ธรรมสังคณี
เมื่อมีความเจริญ ความเสื่อมก็จำ ต้องปรารถนา เปรียบเหมือนเมื่...
หมวด: อภิธรรมปิฎก ฝ่าย: ธรรมสังคณี ลำดับ: 61 อ้างอิง: Dhs 61 ประเภท: analysis
เนื้อหา
เมื่อมีความเจริญ ความเสื่อมก็จำ ต้องปรารถนา เปรียบเหมือนเมื่อมีความ ทุกข์ แม้ชื่อว่าความสุขก็ย่อมมี ฉะนั้น. เมื่อไฟ ๓ กองมีอยู่ นิพพาน (ความ ดับไฟ) ก็จำต้องปรารถนา เปรียบเหมือน เมื่อมีความร้อน ชื่อว่าความเย็นก็ย่อมมี ฉะนั้น. ความเกิดมีอยู่ ก็จำต้องปรารถนา ความไม่เกิด เปรียบเหมือนเมื่อมีความชั่ว แม้ความดีก็ย่อมมี ฉะนั้น. เมื่อสระน้ำอมฤตอันเป็นสถานที่ ชำระกิเลสมีอยู่ แต่บุคคลนั้นไม่แสวงหา สระนั้น นั่นมิใช่เป็นความผิดของสระอมฤต นั้น เปรียบเหมือนบุรุษตกหลุมคูถ เห็นสระ มีน้ำเต็มแล้วไม่ไปหาสระ จะไปโทษสระ นั้นไม่ได้ ฉะนั้น. บุคคลผู้ถูกกิเลสกลุ้มรุมแล้ว เมื่อ หนทางอันปลอดภัยมีอยู่ แต่ไม่แสวงหา ทางนั้น นั่นมิใช่ความผิดของทางนั้น เปรียบเหมือนบุรุษถูกข้าศึกล้อมไว้ เมื่อทาง สำหรับจะหนีไปมีอยู่ แต่ไม่หนีไปจะโทษ ทางนั้นไม่ได้ ฉะนั้น. บุคคลมีทุกข์ ถูกพยาธิคือกิเลส เบียดเบียนรอบด้าน ไม่แสวงหาอาจารย์ นั่นมิใช่ความผิดของอาจารย์ เปรียบเหมือน บุรุษผู้ป่วยไข้ เมื่อหมอมีอยู่ แต่ไม่ให้รักษา เยียวยา จะโทษหมอนั้นไม่ได้ ฉะนั้น. เราพึงเป็นผู้ไม่อาลัย ไม่ต้องการ พึงละทิ้งกายอันเปื่อยเน่า อันสะสมซึ่งซาก- ศพต่าง ๆ นี้ไปเถิด เปรียบเหมือนบุรุษแก้ ห่อซากศพผูกไว้ที่คออันน่ารังเกียจไป ก็จะ พึงมีความสุข มีเสรี มีอำนาจ ตามลำพัง ตนเอง ฉะนั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ