ธรรมสังคณี

ในลำดับแห่งยมกปกรณ์นั้น ชื่อว่า มหาปกรณ์ แม้คำว่า ปัฏฐาน ดัง...

หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ลำดับ: 18 อ้างอิง: Dhs 18 ประเภท: analysis


เนื้อหา

ในลำดับแห่งยมกปกรณ์นั้น ชื่อว่า มหาปกรณ์ แม้คำว่า ปัฏฐาน ดังนี้ ก็เป็นชื่อของ มหาปกรณ์ นั้นนั่นแหละ มหาปกรณ์นั้น เบื้องต้นทรง จำแนกไว้ ๒๔ อย่าง ด้วยอำนาจแห่งปัจจัย คือ ๑. เหตุปัจจัย (เหตุเป็นปัจจัย) ๒. อารัมมณปัจจัย (อารมณ์เป็นปัจจัย) ๓. อธิปติปัจจัย (อธิบดีเป็นปัจจัย) ๔. อนันตรปัจจัย (อนันตรธรรมเป็นปัจจัย) ๕. สมนันตรปัจจัย (สมนันตรธรรมเป็นปัจจัย) ๖. สหชาตปัจจัย (สหชาตธรรมเป็นปัจจัย) ๗. อัญญมัญญปัจจัย (อัญญมัญญธรรมเป็นปัจจัย) ๘. นิสสยปัจจัย (นิสสยธรรมเป็นปัจจัย) ๙. อุปนิสสยปัจจัย (อุปนิสสยธรรมเป็นปัจจัย) ๑๐. ปุเรชาตปัจจัย (ปุเรชาตธรรมเป็นปัจจัย) ๑๑. ปัจฉาชาตปัจจัย (ปัจฉาชาตธรรมเป็นปัจจัย) ๑๒. อาเสวนปัจจัย (อาเสวนธรรมเป็นปัจจัย) ๑๓. กัมมปัจจัย (กรรมเป็นปัจจัย) ๑๔. วิปากปัจจัย (วิบากเป็นปัจจัย) ๑๕. อาหารปัจจัย (อาหารเป็นปัจจัย) ๑๖. อินทริยปัจจัย (อินทรีย์เป็นปัจจัย) ๑๗. ฌานปัจจัย (ฌานเป็นปัจจัย) ๑๘. มัคคปัจจัย (มรรคเป็นปัจจัย) ๑๙. สัมปยุตตปัจจัย (สัมปยุตธรรมเป็นปัจจัย) ๒๐. วิปปยุตปัจจัย (วิปยุตธรรมเป็นปัจจัย) ๒๑. อัตถิปัจจัย (อัตถิธรรมเป็นปัจจัย) ๒๒. นัตถิปัจจัย (นัตถิธรรมเป็นปัจจัย) ๒๓. วิคตปัจจัย (วิคตธรรมเป็นปัจจัย) ๒๔. อวิคตปัจจัย (อวิคตธรรมเป็นปัจจัย) ก็ในฐานะนี้ พึงประมวลมาซึ่งปัฏฐาน จริงอยู่ ติกะ ๒๒ มีกุศลติกะ เป็นต้น ทุกะ ๑๐๐ เหล่านี้ คือ เหตุธมฺมา น เหตุธมฺมา... ฯลฯ... สรณาธฺมมา อสรณาธมฺมา ทุกะแม้อื่นอีก ชื่อว่า สุตตันตทุกะ ๔๒ คือ วิชฺชาภาคิโน ธมฺมา อวิชฺชาภาคิโน ธมฺมา...


หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ