เล่มที่ 19
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 380 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ที่พักซึ่งสร้างด้วยอิฐใน นาทิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกับท่านพระอนุรุทธะว่า ดูก่อน อนุรุท...
- แม้ท่านพระนันทิยะ
- อื่น: ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส บรรดาพวก ข้าพร...
- ะ ดีละ อนุรุทธะ ก็คุณวิเศษคือญาณทัสสนะอันสามารถกระทำ ความเป็...
- พระ: ดีละ ดีละ อนุรุทธะ ก็คุณวิเศษคือญาณทัสสนะอันสามารถการทำ...
- พระ: ดีละ ดีละ อนุรุทธะ ก็คุณวิเศษคือญาณทัสสนะอันสามารถกระทำ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังท่านพระอนุรุทธะ ท่านพระ- นันทิยะ และท่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึง ที่ประทับ ครั้นแล้วถวายบังคมพระผู้มีพร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนทีฆะ ข้อนี้เป็น อย่างนั้น...
- จูฬโคสิงคสาลสูตรมีบทเริ่มต้น เอวมฺเม
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ไม่ได้บอกอะไรๆในบรรดาพระธรรมเสนาบดี พระมห...
- บทว่า ทายปาโล แปลว่า ผู้รักษาป่า คนรักษาป่านั้น ย่อมนั่งรักษ...
- ถามว่า ก็นายทายบาลนั้น รู้อยู่ จึงห้าม หรือไม่รู้อยู่ จึงห้า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสคำเป็นต้นนี้ว่า กจฺจิ โว อนุรุทฺธา...
- ในบทนั้น กายกรรมและวจีกรรม ย่อมได้ในการอยู่ร่วมกันต่อหน้า นอ...
- ส่วนคำเป็นต้นว่า โย ปสฺสติ พึงทราบว่า เป็นวัตร ภายในวิหารของ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามลักษณะของความไม่ ประมาทแล้วตอบลักษณ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือบาตรและจีวร
- จบอรรถกถาจูฬโคสิงคสาลสูตรที่ ๑
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้อยู่ใกล้พระผู้มี พระภาคเจ้า มาดีแล้ว ท...
- ท่านพระเรวะตอบว่า ท่านสารีบุตร ภิกษุในพระศาสนานี้ เป็น ผู้มี...
- ท่านพระมหากัสสปะตอบว่า ท่านสารีบุตร ภิกษุในพระศาสนานี้ ตนเอง...
- เมื่อท่านพระมหากัสสปะกล่าวอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตร ได้กล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังที่ประทับ ครั้นแล้วจักกราบทูลเนื้อความน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดีละ ดีละ สารีบุตร อานนท์ เมื่อจะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดีละ ดีละ สารีบุตร เรวตะเมื่อจะ พย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดีละ ดีละ สารีบุตร อนุรุทธะ เมื่อจ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดีละ ดีละ สารีบุตร กัสสปะ เมื่อจะ ...
- ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อท่านพระมหากัสสปะกล่าวอย่างนี้ แล้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดีละ ดีละ โมคคัลลานะ สารีบุตรเมื่อ...
- มหาโคสิงคสาลสูตร มีบทเริ่มต้นว่า เอว
- ็นผู้ใหญ่ปรากฏเหมือนพระเถระมีชื่อเสียง ด้วยคุณมีศีลเป็นต้น แ...
- ตน นี้ ใน ๒ รูปนั้น ในที่นี้ไม่ประสงค์เอาพระขทิรวนิย เรวตะ ซ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประ ทับอยู่ในป่าโคสิงคสาลวันพร้อมด้วยเถรสา...
- ทว่า เอวมาวุโสติ โข อายสฺมา มหากสฺสโป ความว่า เพราะพระ เถระเ...
- ถ้าว่าป่าเป็นที่ดอน น้ำไม่มี ร่มเงาโปร่งมีหนามรก ส่วนพระอริย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าดังนี้ ได้นับถือพระสารีบุตรเถระ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงบัญญัติสิกขาบท ด้วยพระดำรัสว่า ดูก่อ...
- บทว่า พหุสฺสุโต โหติ ความว่า ภิกษุนั้นฟังมาก อธิบายว่า เรียน...
- จริงอยู่ พระอานนทเถระ เป็นพหูสูตด้วยตนเอง แม้อัชฌาสัยของ ท่า...
- ด้วยทิพยจักษุ ยังจิตให้สังเวชเพราะวัฏฏภัย เจริญ วิปัสสนา พึง...
- ท่านพระสารีบุตร ถึงที่สุดแห่งปัญญาบารมี ย่อมสามารถยังจิตให้ ...
- จบอรรถกถามหาโคสิงคสาลสูตร ที่ ๒ สมัยหนึ่งพระผ
- ส่วนที่ 45
- ภิกษุในศาสนานี้ไม่ แสดงธรรมตามที่ตนได้ฟังได้เรียนแก่ผู้อื่นโ...
- ส่วนที่ 47
- ภิกษุก็เหมือนกัน ประกอบด้วยองค์ ๑๑ ประการแล้ว ควรจะถึง ความเ...
- ด้วยหู ดมกลิ่นด้วยจมูก ลิ้มรสด้วยลิ้น ถูกต้องสิ่งที่จะพึง ถู...
- ส่วนที่ 50
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสธรรมปริยายนี้จบแล้ว ภิกษุเหล่านี้มีใจเ...
- นายโคบาลที่ชื่อว่าไม่รู้โดยสี คือไม่รู้ว่า โคสีขาวมีประมาณเท...
- บทว่า น ธูมํ กตฺตา โหติ ความว่า ในเวลาภายในฤดูฝน เหลือบและ ย...
- บทว่า อนวเสสโทหี โหติ ความว่า เนื้อและเลือดของลูกโค จะตั้งอย...
- บทว่า อิธ คือ ในศาสนานี้
- บทว่า น ลกฺขณกุสโล โหติ ความว่า ย่อมไม่รู้จักว่า กุศลกรรม อก...
- บทว่า น ธูมํ กตฺตา โหติ ความว่า ภิกษุไม่สุมควันคือธรรมเทศนา ...
- บทว่า ปิตํ น ชานาติ ความว่า ภิกษุย่อมไม่รู้ คือไม่ได้ความปรา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำคงคา จังหวัด อุกกเว...
- ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว นายโคบาลชาวมคธผู้มี ปัญญา นึ...
- ภิกษุทั้งหลาย บรรดาโคอุสุภ เป็นโคพ่อฝูง เป็นโคนำฝูง ได้ (ว่า...
- ได้ (ว่าย) ตัดตรงกระแสแม่น้ำคา ถึงฝั่งโดยสวัสดี แม้ฉันใด ภิก...
- บทว่า มาคธโก คือชาวมคธรัฐ บทว่า ทุปฺปญฺชาติโก ได้แก่ มหาชนพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จอยู่ในพระวิหารยอดในป่ามหา วัน ใกล้เม...
- สมัยนั้น เจ้าลิจฉวี ประมาณห้าร้อยองค์ ประชุมกันอยู่ในศาลา ที...
- สมัยนั้น ภิกษุมากหลายรูป จงกรมอยู่ในที่แจ้ง
- ส่วนที่ 67
- ส่วนที่ 68
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามอย่างนี้ สัจจกะได้นิ่งอยู่ พระองค์ ...
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่าพระผู้ มีพระภาคเจ้า อุปมาย่อมแจ่มแจ้งแก...
- ส่วนสาวกของพระโคดม ด้วยเหตุเพียงไรจึงชื่อว่าเป็นผู้ได้ทำตามค...
- พระ: อัคคิเวสสนะ ภิกษุในศาสนานี้ พิจารณาเห็นเบญจขันธ์นั้น ด้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว สัจจกะทูลว่า ข้าพเจ้านั่น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงผ้าตามสมณวัตรแล้ว ทรงบาตร จีวร พร้อมด้...
- บทว่า สจฺจโก นิคนฺถปุตฺโต ความว่า ได้ยินว่า ในกาลก่อน ชาย นิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงอาศัยกรุงสาวัตถีประทับอยู่ใน พระเชตวัน...
- สัจจกนิครนถ์นี้เป็นน้องชายของนางปริพาชิกา ๔ คนนั้น เป็นผู้มี...
- ก็เพราะเมื่อพระเถระกล่าวว่า เป็นทุกข์ย่อมเป็นโอกาสแห่ง การโต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ส่วนมนุษย์ตามปกติไม่อาจเพื่อจะ โต้วาทะกับ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงให้สัจจกนิครนถ์นั้นเกิดความอุตสาหะ ในกา...
- โกณฑัญญะ เธอจงตอบปัญหาทั้งหลาย พวกฤษีผู้มีความรู้ดี ย่อมขอร้...
- บทนี้ ท่านแสดงไว้อย่างไร
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงมีวาทะดีกว่านิครนถ์ด้วยคูณตั้ง ร้อย ตั...
- ในบทนั้น บทว่า สหธมฺมิกํ คือมีเหตุ มีผล
- หมองูผู้ฉลาดให้งูนั้นกัดแล้ว ถอนพิษที่ถูกงูกัด ฉันใด พระผู้ม...
- ก็เพราะเสขภูมิ ทรงแสดงแล้วเพราะตรัสว่า ปสฺสติ ในบทนี้ ฉะ นั้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงกราบทูล คำเป็นต้นว่า อธิวาเสตุ เม
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ส่วนสัจจกนิครนถ์ถวายแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า มีอยู่พระโคดมสมณพราหมณ์พวก หนึ่งประกอบ...
- ส่วนที่ 91
- พระ: อัคคิเวสสนะ ก็ท่านเหล่านั้น ยังชีวิตให้เป็นไปด้วยการบริ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสพุทธพจน์นี้ว่า อัคคิเวสสนะอย่าง ไร...
- ส่วนที่ 94
- เพียงเท่านี้แล เราได้รู้ แจ้ง เข้าไปถึงที่ ธรรมนี้เองแล้ว แล...
- บสรามบุตร ได้กล่าวกะอุททกดาบส รามบุตรว่า ท่านรามะ เราปรารถนา...
- เพียงเท่านี้นั้นแล เราได้รู้จริง แจ้งกะจิต เข้าถึงที่ธรรมนี้...
- อัคคิเวสสนะ ครั้นเราหลีกไปจากสำนักอุททกดาบสราม บุตรแล้ว เป็น...
- ส่วนที่ 99
- ส่วนที่ 100
- ส่วนที่ 101
- ความต่างกันในการบำเพ็ญทุกกรกิริยา อัคคิเวสสนะ เรานั้นได้มีปร...
- อัคคิเวสสนะ เรานั้นได้มีปริวิตกถึงเรื่องนี้ว่า ถ้ากระไร เรา ...
- อัคคิเวสสนะ เรานั้นได้ปริวิตกถึงเรื่องนี้ว่า ถ้ากระไร เราพึง...
- อัคคิเวสสนะ เรานั้นได้ปริวิตกว่า ในสมนะหรือพราหมณ์ เหล่าใดเห...
- อัคคิเวสสนะ เรานั้นได้ปริวิตกเรื่องนี้อีกว่า การบรรลุถึง ควา...
- เรานั้น ครั้นเมื่อจิตตั้งมั่น บริสุทธิ์ผ่องใส ไม่มีกิเลส ปรา...
- เรานั้น ครั้นเมื่อจิตตั้งมั่นแล้ว บริสุทธิ์ ผ่องใส ไม่มีกิเล...
- พระ: เราจำได้อยู่ อัคคิเวสสนะ เมื่อเดือนท้ายฤดูคิมหะ เรากลับ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสอย่างนี้แล้ว สัจจกนิคันถบุตร ได้กล่าว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ลุกขึ้นจากอาสนะแล้วหลีกไป
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประ- ทับนั่งพักสักครู่ เขาจักได้เฝ้าพระพุท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อทรงย้อนถามนิครนถ์นั้น จึง ตรัสถามว่า...
- งแต่ต้นในบทว่า อิธ ฯเปฯ ปธานาย นั้น นี้ทั้งหมด พึงทราบโดยนัย...
- บทว่า มา โข ตฺวํ มาริส ได้แก่ พวกเทวดาผู้รักใคร่มากราบทูล ได...
- เมื่อพระศาสนาประดิษฐานในตัมพปัณณิทวีปนั้น สัจจกะแม้นั้น เคลื...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถวายอภิวาทแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้าง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทำประทักษิณและหายไปในที่นั้น นั่นเอง
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสถึงความน้อมไปใน ธรรมเป็นที่สิ้นแห่ง...
- ท่านพระมหาโมคคัลลานะกล่าวว่า สถานที่น่ารื่นรมย์ของท่านท้าว โ...
- ครั้นนั้น ท่านพระมหาโมคคัลลานะ ชื่นชมยินดีภาษิตของท้าว สักกะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนโมคคัลลานะ เรารู้เฉพาะอยู่ จ...
- จูฬตัณหาสังขยสูตรมีบทเริ่มต้นว่า เอวม
- ชื่อว่า การบริจาคทรัพย์ในพระพุทธศาสดาของหญิงอื่นเหมือนนาง วิ...
- ว่า สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย นี้ อธิบายว่า ขันธ์ ๕ อายตนะ...
- ในบทว่า อนิจฺจานุปสฺสี นี้พึงทราบว่า เป็นอนิจจัง เป็นอนิจจาน...
- โวสัคคะ (การสละแล้ว) ท่านเรียกว่า การสละคืน ในบทว่า ปฏิ- นิส...
- บทว่า อวิทูเร นิสินฺโน โหติ ความว่า พระมหาโมคคัลลานะนั่งอยู่...
- บทว่า ปญฺจหิ ตุริยสเตหิ ได้แก่ ดนตรีประกอบด้วยองค์ ๕ มีประ ม...
- บทเห็นปานนี้ว่า จิรสฺสํ ข มาริส โมคฺคลฺลาน อิมํ ปริยายมกาสิ ...
- บทว่า ยนฺโน ขิปฺปเมว อนฺตรธายติ ความว่า คำใดที่ข้าพเจ้าฟัง แ...
- บัดนี้ ท้าวสักกะเพื่อจะบอกเหตุอันน่าพิศวงอย่างหนึ่งของตนในกา...
- บทว่า ตโต ปฏินิวตฺติตฺวา ได้แก่ กลับจากที่อันท้าวสักกะนั้นชน...
- บทว่า อจฺฉริยพฺภูตจิตฺตชาตา ได้แก่ มีความอัศจรรย์ไม่เคยมี เก...
- จบอรรถกถาจูฬตัณหาสังขยสูตรที่ ๗ ข้าพเจ้าได้สดั
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงว่า วิญญาณนี้นั่นแหละ ย่อมท่องเที่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุรูปหนึ่ง มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามภิกษุทั้งหลายว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ดีละ พวกเธอรู้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายย่อมเห็นขันธปัญจกที่เกิด แล้ว...
- พระ: ความสงสัยย่อมเกิดขึ้น เพราะความเคลือบแคลงว่า ขันธปัญจก ...
- พระพุทธเจ้า: เป็นอย่างนั้น พระพุทธเจ้าข้า
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาหาร ๔ อย่างเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ก็ข้อว่า ชราและมรณะมี เพราะ ชาติเป...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะเวทนาเป็นปัจจัยนั่นแล ตัณหาจึงมี ใน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะวิญญาณเป็นปัจจัยนั่นแล นามรูปจึงมี ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะชาติดับนั่นแล ชรา มรณะ จึงดับ ในข้อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะสฬายตนะดับนั่นแล ผัสสะจึงดับ ในข้อน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอวิชชาดับนั่นแล สังขารจึงดับ ในข้อน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอรู้เห็นอยู่อย่างนี้ พึงแล่นไปสู่ส่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอรู้เห็นอยู่อย่างนี้ จะพึงยกย่องศาส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะความประชุมพร้อมแห่งปัจจัย ๓ ประการ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตถาคตอุบัติในโลกนี้ เป็นพระ อรหันต์ ตรัส...
- เมื่อเขาบวชแล้วถึงพร้อมด้วยสิกขาและสาชีพของภิกษุทั้ง หลาย ละ...
- เว้นขาดจากการพรากพืชคาม และภูตคาม
- นะ เธอ ย่อมปฏิบัติเพื่อสำรวมจักขุนทรีย์ ที่เมื่อไม่สำรวมแล้ว...
- ร้าหมองแห่ง จิต อันเป็นเครื่องทำปัญญาให้ถอยกำลังได้แล้ว สงัด...
- มหาตัณหาสังขยสูตรมีบทเริ่มต้นว่า เอวม
- บทว่า สมฺพหุลา ภิกฺขู ได้แก่ ภิกษุผู้บิณฑบาตเป็นวัตรผู้มีปกต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ธรรมอันเป็น อุปนิสัยแห่งมรรคและผล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะตรัสถามถึงความที่ขันธ- ปัญจกะนั้นไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อทรงแสดงกำลังของพระพุทธเจ้า เพื่อทรง ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นตรัสปฏิจจสมุปบาททั้งวัฏฏะและวิวัฏฏะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงเริ่มคาถาว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย ก็เพร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เพื่อทรงแสดงอันเป็นส่วนวิวัฏฏะ จึง ตรัสว่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ประชุมชนย่อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กิจที่ควรทำให้ยิ่งขึ้นไปเป็นอย่างไร พว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กิจที่ควรทำให้ยิ่งขึ้นไปเป็นอย่างไร พว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กิจที่ควรทำให้ยิ่งขึ้นไปเป็นอย่างไร พว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กิจที่ควรทำให้ยิ่งขึ้นไปเป็นอย่างไร พว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กิจที่ควรทำให้ยิ่งขึ้นไปอย่างไร พวกเธอ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงกู้หนี้ไประ กอบการ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษจะพึงเป็นทาส พึ่งตัวเอง...
- ร้าหมองแห่ง จิตอันเป็นเครื่องทำปัญญาให้ถอยกำลังได้แล้ว สงัดจ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ยังอีกข้อหนึ่ง ภิกษุมีอุเบกขา มีสติสัมป-...
- ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปร...
- ภิกษุนั้น เมื่อจิตเป็นสมาธิ บริสุทธิ์ ผ่องแผ้ว ไม่มีกิเลส ปร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนี้เรียกว่า สมณะบ้าง พราหมณ์ บ้าง น...
- เหล่าอกุศลธรรมอันลามก อันให้ เศร้าหมอง นำให้เกิดในภพให
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงได้ตรัสอย่างนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กิจของสมณะ อันสมณะพึงกระทำเหล่านี้ มี ๓ ...
- บทว่า หิโรตฺตปฺเปน ได้แก่ ด้วยหิริและโอตตัปปะที่ท่านขยายออกไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดง แก่พระมหาจุนทเถระ ว่าเป็นปฏิปทาเคร...
- ในบทว่า ปริสุทฺโธ โน กายสมาจาโร นี้ ได้แก่ กายสมาจาร ๒ อย่าง...
- แม้ในวจีสมาจาร ภิกษุใด พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ พูดเพ้อ...
- ในอาชีวะ ภิกษุใด เพราะอาชีวะเป็นเหตุย่อมเลี้ยงชีพด้วยอำนาจ อ...
- บทว่า ปาเทน ปาทํ ได้แก่ เอาเท้าซ้ายทับเท้าขวา
- ในบทว่า อิเม ปญฺจ นีวรเณ อปฺปหีเน นี้ ความว่า พระผู้มีพระภาค...
- ภิกษุผู้ถูกถีนมิทธะครอบงำแล้ว ครั้นเมื่อธรรมสวนะการฟังธรรม แ...
- เหมือนอย่างว่า บุรุษเดินทางไกลกันดาร เห็นโอกาสที่พวกมนุษย์ถู...
- อนกัน คิดว่า ขึ้นชื่อว่า พยาบาทนี้ กระ ทำความฉิบหายมิใช่ประโ...
- นเหมือนกัน คิดว่าขึ้นชื่อว่า อุทธัจจกุกกุจจะกระทำ ความฉิบหาย...
- พึงทราบข้ออุปมาความสุขในทุติยฌาน
- พึงทราบความอุปมาความสุขในจตุตถฌานต่อไป ในบทว่า ปริสุทฺ- เธน ...
- พึงทราบอุปมาในปุพเพนิวาสญาณ กิริยาอันภิกษุนั้นทำแล้วในวัน นั...
- พึงทราบอุปมาแห่งอาสวักขยญาณ ดังนี้ บทว่า ปพฺพตสงฺเขเป ได้แก่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอยู่ในอังคชนบท มีนิคมของชาว อังคะ ชื่...
- ภิกษุทั้งหลาย ถึงบุคคลที่ครองผ้าสังฆาฏิอยู่ เราก็หากล่าวว่า ...
- ภิกษุปฏิบัติอย่างไร จึงเป็นผู้ปฏิบัติชอบ สมควรแก่สมณะ ภิกษุร...
- เปรียบเหมือนสระบัว มีน้ำใสและ จืดเย็นขาวสะอาด มีท่าเรียบราบ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสพระสูตรนี้จบ ภิกษุทั้งหลายเ
- บทว่า มตชนฺนาม ความว่า พวกมนุษย์ตะไบเหล็กกล้าด้วยเหล็กแล้ว ข...
- บทว่า วิสุทฺธมตฺตานํ สมนุปสฺสติ ความว่า ภิกษุนั้น ย่อมเห็นตน...
- จบอรรถกถาจูฬอัสสปุรสูตร ที่ ๑๐ จบวรรคที่ ๔
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ แล้วบางพวกก็ถวายอภิวาทพระผู้ม...
- จ ใจความอย่างพิสดารโดยทั่วถึงยังไม่ได้ พวกข้าพเจ้าขอโอกาสให้...
- ส่วนที่ 207
- ส่วนที่ 208
- ส่วนที่ 209
- ส่วนที่ 210
- " พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลาย ก็แหละ ความประพฤติเป็นธรรม และควา...
- พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลาย ผู้ประพฤติธรรมเป็นปกติ ประพฤติเรียบ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสอย่างนี้เสร็จแล้ว พวกพราหมณ์ และคฤห...
- " โข " เป็นนิบาตลงในอรรถอวธารณะ คือเป็นเพียงทำ บทให้เต็ม
- คำว่า " ก็แลเป็นการดีโข " คือ ก็เป็นความงามโข
- " ความประพฤติอธรรม ชื่อว่า อธรรมจริยา, หมายความว่า การ กระทำ...
- ในคำว่า " อันแม่ปกครอง " เป็นต้น มีอธิบายว่า เมื่อพ่อหายหรือ...
- คำว่า " เป็นปม " คือชื่อว่าตะปุ่มตะป่ำ ด้วยคำขู่และคำข่มเป็น...
- คำว่า " ย่อมเป็นผู้เพ่งเล็ง " ได้แก่ ย่อมเป็นผู้แลดูด้วยความ...
- กรรมบถ ๗ ข้อเป็นต้นว่า "ล่ะการฆ่า สัตว์" ได้ขยายให้พิสดารในจ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับที่พระเชตวันอารามของ อนาถปิณฑิกะ ใกล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เปล่งถ้อยคำเป็นที่น่า บันเทิงทำให้ระลึกนึ...
- ยังไม่เข้าใจเนื้อความอย่างพิสดารเลย จึงขอ ความกรุณาให้พระโคด...
- ส่วนที่ 224
- พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลาย ก็แลบุคคลเป็นผู้ประพฤติ ถูกต้อง ประ...
- ส่วนที่ 226
- " พราหมณ์เละคฤหบดีทั้งหลาย เพราะเหตุแห่งการประพฤติถูกต้อง แล...
- " พราหมณ์และคฤหบดีทั้งหลาย ถ้าผู้ที่ประพฤติถูกต้อง ประพฤติ เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเช่นนี้จบแล้ว พวกพราหมณ์และ คฤหบดีชาวเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จประทับที่พระเชตวัน อาราม ของอนาถบิณฑิ...
- "อ้าวท่านครับ เมื่อธรรมคือปัญญาและวิญญาณเหล่านี้ มันคละกัน แ...
- ส่วนที่ 232
- ส่วนที่ 233
- ส่วนที่ 234
- ส่วนที่ 235
- ส่วนที่ 236
- ส่วนที่ 237
- "ก็เจโตวิมุตติที่เกิดจากบริกรรมว่า อะไรน้อยหนึ่งไม่มีเป็นไฉน...
- มหาเวทัลลสูตรขึ้นต้นว่า " ข้าพเจ้
- ส่วนการถือเอาความยอมรับรู้แล้วถามในเวลาแสดงธรรมอย่างนี้ ว่า ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึง ทรงตั้งท่านไว้ในตำแหน่งเลิศว่า "ภิกษุท...
- จริงอยู่ บุคคลนี้เรียนความจริงสี่ประการในสำนักอาจารย์ด้วยการ...
- คำว่า " คละกัน " คือพระเถระย่อมถามว่า ที่ชื่อคละกันเพราะอรรถ...
- เหมือนอย่างว่า เมื่อพวกเพื่อนซึ่งมีพระราชาเป็นที่ห้าคือลูกชา...
- เมื่อถึงหลักตั้งความระลึก อินทรีย์คือความระลึก ที่มีความปราก...
- " คือ ความรู้หนทางชัดเจน ย่อมรู้ชัดเจนซึ่งสิ่งที่เป็นความจริ...
- จริงอยู่ ท่านกล่าวถึงอารมณ์ที่เป็นสุข ไม่ใช่ทุกข์ไม่ใช่สุข ใ...
- คราวนี้ พึงทราบความแตกต่างและความไม่แตกต่างในคำเหล่า นี้ คือ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงกระทำแล้ว" "มหาบพิตร สิ่งที่ทำ ได้ยา...
- คำว่า " ย่อมรู้ชัดด้วยตาคือปัญญา " คือ ย่อมรู้ด้วยปัญญาที่ชื...
- ก็แหละ พระอรหัตตมรรคย่อมเกิดขึ้นแล้วให้ผลแก่ผู้ที่กำลังบำเพ็...
- บัดนี้ เมื่อจะถามถึงความเลิกหมุนเวียน พระมหาโกฏิฐิกเถระ จึง ...
- ในคำว่า " ที่องค์นั้นละได้แล้ว " นี้ พระเถระย่อมถามถึงอะไร? ...
- ต่อไปนี้เป็นการเปรียบเทียบในเรื่องอินทรีย์เหล่านั้น คือ มีเร...
- คำว่า " อายุสังขาร " ก็คือ อายุนั่นเอง
- คำว่า " ผู้มีอายุ
- คำว่า " ผู้มีอายุ ความหลุดพ้นทางใจที่มีสัตว์อันบุคคลพึงประมา...
- จึงเป็นอันสรุปได้ว่า ก็แลตามแบบนี้ความหลุดพ้นแห่งใจที่ไม่มีป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า สักกายสมุทัย สักกายสมุทัย ธรรมเป็น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ทาง ปฏิบัติจะให้สัตว์ถึงสักกายนิโร...
- คุณวิสาขะ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ในธรรมวินัยนี้เป็นผู้ได้พบ ...
- ส่วนที่ 262
- พระเจ้า เมื่อภิกษุเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธอยู่ ธรรมเหล่าใดย่อม ด...
- จิตของภิกษุผู้ออกจากสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติ แล้ว ย่อมน้อมไปใ...
- ส่วนที่ 265
- ภิกษุในธรรมวินัย นี้ สงัดจากกามทั้งหลาย สงัดจากธรรมที่เป็นอก...
- ส่วนที่ 267
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประ พับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่ควรแล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นได้ตรัสรู้พระสัมมาสัมโพธิญาณ แล...
- อุบาสกถามว่า "ธรรมทินนา ทำไมจึง
- นางคิดว่า "ผู้ชายปกติ จะไม่มีใครพูดอย่างนี้, เขาคงแทงทะลุโลก...
- งแต่วันที่นางบวชแล้ว ลาภสักการะก็เกิดขึ้น เพราะเหตุนั้นนางจึ...
- คำว่า " ได้กล่าวคำนี้แล้ว " คือได้กล่าวคำเป็นต้นว่า กายของ ต...
- ในการแก้ปัญหานั้นว่า " คุณวิสาขะ
- การแก้ปัญหานั้น คำเป็นต้นว่า "ผู้ไม่ได้ฟังแล้ว" ท่านได้ให้ พ...
- ในคำว่า ย่อมพิจารณาเห็นรูปโดยความเป็นตน ย่อมพิจารณาเห็น เวทน...
- ในคำเหล่านั้น คำว่า " ถูกปรุง " ความว่า ถูกคิด ถูกตรึก ถูก ต...
- บัดนี้ เมื่อจะถามถึงสมาธิในมรรคที่เป็นไปเพียงขณะจิตเดียว พร้...
- ในคำว่า " สังขารมีกี่อย่างเล่า แม่เจ้า
- ในบทว่า "ก็ทำไมเล่า แม่เจ้า " นี้ วิสาขะย่อมถามถึงใจความของบ...
- บัดนี้เป็นวาระเพื่อจะกล่าวนิโรธกถา ฉะนั้น นิโรธกถาจึงเป็นเรื...
- ความสังเขปมีว่า เมื่อพระสัญชีวเถระออกจากสมาบัติแล้วก็เดินลุย...
- บัดนี้เมื่อวิสาขะจะถามว่า "ข้าพเจ้าจะขอถามเวทนาที่ภิกษุดับได...
- าจะยึดพระอรหัตตผลให้ได้" ว่า "คราวนี้เราจะ ปวารณาชนิดวิสุทธิ...
- ก็แล เพราะพระดำรัสเพียงเท่านี้ พระสูตรนี้ก็กลายเป็นภาษิตขอ
- ภิกษุทั้งหลาย ธรรมสมาทานที่ปัจจุบัน ก็เป็นสุข และต่อไปก็ให
- ภิกษุทั้งหลาย เหมือนอย่างว่า ผลสุกของย่างทราย (ย่านไทร) พึงแ...
- ภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่า การยึดมั่นสิ่งที่เป็นสุขในปัจจุบัน...
- ภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่า การถือมั่นธรรมที่ปัจจุบันก็เป็น ทุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสธรรมบรรยายนี้จบแล้ว
- จูฬธัมมสมาทานสูตร มีคำเริ่มต้นว่า ข้า
- บทว่า " รุกขเทวดา " ได้แก่ เทวดาผู้สิงอยู่ที่ต้นสะเดาเป็นต้น...
- บทว่า " ผู้มีชาติราคะกล้า " ได้แก่ "ผู้มีราคะหนาเป็นสภาวะ
- ก็อย่างนั้น ในขณะสั่งสมกรรม ความโลภ ความโกรธและความหลง ทั้ง ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับที่พระเชตวันอารามของ อนาถบิณฑิกะ กร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงได้ตรัสอย่างนี้ว่า ...
- "ภิกษุทั้งหลาย การถือมั่นสิ่งทั้งหลายเหล่านี้มี ๔ อย่าง
- "ภิกษุทั้งหลาย ในจำพวกการถือมั่นสิ่งเหล่านั้น การถือมั่นสิ่ง...
- ภิกษุทั้งหลาย ในจำพวกการถือมั่นสิ่งเหล่านั้น การถือมั่น สิ่ง...
- "ภิกษุทั้งหลาย ก็แลการถือมั่นสิ่งที่มีทุกข์ทั้งใน ปัจจุบัน แ...
- ส่วนที่ 301
- ส่วนที่ 302
- ส่วนที่ 303
- "ภิกษุทั้งหลาย เหล่านี้แล คือการถือมั่นสิ่งทั้งหลาย ๔ ประการ
- "ภิกษุทั้งหลาย (สมมติว่า) มีน้ำมูตรเน่าที่ระคนด้วยตัวยา ต่าง...
- ''ภิกษุทั้งหลาย ในฤดูสารท เดือนท้ายฤดูฝน เมื่อฝน ซาลง เมฆก็ป...
- เทวดาทั้งหลาย ต่างรักใคร่ชอบใจ พระสูตรนี้ดังที่ว่ามานี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสอย่างนี้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้...
- ภิกษุทั้งหลาย ครั้นพระตถาคตเจ้าถูกถามกลับยิ่งขึ้น ไปอีกว่า "...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสคำนี้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดผู้ ห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงการเข้าไปอาศัยกัลยาณมิตรในคำนี้ ว่า...
- แม้เมื่อจะประทานโอวาทเป็นเครื่องพิจารณาเนืองๆ แก่พระราหุล เถ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึง ตรัสว่า ที่พึงรู้แจ้งด้วยตาและหูในธรรม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย ๔
- ข้อว่า " ย่อมรู้อย่างนี้ " ความว่า "รู้ว่าทรงเข้าตลอดเวลานาน...
- ส่วนที่ 316
- บทว่า " ภิกษุผู้มีอายุนี้ปรากฏชื่อเสียง มียศ " ความว่า พระผู...
- บทว่า "เป็นผู้ไม่มีภัยเข้าไปยินดีแล้ว" ความว่า เป็นผู้มีภัยห...
- บทว่า " ย่อมปรากฏในอามิส " ความว่า "พวกภิกษุผู้มุ่งในอามิสทั...
- บทว่า ภิกษุทั้งหลาย ในภิกษุผู้จะสอบสวนเหล่านั้น" ความว่า "ก็...
- บทว่า "ถึงความตกลงใจในธรรมทั้งหลาย ด้วยความรู้ยิ่งซึ่งธรรมบา...
- บทว่า " มีอาการ " ได้แก่ "ชื่อว่ามีเหตุ เพราะท่านแสวงหาเหตุแ...
- บทว่า " ตั้งมั่นในการสอบสวนอย่างดี ตามธรรมดา " ได้แก่ ดำรง
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุรูปหนึ่งมาแล้วรับ สั่ง ว่า "...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกภิกษุทั้งหลาย ว่า "ภิกษุทั้งหลาย ธร...
- "ภิกษุทั้งหลาย อีกข้อหนึ่ง ภิกษุมีลาภเกิดขึ้นโดยธรรม ได้มาโด...
- ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๖ ประการนี้แล เป็นเหตุให้ระลึกถึงกัน ทำ
- "ภิกษุทั้งหลาย อีกข้อหนึ่ง อิรยสาวกย่อมพิจารณาเห็นดังนี้ ว่า...
- ีกข้อหนึ่ง อริยสาวกย่อมพิจารณาเห็นดัง นี้ว่า บุคคลผู้ถึงพร้อ...
- อย่างไร ภิกษุทั้งหลาย! พละนี้ของบุคคลผูถึงพร้อมด้วยทิฏฐิ คือ...
- ได้ยินว่า ครั้งนั้น เทพบุตรนี้ได้เป็นคนตนในเรือนของท่านอนาถบ...
- ท่านประกาศบอกสิ่งที่เราไม่เคยได้ยิน ว่าพระพุทธ พระ ธรรม และพ...
- ในบทเป็นต้นว่า " เกิดความบาดหมาง " ควรทำวิเคราะห์ว่า เบื้องต...
- ภิกษุผู้ทรงพระสูตร ได้เป็นผู้เห็นว่า ไ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ทรงไม่มีผู้ เปรียบในโลกพร้อมทั้งเทวโลก...
- บทว่า " เพื่อสงเคราะห์ " ความว่า เพื่อประโยชน์แก่การสงเคราะห...
- การกล่าวยกย่องอย่างนี้ว่า "พระเทวเถระ พระติสสะเถระ" ชื่อ ว่า...
- การแบ่งด้วยจิตอย่างนี้ว่า "เราจะให้แก่คนโน้น ไม่ให้แก่คน โน้...
- เพราะกล่าวอย่างนี้ว่า "ผู้มีศีล" ดังนี้ ถึงการไม่ให้แก่ผู้ไม...
- ฟังมาว่า พระติสสะเถระผู้อยู่ที่เสลาคิรีวิหาร อาศัยบ้านมหาคิร...
- ท่านครับ กระผมยังไม่มีโลกุตตรธรรมหรอกครับ
- ถวายพระพร มหาบพิตร อาตมาภาพบำเพ็ญสาราณิย- ธรรม ตั้งแต่เวลาอา...
- "พ่อ บิณฑบาตนี้ชอบธรรม พระคุณเจ้าทั้งหลาย อย่า รังเกียจ ฉันเ...
- บทว่า " ทิฏฐินี้ใด " ความว่า สัมมาทิฏฐิที่ประกอบพร้อมด้วยมรร...
- " ส่วน ว่า แม้โลกุตตรธรรมของคนพวกใดมีอยู่ก็เป็นของ
- บทว่า " กุมาร " ได้แก่ มิใช่คนแก่
- บทว่า " ถึงความขวนขวาย " ความว่า เป็นผู้ปฏิบัติความขวนขวาย ท...
- บทว่า " ประกอบด้วยความเป็นผู้มีกำลัง " ได้แก่ ประกอบด้วย กำล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอน...
- ภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น มารผู้ลามกเข้าสิงร่างของพรหม ปาริสัช...
- ภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น พรหมก็ดี พวกพรหมบริษัทก็ดี พวกพรหมปา...
- งและโดยพรหมเชื้อเชิญดังนี้ เพราะฉะนั้น ไวยากรณภาษิตนี้ จึงมี...
- เล่ามาว่า มารนั้นนั่งคำนึงถึงพระศาสดาในบ้านตัวเองตลอดเวลา ว่...
- ๑ คำว่า " ผู้มีความเพลิดเพลินในแผ่นดิน " ได้แก่ เป็นผู้มีควา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นตรัสคำเป็นต้นว่า อีกอย่างหนึ่ง ของ เธ...
- ทีนั้น พรหมคิดว่า "พระโคดม ผู้สมณะ มารู้ทั้งอายุ ที่เกิดและก...
- เมื่อพระศาสดาจะทรงแสดงบุพกรรมนั้น ของพรหมจึงตรัสคาถานี้ ว่า ...
- คำที่ว่าตระกูลเนื้อทรายในที่นี้ หมายถึงที่ริมฝั่งแม่น้ำคงคา
- "เธอได้ใช้กำลังครอบงำเข้าแก้เรือนที่ถูกนาคโหดร้าย ยึดไว้ในกร...
- ลำดับนั้น พรหมถูกพระศาสดาบังคับให้สละสิ่งที่ถือไว้แล้วๆ เมื่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงได้ตรัสพระคาถา
- เมื่อทรงเทศน์จบ พรหมประมาณหมื่นองค์ ยังวิปัสสนาให้ถือเอาครรภ...
- จบอรรถกถาพรหมนิมันตนิกสูตรที่ ๙ [๕๕๗ ] ข้าพเจ้
- ในขณะนั้น ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้บอกมารชั่วว่า "มารผู้ ลามก ...
- งนั้นแหละ ทูสีมารมีความดำริว่า "เราไม่ รู้จักความมาและไปของภ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงพระนาม ว่ากกุสันธะ พระอรหันตสัมมาสัม...
- า "เราทำอยู่ แม้ถึงอย่างนี้แล ก็มิได้รู้ความมาหรือความไปของภ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระ นามว่ากกุสันธะ ผู้เป็นพระอรหันตสัมมาสั...
- มารตัชชนียสูตรมีคำเริ่มต้นว่า ข้าพ
- บทว่า " ได้ยืนที่บานหน้าต่าง " ได้แก่ยืนที่บานประตู บานประตู...
- บทว่า " มีธุระไปปราศแล้ว " คือ ปราศจากธุระ อธิบายว่า ไม่ เหม...
- บทว่า " จงได้ช่อง " ความว่า พวกท่านจงได้รู้ คือพึงได้อารมณ์ท...
- บทว่า " หมาป่า " ได้แก่ สุนัขจิ้งจอก
- คนทั้งหลายไปป่าบ้าง ไปดงบ้าง ไปวัดบ้าง เห็นอารมณ์ที่ทำให้เร่...
- ทราบว่า ครั้งนั้น มารนั้นได้แสดงภิกษุทั้งหลายไว้ในที่ที่ปราก...
- ภิกษุแม้เหล่านั้น ทำกรรมในกัมมัฏฐานทั้ง ๔ เหล่านี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่ากกุสันธะ
- ส่วนที่ 378
- คำนี้ว่า " ผู้ใด (ให้) ไพชยนต์ไหวแล้ว " ควรแสดงด้วยจุลลตัณหา...
- ก็เนื้อความนั้นควรแสดงด้วยพกพรหมสูตร