เล่มที่ 27
บทว่า เอวํ พฺยาโข ๑ ความว่า พระยมกะไม่สามารถ จะกล่าวได้เต็มป...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 222
เนื้อหา
บทว่า เอวํ พฺยาโข ๑ ความว่า พระยมกะไม่สามารถ จะกล่าวได้เต็มปาก (พูดอ้อมแอ้ม) ต่อหน้าพระ (สารีบุตร) เถระ เหมือนที่กล่าวในสำนักภิกษุเหล่านั้นได้ จึงกล่าวด้วยหัวใจที่ห่อเหี่ยวว่า ๑. บาลีเป็น เอวํ ขฺวาหํ เอวํ พฺยาโข ๑ (เป็นอย่างนั้นแล) ดังนี้. ในตอนนี้ พระสารีบุตร ได้กล่าวอุปมาเปรียบเทียบไว้ดังนี้ว่า ดูก่อนผู้มีอายุ ท่านสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน ? พระเถระได้ฟังคำของ พระยมกะ นั้น ดังนี้แล้ว คิดว่า ภิกษุนี้ ไม่เห็นโทษในลัทธิของตน เราจักทำโทษนั้นให้ปรากฏแก่เธอด้วย การแสดงธรรมดังนี้ แล้วเริ่มแสดงเทศนามีปริวัฏ ๓ (เทศนา ๓ รอบ). ถามว่า เพราะเหตุไร พระสารีบุตรจึงเริ่มคำนี้ไว้ว่า ดูก่อน ยมกะผู้มีอายุ ท่านสำคัญข้อนั้นเป็นไฉน ? ท่านพิจารณาเห็นรูป ว่า เป็นสัตว์หรือ ? ตอบว่า เริ่มไว้ เพื่อให้บรรลุธรรมเนียมการซักถาม. เพราะว่า พระเถระสำเร็จเป็น พระโสดาบัน ในเวลาจบเทศนามีปริวัฏ ๓. เวลานั้น พระสารีบุตรกล่าวคำว่า ท่านสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เป็นต้นไว้ ก็เพื่อให้พระยมกะนั้นได้บรรลุถึงธรรมเนียมในการซักถาม. บทว่า ตถาคโต คือ สตฺโต (แปลว่า สัตว์). พระสารีบุตรเถระประมวล (รวบรวม) ขันธ์ ๕ เหล่านี้ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ มาแล้วถามว่า ท่านพิจารณาเห็น ขันธ์ ๕ เหล่านี้ว่า เป็นสัตว์หรือ ?
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน