ธรรมสังคณี
เอวํ ปาลินเยเนว ตาว สพฺพานิ ตานิ ชานิตฺวา เตเสฺว อยํ ภิยฺโย ...
หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ลำดับ: 459 อ้างอิง: Dhs 459 ประเภท: analysis
เนื้อหา
เอวํ ปาลินเยเนว ตาว สพฺพานิ ตานิ ชานิตฺวา เตเสฺว อยํ ภิยฺโย ปกิณฺณกกถาปิ วิญฺเยฺยา. พระผู้มีพระภาคเจ้าทศพลทรงพระ- คุณอันงาม ทรงพระเกียรติ ควรแก่การ สรรเสริญ ด้วยการแลเห็นตั้งพัน ควรแก่การ อสุภะทั้งทลาย อันเป็นเหตุแห่งฌาน แต่ละ อย่างไว้ ด้วยประการฉะนี้. บัณฑิตทราบอสุภะทั้งหมดเหล่านั้น โดยนัยแห่งพระบาลีอย่างนี้ก่อนแล้ว พึง ทราบแม้กถาเบ็ดเตล็ดนี้ในอสุภะเหล่านั้น นั่นแหละให้ยิ่งขึ้นไป. จริงอยู่ บุคคลย่อมปราศจากความประพฤติโลเล (ความดิ้นรน ) ได้ ในเพราะอสุภะใดอสุภะหนึ่งในบรรดาอสุภะเหล่านั้น เหมือนผู้มีราคะไป ปราศแล้ว เพราะความทำราคะอันตนข่มไว้ในฌานที่บรรลุแล้ว แม้เมื่อเป็น เช่นนั้น ประเภทแห่งอสุภะนี้ใด ประเภทแห่งอสุภะนั้น พึงทราบว่า ตรัสไว้ โดยการถึงความเป็นไปเองแห่งซากศพ และด้วยอำนาจแห่งการทำลายราคจริต เพราะซากศพเมื่อความเป็นของปฏิกูล ก็จะพึงถึงสภาพขึ้นพองของซากศพ หรือถึงสภาพเป็นซากศพอย่างใดอย่างหนึ่งมีสีเขียวคล้ำเป็นต้น ด้วยเหตุนี้ กุลบุตรพึงกำหนดนิมิตในอสุภะอย่างใดเท่าที่จะหาได้อย่างนี้ว่า ซากศพที่พอง ขึ้นเป็นของปฏิกูล ซากศพที่สีเขียวคล้ำเป็นของปฏิกูลเป็นต้น พึงทราบว่า ตรัสประเภทอสุภะ ๑๐ อย่าง ด้วยสามารถการถึงความเป็นเองของซากศพ ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ