เล่มที่ 27
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 532 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ เภสกฬาวัน (ป่าเป็น ที่นางยัก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ลุกจากอาสนะ ถวายอภิวาท พระผู้มีพระภาคเจ้า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ต่อไปว่า พระเจ้าข้า ด้วยเหตุเท่าไรหนอ บุค...
- กายกระสับ กระส่าย แต่หาเป็นผู้มีจิตกระสับกระส่ายไม่ ดูก่อนคฤ...
- อรรถกถาสังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค นกุลปิตุวรรค สูตรที่ ๑ มีวิน...
- บทว่า อาตุโร หายั ตัดเป็น อาตุโร หิ อยํ
- บทว่า กหญฺหิ โน สิยา ความว่า เพราะเหตุไรท่านจักไม่ได้ปัญญา น...
- ลก็ดี อะไรอื่นในที่นี้ไม่พึงเห็นว่า อมตาภิเสก (คือการโสรจสรง...
- บทว่า กลฺยาณมิตฺโต ทฬฺหภตฺติ จ โหติ ความว่า ก็พุทธสาวก ท่านก...
- ผู้ใดแลเห็นธรรม ผู้นั้นชื่อว่าเห็นเรา
- อนึ่ง ในวิปัสสนาญาณมีนามรูปปริจเฉทญาณเป็นต้น การละ อนัตถะนั้...
- พระนิพพานที่ละสังขตธรรมได้หมด เพราะสลัดสังขตธรรม ท
- บทว่า รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ ความว่า ภิกษุบางรูปในศาสนานี้ พ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสติ ความว่า ท่านกล...
- ดังนั้นในพระสูตรนี้พึงทราบว่า ท่านแส
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้งนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นชื่นชมยินดีพระภ...
- ส่วนที่ 17
- พระผู้มีพระภาคเจ้าก็จะไม่พึงทรงสรรเสริญการละอกุศลธรรมทั้งหลา...
- ใน เทวทหสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ เจ้าทั้งหลายท่านเรีย...
- บทว่า ปจฺจสฺโสสุํ ความว่า ภิกษุเหล่านั้นคิดว่า ผู้นี้ไม่ได้เ...
- ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :- สมัยหนึ่ง ท่าน พระมหากัจจาน...
- ดูก่อนคฤหบดี ก็มุนีเป็นผู้ไม่มีที่อยู่อาศัยเที่ยวไปอย่างไร ด...
- ตัดรากขาดแล้ว ทำให้เป็นดัง ตาลยอดด้วน ทรงกระทำให้ไม่มี มีอัน...
- ดูก่อนคฤหบดี ก็มุนีเป็นผู้ไม่ว่างจากกามทั้งหลายอย่างไร ดูก่อ...
- ก่อนคฤหบดี มุนีบางคนในโลกนี้ ย่อมเป็นผู้ทำถ้อยคำเห็น ปานนี้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส แล้วในมาคัณฑิยปัญหา อันมีในอัฏฐกวรรคว...
- แก้ว่า เพื่อกำจัดความงมงาย
- บทว่า รูปนิมิตฺตนิเกตวิสารวินิพนฺธา ความว่า รูปนั่นแหละชื่อว...
- สวนเป็นต้นเป็นที่อยู่อาศัยของ ผู้ที่นัดหมายกันทำงานว่า วันนี...
- บทว่า ปุรกฺขราโน ได้แก่ มุ่งเพ่งแต่โทษ
- ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :- สมัยหนึ่ง ท่าน พระมหากัจจาน...
- อรรถกถาทุติยหลิททิการนิสูตรที่ ๔ ใน ทุติยหลิททิกานิสูตรที่ ๔...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อะไรเป็นความดับแห่งรูป อะไร เป็นความดั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเห็นภิกษุเหล่านั้นผู้เสื่อมจากความเป็น ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความไม่สะดุ้งเพราะความไม่ถือมั่น ย่อมม...
- อรรถกถาอุปาทานปริตัสสนาสูตรที่ ๗ ใน อุปาทานปริตัสสนาสูตรที่ ...
- จบ อรรถกถาอุปาทานปริตัสสนาสูตรที่ ๗ ณ ที่นั้นแล ฯล
- อรรถกถาอุปาทานปริตัสสนาสูตรที่ ๘ ใน ทุติยอุปาทานปริตัสสนาสูต...
- จบ อตีตานาคตปัจจุปันนสูตรที่ ๑ อรรถกถาอตีตานาคตปัจจุปันนสูตร...
- จบ อตีตานาคตปัจจุปันนสูตรที่ ๒ ๑๑
- หลิททิกานิสูตรที่ ๑ ๔
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นทุกข์ เวทนาเป็นทุกข์ สัญญาเป็นทุก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุกข์ สิ่งนั้นเป็...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปไม่เที่ยง แม้เหตุปัจจัยที่ให้รูปเกิดข...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นอนัตตา แม้เหตุปัจจัยที่ให้รูปเกิด...
- จบ อรรถกถาอานันทสูตรที่ ๑๐ จบ อรรถกถาอนิ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้พระสุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี...
- บทว่า เอวํนาโม ได้แก่มีชื่อเป็นต้นว่า ติสสะ ว่าทัตตะ บทว่า เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมที่ควรกำหนดรู้และความกำหนด...
- ใน ปริชานสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก่อนแต่ตรัสรู้ เมื่อเรายังเป็นโพธิสัตว์ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราได้เที่ยวค้นหาคุณแห่งรูป เราได้พบคุณแ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าคุณแห่งรูปจักไม่มีไซร้ สัตว์ทั้งหลายก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายยังไม่รู้ยิ่งซึ่งคุณโดย ควา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ใดแลไม่เพลิดเพลินรูป ผู้นั้นชื่อว่า ไ...
- แต่ในที่นี้ท่านกล่าวสัจจะ ๔ ไว้ในสูตรที่ ๕ ที่ ๖ และที่ ๗
- จบ ปภังคุสูตรที่ ๑๑ จบภารวรรคที่ ๓ ใน ปภังคุสูตรที่ ๑๑ มีวิน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน รูปไม่ใช่ของเธอ ทั้งหลา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ถวายบังคม พระผู้มีพระภาคเจ้า...
- ส่วนที่ 61
- ใน ภิกขุสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า รูปญฺเจ ภนฺ...
- พระ: ดูก่อนภิกษุ ก็เธอเข้าใจเนื้อความแห่งคำที่เรากล่าวโดยย่อ...
- ่เขาครุ่นคิดนั้น ย่อมตายไป ตามความครุ่นคิดที่กำลังตายไป ด้วย...
- ส่วนที่ 65
- เหมือนอย่างว่า แม่โคนั่นแหละไม่จัดเป็นลักษณะ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะ ท่านพระอานนท์ว่า ดูก่อน อานนท์ ถ...
- ปแล้ว ความบังเกิดขึ้นแห่งรูปนั้นปรากฏแล้ว ฯลฯ ๑ ดูก่อนอานนท์...
- ใน อานันทสูตรที่ ๒ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้น จบ อรรถกถาอานันทส...
- ในพระสูตรนี้ เป็นอันตรัสเฉพาะมรรคเท่านั้น ด้วยประการฉะนี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ป...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อภิกษุรู้ว่ารูปไม่เที่ยง แปรปรวนไป...
- ถามว่า ก็ในที่นี้ อะไรชื่อว่าตน ? แก้ว่า ธรรมที่เป็นโลกิยะแล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ปฏิปทาอันจะยังสัตว์ให้ถึงสักกาย- นิโรธ...
- ในสูตรนี้ท่านกล่าววัฏฏะและพระนิพพานไว้ ด้วยประการฉะนี้ จบ อร...
- ใน อนิจจสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ บทว่า สมฺมปฺปญฺาย ท...
- ใน อนิจจสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ บทว่า ปุพฺพนฺตานุทิฏ...
- ใน สูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ปญฺจุปาทานกฺขนฺเ...
- ในที่นี้พึงทราบวินิจฉัยอย่างนี้ บทว่า อสฺมิ ได้แก่ตัณหามานะแ...
- ใน ปัญจขันธสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต
- รณาเห็นว่า เราเป็นผู้เลวกว่าเขา ด้วยรูป อันไม่เที่ยง เป็นทุก...
- ั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ? พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน กลันทกนิวาปส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะเริ่มแสดงประเภท แห่งวชิระ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหล...
- ใน สูตรที่ ๑- ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- คำว่า นนฺทิกฺขยา รา...
- บทว่า อาปชฺเชยฺย ได้แก่พึงให้กรรมย่อยยับไปแล้วถึง ความเจริญเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พืช ๕ อย่างนี้ มิได้ถูกทำลาย ฯลฯ อันบุคค...
- ใน พีชสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า พีชชาตานิ ได้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเปล่งอุทานว่า ภิกษุน้อมใจไปอย่างนี้ว่า...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับแล้วแล ผู้ได้เห็นพ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้มิได้สดับแล้วในโลกนี้ ฯลฯ ย่อมถ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เพราะอาศัยอะไร ? แก้ว่า เพราะอาศัยภาวะที่...
- เมื่อเธอทำสมณธรรมอยู่ สถานที่ที่ฆ่าเนื้อและสุกรเป็นอันมาก
- เธอน้อมคาถาแม้ที่ประกอบด้วยบท ๔ เข้ามาในตนทีเดียว ขึ้นชื่อว่...
- บัดนี้ เมื่อจะทูลถามถึงมรรคผลสูงๆขึ้นไป ภิกษุนั้นจึงกราบทูล ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขัน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็รูปเป็นไฉน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เวทนาเป็นไฉน เวทนา ๖ หมวดนี้ คือ เวทนา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สัญญาเป็นไฉน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็วิญญาณเป็นไฉน ? ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย ว...
- อรรถกถาอุปาทานปริวัฏฏสูตรที่ ๔ ใน อุปาทานปริวัฏฏสูตรที่ ๔ มี...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็รูปเป็นไฉน ? มหาภูตรูป ๔ และ รูปที่อาศ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เวทนาเป็นไฉน ? เวทนา ๖ หมวด นี้ คือ เว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็วิญญาณเป็นไฉน ? วิญญาณ ๖ หมวดนี้ คือ จ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้เพ่งพินิจโดยวิธี ๓ ประการ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระตถาคตอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าชื่อว่าทำมรรคจิตที่ยังไม่เกิดให้ เกิ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้น เป็นไฉน รู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอย่างนี้ ย่อม...
- คำที่เหลือในที่ทุกแห่ง พึงทราบตามทำนองที่ กล่าวแล้วนั่นและ ก...
- ส่วนที่ 112
- ส่วนที่ 113
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูป เวทนา สัญ...
- การนับรูปที่ยังไม่เกิด ยังไม่ปรากฏว่า จักมี การให้ชื่อ รูปเช...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม้ชนชาว อุกกลชนบท กับชนชาว วัสสโคตรภัญญ...
- บทว่า อุกฺกลา ได้แก่ผู้อยู่ในอุกกลชนบท
- จบ อรรถกถานิรุตติปถสูตรที่ ๑๐ จบ อุปายวรรคท
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ลุกจากอาสนะ ถวายบังคม กระทำประทักษิณ แล้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ เมื่อบุคคลยังมัว สำคั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
- พระ: ดีแล้ว ๆ ภิกษุ เธอรู้ซึ้งถึงอรรถแห่งคำที่เรากล่าวแล้ว อ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ข้าพระองค์ทราบแล้ว ข้าแต่ พระสุคต ข้าพระอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ สิ่งใดแลเป็นทุกข์ เธอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ธรรมใดแลเป็นอนัตตา เธ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ สิ่งใดแลมิใช่เป็นของต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ สิ่งใดแลจูงใจให้กำหนั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลถาม พระผู้มีพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อบุคคลรู้เห...
- จบ สุราธสูตรที่ ๑๐ จบ อรหันตวรรคที่ ๒ อรรถกถาราธสูตรที่ ๙ แล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัส อริยสัจ ๔ ไว
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้ ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน อรหันตสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- ส่วนที่ 134
- ็น เอชาสงฺขาตาย แปลตามฉบับพม่า ในบทว่า ปหีนภยเภรวา นั้น มีอธ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า เบื้องบน (อุทฺธํ) ฝ่าเท้า ตรั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปไม่เที่ยง ฯลฯ เวทนาไม่เที่ยง ฯลฯ สัญญ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน เมื่อพระตถาคต- อรหันตสั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้ ...
- กาฬราชสีห์ (มีรูปร่าง) เป็นเหมือนแม่โคดำ กินหญ้าเป็น อาหารเห...
- บทว่า วิชมฺภติ ความว่า ไกรสรราชสีห์วางเท้าหลังสองเท้า ไว้เสม...
- สมด้วยคำที่กล่าวไว้ดังนี้ว่า ขออย่าทำให้สัตว์เล็กสัตว์น้อยที...
- บทว่า เยภุยฺเยน ได้แก่ ปาเยน (แปลว่า โดยมาก)
- พึงทราบว่า ไกรสรราชสีห์ มีฤทธิ์มาก ด้วยการยืนอยู่บนพื้นดิน ท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเมื่อจะตรัสถึงพระองค์ว่า เป็นเหมือนราชสีห์...
- เวลาเริ่มตั้งแต่ที่พระตถาคตเจ้าทรงประทานปฏิญญา (แด่- พระราชา...
- ด็จ ออกไปจากต้น อชปาลนิโครธ ภายหลังเสวยพระกระยาหารแล้วด้วย ท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ตถาคต ด้วยเหตุ ๘ ประการ คือ:-...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงถึงมหาภูตรูป ๔ และรูปที่อาศัยมหาภู...
- คำว่า โภ นั้น เป็นเพียงการเรียกร้องกันตามธรรมดาเท่านั้น
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จริงอยู่ สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในข้อนั้น อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ย่อมพิจ...
- ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลว่า ไม่เที่ยงพระเจ้าข้า
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- อริยสาวกจะปราศจากสั่งสม ไม่สั่งสมอะไร
- อริยสาวกจะไม่ก่อ ไม่ปราศจากสั่งสม แต่ปราศจาก สั่งสมอะไรแล้วต...
- พึงทราบวินิจฉัยใน ขัชชนิยสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแม้ จะไต้ตรัสสุญญตาไว้แล้ว (แต่) ตราบใดที่...
- ส่วนที่ 159
- แม้ในบรรดาประเทศที่หนาวเย็น เพราะหิมะตก มีมหิสรัฐ เป็นต้น คว...
- เปรตเรียนว่า ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ ถ้าว่าน้ำประมาณ ครึ่งฟ...
- บทว่า สิรึสปา ได้แก่ สัตว์ตัวยาวทุกชนิดที่เลื้อยคลานไป ความย...
- ตอบว่า เป็นได้เพราะเป็นปัจจัยแห่งสุขเป็นต้น เนื้อความนี้นั้น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ทรงจำแนกแสดงเฉพาะปัจจัตตลักษณะของ สังขาร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกแสดงเฉพาะปัจจัตต- ลักษณะของวิญญาณซ...
- วิญญาณ ย่อมรู้อารมณ์โดยเป็นสีเขียวเป็นต้น และให้ถึงการแทง ตล...
- ีเขียวเป็นต้น ทั้งให้ถึงการแทง ตลอดลักษณะว่าไม่เที่ยงเป็นต้น...
- แต่เพราะทรงแทงตลอดพระสัพพัญญุตญาณมาดีแล้ว พระผู้มี- พระภาคเจ...
- เล่ากันว่า เมื่อพระ ๑๒ รูป เคาะระฆังแล้วบำเพ็ญเพียรอยู่ในป่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงเริ่มว่า ตํ กึ มญฺถ ภิกฺขเว (ดูก่อนภิก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเริ่มไว้ เพราะทรงประสงค์ว่า เราตถาคตจัก...
- ท่านเข้าไปในกรุงสาวัตถี ต้องการ (แสวงหา) ผ้าบังสุกุล แล้วเที...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ นิโครธาราม ใกล้พระนครกบิลพัศ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จ ออกจากที่พักผ่อนแล้ว เสด็จไปยัง นิโ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อกุศลวิตก ๓ อย่างนี้ คือ กามวิตก ๑ พยาบา...
- ุกข์หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุก...
- ขณะนั้น ภิกษุบางพวกกำลังเช็ดถูเสนาสนะ บางพวกกำลัง จัดตั้งเตี...
- บทว่า ปุพฺพณฺหสมยํ คือในเวลาเช้า ในวันรุ่งขึ้น
- บทว่า วิปริณาโม ได้แก่ ความตาย
- พระผู้มีพระภาคเจ้า) ด้วยคิดว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงขับไล่ภิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า) ได้ทรงทำฤทธิ์
- น ทะเลสีทันดร และเหมือน (เปลว) ประทีปสงบนิ่งอยู่ในที่สงัดลมฉ...
- บทว่า กุลปุตฺตา อุเปนฺติ อตฺถวสิกา อตฺถวสํ ปฏิจฺจ ความว่า กุ...
- บทว่า อาชีวิกาปกตา ได้แก่ กุลบุตรผู้ถูกการเลี้ยงชีพ ประทุษร้...
- บทว่า อสมาหิโต ได้แก่ ไม่มั่นคง เพราะไม่มีอุปจารสมาธิ และอัป...
- บทว่า สามญฺตฺถญฺจ ความว่า และ (ไม่ทำ) ประโยชน์ คือคุณเครื่อ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้เพื่อ แสดงว่า อนิมิตตสมาธิภาวนา ย่อ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จเที่ยวจาริกไปโดย ลำดับ เสด็จถึงป่า ป...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อบุคคลรู้อย่างไร เห็นอย่างไร อาสวะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็การตามเห็นดังนั้นแลเป็นสังขาร ก็สังขาร...
- ปุถุชนย่อมไม่ตามเห็นรูปโดยความเป็นอัตตาเลย ย่อมไม่ตามเห็นอัต...
- ปุถุชนย่อมไม่ตามเห็นรูปโดยความเป็นอัตตาเลย ฯลฯ ย่อมไม่ตามเห็...
- ปุถุชนย่อมไม่ตามเห็นรูปโดยความเป็นอัตตาเลย ฯลฯ ย่อมไม่ตามเห็...
- พึงทราบวินิจฉัยใน ปาลิเลยยสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- พระศาสดาทรงดำริอย่างนี้แล้ว รุ่งเช้าครั้นทรงชำระพระวรกาย เรี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ได้พากันสร้างบรรณศาลาถวาย พระผู้มีพระ...
- ขณะนั้นพระองค์เกิดพระดำริขึ้นว่า สุขแท้หนอ ที่เราตถาคต อยู่แ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงธรรมกำหนดส่วนเหล่าใดมีอาทิว่า สติป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จมาให้ภิกษุนั้นสลัดทิ้งทิฏฐิที่ยึดถือไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้กราบทูล พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พ...
- อุปาทาน ก็อันนั้น และ อุปาทานขันธ์ ๕ ก็อันนั้น หรือว่า อุปาท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ดีแล้วพระเจ้าข้า แล้วได้ทูลถามปัญหาที...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ดีแล้วพระเจ้าข้า แล้วได้ทูลถามปัญหาที...
- สมนัส อาศัยรูปเกิดขึ้น นี้เป็นคุณของรูป รูปไม่เที่ยง เป็นทุก...
- ว่าด้วยกรรมที่อนัตตากระทำจะถูกต้องอัตตา ก็โดยสมัยนั้นแล ภิกษ...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- บทว่า อิเม นุ โข ภนฺเต ความว่า พระเถระนี้อันใคร ๆ ไม่ควรพูด ...
- บทว่า ฉนฺทราคเวมตฺตตา แปลว่า ความที่ฉันทราคะมีต่าง ๆ กัน
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่าน ...
- ส่วนที่ 210
- บทว่า ธมฺโม จ เม อภิสเมโก ความว่า พระอานนทเถระ กล่าวว่า ผมได...
- พระพุทธเจ้า: ดูก่อน ติสสะ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน โสกะ ...
- พระพุทธเจ้า: ดีละ ๆ ติสสะ ก็ข้อนี้ย่อมเป็นอย่างนี้ สำหรับบุค...
- พึงทราบวินิจฉัยใน ติสสสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :
- บทว่า อหมนุคฺคเหน ความว่า เราตถาคตจะอนุเคราะห์ด้วย การอนุเคร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เพราะการกล่าวตู่ พระผู้มีพระภาคเจ้า ไม่ดี...
- ส่วนที่ 217
- ส่วนที่ 218
- กะ ข้ออุปมานี้ฉันใด ปุถุชนผู้มิได้สดับ ไม่ได้เห็นพระอริยะทั้...
- ดูก่อน ท่านยมกะ ส่วน พระอริยสาวก ผู้สดับแล้ว ได้เห็นพระอริยะ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน ยมกสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี
- บทว่า เอวํ พฺยาโข ๑ ความว่า พระยมกะไม่สามารถ จะกล่าวได้เต็มป...
- รูปประโยคว่า เอตฺถ จ เต อาวุโส นี้ เป็นสัตตมีวิภัตติแสดงถึง ...
- ที่ชื่อว่า ปจฺฉานิปาตี เพราะหมายความว่า ให้ที่นั่งแก่คหบดี ห...
- พาลปุถุชนผู้มิได้สดับ (ธรรมของพระอริยะ) ในเวลาที่อาศัย วัฏฏะ...
- ลบหลีกสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ย่อมได้รับประโยชน์ ฉันใด แม้พระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว ไม่พึงกล่าวตู
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน อนุราธะ เธอจะสำคัญความข...
- อื่น: ไม่ใช่อย่างนั้น พระเจ้าข้า
- ส่วนที่ 230
- บทว่า เอวํ วุตฺเต เต อญฺติตฺถิยา ความว่า เมื่อพระเถระ กล่าว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงหมายถึงทุกขสัจ เมื่อทรงหมายถึงทุกขสัจน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงครองผ้าแล้ว ทรงถือบาตรและจีวร เสด็จเข้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า แต่ว่าในร่างกายของข้าพระองค์ ไม่มีกำลังพอ...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ภูเขา คิชฌกูฏ ตลอดราตรีและวัน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า นั้นอย่างไรเล่า
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ค...
- พึงทราบวินิจฉัยใน วักกลิสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้
- บทว่า สนฺติมานิ อาสนานิ ความว่า ก็ในสมัยพุทธกาล ในที่อยู่ ขอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสคำว่า ตํ กึ มญฺสิ เป็นต้น
- ถามว่า ก็ ปัจจเวกขณญาณ ได้มีแล้วอย่างไร
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ จงถวายบังคมพระยุคลบาทของ พระ...
- พระพุทธเจ้า: ดูก่อน อัสสชิ เธอไม่มีความรำคาญ ไม่มีความเดือดร...
- ดูก่อน อัสสชิ อุปมาเหมือนประทีปน้ำมันจะพึงติดอยู่ได้ เพราะอา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นปลอบโยนพระเถระอย่างนี้แล้ว บัดนี้เมื...
- ครั้งนั้น เป็นเวลาเย็น ภิกษุ ผู้เป็นพระเถระทั้งหลายออกจากที่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสแล้ว คือ รูปปาทานขันธ์ ฯลฯ วิญญาณูปาท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสแล้ว คือ รูปูปาทานขันธ์ ฯลฯ วิญญาณูปา...
- ส่วนที่ 250
- เมื่อท่าน พระเขมกะ กล่าวอย่างนี้แล้ว ภิกษุผู้เถระ ทั้งหลายได...
- ั้น ท่านเหล่านั้นจึงไม่ไปเอง (แต่ส่งพระทาสกะไปด้วยหวังว่า) ข...
- บทว่า ขาเร คือ น้ำด่างที่เกิดจากดินเค็ม บทว่า สมฺมทฺทิตฺวา ค...
- ว่า ได้ยินว่า พระเถระ ประมาณ ๖๐ รูปนั้น เริ่มเจริญวิปัสสนาใน...
- กสัมพี ท่าน พระอานนท์ ผู้ซึ่ง พระศาสดาทรงสรรเสริญและทรงยกย่อ...
- ทำลายความดื้อดึงได้แล้ว ท่าน พระฉันนะ ท่านจงเงี่ยโสตลงฟัง ท่...
- พึงทราบวินิจฉัยใน ฉันนสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า วิหาเรน วิหารํ อุปสงฺกมิตฺวา ความว่า (พระฉันนะ) เข้าไป...
- บทว่า สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตา ความว่า ธรรมทั้งหลายที่เป็นไป ในภูม...
- ่า น โข ปเนตํ ธมฺมํ ปสฺสโต โหติ ความว่า ความคิด อย่างนี้ย่อม...
- พระผู้มี- พระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อน ราหุล รูปอย่างใดอย่างหนึ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อน ราหุล รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมา แล้วตรัสว่า ดูก่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้น เป็นไฉน รู...
- พึงทราบวินิจฉัย ใน นทีสุตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า ปพฺพเตย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาแล้วตรัสว่า ดูก่อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในโลก มีโลกธรรม พระตถาคต ย่อมตรัสรู้ ย่อ...
- พึงทราบวินิจฉัย ใน ปุปผสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลาย มาแล้วตรัสว่า ดูก่อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อเดือนสุดท้ายแห่งฤดูคิมหันต์ ดำรงอยู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นักเล่นกล หรือลูกมือของนักเล่นกล แสดงมาย...
- อายุ ไออุ่น และวิญญาณ ละกายนี้ไปเมื่อใด เมื่อ นั้นกายนี้จะถู...
- บทว่า มหนฺตํ เผณปิณฺฑํ ความว่า ฟองน้ำเริ่มตั้งแต่มีขนาด เท่า...
- บทว่า กิญฺหิ สิยา ภิกฺขเว เผณปิณฺเฑ สาโร ความว่า ดูก่อน ภิกษ...
- อนึ่ง เปรียบเหมือนว่าฟองน้ำแต่แรกก็มีขนาดเท่าผลพุทรา และล้อร...
- อนึ่ง เปรียบเหมือนว่า ต่อมน้ำย่อมเกิดและสลายตัวในเพราะ หยดน้...
- แม้ในรูปสีเหลืองเป็นต้นก็มีนัย (ความหมายอย่างเดียวกัน) นี้แล
- อธิบายว่า แม้มังสจักษุของบุรุษนั้นก็บริสุทธิ์ ปราศจากต้อต่อม...
- อธิบายว่า ปฐวีธาตุ อย่างเดียว ๒ เมื่อแตกสลายก็พาเอาธาตุที่เห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ไม่มีเลย รูปบางอย่าง ท...
- มีปราสาท ๘๔,๐๐๐ หลัง มีธรรมปราสาท เป็นปราสาท เอก
- ราสาท ๘๔,๐๐๐ หลังเหล่านั้น ปราสาทที่เราครอบครองสมัยนั้น มีหล...
- พึงทราบวินิจฉัยใน โคมยปิณฑสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กุสาวตีราชธานิปฺปมุขานิ ความว่า กุสาว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสหมายถึง พระภูษาที่ราชบุรุษนำไป ในเวลาป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงว่า เรานุ่งผ้า คู่เดียวเท่านั้น ที่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอนิจจลักษณะไว้ในสูตรนี้ ดังพรรณนา มานี...
- ะเจ้าข้า เวทนาบางอย่าง ที่เป็นของเที่ยง ยั่งยืน สืบต่อกันไป ...
- ด้มีรูปแม้เพียงเท่านี้ ที่เป็นของเที่ยง ยั่งยืน สืบต่อกันไป ...
- าย แม้มีประมาณเท่านี้ ซึ่งเป็นของเที่ยง ยั่งยืน สืบต่อกันไป ...
- คำทั้งหมด ใน นขสิขาสูตรที่ ๕ มีนัย (ความหมา
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว ตามอัธยาศัย ของผู้ที่จะตรัสรู้โดย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สุนัขที่เขาล่ามเชือกแล้ว ถูกล่าม- ไว้ที่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ฟังแล้ว ผู้ได้เห็นพระอริยเจ้า...
- บทว่า คทฺทูลพนฺโธ ได้แก่ สุนัขที่ถูกล่ามโซ่
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลาย จะเศร้าหมองเพราะ จิตเศร้าห...
- พึงทราบวินิจฉัยใน คัททูลสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า จิตฺเตเนว จินฺติตํ ความว่า ชื่อว่า อันจิตรกร (ช่างเขีย...
- เดียรัจฉานทั้งหลาย เพราะวิจิตรด้วยสหชาตธรรม (ธรรมที่เกิดร่วม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อบุคคลรู้อยู่ เห็นอยู่ อย่างนี้แล จึ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุประกอบเนือง ๆ ซึ่ง ภาวนานุโยค ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รอยนิ้วมือ หรือรอยหัวแม่มือ ของช่างไม้ ห...
- ว กุกฺกุฏิยา อณฺฑานิ ความว่า พระผู้มี- พระภาคเจ้าตรัสอุปมา ๒...
- บทว่า สมฺมาปริเสทิตานิ ความว่า ฟองไข่ทั้งหลายที่แม่ไก่ ให้ได...
- บทว่า เอวเมว โข นี้เป็นบทรับรองข้ออุปมา บทรับรองข้ออุปมา นั้...
- อนึ่ง เปรียบเหมือนว่า แม่ไก่ทราบว่า ลูกไก่ เติบโตเต็มที่แล้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงความ ที่สังโยชน์หย่อนกำลังลงด้วยอุป...
- อรหัตตมรรคญาณ พึงเห็นว่า เปรียบเหมือนเมฆฝน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเกี่ยวหญ้ามุงกระต่ายเกี่ยวหญ้า มุงกระต...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กลอนเรือนของเรือนยอดทั้งหมด ที่ชี้ตรงไปท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในสรทสมัย เมื่อท้องฟ้าบริสุทธิ์ แจ่มจำรั...
- บทว่า มูลสนฺตานกานิ ได้แก่ รากไม้ที่แตกยื่นออกไป
- บทว่า กูฏงฺคมา แปลว่า (กลอนทั้งหลาย) ไปถึงยอดเรือน
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัส ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนทั้งห...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ส่วนคือความเกิดขึ้นแห่งสักกายะ คืออะไร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราตถาคตจัก แสดง ทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ตรัสไว้ตามอัธยาศัยของ เวไนยสัตว์ ผู้จะต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ ตามอัธยาศัยของเวไนยสัตว์ผู้จะตรัส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมทั้งหลายที่ควรกำหนดรู้ คืออะไร ? ภ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่าใด เหล่าหนึ่ง รู้ชัด...
- อรรถกถาแก้รวมไว้ในสูตรที่ ๕ ความดับสูญ คุณ
- อรรถกถาแก้รวมไว้ในสูตรที่ ๕ ๒
- จบ ฉันทปหีนสูตรที่ ๒ จบ อันตวรรค ๑
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า วิชช...
- แม้ใน วิชชาสูตรที่ ๒ ก็มีนัย (ความหมายอย่างเดียวกัน) นี้แหละ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า พระธ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว ได้เห็นพระอริ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสวัฏฏทุกข์ไว้ในสูตรนี้แล
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ชื่อว่าธรร...
- ท่านพระสารีบุตร ตอบว่า ท่านโกฏฐิตะ ภิกษุผู้มีศีล ควรกระทำ อุ...
- ท่านพระสารีบุตร ภิกษุผู้เป็นพระสกทาคามี ควรกระทำธรรมเหล่าไหน...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สีลสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :
- บทที่เหลือในพระสูตรนี้ มีความหมายง่ายแล
- ท่านพระสารีบุตร ภิกษุผู้เป็นอรหันต์เล่า ควรกระทำธรรมเหล่าไหน...
- กัปปสูตรที่ ๑ (มีเนื้อความ) เหมือนกับราหุโลวาทสูตรนั่นแล
- จบ กัปปสูตรที่ ๒ จบ ธรรมกถิกวรรค กัปปสูตรที่ ๒ (มีเนื้อความ)...
- ย่อมไม่รู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่ง วิญญาณ อันมีความเกิดขึ้น เป...
- ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่ง วิญญาณ อันมีความเกิดขึ้นเป็นธร...
- สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรและท่านพระมหาโกฏฐิตะ อยู่ ณ ป่าอิสิ...
- เหตุเกิด (ของพระสูตร) ก็เป็นเช่นนั้นแหละ
- แห่ง วิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเ...
- ท่านพระสารีบุตรตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริยสาวกผู้ได้ สดั...
- งเท่าไร ? ท่านพระมหาโกฏฐิตะ ตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริยส...
- แห่ง วิญญาณ ดูก่อนท่านผู้มีอายุ นี้เรียกว่า อวิชชา และบุคคลเ...
- ท่านพระมหาโกฏฐิตะ ตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริยสาวก ผู้ได้...
- ยงเท่าไร ? ท่านพระมหาโกฏฐิตะ ตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ อริย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูป เป็นของร้อน เวทนา เป็นของร้อน สัญญา ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึง ละฉันทราราคะในสิ่งที่ไม่เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงละ ฉันทะ ในสิ่งที่เป็น อนั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การอยู่ที่มากด้วย ความเบื่อหน่ายใน รูป ใ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การพิจารณา เห็นความเป็น ทุกข์ ใน รูป ใน ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การพิจารณา เห็นความเป็น อนัตตา ใน รูป ใน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- ทิฏฐิ วรรคที่ ๕ สูตรที่ ๑ คำว่า กึ อุปาท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อมีรูปอยู่ เพราะอาศัยรูป เพราะ ยึดมั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามภิกษุ ทั้งหลายว่า ดูก่อนภิกษุทั้งห...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะอาศัยรูป เพราะ ยึดมั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- ุกข์หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุก...
- จบ อานันทสูตรที่ ๑๐ จบ ทิฏฐิวรรคที่ ๕ พึงทราบวินิจฉัยในบทว่า...
- รวมวรรคที่มีในจุลลปัณณาสก์นี้ คือ ๑
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแ...
- ความเบื่อหน่าย มีประโยชน์อย่างไร พระเจ้าข้า
- บทว่า นิพฺพานปริโยสานํ ความว่า นิพพานเป็นที่สุด คือ เป็นผล ส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสตอบว่า ดูก่อนราธะ เพราะเหตุที่มี ความ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สัตตสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสกะท่านพระราธะ ว่า ดูก่อนราธะ อุปาท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสัจจะ ๔ ไว้ในสูตร ๔ สูตร มีปฐม- สมณพรา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ตรัสกะท่าน พระราธะว่า ดูก่อนราธะ อุปาท...
- ได้แก่ อุปาทานขันธ์ คือ รูป ฯลฯ อุปาทานขันธ์ คือ วิญญาณ ดูก่...
- ปฐมสมณพราหมณสูตร ๖
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่เรียกว่า มาร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสตอบว่า ดูก่อนราธะ รูปเป็นอนิจจัง เวทน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ที่เรียกว่า ทุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ว่า ข้าแต่พระองค์ ผู้เจริญ ที่เรียกว่า ขย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสตอบว่า ดูก่อนราธะ รูปเป็นสมุทยธรรม เว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนราธะ สิ่งใดแลเป็น มาร เธอพึ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนราธะ สิ่งใดแลเป็นนิโรธธรรม ...
- ด้วยเหตุนั้นพระผู้มี- พระภาคเจ้า จึงทรงแสดงธรรมแก่พระราธะนั้...
- ฯลฯ จบ มารธรรมสูตร ๑
- จบ นิโรธธรรมสูตร จบ อุปสินนวรรค วรรค
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าเช่นนั้น เ...
- ส่วนที่ 392
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแล พระอริยสาวกละความสงสัย ในฐานะ ...
- อนึ่ง แม่น้ำที่ไหลพัดพาหญ้า และไม้เป็นต้น นั่นไม่ใช่น้ำไหล เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- คามินีปฏิปทา เมื่อนั้น อริยสาวกนี้ เราเรียกว่า เป็นพระโสดาบั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- ส่วนที่ 398
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- ุกข์หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุก...
- อรรถกถาเอตังมมสูตรที่ ๒ ถึง โนจเมสิยาสูตรที่ ๔ ในบทว่า ทิฏฺ...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๒ ถึงสูตรที่ ๔ ๑
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะ ยึด...
- ส่วนที่ 404
- บทว่า สุกฏทุกฺกฏานํ ได้แก่ แห่งกรรมที่ทำดีและทำชั่ว อธิบาย ว...
- อุจเฉทวาทีบุคคลกล่าวว่า นตฺถิ สตฺตา โอปปาติกา (สัตว์ทั้งหลาย...
- อีกอย่างหนึ่ง ร่างกายนั่นเอง ท่านประสงค์เอาว่า รอยเท้าในที่น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นรากฐาน ฯลฯ
- ุกข์ หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยงเป็นทุก...
- ุกข์ หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยงเป็นทุก...
- บทว่า กิลมโต ความว่า ทำตัวเองให้ลำบากก็ดี ทำผู้อื่นให้ลำบาก ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงหมายเอามนุษย์เหล่านั้น จึงตรัสคำว่า หน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะ ยึด...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแล อริยสาวกละความสงสัยใน ฐานะ ๖ น...
- อเหตุกวาทีบุคคล หมายถึงสัตว์ทั้งหลายไม่มีเหลือหลอ มี อูฐ โค ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นรากฐาน ฯลฯ
- กข์ หรือเป็นสุขเล่า ? พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุก...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อใดแล อริยสาวกละความสงสัย ในฐานะ ๖ เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- ๘-๑๐ อรรถกถามหาทิฏฐิสูตรเป็นต้น ถึงสูตรที่ ๑๐ บทว่า อกฏา คื
- บาลีเป็น วญฺฌา แปลตามฉบับพม่า ในบทว่า ปฐวีกาโย เป็นต้น มีอธิ...
- ในการฆ่านั้น พวกมิจฉาทิฏฐิแสดงว่า จะมีแต่เพียงหมายรู้อยู่ อย...
- มิจฉาทิฏฐิกบุคคลกล่าวถึง อภิชาติ (กำเนิด) ๖ เหล่านี้ คือ กัณ...
- เขากล่าวว่า สาวกของอเจลกะที่เป็นคฤหัสถ์ นุ่งขาวห่มขาว ชื่อว่...
- การจับมือหรือเท้าของมารดาบิดา (หรือ) จับเตียงหรือตั่งแล้ว วา...
- บทว่า นาควาสสเต ได้แก่ นาคมณฑล ๑๐๐
- บทว่า สุปินสตานิ ได้แก่ สุบินเล็ก ๗
- ก็กรรมทั้งสองอย่างนั้น เจ้าลัทธิ แสดงว่า ใครๆไม่สามารถจะทำได...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- จบ อัญญังชีวังอัญญังสรีรังสูตร ว่าด้วยความเห็นว่า
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อรูปมีอยู่ เพราะถือมั่นรูป เพราะ ยึด...
- จบ เนวโหตินนโหติตถาคตสูตร จบ โสตาปัตติวรรค จบ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นรากฐาน ฯลฯ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ ข้อนั้นเป็นไฉน รู...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสถามว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่ออะไรมี...
- บทว่า เอกนฺตสุขี ได้แก่ ทิฏฐิที่เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้ได้ฌาน ผู...
- แม้ในบทว่า เอกนฺตทุกฺขี เป็นต้น ก็มีนัยนี้เหมือนกัน จบ อรรถก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล เมื่อทุกข์มีอยู่ เพราะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นรากฐาน ฯลฯ
- น อย่างนี้ว่า ลมย่อมไม่พัด ฯลฯ เป็นของตั้งอยู่มั่นคงดุจเสาระ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจะสำคัญความ- ข้อนั้นเป็นไฉน ร...
- เปยยาลที่ ๓ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ด้วยสูตรเหล่านั้นนั่นแล...
- พระพุทธเจ้า: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธร...
- ส่วนที่ 452
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นรากฐาน ฯลฯ
- ส่วนที่ 454
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย จักไม่เที่ยง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย รูปไม่เที่ยง...
- ว่าด้วยสัทธานุสารี และธัมมานุสารีบุคคล
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า ดูก่อน ภิกษุทั้งหลาย จักขุวิญญาณ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักขุสัมผัสสชเวทนา ไม่เที่ยง มีอันแปรปรว...
- ว่าด้วยสัทธานุสารี และธัมมานุสารีบุคคล
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฐวีธาตุ ไม่เที่ยง มีอันแปรปรวนเป็นอย่าง...
- อรรถกถาจักขุสุตตาทิสูตรที่ ๑-๑๐ พึงทราบวินิ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด คว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับโดยไม่เหลือ ความสงบ ระงับ ความด...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด คว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด คว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความบังเกิด คว...
- คำทั้งหมดในอุปปาทสังยุตชัดเจนแล้วทั้งนั้น
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วย อำนาจความพอใจในจักษุ เป็น...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วย อำนาจความพอใจในจักขุสัมผั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วย อำนาจความพอใจในรูปสัญเจตน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความกำหนัดด้วย อำนาจความพอใจในรูป เป็นอุ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน กิเลสสังยุต ดังต่อไปนี้ :- บทว่า จิตฺตสฺเส...
- ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เราสงัดจากกาม สงัดจ...
- ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เรามีอุเบกขา มีสติส...
- ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เราเข้าอากาสา นัญจา...
- ของท่านผ่องใสนัก สีหน้าของท่านหมดจด ผ่องใส วันนี้ ท่าน- พระส...
- ท่านพระสารีบุตรตอบว่า อาวุโส ดังเราจะบอก เราเข้าสัญญา- เวทยิ...
- ส่วนที่ 480
- อกหนึ่ง แล้วประกาศ อย่างนี้ว่า ท่านสมณศากยบุตรทั้งหลายย่อมฉั...
- บทว่า มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ ความว่า เลี้ยงชีวิตด้วย ม...
- บทว่า วิทิสามุขา ความว่า เพราะว่า วิชาตรวจดูอวัยวะ ชื่อว่าเป...
- พึงทราบวินิจฉัยใน นาคสังยุต สูตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนภิกษุ นาคบางพวกที่ เป็นอั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหดุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๒ เป็นต้น ดังต่อ
- บทที่เหลือในทุกสูตร ก็มีความหมายง่ายทั้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะ ภิกษุทั้งหลายว่า ดูก่อนภิกษุทั้ง...
- บทว่า หรนฺติ แปลว่า เฉี่ยวเอาไป
- จบ อรรถกถาหรติสูตรที่ ๒ จบ อรรถกถาสุปั
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของท่านอ...
- บทว่า คนฺธคนฺเธ ได้แก่ ที่กลิ่น บรรดากลิ่นมีกลิ่นเกิดจาก ราก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุเ...
- จบ อรรถกถามูลคันธทาตาสูตรที่ ๓ จบ อรรถกถาคันธัพพกายสังยุต ๔-...
- เทวดาทั้งหมดมี ๙ จำพวก ๆ ละ ๑ สูตร จึงเป็น ๙ สูตร ความเป็นสห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- จบ สารคันธาทิทานูปการสูตรที่ ๒๓-๑๓๒ จบ คันธัพพกายสังยุต รวมพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ ประ...
- เทวดา ๑ จำพวก ให้วัตถุทาน ๑๐ อย่าง นับเป็น ๑ สูตร ให้วัตถุทา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ บุคคลบางคนในโลกนี้ ประ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- ี้ เมฆที่ก่อตัวขึ้น ในวัสสานฤดู (ฤดูฝน) และในสิสิรฤดู (ฤดูหน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุ...
- พราะ พลังฤทธิ์ ๑ เพราะเมฆประลัยกัลป์ (เมฆที่ยังกัปให้พินาศ) ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนวัจฉะ เพราะความไม่รู้ในรูป ใ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่ท่านพระโคดม อะไรหนอเป็นเหตุเป็นป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่ท่านพระโคดม อะไรหนอ เป็นเหตุเป็น...
- รูปอนภิสมยาทิสูตร (รวม ๕ สูตร) กรุงสาวัตถี
- รูปอนนุโพธาทิสูตร (รวม ๕ สูตร) กรุงสาวัตถี
- รูปอัปปัจจักขกัมมาทิสูตร (รวม ๔ สูตร) กรุงสาวัตถี
- ก็แลในสังยุตนี้พึงทราบว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสสูตรไว้ ๑๑ ...
- อรรกถาสมาธิสังยุต อรรถกถาสมาธิสมาปัตติสูตรที่ ๑
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๑ แห่งสมาธิสังยุ
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๒ เป็นต้น ดังต่อ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน ? คื...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน ? คื...
- จบ อรรถกถาสักกัจจการีสูตรที่ ๘ กรุงสาวัตถี
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน ? คื...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน คือ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน? คือ...
- ส่วนที่ 529
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน? คือ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน? คือ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ได้ฌาน ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวกเป็นไฉน? คือ...