ย่อมได้ในผัสสะเท่านั้นก็หาไม่...
- Dhs 308 - คำว่า อยํ ตสมึ สมเย ผสฺโส โหติ ความว่า กามาวจร- มหากุศลจิตดว...
- Dhs 309 - บัดนี้ ในคำว่า เจตสิกํ สุขํ เป็นต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง ปฏ...
- Dhs 310 - ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ปรากฏ ในหมู่ชน สาวกของพระองค์ยินด...
- Dhs 311 - จริงอย่างนั้น สถานที่อยู่ในโลก เรียกว่า อายตนะ ดุจในประโยค ม...
- Dhs 312 - ธรรมชาติที่ชื่อว่า วิญญาณ เพราะย่อมรู้แจ้ง ขันธ์คือวิญญาณนั่...
- Dhs 313 - ในหมวด ๕ แห่งผัสสะนี้ ตามที่กล่าวมาแล้ว จะกล่าวผัสสะก่อน เพร...
- Dhs 314 - พระยามิลินทร์ : ขอพระผู้เป็นเจ้าจงอุปมาให้ฟัง
- Dhs 315 - ในนิทเทสแห่งวิจาร ธรรมที่ชื่อว่า จาระ เพราะเที่ยวไปในอารมณ์ ...
- Dhs 316 - ในนิทเทสแห่งจิตตัสเสกัคคตา ธรรมชาติที่ชื่อว่า ฐิติ เพราะ ตั้...
- Dhs 317 - ธรรมที่ชื่อว่า อวิสาหาระ เพราะเป็นปฏิปักษ์ต่อความฟุ้งซ่านที่...
- Dhs 318 - ในนิทเทสแห่งสัทธินทรีย์ ธรรมที่ชื่อว่า ศรัทธา เพราะการเชื่อ ...
- Dhs 319 - ในนิทเทสแห่งวิริยินทรีย์ คำว่า เจตสิโก นี้ท่านกล่าวเพื่อแสดง...
- Dhs 320 - อีกนัยหนึ่ง ก็สภาวะนั้นชื่อว่า นิกกมะ เพราะบรรเทากามทั้งหลาย...
- Dhs 321 - ในนิทเทสแห่งสตินทรีย์ ธรรมที่ชื่อว่า สติ ด้วยสามารถแห่งการ ร...
- Dhs 322 - ในนิทเทสแท่งปัญญินทรีย์ ธรรมที่ชื่อว่า ปัญญา เพราะอรรถว่า กา...
- Dhs 323 - ก็บทปัญญาทั้ง ๓ เหล่านี้ แม้บทเดียวก็สำเร็จเนื้อความได้
- Dhs 324 - ในนิทเทสแห่งชีวิตินทรีย์ พระบาลีว่า โย เตสํ อรูปีนํ ธมฺมานํ ...
- Dhs 325 - ในนิเทสแท่งโอตตัปปะ บทว่า โอตฺตปปิตพฺพยุตฺตเกน เป็น ตติยาวิภ...
- Dhs 326 - ในนิเทสแห่งอโทสะ สภาวะที่ชื่อว่า อโทสะ เพราะไม่ประทุษร้าย
- Dhs 327 - อาการแห่งภาวะที่เบา ชื่อว่า ลหุตา
- Dhs 328 - ภาวะแห่งความคล่องแคล่ว ชื่อว่า ปคุณตา คือ ความไม่ชักช้า ความ...
- Dhs 329 - ส่วนอาจารย์ผู้เรียนทีฆนิกาย กล่าวว่า ภิกษุบางรูปในวัยทั้งหมด...
- Dhs 330 - จบกถาว่าด้วยนิทเทสวาร ด้วยคำมีประมาณเท่านี้ เป็นอันว่าจบวาระ...
- Dhs 331 - ผัสสะ เจตนา วิตก วิจาร ปีติ เอกัคคตา สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย...
- Dhs 332 - เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ นี้ชื่อว่า ธรรมายตนะ มีใน ...
- Dhs 333 - อินทรีย์ ๘ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 334 - ปัญญินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 335 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า อินทรีย์ ๘ มีในสมัยนั้น
- Dhs 336 - มรรคมีองค์ ๕ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 337 - สัมมาสติ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 338 - สติ ความตามระลึก ความหวนระลึก สติ กิริยาที่ระลึก ความทรงจำ ค...
- Dhs 339 - กิริยาที่ละอายต่อการประพฤติทุจริตอันเป็นสิ่งที่น่าละอาย กิริ...
- Dhs 340 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า เหตุ ๓ มีในสมัยนั้น
- Dhs 341 - สังขารขันธ์ ๑ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 342 - มนินทรีย์ ๑ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 343 - บรรดาวาระเหล่านั้น วาระว่าด้วยอุทเทสมีคำว่า จตฺตาโร ขนฺธา เป...
- Dhs 344 - ถามว่า วิญญาณาหารนั้นเป็นวิบากอย่างเดียว ส่วนวิญญาณนี้เป็น ก...
- Dhs 345 - ถามว่า แม้มรรคที่เป็นบุรพภาควิปัสสนาก็มีองค์ ๘ เหมือนโลกุตร-...
- Dhs 346 - ธรรมหนึ่งเท่านั้น ชื่อว่า เวทนาขันธ์ เพราะอรรถว่าเป็นกอง และ...
- Dhs 347 - ก็ธรรม ขันธ์ อายตนะ ธาตุ อาหาร อินทรีย์ ฌาน มรรค พละ เหตุ ผั...
- Dhs 348 - อโลภะ อโทสะ อโมหะ เหล่านี้ชื่อว่า เหตุ มีในสมัยนั้น
- Dhs 349 - หรือว่า นามธรรมที่อิงอาศัยเกิดขึ้นแม้อื่นใด มีอยู่ในสมัยนั้น...
- Dhs 350 - ก็ขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ธาตุ ๒ อาหาร ๓ อินทรีย์ ๗ ฌานมีองค์ ๕ มรร...
- Dhs 351 - กามาวจรกุศลจิต สหรคตด้วยอุเบกขา สัมปยุตด้วยญาณ มีรูปเป็น อาร...
- Dhs 352 - ความสบายทางใจก็ไม่ใช่ ความไม่สบายทางใจก็ไม่ใช่ ความเสวย อารม...
- Dhs 353 - กามาวจรกุศลจิต สหรคตด้วยอุเบกขา สัมปยุตด้วยญาณ มีรูปเป็น อาร...
- Dhs 354 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ สังขารขันธ์ มีในสม...
- Dhs 355 - ก็เพราะองค์ฌานอื่นจากฌาน หรือว่าองค์มรรคอื่นจากมรรคไม่มี ฉะน...
- Dhs 356 - พึงทราบความเกิดขึ้นแห่งจิตดวงที่ ๒ นั้น อย่างนี้ว่า ภิกษุบาง...
- Dhs 357 - แม้ในจิตดวงที่ ๔ ก็นัยนี้เหมือนกัน แต่จิตดวงที่ ๔ นี้ เพราะพ...
- Dhs 358 - กามาวจรกุศลจิตเหล่านั้น แม้ทั้งหมดบัณฑิตพึงแสดงด้วยบุญกิริยา...
- Dhs 359 - บรรดาบุญกิริยาวัตถุเหล่านั้น เมื่อบุคคลให้ปัจจัยเป็นต้น ในบร...
- Dhs 360 - พึงทราบบุญกิริยาวัตถุที่สหรคต โดยเห็นผู้ใหญ่แล้วทำการต้อนรับ...
- Dhs 361 - พึงทราบบุญกิริยาวัตถุที่เกิดจากการอนุโมทนา ด้วยสามารถแห่งการ...
- Dhs 362 - ก็บรรดาบุญกิริยาวัตถุเหล่านั้น บุญกิริยาวัตถุที่เป็นทานมัยย่...
- Dhs 363 - พึงทราบการสงเคราะห์บุญกิริยาวัตถุแม้นอกนี้ ลงในบุญกิริยาวัตถ...
- Dhs 364 - แม้เมื่อคิดว่า เราจักทำความอ่อนน้อมต่อผู้ใหญ่ ก็ย่อมคิดด้วยก...
- Dhs 365 - ว่าด้วยอนันตะ (สิ่งไม่มีที่สุด) ๔ อย่าง ในฐานะ (แห่งกามาวจรก...
- Dhs 366 - ก็ประมาณแห่งสัตว์ที่อยู่ในน้ำ และที่อยู่บนบกทั้งหลายในจักรวา...
- Dhs 367 - ในฐานะนี้ ชื่อว่า การประมวลซึ่งบุญ ๖ อย่าง ที่ทรงถือ เอาอีก ...
- Dhs 368 - บรรดาทักขิณาวิสุทธิ ๔ อย่างเหล่านั้น ปัจจัยทั้งหลายที่เกิดขึ...
- Dhs 369 - นิทเทสว่าด้วยกามาวจรกุศลจิต ในอรรถกถาธรรมสังคหะชื่ออัฏฐสาลิน...
- Dhs 370 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ สังขารขันธ์ มีอยู่...
- Dhs 371 - สภาวธรรมเหล่านี้ ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯสฯ สังขารขันธ์ มีในสม...
- Dhs 372 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ สังขารขันธ์ มีในสมั...
- Dhs 373 - จริงอยู่ เจตนา ชื่อว่า มรรค ดังในประโยคนี้ว่า ดูก่อนสารีบุตร...
- Dhs 374 - ส่วนปฏิทานี้ว่า ดูก่อนอุทายี ยังมีข้ออื่นอีก เราได้บอกปฏิปทา...
- Dhs 375 - ในปฐมฌานนั้น พึงมีคำท้วงว่า ก็เพราะเหตุไร เอวอักษรนี้ท่านกล่...
- Dhs 376 - ทั้งหลาย ตรัสไว้ในนิทเทสนั้นนั่นแหละ ในวิภังค์อย่า...
- Dhs 377 - อีกนัยหนึ่ง กามตรัสไว้ในบทแรกเพราะเป็นกิเลสกาม ในบทที่สอง ตร...
- Dhs 378 - ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นทรงแสดงองค์ที่ปฐมฌานละได้แล้ว ด้วยค...
- Dhs 379 - อีกอย่างหนึ่ง ปีติและสุข ชื่อว่า ปีติและสุข เหมือนศัพท์ว่าธร...
- Dhs 380 - บทว่า ฌานํ ได้แก่ ฌาน ๒ อย่าง คือ อารัมมณูปนิชฌาน และ ลักขณู...
- Dhs 381 - พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า ปวีกสิณํ นี้ ต่อไป แม้ปฐวีมณฑล (วงกล...
- Dhs 382 - บทว่า ตสฺมึ สมเย ความว่า ในสมัยที่เข้าปฐมฌานอยู่นั้น ธรรม ๕๖...
- Dhs 383 - สมาธิใด ย่อมผุดขึ้นเป็นเอก เพราะเหตุนั้น สมาธินั้น จึงชื่อว่...
- Dhs 384 - บทว่า อวิตกฺกํ อวิจารํ (ไม่วิตกไม่มีวิจาร) มีวิเคราะห์ว่า ชื...
- Dhs 385 - บทว่า สมาธิชํ (เกิดแต่สมาธิ) ความว่า เกิดแต่สมาธิในปฐมฌาน หร...
- Dhs 386 - ก็อุเบกขามี ๑๐ อย่าง คือ ฉฬังคูเบกขา (อุเบกขาของพระขีณาสพคือ...
- Dhs 387 - อุเบกขาใด กล่าวคือความเพียรที่ไม่หย่อนไม่ยิ่งของความเพียรเกิ...
- Dhs 388 - อุเบกขาใดบริสุทธิ์จากปัจจนิกธรรมทั้งปวง ไม่ต้องขวนขวายแม้ใน ...
- Dhs 389 - เหมือนอย่างว่า เมื่อบุรุษนั้นเอาไม้มีสัณฐานเหมือนเท้าแพะกดคอ...
- Dhs 390 - จบการพรรณนาความทั้งปวงแห่งคำว่า อุเปกฺขโก จ วิหรติ เพียงนี้
- Dhs 391 - พึงทราบเนื้อความนี้ให้ยิ่งขึ้นอีกหน่อยหนึ่งว่า เปรียบเหมือนล...
- Dhs 392 - บัดนี้ พึงทราบอธิบายในคำว่า ยนฺตํ อริยา อาจิกฺขนฺติ อุเปกฺขโ...
- Dhs 393 - คำว่า ตติยํ (ที่ ๓) คือ ชื่อว่า เป็นที่ ๓ เพราะนับตามลำดับ
- Dhs 394 - ถามว่า ก็องค์ฌานเหล่านั้น พระโยคาวจรย่อมละได้ในขณะอุปจาระ ขอ...
- Dhs 395 - อีกอย่างหนึ่ง ทุขินทรีย์ในอุปจารฌานแม้นี้ ยังไม่ดับอย่างสนิท...
- Dhs 396 - อนึ่ง ในอุปจารแห่งจตุตถฌาน โสมนัสสินทรีย์แม้พระโยคีละแล้ว ก็...
- Dhs 397 - พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นทรงแสดงเวทนาเหล่านั้น ที่ทรงประมวลมา...
- Dhs 398 - อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบว่า สังโยชน์มีสักกายทิฏฐิเป็นต้น ที่พระ...
- Dhs 399 - คำว่า อุเปกฺขาสติปาริสุทฺธึ (มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขา) ได้...
- Dhs 400 - คำว่า จตุตฺถํ แปลว่า ที่ ๔ โดยลำดับแห่งการนับ
- Dhs 401 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ ก็ขันธ์ ๔ อายตนะ ๒...
- Dhs 402 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ ก็ขันธ์ อายตนะ ๒ ธ...
- Dhs 403 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ ก็ขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ...
- Dhs 404 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล ฯลฯ ก็ขันธ์ ๔ อายตนะ ๒ ...
- Dhs 405 - ส่วนชื่อว่า เทศนาที่ถึงความงามแห่งเทศนา เพราะธรรมธาตุใด อันเ...
- Dhs 406 - ได้ยินว่า บุตรของอำมาตย์คนหนึ่ง มาสู่พระนครจากชนบทเพื่อเข้า ...
- Dhs 407 - ในเรื่องนั้น พึงเห็นกุลบุตรผู้ครองเรือนถึงความเสื่อมโทรม เพร...
- Dhs 408 - ต่อจากนั้น การที่กุลบุตรนี้ออกจากทุติยฌานเป็นต้นบ่อยๆ เห็นโท...
- Dhs 409 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 410 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 411 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 412 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 413 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 414 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 415 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ บรรลุทุติยฌาน...
- Dhs 416 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 417 - ส่วนบุคคลใด ข่มกิเลสได้แล้วอบรมอัปปนาอยู่ ย่อมบรรลุถึงความ เ...
- Dhs 418 - อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบประเภทแห่งปฏิปทาและอภิญญาเหล่านั้นด้วย ...
- Dhs 419 - อนึ่ง ปฏิปทาและอภิญญาย่อมมีแม้ด้วยสามารถแห่งการบรรลุก็ได้ เห...
- Dhs 420 - บัดนี้ เพื่อแสดงนัย ๑๖ ครั้ง เจือด้วยอารมณ์และปฏิปทา จึงทรงเ...
- Dhs 421 - เทวดาเหล่าใด ย่อมอาจเพื่อจะตรัสรู้สุทธิกฌานในปฐวีกสิณที่พระอ...
- Dhs 422 - ก็ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งยังฌานให้เกิดขึ้น เว้นอารมณ์และปฏิปทาก็...
- Dhs 423 - ก็กสิณุคฆาฏิมากาศ (อากาศที่เพิกกสิณทั้ง ๙ ออกเว้นอากาสกสิณ) ...
- Dhs 424 - ส่วนพระโยคาวจรผู้ปรารถนาแสดงฤทธิ์ต่าง ๆ นัยอาทิว่า แม้คน เดี...
- Dhs 425 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 426 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 427 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 428 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 429 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 430 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 431 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 432 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 433 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 434 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 435 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 436 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 437 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ ไม่มีบริกรรม ...
- Dhs 438 - อภิภายตนะแม้เหล่านี้ ก็แจกอย่างละ ๑๖ พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้น...
- Dhs 439 - ก็ในคำว่า อภิภุยฺย นี้ มีอธิบายว่า บุคคลผู้ยิ่งด้วยญาณ ผู้มี...
- Dhs 440 - บทว่า สุวณฺณทุพฺพณฺณานิ (มีสีงามและไม่งาม) ความว่า มีสี บริส...
- Dhs 441 - ตอบว่า เพราะไม่ครอบครองถึงรูปในภายใน จริงอยู่ ในพระสูตรนั้น ...
- Dhs 442 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ เป็นผู้ได้ฌาน...
- Dhs 443 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ เพราะคลายปีติ...
- Dhs 444 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ บรรลุทุติยฌาน...
- Dhs 445 - ถามว่า ก็ธรรมคือวิโมกข์นี้ บัณฑิตพึงทราบได้อย่างไร ตอบว่า พึ...
- Dhs 446 - บทว่า พหิทฺธานิ รูปานิ ปสฺสติ (เห็นรูปทั้งหลายในภายนอก) ได้แ...
- Dhs 447 - บัดนี้ เพื่อแสดงรูปาวจรกุศลเป็นไปด้วยอำนาจพรหมวิหารมีเมตตา- ...
- Dhs 448 - บัณฑิตครั้นทราบพรหมวิหารเหล่านี้ อันพระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็...
- Dhs 449 - กรุณา มีการเป็นไปแห่งอาการช่วยบำบัดทุกข์เป็นลักษณะมีการกำจัด...
- Dhs 450 - ก็ในพรหมวิหารเหล่านั้น มีธรรมที่เป็นข้าศึกอย่างละ ๒ โดยอำนาจ...
- Dhs 451 - โสมนัสอาศัยเรือนที่ตรัสไว้โดยนัยว่า บุคคลเมื่อเล็งเห็นความได...
- Dhs 452 - อนึ่ง ความพอใจใคร่เพื่อจะทำ (กตฺตุกมฺยตาฉนฺโท) เป็นเบื้องต้น...
- Dhs 453 - ารเหล่านั้นเป็นอย่างไร ? เพราะเหตุไร ใน วิภังค์
- Dhs 454 - อนึ่ง มนสิการในสัตว์ทั้งหลายของพรหมวิหารก็มี ๔ อย่างนั่นแหละ...
- Dhs 455 - ก็อัปปมัญญาเหล่านี้ทั้งหมดย่อมเป็นไปในอารมณ์ไม่มีประมาณ ด้วย...
- Dhs 456 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ สงัดจากกาม สง...
- Dhs 457 - ซากศพที่ขาดเป็น ๒ ท่อน เรียกว่า วิฉิททะ ซากศพที่ชื่อว่า วิฉิ...
- Dhs 458 - ซากศพที่มีโลหิตหยดเรี่ยไหลไปข้างโน้นข้างนี้ ชื่อว่า โลหิตกะ ...
- Dhs 459 - เอวํ ปาลินเยเนว ตาว สพฺพานิ ตานิ ชานิตฺวา เตเสฺว อยํ ภิยฺโย ...
- Dhs 460 - อนึ่ง ว่าโดยความแปลกกันในอสุภะ ๑๐ เหล่านั้น ซากศพที่เป็น อุท...
- Dhs 461 - ก็ในอสุภะ ๑๐ อย่างนี้ จิตจะสงบดำรงอยู่ได้โดยกำลังของวิตกเท่า...
- Dhs 462 - อสุภกถาจบ ถามว่า ก็รูปาวจรอัปปนานี้ มีปฐวีกสิณเป็นต้น มีอัฏฐ...
- Dhs 463 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงอรูปภูมิ เพราะก้าวล่ว...
- Dhs 464 - บทว่า สมติกฺกมา (เพราะก้าวล่วง) ได้แก่ เพราะสำรอก และ ดับสนิ...
- Dhs 465 - คำว่า ปฏิฆสญฺานํ อตฺถงฺคมา (เพราะความดับไปแห่งปฏิฆสัญญา) คว...
- Dhs 466 - ระสงค์เอาสัญญาเหล่านี้ ที่ตรัสจำแนกไว้ในวิภังค์ อย...
- Dhs 467 - หากมีคำถามว่า เพราะเหตุไร พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงชี้แจงอย่า...
- Dhs 468 - ในคำเหล่านั้น พึงเทียบเคียงอุปมาพระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคเจ้...
- Dhs 469 - อนึ่ง ในอากาสานัญจายตนะนี้ ชื่อว่า ทุกขาปฏิปทา เพราะความ ลำบ...
- Dhs 470 - พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า วิญฺาณญฺจายตนสญฺาสหคตํ นี้ต่อไป ที่...
- Dhs 471 - พึงทราบวินิจฉัยในคำแม้นี้ว่า วิญฺาณญฺจายตนํ สมติกฺกมา (เพรา...
- Dhs 472 - พึงทราบวินิจฉัยแม้ในคำว่า อากิญฺจญฺายตนํ สมติกฺกมา นี้ ต่อไ...
- Dhs 473 - ถามว่า ถ้ามนสิการโดยความสงบแล้ว การก้าวล่วงจะมีอย่างไร ตอบว่...
- Dhs 474 - คำว่า สมาบัติมีสังขารที่เหลือเป็นอารมณ์ คืออรูปสมาบัติที่ ๔ ...
- Dhs 475 - อนึ่ง ในเนวสัญญานาสัญญายตนฌานนี้ สัญญาเป็นเช่นนี้อย่างเดียว ...
- Dhs 476 - ถามว่า ก็ในฌานนี้ กิจของสัญญาเป็นอย่างไร
- Dhs 477 - ในคำอุปมานั้นพึงทราบว่า ชื่อว่า น้ำมีอยู่ ด้วยอรรถว่าเพียงเป...
- Dhs 478 - พระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นนาถะ มีพระ- รูปไม่มีใครเสมอเหมือน ตรัสอ...
- Dhs 479 - ในคาถานั้น พึงทราบการประกอบเนื้อความ ดังต่อไปนี้
- Dhs 480 - จริงอยู่ เนวสัญญานาสัญญายตนะนี้ ย่อมทำอากิญจัญญายตนะนั้น แม้...
- Dhs 481 - กามาวจรกุศลจิต สหรคตด้วยโสมนัส สัมปยุตด้วยฌาน เกิดขึ้นโดย มี...
- Dhs 482 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงรูปภูมิ บรรลุทุติยฌาน...
- Dhs 483 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงอรูปภูมิ เพราะก้าวล่ว...
- Dhs 484 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคปฏิปทาเพื่อเข้าถึงอรูปภูมิ เพราะก้าวล่ว...
- Dhs 485 - จริงอยู่ ในขณะที่ประมวลมาซึ่งกุศลใด จะเป็นฉันทะ หรือวิริยะ ห...
- Dhs 486 - แต่ในฐานะนี้ พึงถือเอากองธรรมมัชฌิมะจากหีนติกะ แล้วแบ่งเป็น ...
- Dhs 487 - บรรดากุศลธรรมที่เป็นไปในภูมิ ๓ เหล่านี้ กามาวจรกุศล เป็น ทุเ...
- Dhs 488 - ก็ในมหานัย ๑๙ เหล่านี้ มีจิตทั้งหลายประมาณตามที่กล่าวในสุทธิ...
- Dhs 489 - สภาวธรรมเหล่านี้ชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล
- Dhs 490 - ความอิ่มใจ ความปราโมทย์ ความยินดียิ่ง ความบันเทิง ความร่าเริ...
- Dhs 491 - สตินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 492 - มนินทรีย์ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 493 - สัมมาทิฏฐิ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 494 - สัมมากัมมันตะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 495 - สัมมาสติ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 496 - สติ ความตามระลึก ความหวนระลึก สติ กิริยาที่ระลึก ความทรงจำ ค...
- Dhs 497 - หิริพละ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 498 - อนภิชฌา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 499 - กิริยาที่ละอายต่อการประพฤติทุจริตอันเป็นสิ่งที่น่าละอาย กิริ...
- Dhs 500 - กายมุทุตา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 501 - กายุชุกตา มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 502 - ความตั้งอยู่แห่งจิต ความดำรงอยู่แห่งจิต ความมั่นคงแห่งจิต คว...
- Dhs 503 - อวิกเขปะ มีในสมัยนั้น เป็นไฉน
- Dhs 504 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 505 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 506 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 507 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 508 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 509 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 510 - โยคาวจรบุคคลเจริญมรรคเป็นโลกุตระ ฯลฯ เจริญสติปัฏฐานเป็น โลกุ...
- Dhs 511 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 512 - พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นทรงแสดงกุศลที่ยังสมบัติในสามภพให้เกิด...
- Dhs 513 - บทว่า ปมาย (เบื้องต้น) ได้แก่ ชื่อว่าเบื้องต้นด้วยอำนาจแห่ง...
- Dhs 514 - พึงทราบวินิจฉัยในคำเป็นต้นว่า ทุกขาปฏิปทา นั้นต่อไป
- Dhs 515 - แม้โยคาวจรบุคคลใดกำหนดรูป และอรูปได้แล้ว เมื่อกำหนดแยก นามรู...
- Dhs 516 - ในบรรดาบททั้งหลายมีคำเป็นต้นว่า ผสฺโส โหติ (ผัสสะย่อมมี) มี ...
- Dhs 517 - อาชีวะดีหรือที่บัณฑิตสรรเสริญ ชื่อว่า สัมมาอาชีวะ คำว่า สัมม...
- Dhs 518 - ในข้อว่า ปีติสัมโพชฌงค์ นี้ สัมโพชฌงค์คือปีตินั่นแหละ ชื่อว่...
- Dhs 519 - อีกอย่างหนึ่ง พึงทราบอรรถแห่งโพชฌงค์แม้โดยนัยปฏิสัมภิทามรรค ...
- Dhs 520 - แม้ในคำว่า ที่ยังไม่เคยเห็น เป็นต้น ก็นัยนี้แหละ
- Dhs 521 - ในบทนี้ว่า เวลาอนติกฺกโม (การไม่ล้ำเขต ) อธิบายว่า กาล ตรัสเ...
- Dhs 522 - ธรรมที่ชื่อว่า เสตุฆาต เพราะอรรถว่า ย่อมฆ่าซึ่งเหตุ (เสตุ) ค...
- Dhs 523 - พึงทราบวินิจฉัยในบทเป็นต้นว่า อกิริยา (การไม่ทำ) ในนิทเทส แห...
- Dhs 524 - บรรดาทวารทั้งสองนั้น พระราชาและมหาอำมาตย์ของพระราชา เป็นผู้ข...
- Dhs 525 - สัมมาอาชีวะแม้นี้ ในส่วนเบื้องต้นย่อมได้ในจิตต่าง ๆ เพราะการ...
- Dhs 526 - ตอบว่า ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ อาศัยอยู่โดยความเป็นอนัตตา ย่อ...
- Dhs 527 - พึงทราบวินิจฉัยแม้ในคำนี้ว่า อัปปณิหิตะ ต่อไป
- Dhs 528 - ถามว่า ก็มรรคมีชื่อ ๓ อย่าง คือ สุญญตะ อนิมิตตะ อัปปณิหิตะ ม...
- Dhs 529 - อีกนัยหนึ่ง ธรรมดาพระอภิธรรมเป็นปรมัตถเทศนา และอนิมิตของ มรร...
- Dhs 530 - แต่อาจารย์บางพวกกล่าวว่า มรรคที่เกิดด้วยอนิมิตตะ แม้ไม่ได้ชื...
- Dhs 531 - แต่ว่า โดยปริยายแห่งพระสูตร มรรคที่เกิดขึ้นด้วยอนิมิตนั้น พร...
- Dhs 532 - ถามว่า ก็วิปัสสนาที่เป็นวุฏฐานคามินี มีอะไรเป็นอารมณ์
- Dhs 533 - ในคำว่า เจริญโลกุตรฌานนี้ อย่างนี้ พระองค์ทรงจำแนกนัยทั้ง ๒ ...
- Dhs 534 - ในบรรดาคำเหล่านั้น พึงทราบวินิจฉัยในคำเป็นต้นว่า อาศัยธรรม ภ...
- Dhs 535 - เหมือนอย่างว่า บุคคลวางก้อนคูถในท่ามกลางโภชนะแล้วน้อมถาด อัน...
- Dhs 536 - ในวาทะทั้งหลายของพระเถระแม้เหล่านั้นพึงทราบว่า วิปัสสนาที่เป...
- Dhs 537 - ส่วนในมรรคที่พระโยคาวจรทำปัญจมฌานให้เป็นบาทแล้วให้เกิดขึ้น อ...
- Dhs 538 - จริงอยู่ พระดำรัสนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ดูก่อนภิกษุ...
- Dhs 539 - บรรดาวาทะของพระเถระเหล่านั้น พระจูฬนาคเถระผู้ทรงพระไตร- ปิฎก...
- Dhs 540 - แม้พระจูฬาภยเถระผู้ทรงพระไตรปิฎก ซึ่งมีวาทะว่า อัชฌาสัยแห่ง ...
- Dhs 541 - บัดนี้ พึงทราบวินิจฉัยในคำนี้ว่า นิมิตฺตปฏิปทาปติ (นิมิต ปฏิ...
- Dhs 542 - บรรดาพระโยคาวจร ๓ ประเภทนั้น ข้าพเจ้าไม่กล่าวด้วยสามารถแห่ง ...
- Dhs 543 - ในข้อนั้น มีอุปมา ดังนี้ ได้ยินว่า บุรุษมีจักษุดีคนหนึ่ง คิด...
- Dhs 544 - ในข้อนั้น มีอุปมาดังนี้ ต่อไปนี้ ได้ยินว่า นายขมังธนูคนหนึ่ง...
- Dhs 545 - จริงอยู่ อกุศลจิต ๕ ดวง คือ ที่สัมปยุตด้วยทิฏฐิ ๔ ดวง และที่...
- Dhs 546 - อาจารย์ทั้งหลายกล่าวว่า ฉายาแห่งการออกไปจากอุปาทินนกขันธ์ ดั...
- Dhs 547 - ถ้าพระอนาคามีจักไม่เจริญอนาคามิมรรคให้เกิดไซร้ ความเป็นไป แห...
- Dhs 548 - ก็บรรดามรรคทั้ง ๔ เหล่านั้น โสดาปัตติมรรคย่อมออกจากอบายภพ สก...
- Dhs 549 - พึงทราบวินิจฉัยในคำว่า ปฏิปทา และ อธิปติ นี้ต่อไป
- Dhs 550 - อนึ่ง อธิบดีก็ย่อมหวั่นไหวเหมือนปฏิปทานั่นแหละ จริงอยู่ มรรค...
- Dhs 551 - พระองค์ทรงแสดงนัย ๒๐ โดยอัชฌาสัยของบุคคลและโดยเทศนาวิลาส ด้ว...
- Dhs 552 - บัดนี้ เพื่อทรงแสดงประเภทแห่งอธิบดี จึงเริ่มคำว่า กตเม ธมฺมา...
- Dhs 553 - โยคาวจรบุคคลเจริญฌานเป็นโลกุตระ อันเป็นเครื่องออกไปจากโลก นำ...
- Dhs 554 - สภาวธรรมเหล่านั้นชื่อว่า ธรรมเป็นกุศล
- Dhs 555 - คำว่า ทุติยาย (ที่ ๒) ได้แก่ชื่อว่า ที่ ๒ ด้วยการนับบ้าง ด้ว...
- Dhs 556 - ในมรรคทั้งหมดมีบท ๖๐ ถ้วน โดยลำดับ รวมกับองค์อปัณณกะ (ไม่ผิด...
- Dhs 557 - ถามว่า ผิว่าคำว่า มิจฉาทิฏฐิอย่างนี้ก็เป็นเพียงชื่อเท่านั้น ...
- Dhs 558 - มานะของพระสกทาคามีที่พึงฆ่าด้วยอนาคามิมรรคยังมีอยู่ มานะนั้น...
- Dhs 559 - ถามว่า ก็มรรคอย่างหนึ่งย่อมละกิเลสอย่างหนึ่ง คือย่อมละกิเลสท...
- Dhs 560 - ในบรรดาคำเหล่านั้น สัจจะ ๔ เปรียบเหมือนหีบรัตนะ ๔ ใบ
- Dhs 561 - เวลาที่วิปัสสนามุ่งไปสู่อรหัตมรรค เปรียบเหมือนเวลาที่บุรุษเป...
- Dhs 562 - บรรดาคำเหล่านั้น จิตที่เป็นไปตามกิเลส เปรียบเหมือนผ้าที่เปื้...
- Dhs 563 - * กุศลจิต คือ โลภมูลที่เป็นทิฏฐิคตสัมปยุต ๔ และโมหมูลจิตที่ส...
- Dhs 564 - บรรดามรรคเหล่านั้น โสดาปัตติมรรคย่อมละอกุศลจิต ๕ ดวง พร้อมกั...
- Dhs 565 - ในคำเหล่านั้น พระธรรมราชา เปรียบเหมือนพระราชาผู้ใหญ่ กุลบุตร...
- Dhs 566 - * เป็นอกุศลเจตสิก ๑๔ ดวง การกราบทูลคุณที่ตนได้แด่พระศาสดา เป...
- Dhs 567 - พรรณนาบทว่าธรรมเป็นกุศลจบเพียงนี้