ธรรมสังคณี
ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลายย่อม ปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียร เพ่...
หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ลำดับ: 33 อ้างอิง: Dhs 33 ประเภท: analysis
เนื้อหา
ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลายย่อม ปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียร เพ่งอยู่ ในกาลนั้น ความสงสัยทั้งปวงเทียว ของ พราหมณ์นั้นย่อมสิ้นไป เพราะมาทราบชัด ซึ่งธรรมพร้อมทั้งเหตุ. ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลาย ย่อม ปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียร เพ่งอยู่ ในกาลนั้น ความสงสัยทั้งปวงเทียว ของ พราหมณ์นั้น ย่อมสิ้นไป เพราะได้รู้แล้วซึ่ง ความสิ้นไปแห่งปัจจัยทั้งหลาย. ในกาลใดแล ธรรมทั้งหลาย ย่อม ปรากฏแก่พราหมณ์ผู้มีความเพียร เพ่งอยู่ ในกาลนั้น พราหมณ์นั้น ย่อมกำจัดมารและ เสนามารได้เหมือนพระอาทิตย์ยังท้องฟ้าให้ สว่างอยู่ ฉะนั้น. แต่อาจารย์ผู้กล่าวบทแห่งธรรม ย่อมกล่าวว่า ชื่อว่า ปฐมพุทธพจน์นี้ คือ อเนกชาติสํสารํ สนฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิสํ ฯ เป ฯ ตณฺหานํ ขยมชฺฌคา. เมื่อเราแสวงหานายช่าง (คือตัณหา) ผู้กระทำซึ่งเรือน ยังไม่พบ จึงต้องท่องเที่ยว ไปสู่สงสารมีชาติมิใช่น้อย เพราะการเกิด บ่อย ๆ เป็นทุกข์ ดูก่อนนายผู้กระทำซึ่ง เรือน เราพบท่านแล้ว ท่านจักสร้างเรือน ไม่ได้อีก ซี่โครงทั้งหมดของท่านเราหัก เสียแล้ว เรือนยอดเราก็รื้อออกแล้ว จิตของ เราถึงวิสังขาร (คือพระนิพพาน) ถึงความ สิ้นไปแห่งตัณหาทั้งหลายแล้ว. พระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงไสยาสน์ในระหว่างต้นสาละคู่ ใน สมัยใกล้ปรินิพพานตรัสไว้ว่า หนฺททานิ ภิกฺขเว ฯ ป ฯ สมฺปาเทถ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เอาเถอะ ตถาคตจักเตือนเธอทั้งหลายว่า สังขารทั้งหลาย มีความเสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา พวกเธอทั้งหลายจงถึงพร้อมด้วยความไม่ประ- มาทเถิด ดังนี้ ชื่อว่า ปัจฉิมพุทธพจน์ .
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ