เล่มที่ 19
คำว่า " ย่อมเป็นผู้เพ่งเล็ง " ได้แก่ ย่อมเป็นผู้แลดูด้วยความ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 219
เนื้อหา
คำว่า " ย่อมเป็นผู้เพ่งเล็ง " ได้แก่ ย่อมเป็นผู้แลดูด้วยความเพ่ง เล็ง. คำว่า " โอ้หนอ " เป็นนิบาตลงในอรรถว่าปรารถนา. ก็ในข้อนี้ ด้วยอาการ เพียงแต่แลดูด้วยความเพ่งเล็งเท่านั้น การแตกกรรมบถยังไม่มี ต่อเมื่อน้อมมา เป็นของตนว่า "ทำอย่างไรหนอ ของสิ่งนี้จะพึงเป็นของของฉัน ฉันพึงวาง อำนาจให้เป็นไปในของสิ่งนี้" ดังนี้ กรรมบถจึงแตก. ท่านหมายการเพ่งเล็งแบบ นี้ในที่นี้. คำว่า " มีจิตพยาบาท " คือมีจิตเสียได้แก่ มีจิตบูดเน่า. คำว่า " มีความดำริด้วยใจร้าย " ได้แก่มีความดำริด้วยจิตที่ถูกโทสะประทุษร้าย. คำ ว่า " จงถูกฆ่า " คือ จงถูกทำให้ตาย. คำว่า " จงถูกทำให้ตาย " คือจงถึงการ ฆ่า. คำว่า " หรืออย่าได้มีแล้ว " คือแม้แต่อะไรๆ ก็อย่าได้แล้ว. แม้ในข้อ นี้ ด้วยเหตุเพียงความกำเริบ (โกรธ) กรรมบถก็ไม่มีแตก. จะมีแตกก็เพราะ คิดเป็นต้นว่า "จงถูกฆ่า" ฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสอย่างนั้น. คำว่า " ผู้มีความเห็นผิด " คือ ผู้มีความเห็นเป็นอกุศล. คำว่า " มีความเห็นวิปริต " คือมีความเห็นในใจคลาดเคลื่อนไป. คำว่า " ทานที่ให้ แล้วไม่มีผล " คือพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายเอาความไม่มีผลของทานที่ให้ แล้ว. การบูชาใหญ่ท่านเรียกว่า "ยิฏฐะการบูชา สักการะที่เพียงพอทรง ประสงค์ว่า "หุตะ = การเซ่นสรวง" เขาหมายเอาความไม่มีผลเท่านั้นจึงห้าม สิ่งทั้งสองแม้นั้น. คำว่า " แห่งกรรมที่ทำดีและทำชั่ว " หมายความว่าแห่ง กุศลและอกุศลที่ทำดีและทำไม่ดี. คำที่ว่า " ผลวิบาก " นั้น จะเรียกว่าผลหรือ เรียกว่าวิบากก็ได้. เขาพูดว่า ผล (หรือวิบาก) นั้น ไม่มี. คำว่า " โลกนี้ไม่มี " คือไม่มีโลกนี้สำหรับผู้ตั้งอยู่ในโลกอื่น.คำว่า " โลกอื่นไม่มี " คือไม่มีโลก อื่นแม้สำหรับผู้ตั้งอยู่ในโลกนี้. เขาชี้แจงว่า ทั้งหมดย่อมขาดสูญในที่ นั้นนั่นแหละ.คำว่า " ไม่มีแม่ ไม่มีพ่อ " หมายถึงว่า เขาย่อมพูดด้วยอำนาจ ความไม่มีผลแห่งการปฏิบัติชอบและปฏิบัติผิดในท่านเหล่านั้น. คำว่า " ไม่มี สัตว์ที่ลอยเกิด " นั้นคือเขาพูดว่า ขึ้นชื่อว่าสัตว์ที่เคลื่อนแล้วเกิดไม่มี. คำ ว่า " ทำให้แจ้งด้วยความรู้ยิ่งเองแล้วประกาศ " คือเขาแสดงถึงความไม่มี แห่งหมู่พระสัพพัญญูพุทธเจ้าว่า ผู้ที่ทำให้แจ่มแจ้งเองด้วยปัญญาอันอันพิเศษยิ่ง แล้วประกาศโลกนี้และโลกหน้านั้นไม่มี. ดังนี้.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน