ธรรมสังคณี

นัยทั้ง ๖ อันสขุมลึกซึ้งในธรรม อนุโลม อย่างนี้ คือ ติกปัฏฐาน...

หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ลำดับ: 20 อ้างอิง: Dhs 20 ประเภท: analysis


เนื้อหา

นัยทั้ง ๖ อันสขุมลึกซึ้งในธรรม อนุโลม อย่างนี้ คือ ติกปัฏฐานอันประเสริฐ ๑ ทุกปัฏฐานอันสูงสุด ๑ ทุกติกปัฏฐาน ๑ ติกทุกปัฏฐาน ๑ ติกติกปัฏฐาน ๑ ทุกทุกปัฏฐาน ๑. แม้ในธรรมปัจจนียปัฏฐาน ก็ชื่อว่า ติกปัฏฐาน เพราะอาศัยติกะ ๒๒ ชื่อว่าทุกปัฏฐาน เพราะอาศัยทุกะ ๑๐๐ ชื่อว่าทุกติกปัฏฐาน เพราะรวม ติกะ ๒๒ เข้าในทุกะ ๑๐๐ ชื่อว่าติกทุกปัฏฐาน เพราะรวมทุกะ ๑๐๐ เข้าใน ติกะ ๒๒ ชื่อว่าติกติกปัฏฐาน เพราะรวมติกะทั้งหลายเข้าในติกะทั้งหลาย นั่นแหละ ชื่อว่าทุกทุกปัฏฐาน เพราะรวมทุกะทั้งหลายเข้าในทุกะทั้งหลาย ดังนี้. แม้ในปัจจนียปัฏฐานก็ทรงแสดงปัฏฐานโดยนัยทั้ง ๖ เพราะเหตุนั้น พระสังคีติการกมหาเถระ จึงกล่าวไว้ว่า นัยทั้ง ๖ อันสุขุม ลึกซึ้งในธรรม ปัจจนิยะ คือ ติกปัฏฐานอันประเสริฐ ๑ ฯ ล ฯ ในลำดับต่อจากนั้นก็ทรงแสดงแม้ในธรรมปัจจนียานุโลมโดยนัยทั้ง ๖ เหล่านี้เหมือนกัน เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวไว้ว่า นัยทั้ง ๖ อันสุขุม ลึกซึ้งในธรรม ปัจจยานียานุโลม คือ ติกปัฏฐานอันประเสริฐ ๑ ฯ ล ฯ ทุกทุกปัฏฐาน ๑. ปัฏฐานที่ประชุมสมันตปัฏฐาน ๒๔ เหล่านี้ คือ ปัฏฐาน ๖ ใน ธรรมอันโลม ปัฏฐาน ๖ ในธรรมปฏิโลม ปัฏฐาน ๖ ในธรรมอนุโลมปัจจนีย- ปัฏฐาน ๖ ในธรรมปัจจนิยานุโลม ชื่อว่า มหาปกรณ์ (ปกรณ์ใหญ่).


หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ