เล่มที่ 43
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 449 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- ความประพฤติชั่วเป็นมลทินของสตรี ความ ตระหนี่เป็นมลทินของผู้ใ...
- ไฟเสมอด้วยราคะไม่มี ผู้จักเสมอด้วยโทสะ ไม่มี ข่ายเสมอด้วยโมห...
- ลำดับนั้น สหายของเขามาสู่เรือนแล้ว พูดกะภริยาว่า " หล่อน จงใ...
- ส่วนที่ 5
- ลำดับนั้น บุตรทั้งหลายของเขาเจริญวัยแล้ว เรียนศิลปะ, ในกาล ต...
- โส กโรหิ ทีปมตฺตโน ขิปฺปํ วายม ปณฺฑิโต ภว นิทฺธนฺตมโล อนฺคโณ...
- สองบทว่า ทิพฺพํ อริยภูมึ ความว่า ท่านทำความเพียรอยู่อย่างนี้...
- "บัดนี้ ท่านเป็นผู้มีวัยอันชรานำเข้าไปแล้ว, เป็นผู้เตรียมพร้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอนาคามิมรรค ด้วยพระคาถาในหนหลัง, ตรัสอ...
- ภายหลังวันหนึ่ง ในเวลาก่อนภัตได้มีแดดกล้า
- รรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุปุพฺเพน คือ โดยลำดับ, ผู้ประกอบ ด้ว...
- ฝ่ายพระเถระ ก็จัดแจงด้ายและเข็ม, นิมนต์ภิกษุหนุ่มและสามเณร ผ...
- ฝ่ายพี่สาว สดับการมรณภาพของท่านแล้ว ร้องไห้กลิ้งเกลือกใกล้ เ...
- อยสา ว มลํ สมุฏฺิตํ ตหุฏฺาย ตเมว ขาทติ เอวํ อติโธนจารินํ ส...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระโลฬุทายี- เถร...
- มหาชน ถือวัตถุทั้งหลายมีก้อนดินและท่อนไม้เป็นต้น คุกคามว่า "...
- " พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล
- ก็อีกอย่างหนึ่ง กิเลสทั้งหลายล่วงล้ำเข้าไปด้วยอำนาจความประมา...
- ส่วนที่ 20
- สองบทว่า ปาปกา ธมฺมา ความว่า ก็อกุศลธรรมทั้งหลายเป็น มลทินทั...
- ผู้ตั้งอยู่ในอเนสนกรรมเป็นอยู่ง่าย พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั...
- บทว่า ธํสินา ความว่า ชื่อว่าผู้มีปกติกำจัด เพราะเมื่อคนทั้งห...
- บทว่า ปคพฺเภน ความว่า ผู้ประกอบด้วยความคะนองกายเป็นต้น
- ความพิสดารว่า บรรดาอุบาสกเหล่านั้น อุบาสกคนหนึ่งย่อมรักษา สิ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บาทพระคาถาว่า โย ปาณมติมาเปติ ความว่า บรรดา...
- พระศาสดา ย่อมตรัสเรียกบุคคลผู้ทำกรรมคือทุศีล ๕ ด้วยคำว่า เอว...
- ก็พระติสสะนั้น เป็นบุตรของผู้รักษาประตูคนหนึ่ง เที่ยวไปกับ พ...
- พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุชื่อว่าติสสะนั้นย่อมเที...
- บรรดาบทเหล่านั้น บาทพระคาถาว่า ททาติ เว ยถาสทฺธํ ความ ว่า ชน...
- ได้ยินว่า อุบาสกเหล่านั้นใคร่จะฟังธรรม ไปสู่วิหาร ถวายบังคม ...
- ส่วนที่ 32
- ส่วนพราหมณ์ผู้ฟังธรรมโดยความเคารพนั่น เกิดเป็นพราหมณ์ผู้ ท่อ...
- แล้ว: เพราะฉะนั้น สัตว์เหล่านี้จึงเที่ยวขับร้องฟ้อนรำอยู่ในท...
- สองบทว่า โมหสมํ ชาลํ ความว่า ก็ชื่อว่าข่ายเสมอด้วยโมหะ ย่อม ...
- ผ้าเครื่องปกปิด เงินและทอง ย่อมไหลออกจากปากแพะแม้ตัวหนึ่ง ก็...
- เขาทำบุญกรรม ในกาลแห่งพระวิปัสสีพุทธเจ้าอย่างนั้นแล้ว เคลื่อ...
- ชนเหล่านั้น แม้เมื่อข้าวเปลือกที่ฝังไว้ในหลุมในแผ่นดินหมดสิ้...
- ส่วนที่ 39
- ทีนั้น เศรษฐีจึงกล่าวกะพระปัจเจกพุทธเจ้านั้นว่า " ข้าแต่ท่าน...
- ก็เมื่อเวลาเที่ยงล่วงไปแล้ว ภรรยาเศรษฐีล้างหม้อข้าวแล้วปิดตั...
- ส่วนที่ 42
- เศรษฐีผู้มีอานุภาพมากอย่างนั้น สดับว่า " ได้ยินว่า พระศาสดา ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุทสฺสํ ความว่า โทษคือความพลั้ง- ๑
- คุณวิเศษให้เกิดแก่ผู้เพ่งโทษผู้อื่น ได้ยินว่า พระเถระนั้นเที...
- งหลาย อันเป็นที่แวะพัก ใกล้พระนครกุสินารา ทรง ปรารภปริพาชกชื...
- าสดา เมื่อจะตรัสบอกความไม่มีแห่งรอยเท้า ในอากาศเป็นต้นเหล่าน...
- ขันธ์ ๕ ชื่อว่าสังขาร, ในขันธ์ ๕ เหล่านั้น ขันธ์อย่างหนึ่งชื...
- ส่วนที่ 49
- ภิกษุ ภิกษุยังไม่ถึงอาสวักขัย อย่าเพิ่งถึง ความวางใจ ด้วยเหต...
- " บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุที่นำ คดีไปโดยความผ...
- หลง รับสินบนแล้วในเวลาตัดสิน ทำเป็นเหมือนส่งจิตไปในที่อื่น แ...
- ัคคีย์ [๑๙๕] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิก...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยาวตา เป็นต้น ความว่า บุคคลไม่ ชื่อว่...
- ก่เทศนาของภิกษุ ๒ รูป บรรดาภิกษุ ๒ องค์นั้น พระเถระผู้ทรงพระ...
- บุคคล ไม่ชื่อว่าทรงธรรม เพราะเหตุที่พูดมาก; ส่วนบุคคลใด ฟังแ...
- พวกภิกษุเห็นพระเถระเข้าใจว่าเป็นสามเณร ความพิสดารว่า วันหนึ่...
- บทว่า โมฆชิณฺโณ ความว่า ชื่อว่า แก่เปล่า เพราะภายในไม่มีธรรม...
- ส่วนที่ 59
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า น วากฺกรณมตฺเตน ความว่า เพราะ เหตุสัก...
- พระศาสดาทรงสดับว่า "ได้ยินว่า ภิกษุชื่อหัตถกะทำอย่างนั้น" แล...
- ่ง [๒๐๐] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพราหมณ์...
- "บุคคลชื่อว่าเป็นภิกษุ เพราะเหตุที่ขอกะคนพวก อื่นหามิได้, บุ...
- ได้ยินว่า พวกเดียรถีย์เหล่านั้นทำอนุโมทนาแก่พวกมนุษย์ ใน สถา...
- ลา ไม่รู้โดยปกติ ไม่ชื่อว่าเป็นมุนี เพราะความเป็นผู้นิ่ง, ส่...
- ๒] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพรานเบ็ด ชื่อ...
- น เตน อริโย โหติ เยน ปาณาติ หึสติ อหึสา สพฺพปาณานํ อริโยติ ป...
- น สีลพฺพตมตฺเตน พาหุสจฺเจน วา ปน อถวา สมาธิลาเภน วิวิตฺตสยเน...
- บรรดาทางทั้งหลาย ทางมีองค์ ๘ ประเสริฐ บรรดาสัจจะทั้งหลาย บท ...
- ส่วนที่ 70
- บัณฑิตทราบอำนาจเนื้อความว่า บุตรทั้ง- หลาย ย่อมไม่มีเพื่อต้า...
- มคฺคานฏฺงฺคิโก เสฏฺโ สจฺจานํ จตุโร ปทา วิราโค เสฏฺโ ธมฺมา...
- บาทพระคาถาว่า สจฺจานํ จตุโร ปทา ความว่า บรรดาสัจจะ เหล่านี้ ...
- จ ศัพท์ มีอันประมวลมาเป็นอรรถ ย่อม ประมวลเอาอรูปธรรมทั้งหลาย...
- เผากิเลสทั้งหลาย เพื่อประโยชน์แก่การบรรลุทางนั้น
- สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจาติ ยทา ปญฺาย ปสฺสติ อถ นิพฺพินฺทติ ทุก...
- สพฺเพ สงฺขารา ทุกฺขาติ ยทา ปญฺาย ปสฺสติ อถ นิพฺพินฺทติ ทุกฺ...
- ๒๐๖] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระปธาน- กั...
- พวกภิกษุผู้เป็นสหายเหล่านั้นของเธอจำเสียงได้ ต่างวิ่งเข้าไปข...
- อุฏฺานกาลมฺหิ อนุฏฺหาโน ยุวา พลี อาลสิยํ อุเปโต สํสนฺนสงฺก...
- ความพิสดารว่า วันหนึ่งพระมหาโมคคัลลานเถระลงจากภูเขาคิชฌกูฏ ก...
- ได้ยินว่า ในกาลแห่งพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสป พระเถระ ๒ รู...
- ส่วนที่ 83
- ในวันรุ่งขึ้นพระ- ธรรมกถึกนั้น เข้าไปบ้านใกล้เคียง, เมื่อพ
- เมื่อเป็นเช่นนั้น ทำไมท่านจึงได้พูดกะพระธรรม- กถึกว่า ' อย่า...
- วาจานุรกฺขี มนสา สุสํวุโต กาเยน จ อกุสลํ น กยิรา เอเต ตโย กม...
- ส่วนที่ 87
- พระโปฐิละปฏิบัติตามคำสั่งสอนของสามเณร ลำดับนั้น สามเณรจึงแสด...
- พระศาสดาประทับนั่งในที่สุดประมาณ ๑๒๐ โยชน์เทียว ทอด พระเนตรด...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุแก่ หลายรูป...
- พระศาสดาตรัสกากชาดกแก่ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุทั้งหลายสนทนากันในโ...
- ยาวํ หิ วนโถ น ฉิชฺชติ อณุมตฺโตปิ นรสฺส นาริสุ ปฏิพทฺธมโน ว ...
- สองบทว่า ยาวญฺหิ วนฏฺโฑ ๒ ความว่า หมู่ไม้ที่ตั้งอยู่ในป่า ค...
- พระศาสดาประทานกัมมัฏฐานที่เหมาะแก่ภิกษุนั้น ครั้งนั้น พระศาส...
- ครั้งนั้น นิวรณ์ทั้งหลายของท่านระงับแล้วในขณะนั้นนั่นเอง อุป...
- ดอกโกมุททั้งหลายแล้ว ทำให้เป็นกองไว้บนบก
- มาก [๒๑๑] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพ่อค้า...
- ส่วนที่ 98
- ส่วนที่ 99
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภนางกิสาโคตมี ตรั...
- บรรดาบทเหล่านั้น สองบทว่า ตํ ปุตฺตปสุสมฺมตฺตํ ความว่า ซึ่ง น...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภนางปฏาจารา ตรัสพ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตาณาย ความว่า เพื่อความเป็นผู้ต้าน ทา...
- ส่วนที่ 104
- ส่วนที่ 105
- โดยสมัยอื่นอีก เมืองไพศาลีนั้นได้เป็นเมืองมีภิกษาหาได้ยาก ข้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์ นั้นมีฤทธิ์มาก มีอานุภาพมาก ทรงแสด...
- พระเจ้าพิมพิสารทรงสดับข่าวว่า " นัยว่า พระศาสดาทรงรับการ เสด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ๔ คัน เพื่อภิกษุรูปละ ๒ คัน ทำการบูชา
- ระตูพระนครในเวลาเย็น ตรัสเรียก พระอานนทเถระมาแล้ว ตรัสว่า "อ...
- พระศาสดา ประทับนั่งบนอาสนะอันตกแต่งแล้ว
- เทวดาทั้งปวง ตั้งต้นแต่เทวดาผู้สถิต ณ ภาคพื้น ตลอดถึงพรหม- โ...
- พระยานาคทั้งหลาย นิมนต์ภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุขให้ เ...
- ในอดีตกาล ในเมืองตักกสิลา ได้มีพราหมณ์คนหนึ่งชื่อสังขะ
- ส่วนที่ 115
- อานิสงส์แห่งการบริจาคสุขพอประมาณ พระศาสดา ครั้นทรงนำอดีตนิทา...
- มตฺตาสุขปริจฺจาคา ปสฺเส เจ วิปุลํ สุขํ จเช มตฺตาสุขํ ธีโร สม...
- ได้ยินว่า บ้านหนึ่งชื่อปัณฑุระ อยู่ไม่ไกลเมืองสาวัตถี, ในบ้า...
- ฝ่ายนางแมวนอกนี้ ทำกาละแล้วบังเกิดเป็นนางเนื้อ
- บาทพระคาถาว่า เวรา โส น ปริมุจฺจติ ความว่า ย่อมถึงทุกข์ อย่า...
- ้งหลายมาด้วยกิจอย่างอื่นแล้ว ขวนขวายในกิจอย่างอื่นแล " ดังนี...
- บทว่า อกิจฺจํ เป็นต้น ความว่า ก็การประดับร่ม การประดับ รองเท...
- [๒๑๗] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระลกุณฏก-...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สานุจรํ ได้แก่ ผู้เป็นไปกับด้วยผู้จัด...
- แม้ในกาลนั้น พระศาสดาทรงปรารภพระลกุณฏกภัททิยเถระเหมือน กัน เ...
- ในพระคาถาที่ ๒ นี้ มีอธิบายดังนี้ว่า " ก็บุคคลฆ่าหมวด ๕ แห่ง...
- เด็กผู้เป็นสัมมาทิฏฐิไปป่ากับบิดา ภายหลังวันหนึ่ง บิดาของเด็...
- ในขณะนั้น เด็กนั้นกล่าวว่า "นโม พุทฺธสฺส" เพราะความที่ ตนเป็...
- พระราชาทอดพระเนตรเห็นอักษรทั้งหลายแล้ว ตรัสถามว่า " นี่ อะไร...
- ปฺปพุทฺธํ พุชฺฌนฺติ สทา โคตมสาวกา สํ ทิวา จ รตฺโต จ นิจฺจํ ธ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บาทพระคาถาว่า สุปฺปพุทฺธํ ปพุชฺฌนฺติ ความว่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้อย่างนี้ว่า " ภิกษุนั้นมี ใจสหรคตด้...
- "พวกเราผู้เดียว ย่อมอยู่ในป่า เหมือนไม้ที่เขา ทิ้งไว้แล้วในป...
- เทวดากล่าวคาถาให้เกิดความสังเวช ท่านได้ยินคาถานี้ ซึ่งเทวดาผ...
- ของ อิสรชนทั้งหลาย อันผู้ครองเรือนต้องนำไป, ชนข้างเคียงและสม...
- ในกาลจบเทศนา ภิกษุนั้นเบื่อหน่ายในทุกข์ที่พระองค์ตรัสใน ฐานะ...
- ส่วนที่ 137
- ื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภธิดาของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี ชื...
- อุคคเศรษฐี เห็นอาจารสมบัติของนางสุภัททานั้นแล้ว มีจิตเลื่อมใ...
- ฝ่ายนางจูฬสุภัททานั่น แสดงตนแก่ชาวนครทั้งสิ้น เหมือนนาง วิสา...
- " พวกพระสมณะของเจ้า เป็นเช่นไร
- นางจูฬสุภัททานิมนต์ภิกษุสงฆ์ฉันอาหาร ลำดับนั้น แม่ผัวกล่าวกะ...
- ส่วนที่ 143
- สองบทว่า รตฺตึ ขิตฺตา คือเหมือนลูกศรที่ยิงไปในราตรี คือในที่...
- แม้พระศาสดา ทรงกำหนดธรรมเป็นที่สบายของเศรษฐีนั้นแล้ว ทรงแสดง...
- " ภิกษุพึงเสพที่นั่งคนเดียว ที่นอนคนเดียว, พึง เป็นผู้เดียว ...
- ในกาลจบเทศนา ภิกษุเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดา- ปัตต...
- ส่วนที่ 148
- พวกเดียรถีย์คิดตัดลาภสักการะพระศาสดา เรื่องมาโดยพิสดารในอุทา...
- ส่วนที่ 150
- ลำดับนั้น เดียรถีย์ทั้งหลายได้ทำความโกลาหลขึ้นว่า " พวกเรา ไ...
- พระศาสดาตรัสว่า " ถ้าอย่างนั้น แม้พวกเธอจงกลับโจทพวก มนุษย์เ...
- ในเวลาจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดา- ปัตติผ...
- ยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภสัตว์ทั้งหลาย ผู้อันอานุภาพแห่งผลทุจร...
- " ชนเป็นอันมาก มีคอพันด้วยผ้ากาสาวะ เป็น ผู้มีธรรมลามก ไม่สำ...
- ส่วนที่ 156
- ดังได้สดับมา นายเขมกะนั้นเป็นผู้มีรูปสวย
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า านานิ ได้แก่ เหตุแห่งทุกข์ทั้งหลาย
- จบ พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุว่ายาก ร...
- " หญ้าคาที่บุคคลจับไม่ดี ย่อมตามบาดมือนั่นเอง ฉันใด, คุณเครื...
- บทว่า ปริพฺพาโช ได้แก่ สมณธรรมที่บุคคลทำด้วยการยึดถือ ย่อหย่...
- พระศาสดาทรงสดับคำของหญิงรับใช้นั้นแล้ว ตรัสว่า " ขึ้นชื่อว่า...
- ั้งหลายทำหญิงรับใช้นั้นให้เป็นไท ในที่นั้นนั่นแล แล้วทำให้ เ...
- ส่วนที่ 164
- บทว่า ขณาตีตา เป็นต้น ความว่า เพราะว่า บุคคลเหล่าใดล่วง เสีย...
- ละอาย ย่อมเป็นผู้มีทุคติ เป็นที่ไปในเบื้องหน้าแน่แท้ " ดังนี...
- บทว่า อภเย เป็นต้น ความว่า ภาชนะภิกษา ชื่อว่าสิ่งอันไม่ควร ก...
- พระศาสดารับสั่งให้หา เด็กเหล่านั้นมาแล้ว ตรัสธรรมกถาที่สบายแ...
- "สัตว์ทั้งหลาย ผู้มีความรู้ว่ามีโทษในธรรมที่หา โทษมิได้ มีปก...
- ว่าด้วยความอดกลั้นต่อคำลวงเกินเหมือนช้างทนลูกศร เราจักอดกลั้...
- ถ้าว่าบุคคลพึงได้สหายผู้มีปัญญาเครื่องรักษา ตัว มีธรรมเครื่อ...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในกรุงโกสัมพี ๑ ทรงปรารภพระองค์ ตรัส...
- ส่วนที่ 173
- วรมสฺสตรา ทนฺตา โยติวากฺยนฺติติกฺข่ติ
- บทว่า สมิตึ ความว่า ก็ชนทั้งหลาย เมื่อจะไปสู่ท่ามกลางมหาชน ใ...
- ม้าที่เกิดจากแม่ม้าโดยพ่อลา ชื่อว่า ม้าอัสดร
- ๒ ภิกษุเหล่านั้น จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระศาสดา
- า เมื่อประทับอยู่ในกรุงสาวัตถี ทรงปรารภพวกบุตรของ พราหมณ์เฒ่...
- ต่อมาวันหนึ่ง ลูกสะใภ้ยืนอยู่ที่ซุ้มประตู พูดกับพราหมณ์เฒ่าน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าโดยสถานที่พระองค์ประทับ อยู่
- เขาพรากไปจากอาหารฉะนั้น
- พระผู้มีพระภาคเจ้า มีปฏิสันถารอัน พระองค์ทรงทำแล้ว
- พราหมณ์ไปถึงเรือนแล้ว บอกพวกบุตรว่า " พ่อทั้งหลาย พระ- สมณโค...
- ก็ในระหว่างแห่งภัตนั่นแหละ บุตร ๔ คนของพราหมณ์นั่งใน สำนักพร...
- บาทพระคาถาว่า พทฺโธ กพลํ น ภุญฺชติ ความว่า ช้างธนปาลกะ นั้น ...
- ศล [๒๓๕] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระเจ้า...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มิทฺธี ความว่า ผู้อันความท้อแท้และ คว...
- สมัยต่อมา พระราชาทรงกระปรี้กระเปร่า มีพระสรีระเบา ทรงถึง ควา...
- ุสามเณร ก็มารดาของเธอเกิดเป็นยักษิณีในอัตภาพเป็นลำดับ นางมาก...
- สมัยนั้น นางยักษิณีนั้นใคร่ครวญอยู่ว่า "สามเณรอยู่ที่ไหนหนอ ...
- " ขอท่านจงบอกคำนี้ของยักษ์ทั้งหลาย กะสานุ- สามเณร ผู้รู้สึกข...
- " พ่อ พ่อถูกยกขึ้นจากเถ้ารึงแล้ว ยังปรารถนา จะตกลงสู่เถ้ารึง...
- อิทํ ปุเร จิตฺตมจาริ จาริกํ เยนิจฺฉกํ ยตฺถกามํ ยถาสุขํ ตทชฺช...
- ะศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภช้างชื่อ ปาเวรกะขอ...
- " ท่านทั้งหลาย จงยินดีในความไม่ประมาท, จง ตามรักษาจิตของตน, ...
- ช้างปาลิไลยกะจับไม้จะตีพระอานนท์ พระเถระ พาภิกษุเหล่านั้นไป ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นพระพุทธ- เจ้าผู้สุขุมาล และเป็นกษัตริย...
- ความเที่ยวไปแห่งบุคคลคนเดียวประเสริฐกว่า, เพราะ คุณเครื่องเป...
- บาทพระคาถาว่า นตฺถิ พาเล สหายตา ความว่า เพราะคุณธรรม นี้ คือ...
- ดา เมื่อประทับอยู่ ณ กุฎีซึ่งตั้งอยู่ในป่าที่ข้างป่าหิมพานต์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล ทรงอบรมอิทธิบาททั้ง ๔ ดีแล้ว, ก็พระผู้ม...
- ย่อมไม่มี, เพราะเราย่อมสอนอย่างนี้" แล้วได้ทรงภาษิตพระคาถาเห...
- สองบทว่า ตุฏฺี สุขา ความว่า ก็แม้คฤหัสถ์ทั้งหลาย ผู้ไม่ สัน...
- การปฏิบัติชอบในบรรพชิตทั้งหลาย ชื่อว่า สามญฺตา
- ในกาลจบเทศนา ธรรมาภิสมัยได้มีแก่เทวดาเป็นอันมาก ดังนี้แล
- อมเกิดขึ้นร่ำไป แม้ฉันนั้น กระแส (แห่งตัณหา) ๓๖ อันไหลไปรนอา...
- เครื่องจองจำใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และเกิดแต่หญ้าปล้อง ผ...
- เราเป็นผู้ครอบงำธรรมได้ทั้งหมด รู้ธรรม ทุกอย่าง ไม่ติดอยู่ใน...
- บรรดากุลบุตรสองคนนั้น คนพี่ได้ชื่อว่าโสธนะ, คนน้องชื่อกปิละ
- ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายบอกเนื้อความนั้นแม้แก่พระโสธนเถระผู้เ...
- ในกาลสิ้นอายุ ภิกษุกปิละเกิดในอเวจีมหานรก
- เทพบุตรถือปฏิสนธิในตระกูลชาวประมง เทพบุตรเหล่านั้น ท่องเที่ย...
- แม้เมื่อพระราชาทอดพระเนตรเห็นปลานั้น ตรัสว่า " นั่นอะไร
- ส่วนที่ 214
- โย เจ ตํ สหตี ชมฺมึ ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ อ...
- บาทพระคาถาว่า โส ปริปฺล ๑ วติ หุราหุรํ ความว่า บุคคลนั้น คือ...
- บทว่า ทุรจฺจยํ ํ เป็นต้น ความว่า ก็บุคคลใด ย่อมข่ม คือย่อม ค...
- ศาสดา ทำที่สุดแห่งทุกข์ ต่อกาลไม่นานเท่าไร ได้เป็นผู้มีการบร...
- ภิกษุทั้งหลายมีพระอานนทเถระเป็นประมุข สดับเรื่องนั้นแล้วได้ ...
- ส่วนที่ 220
- าะอรรถวิเคราะห์ว่า ย่อมไหลไป คือเป็นไป ในอารมณ์มีรูปเป็นต้น ...
- บทว่า สริตานิ คือแผ่ซ่านไป ได้แก่ซึมซาบไป
- ซึ่งทำความสะดุ้งล้อมไว้ คือรึงรัดไว้แล้ว, ฉะนั้น เมื่อภิกษุป...
- ั้งหมดนี้อย่างละเอียด ๑ แก่ภิกษุณีสงฆ์ แล้วสนทนากับพระมหาติส...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภวิพภันตก- ภิกษุ...
- ลำดับนั้น มนุษย์ทั้งหลายผู้ยืนอยู่ในทิศาภาคนั้น ๆ แม้เงือดเง...
- เขานั่งฟังธรรมเทศนานี้ อยู่บนปลายหลาว ในระหว่างพวกราช-
- เครื่องจองจำคือกิเลสตัดได้ยากยิ่ง พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั้...
- พระโพธิสัตว์นั้นดำริว่า " เราไม่สามารถจะให้นางคนนี้ยินยอมแล้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ธีรา เป็นต้น ความว่า บุรุษผู้เป็น บัณ...
- บทว่า สิถิลํ ความว่า ชื่อว่า หย่อน เพราะย่อมไม่บาดผิวหนัง แล...
- พระศาสดาทรงทราบเนื้อความที่พระนางมีมานะจัดเกิดขึ้นในรูปนั้น ...
- " สัตว์ผู้กำหนัดแล้วด้วยราคะ ย่อมตกไปสู่กระ- แสตัณหา เหมือนแ...
- ฐีชื่ออุคคเสน [๒๔๕] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรง...
- ลำดับนั้นบิดาของเขา แม้อ้อนวอนเป็นอันมาก เมื่อไม่สามารถจะ ให...
- ส่วนที่ 236
- อุคคเสนแสดงศิลปะแก่พระมหาโมคคัลลานะ ขณะนั้น พระศาสดากำลังเสด...
- ลำดับนั้น พระศาสดาตรัสกะเขาว่า " อุคคเสน ธรรมดาบัณฑิต ต้องละ...
- ในกาลจบเทศนา การตรัสรู้ธรรมได้มีแก่สัตว์ทั้ง ๘๔,๐๐๐ แล้ว
- รุ่งขึ้นวันหนึ่ง พวกภิกษุสนทนากันในโรงธรรมว่า " ผู้มีอายุ ทั...
- สามีภรรยานั้น ดำรงอยู่ในอัตภาพนั้นชั่วอายุแล้ว ก็เกิดในเทวโล...
- ฝ่ายหญิงนั้น รับบาตรของเธอแล้ว ถวายน้ำดื่ม
- " พราหมณ์ ท่านถือเอาภัณฑะทั้งหมด ข้ามฝั่ง ได้แล้ว, จงรีบกลับ...
- " โทษของคนเหล่าอื่น เห็นได้ง่าย, ส่วนโทษ ของตน เห็นได้ยาก, ห...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิตกฺกมถิตสฺส ได้แก่ ผู้ถูกวิตก ๓ มีก...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภมาร ตรัส พระธรรม...
- นิฏํ คโต อสนฺตาสี วีตตโณฺห อนงฺคโณ อจฺฉินฺทิ ภวสลฺลานิ อนฺต...
- สองบาทพระคาถาว่า อกฺขรานํ สนฺนปาตํ ชญฺา ปุพฺพาปรานิ จ ความว...
- พระศาสดาทรงปรารภอาชีวกชื่ออุปกะ ในระหว่างทาง ตรัสพระ- ธรรมเท...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพาภิภู คือ ครอบงำธรรมอันเป็น ไปในภ...
- เทวดาพากันไปถามปัญหาท้าวมหาราชทั้ง ๔ เทวดาในหมื่นจักรวาล ไม่...
- ท้าวสักกะทรงพาพวกเทวดาไปเฝ้าพระศาสดา ท้าวสักกะตรัสว่า " พ่อท...
- " ธรรมทาน ย่อมชนะทานทั้งปวง, รสแห่ง ธรรม ย่อมชนะรสทั้งปวง, ค...
- น้ำได้ ในเมื่อฝนตกตลอดกัลป์ทั้งสิ้น ก็ยังไม่สามารถจะบรรลุ โส...
- ส่วนที่ 255
- ๕๐] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภเศรษฐีผู้ชื่...
- " มหาบพิตร เรื่องเคยมีมาแล้ว คฤหบดีผู้เศรษฐีนั้น ต้อนรับ พระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสคำนี้ว่า " มหาบพิตร ด้วย ผลแห่งกรรม...
- พระราชาทรงสดับพระดำรัสของพระศาสดาแล้ว จึงกราบทูลว่า " พระเจ้...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่บนแท่นบัณฑุกัมพลศิลา ทรงปรารภ อังกุร...
- ติณโทสานิ เขตฺตานิ โทสโทสา อยํ ปชา ตสฺมา หิ วีตโทเสสุ ทินฺนํ...
- ในกาลจบเทศนา อังกุรเทพบุตร และอินทกเทพบุตร ก็ดำรงอยู่ ในโสดา...
- ภิกษุไม่ควรดูหมิ่นลาภของตน ไม่ควรเที่ยว ปรารถนาลาภของผู้อื่น...
- ส่วนที่ 264
- พระศาสดาทรงแก้ความเข้าใจผิดขอภิกษุ ๕ รูป พระศาสดาไม่ทรงยังภิ...
- ด็จถึงเมืองตักกสิลาโดย สวัสดิภาพ แล้วถึงความเป็นพระราชา คือเ...
- ก็ในกาลใด รูปารมณ์มาสู่คลองในจักษุทวารของภิกษุ, ในกาลนั้น เม...
- โจปนวาจา ตรัสไว้แม้ในสองบทนี้ว่า " สาธุ วาจาย " ทวารนั้น ชื่...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุผู้ฆ่าหงส์ ...
- พระศาสดาตรัสถามว่า " ภิกษุ ได้ยินว่า เธอทำปาณาติบาตจริง หรือ
- อยู่ในกุรุธรรมแล้ว
- มณ์ทั้งหลายนำช้างมาแล้ว, เมื่อฝนไม่ตก, ด้วยทรง สำคัญว่า "พระ...
- าวบุคคลผู้มีมือสำรวม แล้ว มีเท้าสำรวมแล้ว มีวาจาสำรวมแล้ว มี...
- พระโกกาลิกะเกิดในนรกเพราะด่าพระอัครสาวก เรื่องมาแล้วในพระสูต...
- ส่วนที่ 275
- พระศาสดาครั้นทรงนำอดีตนิทานนี้มาแล้ว ทรงยังพหุภาณิชาดก ๑ ในท...
- บาทพระคาถาว่า อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ ความว่า ย่อมแสดง อรรถแห่ง...
- สดารับสั่งให้เรียกเธอมาแล้ว ตรัสถามว่า " ข่าวว่า เธอทำ อย่าง...
- บทว่า อนุสฺสรํ ได้แก่ ระลึกถึงธรรมนั้นนั่นแหละอยู่
- ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระตถาคตว่า " พระ...
- ้น ย่อม เกิดขึ้นแก่ภิกษุผู้ยินดีด้วยลาภของตนเท่านั้น" ดังนี้...
- บาทพระคาถาว่า สลาภํ นาติมญฺติ ความว่า ภิกษุแม้เป็นผู้มี ลาภ...
- พราหมณ์นั้น ชื่อว่า ยังไม่ให้แก่ปฏิคาหกผู้ที่มาถึงแล้ว ย่อมไ...
- พระศาสดาได้ประทับยืนอยู่ในที่เดิมนั่นเอง
- พราหมณ์เลื่อมใสพระดำรัสของพระศาสดา พระศาสดาไม่ตรัสว่า " เราไ...
- พระศาสดาทรงใคร่ครวญว่า " ธรรมเทศนาเช่นไรหนอ ? จึงจะ เป็นเครื...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุมากรูป ตรัส...
- อฏฺกวคฺคิกานีติ: อฏฺกวคฺคภูตานิ กามสุตฺตาทีนิ โสฬสสุตฺตานิ...
- ในวันนี้ บุตรของท่านอยู่ในพระคันธกุฎีเดียวกันกับพระ- ศาสดา แ...
- ส่วนที่ 290
- อุบาสิกาคิดว่า " เราถวายทานแก่ภิกษุสงฆ์ ทำการบูชาแล้วจักฟัง ...
- พวกโจรจงขนเอากหาปณะที่ตนค้นพบแล้วไปเถิด, เราจะฟังธรรมกถาแห่ง...
- นายโจรฟังถ้อยคำของอุบาสิกานั้นแล้ว คิดว่า " เมื่อพวกเรานำสิ่...
- ตวันมหาวิหารอันไกลกันได้ ๑๒๐ โยชน์นั่นแล ทรงเล็งดูภิกษุเหล่า...
- ภิกษุพึงตัด ธรรม ๕ อย่าง พึงละธรรม ๕ อย่าง และพึงยังคุณ ธรรม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เมตฺตาวิหารี ความว่า บุคคลผู้ทำกรรม ใ...
- บทว่า เฉตฺวา เป็นต้น ความว่า เธอจงตัดเครื่องผูกคือราคะและ โท...
- บทว่า ภมสฺสุ คือ จิตของเธอ จงอย่าหมุนไปในกามคุณ ๕ อย่าง
- บาทพระคาถาว่า ยโต ยโต สมฺมสติ ความว่า ทำกรรมใน อารมณ์ ๓๘ ประ...
- บาทพระคาถาว่า ตตฺรายมาทิ ภวติ คือ นี้เป็นเบื้องต้น คือปีติ แ...
- ปาโมชฺชพหุโล ความว่า เธอชื่อว่าเป็นผู้ มากด้วยปราโมทย์ เพราะ...
- ้หลุดพ้นจากวัฏทุกข์ พระศาสดาทรงตรวจดูภิกษุเหล่านั้น แล้วตรัส...
- ได้ยินว่า พระเถระนั้นมาจากกำเนิดแห่งราชสีห์
- พระศาสดาทรงสดับถ้อยคำนั้นแล้ว จึงตรัสว่า " ภิกษุทั้งหลาย ธรร...
- เถระ [๒๖๑] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระนั...
- ท่านกลับมาแล้ว โดยกาลล่วงไป ๒-๓ วัน ก็กระสันขึ้นอีก จึง สอนต...
- อตฺตนา โจทยตฺตานํ ปฏิมํเสตมฺตนา โส อตฺตคุตฺโต สติมา สุขํ ภิก...
- พ่อค้าม้าอาศัยม้าตัวเจริญ คือม้าอาชาไนยนั้น ปรารถนาลาภอยู่ จ...
- สโอวาทว่า " วักกลิ ประโยชน์อะไรของเธอ ด้วยการเฝ้าดูกายเน่านี...
- ลำดับนั้น จำเดิมแต่เวลาท่านเห็นพระศาสดาแล้ว ความเศร้าโศก แม้...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในบุพพาราม ทรงปรารภสุมนสามเณร ตรัสพร...
- ภายหลังวันหนึ่ง พระปัจเจกพุทธะนามว่า อุปริฏฐะ ออกจาก นิโรธสม...
- ท่านเจ้าข้า ขอข้าพเจ้าพึงพ้นจากการเลี้ยงชีพอันฝืดเคืองเห็นปา...
- ส่วนที่ 314
- เขารับว่า " ดีละ ท่านผู้เจริญ " แล้ว ไหว้พระปัจเจกพุทธะนั้น ...
- ได้ยินว่า วันหนึ่ง เมื่อกษัตริย์หกพระองค์เล่นขลุบเอาขนมทำ คะ...
- เจ้าอนุรุทธะทรงดำริว่า "ในกาลก่อนแต่นี้ พระมารดาเห็นจะไม่ ทร...
- ก็เมื่อโอรสของเจ้าศากยะผนวชตามลำดับตระกูล เพื่อเป็นบริวาร ขอ...
- เจ้าอนุรุทธะตรัสกะเจ้าทั้งสองนั้นว่า " แม้ท่านทั้งสองก็ยังไม...
- " เราย่อมระลึกได้ซึ่งบุพเพนิวาส, ๑ ทิพยจักษุเรา ก็ชำระแล้ว, ...
- ครั้งนั้น อุบาสกปฏิบัติพระเถระนั้นตลอดไตรมาส เป็นเหมือน ปฏิบ...
- ครั้งนั้น สามเณรเห็นท่านลำบาก จึงเรียนถามว่า " ท่านขอรับ โรค...
- " นาคราช ผู้มีเดชกล้า มีกำลังมาก ท่านจงฟัง (คำ) ของข้าพเจ้าเ...
- สามเณรกล่าวว่า " สงครามของข้าพเจ้ากับปันนกนาคราชจักมี ที่ หล...
- นาคราชละอาย โกรธต่อสามเณรแล้ว
- พระยานาคนั้น ย่อมรู้อานุภาพของสามเณรแม้เอง, แต่ติดตามมา เพรา...
- บรรดาสามเณรเหล่านั้น สุมนสามเณรได้เป็นผู้ใหม่กว่าสามเณร ทั้ง...
- นาคราชเห็นสามเณรซึ่งกำลังมาแต่ไกลเทียว จึงต้อนรับ แบกหม้อ ด้...
- คคล แม้เป็นเด็ก ปฏิบัติชอบแล้ว ย่อมได้สมบัติเห็นปานนี้เหมือน...
- ในกาลใด พราหมณ์เป็นผู้ถึงฝั่งในธรรม ทั้งสอง ในกาลนั้น กิเลสเ...
- บุคคลพึงรู้แจ้งธรรมอันพระสัมมาสัมพุทธ- เจ้าทรงแสดงแล้วจากอา
- ส่วนที่ 332
- ส่วนที่ 333
- ส่วนที่ 334
- ส่วนที่ 335
- ไม่เป็นอาบัติเพราะไม่ยินดีต่อวาทะนั้น พระศาสดาตรัสเรียกภิกษุ...
- คำว่า พฺราหฺมณ นั้น เป็นคำร้องเรียกพระขีณาสพทั้งหลาย
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยทา เป็นต้น ความว่า ในกาลใด พระขีณาสพ...
- อายตนะอันเป็นไปในภายใน ๖ ชื่อว่า ปารํ ในพระคาถานั้น
- ฌายึ วิรชมาสีนํ กตกิจฺจํ อนาสวํ อุตฺตมตฺถํ ตมหํ พฺรูมิ พฺราห...
- ดา เมื่อประทับอยู่ในปราสาทของอุบาสิกาชื่อมิคารมารดา ทรงปรารภ...
- ทิวา ตปติ อาทิจฺโจ รตฺติมาภาติ จนฺทิมา สนฺนทฺโธ ขตฺติโย ตปิต...
- [๒๖๙] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภบรรพชิต รู...
- เถระ [๒๗๐] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระสา...
- พวกมนุษย์โกรธแล้ว ต่างก็คิดว่า " พระผู้เป็นเจ้าของพวกเราผู้ห...
- น พฺราหฺมณสฺส ปหเรยฺย นาสฺส มุญฺเจถ พฺราหฺมโณ ธิ พฺราหฺมณสฺส...
- สองบทว่า เอตทกิญฺจ เสยฺโย ความว่า การไม่ด่าตอบซึ่งบุคคล ผู้ด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติแล้ว ในเมื่อเรื่องยังไม่ เกิดขึ้...
- ริตทั้งหลายมีกายทุจริตเป็นต้น อันเธอทั้งหลาย ไม่ควรทำ" ดังนี...
- ภิกษุทั้งหลายกล่าวว่า " พระสารีบุตรเป็นมิจฉาทิฏฐิ ถึงวันนี้ก...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภชฎิลพราหมณ์ คนหน...
- อประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา ทรงปรารภกุหกพราหมณ์ ผู้มีวัตรดังค้...
- พระศาสดาตรัสบุรพกรรมของพราหมณ์ พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั้งหล...
- ก็ในวันนั้น ดาบสนั่นคิดว่า " เราจักฆ่าเหี้ยนั้น " ดังนี้แล้ว...
- " ข้าพเจ้านั้น ยิ่งจักเข้าไปสู่จอมปลวกลึกตั้ง ๑๐๐ ชั่วบุรุษ ...
- บรรดาบทเหล่านั้น สองบทว่า กินฺเต ชฏาหิ ความว่า ดูก่อน ผู้ทรา...
- ปํสุกูลธรํ ชนฺตุํ กิสนฺธมนิสนฺถตํ เอกํ วนสฺมึ ฌายนฺตํ ตมหํ พ...
- น จาหํ พฺราหฺมณํ พฺรูมิ โยนิชํ มตฺติสมฺภวํ โภวาที นาม โส โหต...
- เรื่องข้าพเจ้าให้พิสดารแล้ว ในอรรถแห่งพระคาถาว่า " มุญฺจ ปุเ...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพราหมณ์ ๒ คน ตรั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นทฺธึ ได้แก่ ความโกรธอันเป็นไปโดย ควา...
- เป็นสุข, ฆ่าอะไร ได้สิ จึงไม่เศร้าโศก, ข้าแต่พระโคดม พระองค์...
- พระศาสดา เสด็จมาแล้วตรัสถามว่า " ภิกษุทั้งหลาย บัดนี้พวกเธอ ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อทุฏฺโ เป็นต้น ความว่า ผู้ใดเป็น ผู้...
- ครั้งนั้น ท่านพระราหุล เอื้อเฟื้อพระศาสดาด้วยบิณฑบาตแล้ว
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วตฺตว ๑ นฺตํ เป็นต้น ความว่า เราเรียก...
- อมไม่ติด ไม่ตั้งอยู่ ในจิตของพระขีณาสพ ฉันนั้น" ดังนี้แล้ว เ...
- ส่วนที่ 368
- ในขณะนั้น พระเขมาภิกษุณีมาด้วยดำริว่า " จักเฝ้าพระศาสดา " เห...
- ะศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระติสสเถระ ผู้อยู...
- เทพดาเห็นท่านกำลังเดินมา คิดว่า " พระเถระนี้จักเป็นผู้อันใคร...
- ส่วนที่ 372
- ส่วนที่ 373
- น, บุตร ของเรานั่น ไม่เกี่ยวข้อง ปรารถนาน้อย สันโดษ " ดังนี้...
- ภิกษุเดินทางร่วมกับหญิงแม้ไม่รู้ก็มีโทษ ได้ยินว่า ภิกษุนั้นเ...
- ทั่วสรีระของพระเถระได้เป็นปมเกิดขึ้นแล้ว
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นิธาย ได้แก่ วางแล้ว คือ ปลงลง แล้ว
- แม้อัครสาวกทั้งสองก็ไม่เป็นที่พอใจของพราหมณี พราหมณ์ไปสู่วิห...
- ท้าวสักกะปลอมเป็นพราหมณ์แก่มาทรมานพราหมณี ครั้งนั้น อาสนะของ...
- ลำดับนั้น พราหมณีกล่าวกะพราหมณ์ผู้สามีนั้นว่า " พราหมณ์มา เถ...
- " พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั้งหลาย ธรรมดาพระขีณาสพทั้งหลาย ย่...
- ระ [๒๘๗] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภพระมหา...
- ยสฺส ราโค จ โทโส จ มาโน มกฺโข จ ปาติโต สาสโปริว อารคฺคา ตมหํ...
- อกฺกกสํ วิญฺาปนึ คิรึ สจฺจํ อุทีรเย ยาย นาภิสเช กญฺจิ ตมหํ ...
- ขณะนั้น พราหมณ์เห็นท่านแล้ว ด่าพลางเข้าไปหา กล่าวว่า " สมณะ ...
- " ผู้ใด ไม่ถือเอาของยาวหรือสั้น น้อยหรือใหญ่ งามหรือไม่งาม อ...
- ภิกษุทั้งหลายสนทนากันว่า " ถึงทุกวันนี้ตัณหาของพระสารีบุตร- ...
- [๒๙๑] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระมหา- โม...
- เรื่องข้าพเจ้าให้พิสดารแล้ว ในอรรถกถาแห่งพระคาถาว่า " คาเม ว...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพระจันทาภ- เถระ ...
- พ่อค้านั้น นั่งบนอาสนะนั้นแล้ว ระบุชื่อถามว่า " สหายของฉัน ไ...
- โดยสมัยอื่นอีกแต่กาลนั้น เมื่อพระกัสสปทศพลปรินิพพานแล้ว เมื่...
- พราหมณ์เหล่านั้น เที่ยวไปเนือง ๆ อยู่อย่างนี้ ก็ถึงกรุงสาวัต...
- ครั้งนั้น พราหมณ์ทั้งหลายจึงนำเขาไปไว้ ณ ส่วนข้างหนึ่ง
- พระศาสดาตรัสว่า " ภิกษุทั้งหลาย บัดนี้ จันทาภะบุตรของเรา มีอ...
- ต่อมาวันหนึ่ง พวกภิกษุสนทนากันในโรงธรรมว่า " ผู้มีอายุ ทั้งห...
- ความว่า ภิกษุใด ล่วงทางคือราคะ หล่มคือกิเลส สังสารวัฏ และ โม...
- พระศาสดาทรงทราบอัธยาศัยของเขา จึงทรงแสดงอนุปุพพีกถา
- ส่วนที่ 399
- ในวันรุ่งขึ้น หญิงแพศยานั้นเรียนว่า " พวกเด็ก แม้ดิฉันห้ามอย...
- " หญิงแพศยาผู้มีเท้าย้อมแล้วด้วยน้ำครั่ง สวม เขียงเท้า (กล่า...
- โยธ กาเม ปหนฺตฺวาน อนาคาโร ปริพฺพเช กามภวปริกฺขีณํ ตมหํ พฺรู...
- " ได้ยินว่า สภาพอื่นที่เลวกว่ารสทั้งหลาย คือ การเคยชินกัน หร...
- น้องชาวถวายอ้อยแก่พระปัจเจกพุทธเจ้า เขาพอเห็นพระปัจเจกพุทธเจ...
- เป็นผู้มีสรีระอันปีติ ถูกต้องแล้ว หาระหว่างมิได้ ได้ทำความปร...
- พระศาสดาทรงทราบอัธยาศัยของเขา จึงตรัสอนุปุพพีกถา
- น้องชายสร้างพระคันธกุฎีถวายพระศาสดา น้องชายนั้นรับว่า "สาธุ"...
- ส่วนที่ 408
- เขาตั้งการรักษารัตนะที่โปรยไว้รอบพระคันธกุฎี แม้กุฎุมพีก็ตั้...
- รัตนะ ๗ ประการ อันเราโปรยลงแล้วที่บริเวณพระคันธกุฎี, มนุษย์เ...
- ต่อมาวันหนึ่ง พราหมณ์มิจฉาทิฏฐิคนหนึ่ง คิดว่า " ได้ยินว่า แก...
- กุฎุมพีนั้น ดำรงอยู่ในนัยที่พระศาสดาประทานแล้ว ถวายบังคม พระ...
- ครั้งนั้น พระราชาตรัสถามเศรษฐีนั้นว่า " วันนี้สรรพอาวุธทั้งห...
- ท้าวสักกะตรัสว่า " พวกท่านจงหลีกไป, โชติกะนี้จักไม่อยู่ในเรื...
- นับว่าสมบัตินั้นเกิดขึ้นแล้ว เพื่อแสดงบุรพกรรม (ของเขา)
- ดังได้สดับมา ถ้าชนเหล่านั้นเป็นผู้มีประสงค์จะยังแม้เกวียน ๑๐...
- ได้ยินว่า นั่นเป็นผลแห่งรัตนะที่เขาโปรยลง ทำให้เป็นทรายใน บร...
- ๒ พระราชา ทรงเหยียบพื้นในเวลาที่โชติกะนั้นเหยียบแล้ว เสด็จ เ...
- ส่วนที่ 419
- เศรษฐี กราบทูลว่า นางนั่งอยู่ในห้องอันมีสิริ ยังไม่ทราบเกล้า...
- พระราชา ทอดพระเนตรเห็นอาการนั้น จึงตรัสกะเศรษฐีว่า " มหาเศรษ...
- ความพิสดารว่า ในกรุงพาราณสี ได้มีธิดาของเศรษฐีคนหนึ่งเป็น ผู...
- พระราชาทรงสดับคำของหญิงทั้งสองนั้น จึงตรัสว่า " เจ้าจงเอา เด...
- พระมหากัจจายนะรับเด็กไปมอบให้อุปัฏฐาก พระเถระรับว่า " ดีละ "...
- ชฎิลกุมารได้เป็นเศรษฐีเพราะภูเขาทองผุดใกล้เรือน ครั้นในเวลาท...
- ครั้งนั้น เมณฑกเศรษฐีเห็นบุรุษเหล่านั้นแล้ว ถามว่า " พ่อทั้ง...
- ชฏิลเศรษฐีให้สืบเสาะเป็นครั้งที่ ๒ เศรษฐีฟังคำนั้นแล้ว เป็นผ...
- ทาสีนั้นกล่าวว่า " ถ้ากระนั้น ดิฉันอาจเพื่อจะทำกิจนั่นได้ " ...
- ลำดับนั้น เศรษฐีจึงส่งจอบนั้นให้ในมือของลูกชายคนเล็ก
- ครั้งนั้น พระเถระกล่าวกะเขาว่า " ทองสำหรับหน้ามุขที่พระเจดีย...
- ลูกชายคนเล็กนั้นคิดว่า " ธรรมดาว่ากิจที่เกิดขึ้นแก่บิดา ย่อม...
- ภิกษุทั้งหลายสนทนากันในโรงธรรมว่า " ชฎิล ผู้มีอายุ แม้ใน วัน...
- พระเจ้าอชาตศัตรูจะยึดเอาบ้านเศรษฐี ฝ่ายพระเจ้าอชาตศัตรูกุมาร...
- ส่วนที่ 434
- พวกภิกษุเข้าใจว่าพระเถระอวดอุตริมนุสธรรม ต่อมาวันหนึ่ง ภิกษุ...
- หิตฺวา มานุสกํ โยคํ ทิพฺพํ โยคํ อุปจฺจคา สพฺพโยควิสํยุตฺตํ ต...
- หิตฺวา รติญฺจ อรติญฺจ สีติภูตํ นิรูปธึ สพฺพโลกาภิภุํ วีรํ ตม...
- พระศาสดาทรงทราบว่าชนเหล่านั้นมา จึงรับสั่งให้นำ (กะโหลก) ศีร...
- เขาคิดว่า " เมื่อเราเรียนมนต์นี้แล้ว เราก็จักเป็นผู้ประเสริฐ...
- " ผู้ใด รู้จุติและอุบัติของสัตว์ทั้งหลายโดยประ- การทั้งปวง, ...
- ความพิสดารว่า ในวันหนึ่ง ในเวลานางเป็นคฤหัสถ์ วิสาขอุบาสก ผู...
- วิสาขอุบาสกถามปัญหาในมรรคกะพระเถรี นางไปสู่ชนบทกับภิกษุณีทั้...
- ยสฺส ปุเร จ ปจฺฉา จ มชฺเฌ จ นตฺถิ กิญฺจนํ อกิญฺจนํ อนาทานํ ต...
- อุสภํ ปวรํ วีรํ มเหสึ วิชิตาวินํ อเนชํ นฺหาตกํ พุทฺธํ ตมหํ พ...
- พราหมณ์ฟังคำนั้นแล้ว เป็นผู้มีใจยินดี คิดว่า " การที่พระสัมม...
- " บุคคลใด รู้ขันธ์ที่อาศัยอยู่ในก่อน, ทั้งเห็น สวรรค์และอบาย...
- เรื่องเทวหิตพราหมณ์ จบ พราหมณวรรควรรณนา จบ
- อรรถกถาแห่งพระธรรมบท มีประมาณ ๗๒ ภาณวาร อันข้าพเจ้า ประกาศ
- พรรณนาคุณสมบัติของผู้เรียบเรียงคัมภีร์นี้ พระเถระผู้ทรงนามอั...