เล่มที่ 48
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 516 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น พระโมคคั...
- ข้าพเจ้าขอไหว้พรธรรมสูงสุด ที่พระสัมมา- สัมพุทธเจ้าทรงบูชาแล
- จริงอยู่ วิมานเหล่านั้น บังเกิด ด้วยอานุภาพของกรรมส่วนสุจริต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว จึงกล่าวแก่ภิกษุทั้งหลาย
- ใจปริวิตกอย่างนี้ว่า ปัจจุบันนี้ มนุษย์ ทั้งหลาย เมื่อความถึ...
- ก็วิมานวัตถุนี้นั้น นับเข้าในสุตตันตปิฎก ในปิฎกทั้ง ๓ คือ วิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับ ณ พระเชตวัน อารามของท่าน อนาถบิณฑิ...
- จริงอย่างนั้น ท้าวสักกะจอมทวยเทพ ก็ตรัสคำเป็นคาถา ดังนี้ว่า ...
- สมัยต่อมาจากนั้น สตรีผู้นั้นเกิดโรคอย่างหนึ่งตาย ไปบังเกิดใน...
- เทวดานั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะถาม ครั้นแล้วจึงพยากรณ์ปัญ...
- ในบทว่า เต เต ศัพท์ มาในอรรถปฐมาวิภัตติพหุวจนะ โดย เป็นตศัพท...
- ส่วนมยศัพท์มาในอรรถว่า อสฺม มี เป็น ได้ในบาลีเป็นต้นว่า อนุญ...
- บทว่า อุฬารํ แปลว่า ประณีตก็ได้ ประเสริฐก็ได้ ใหญ่ก็ได้
- ในบทว่า เยน กามํ นี้ กามศัพท์ มาในอรรถว่า อารมณ์มีรูป เป็นต้...
- บทว่า อลงฺกเต แปลว่า แต่งองค์แล้ว อธิบายว่า มีเรือนร่าง ประด...
- ก็ในข้อนี้ มีความดังนี้ว่า ยอดเขาแดงฉาบด้วยแสงสนธยา แม้ ตามป...
- ถามว่า ก็ท่านกล่าวว่า โสวณฺณมยํ ไว้แล้ว ไม่น่ากล่าวว่า อุฬาร...
- อีกนัยหนึ่ง พระเถระแสดงว่า วิมานนั้นประณีต ด้วยบทว่า โสวณฺณม...
- ในปีฐวิมานนั้น คำว่า ปีํ เป็นต้น เป็นคำระบุถึงความถึง พร้อม...
- ถามว่า หากว่า เมื่อเป็นเช่นนี้ ปัจจัยพิเศษในอันเคลื่อนไหวด้ว...
- วัณณศัพท์ ในบทว่า วณฺโณ มาในอรรถว่าคุณ ได้ในบาลีเป็นต้นว่า ก...
- บทว่า เกน เต อิทฺธมิชฺฌติ ความว่า ผลสุจริตอันโอฬารที่ ท่านได...
- บทว่า ปุจฺฉามิ ได้แก่ ทำปัญหา อธิบายว่า ประสงค์จะรู้
- เทวศัพท์ ในคำว่า เทวี นี้ มาโดยอำนาจสมมติเทพ ได้ใน บาลีทั้งห...
- ก็คำว่า ตฺวํ เทวิ นี้ เป็นเอกวจนะ ใช้ใน อรรถว่า สัมโพธนะ [ อ...
- ฝ่ายชาวโลกกล่าวว่า ชื่อว่ามนุษย์ เพราะเป็นเหล่ากอของพระมนู ม...
- อีกอย่างหนึ่ง ในคติอื่น ๆ เพราะเป็นผู้มีสุขโดยส่วนเดียว เพรา...
- ก็พระเถระถามอย่างนี้แล้ว เทวดาองค์นั้น ก็ตอบปัญหา
- บทว่า โมคฺคลฺลาเนน ความว่า พระมหาเถระองค์นั้น รู้จักกันว่า โ...
- อีกอย่างหนึ่ง คำว่า ปุจฺฉิตา เป็นคำระบุถึงเหตุที่เทวดานั้น ถ...
- บทว่า อพฺภาคตานํ แปลว่า ผู้มาถึงเข้าแล้ว
- บทว่า อภิวาทยึ ได้แก่ ได้กระทำการอภิวาทกราบไหว้ อธิบายว่า ไห...
- บทว่า เตน ได้แก่ เพราะบุญตามที่กล่าวแล้วนั้นเป็นเหตุ
- พระโมคคัลลานะ ถามว่า ดูก่อนเทพธิดาผู้มีกายอันประดับแล้ว ทรงม...
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์...
- พระโมคคัลลานะ ถามว่า ดูก่อนเทพธิดาผู้มีกายอันประดับแล้ว ทรงม...
- ตติยปีฐวิมาน มีคาถาว่า ปีนฺเต โสวณฺณมยํ เป็นต้น
- ดูก่อนเทพี ผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย...
- บทว่า อทฺทสํ แปลว่า เห็นแล้ว [ พบแล้ว ]
- ในคาถานั้น เทวดาแสดงเขตสมบัติ ด้วยบทว่า วิรชํ ภิกฺขุํ วิปฺปส...
- ข้าแต่ท่านภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ดีฉันขอบอก ท่าน ครั้งเกิดเป็น...
- ข้าแต่ท่านภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ดีฉันขอบอกแก่ ท่าน ครั้งเกิดเ...
- เทวดานั้น ถูกพระโมคคัลคัลลานะถามแล้ว ดีใจ ครั้นแล้วก็พยากรณ์...
- นางเห็นสิ่งเหล่านั้นก็ดีใจว่า เราประสงค์จะถวายทาน และเราก็ได...
- ต่อมา สตรีผู้นั้น [ ตาย ] ก็ไปบังเกิดในวิมานทองสูงร้อยโยชน์ ...
- ท่านมีพัสตราภรณ์สะอาด ประดับองค์แล้วอยู่เหนือ คชาธาร รุ่งโรจ...
- บทว่า ปทุมี ได้แก่ ชื่อว่าปทุมี เพราะประกอบด้วยสีผิวเหมือน ห...
- บทว่า ตสฺส ปกฺกมานสฺ ส โสวํณฺณกํสา รติสฺสรา อธิบายว่า โสวรรณ...
- ท่านสงเคราะห์จารีตศีล ศีลคือ จารีต [ธรรมเนียม] ที่มิได้กล่าว...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า คุณสมฺปนฺนํ ได้แก่ ผู้ประกอบด้วย คุณข...
- บทว่า สมฺมาวิมุตฺตานํ ได้แก่ ผู้หลุดพ้นด้วยดี ละสังกิเลสได้ ...
- พระโมคคัลลานะถามว่า ดูก่อนเทพนารี ท่านขึ้นนั่งนาวาวิมาน อันม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่กรุงสาวัตถี
- หญิงนั้นตั้งบุญนั้นไว้ในใจ รำลึกถึงในระหว่าง ๆ ต่อมา ก็ตาย ไ...
- ต่อนั้น เพื่อแสดงอาการที่เทวดาซึ่งถูกพระเถระถามแล้วกล่าวตอบ ...
- ข้าแต่ท่านภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ด ฉัน อบอก แก่ท่าน ดีฉันครั้ง...
- บทว่า ตสิเต แปลว่า กระหายน้ำ
- บทว่า อนุปริยนฺติ ได้แก่ล้อมรอบตามความเหมาะสม ด้วยการ ล้อมรอ...
- เทวดาถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ดีใจ ครั้นแล้วก็พยากรณ์ปัญหาของ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กรุงสาวัตถี พระเถระขีณาสพ รูป...
- ด้วยเหตุนั้น พระธรรมสังคาหกาจารย์ จงกล่าวว่า ท่านพระ- โมคคัล
- เพราะบุญนั้น วรรณะของดีฉันจึงเป็นเช่นนี้ เพราะ บุญนั้น ผลนี้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จจาริกไปในชนบท พร้อมด้วยภิกษุหมู่ใหญ่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่ง แวดล้อมด้วยหมู่ภิกษุ รู้ว่า หมู...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงเรียกท่านพระอานนท์มาตรัส สั่งว่า อานนท...
- เพราะบุญอะไร วรรณะของเจ้าจึงเป็นเช่นนี้ เพราะบุญอะไร ผลนี้จึ...
- กูฏาคารนิเวศ ของข้าพระองค์ จัดไว้พิมพ์ เดียวกัน ประหนึ่งเนรม...
- จริงอยู่ กูฏาคารเหล่านั้น เป็นศาลาสี่หลัง มีรูปจัดจำแนก ประห...
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเป็นมนุษย์อยู่...
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ท่านครั้งเกิดเป็นมน...
- บทว่า สพฺพคตฺเตหิ ได้แก่ จากอวัยวะของเรือนร่างทุกอวัยวะ
- พระโมคคัลลานะ ถามว่า ดูก่อนเทวดา ท่านมีวรรณะงาม ส่องแสงสว่าง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถ- บ...
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน เพราะบุญอะไร ท่านจึ...
- จริงอยู่ เทวดาองค์นั้นไม่ได้คิดจะถวายทานมาก่อน ก่อนที่จะจัดห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระ
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก ท่านนั่งอยู่ในวิมาน นี้ เหล่าเทพผู...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โกญฺจา แปลว่า นกกระเรียน ที่อาจารย์ บ...
- บทว่า อนญฺมนา ได้แก่ ซื่อตรงต่อสามี
- พระโมคคัลลานะ ถามว่า ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก ท่านขึ้นวิมาน...
- ทุติยปติพพตาวิมาน มีคาถาว่า เวฬุริยถมฺภํ เป็นต้น
- เพราะเหตุนั้น วรรณะของดีฉันจึงเป็นเช่นนี้ เพราะบุญนั้น ผลนี้...
- พระโมคคัลลานะ ถามว่า ดูก่อนเทวดา ท่านมีวรรณะงาม ส่องแสง สว่า...
- สะใภ้ของครอบครัวผู้หนึ่ง ในเรือนหลังหนึ่ง ในกรุงสาวัตถี เห็น...
- เพราะบุญนั้น วรรณะของดิฉันจึงเป็นเช่นนี้ เพราะบุญนั้น ผลนี้จ...
- เทวดานั้น ถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว ดีใจ ได้พยากรณ์ปัญหาของ...
- เทวดาองค์นั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะ ถามแล้ว ก็พยากรณ์ปัญห...
- ดูก่อนเทพีผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเป็นมนุษย์ ท่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตามคำของดีฉันด้วยเถิดว่า นางอุตตรา- อุบาสิ...
- แม้ท่านพระสารีบุตรเถระ เข้านิโรธสมาบัติ ๗ วันแล้ว ออกจาก นิโ...
- ส่วนปุณณะไถที่ประมาณ ๘ กรีส ไม่อาจทนความหิวได้ ก็ปลดโค เข้าไ...
- พระราชาทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว ตรัสว่า ท่านทั้งหลาย เขาว่า ผลท...
- ต่อมา ราชคหเศรษฐีขอธิดาของปุณณเศรษฐีให้บุตรของตน ถูก ปุณณเศร...
- นี้ ถือเอาปฏิญญาของพระศาสดาดีใจว่า ตั้งแต่ บัดนี้ไป เราจักได...
- ขณะนั้นนางสิริมารู้สึกว่าตนเป็นหญิงภายนอกจึงคิดว่า เราราดเนย...
- ครั้นพระศาสดาเสวยเสร็จ ฝ่ายนางสิริมาพร้อมกับบริวารก็หมอบลง แ...
- จบคาถาก็ได้ตรัสกถาว่าด้วยสัจจะ ๔ จบสัจจะ นางอุตตราธิดาก็ตั้ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ด้วยเศียรเกล้า
- อุตตราเทพธิดา เมื่อแสดงความไม่ประมาทในอุโบสถนั้นนั่นแล เพื่อ...
- บัดนี้ เพื่อจะแสดงนิจศีลนั้น อุตตราเทพธิดาจึงกล่าวว่า เว้นขา...
- ในบทว่า อติจารา ความประพฤติล่วง ชื่อว่าอติจารา อธิบายว่า ควา...
- ในบทว่า มชฺชปานา สุราและเมรัย เรียกว่ามัชชะ เพราะอรรถว่า ทำใ...
- บทว่า สาหํ ได้แก่ ดีฉันผู้มีคุณตามที่กล่าวแล้วนั้น
- จ ศัพท์ในบทว่า มม จ เป็นสมุจจยัตถะ [ความประชุม]
- พระเถระใคร่จะถามถึงบุญกรรมที่นางก่อสร้างไว้ในชาติก่อน จึง ได...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถาน กร...
- ลำดับนั้น ภิกษุรูปหนึ่งฟังคำพรรณนาคุณของนางสิริมานั้นแล้ว แม...
- เวลาเย็นวันนั้นนั่นเอง นางสิริมาก็ตาย
- พระผู้มีพระภาคเจ้า มีภิกษุสงฆ์แวดล้อมประทับยืน และ หมู่มหาชน...
- บทว่า สา ติฏฺสิ แปลว่า ท่านนั้นยืนอยู่
- เมื่อเทวดากล่าวบอกความที่ตนเป็นเทวดาชั้นนิมมานรดีอย่างนี้แล้...
- สฺส วา ตฺวํ วจนกรานฺสาสนึ ได้แก่ ท่านทำตามคติ ด้วยการรับโอวา...
- ้ที่ไม่มีผู้อื่นประเสริฐกว่า ดีฉันเป็นผู้สำรวมอย่างยิ่งในศีล...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นคนฺตเร ได้แก่ ในระหว่างกลางภูผา ๕ ลู...
- เทสยิ สมุทยทุกฺขนิจฺจตํ ได้แก่ ได้ตรัสว่า สมุทัยสัจ ทุกขสัจ ...
- อมตปทํ อสงฺขตํ ตถาคตสฺส อนธิวรสฺส สาสนํ นี้ มีความย่อดังนี้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นผู้ตรัสรู้เองโดยชอบ พระธรรม อันพระผู้...
- บทว่า มุทิตมนมฺหิ แปลว่า ดีฉันมีใจบันเทิงแล้ว
- เจ้าเป็นผู้เพรียบพร้อมด้วยบริวารยศก็เข้าอยู่ ส่งรัศมีข่มเทวด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ป่าอิสิปตนมิคทายวัน กรุง- พาร...
- ดูก่อนเทพธิดาผู้มีพักตร์ชวนพิศ ตัวเจ้ามาจาก ไหน จึงมาถึงภพนี...
- บัดนี้ ท้าวสักกเทวราช เมื่อจะทรงประกาศรัศมีนั้นด้วยอุปมา จึง...
- ก็เทวดาองค์นั้น ถูกท้าวสักกะ จอมทวยเทพตรัสถามอย่างนี้แล้ว เม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตนฺตฺยาภินนฺทามเส ได้แก่ เรายินดี อนุ...
- ดูก่อนนางเทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอ ถามท่าน ครั้งเกิดเป็...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อุบาสกคนหนึ่ง ชาวก...
- สภาพของ ร่างกาย ประกอบนางไว้ในปฏิกูลมนสิการใส่ใจว่าปฏิกูล ภิ...
- นางเทพธิดานั้น ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ดีใจ ก็พยากรณ์ปัญหาขอ...
- ในบทเหล่านั้นอปิศัพท์ ในบทว่า อปิ สกฺโกว เทวินฺโท นี้ ใช้ใน ...
- ก็เพื่อแสดงอาการที่เป็นไปส่วนเบื้องต้น ของความเพียรนั้น
- เทวดากล่าวว่า ดีฉันถูกท้าวสักกเทวราช ผู้มีอำนาจเชิญมา ก็ เพร...
- บทว่า กาเลน คือตามกาลอันควร
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงนำเนื้อความนั้นให้เป็นอัตถุปปัตติเหตุเก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ กรุงพาราณสี
- เทพธิดานั้น ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ดีใจ ก็พยากรณ์ปัญหาของกร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เกวฏฺฏทฺวารา นิกฺขมฺม ความว่า ใกล้ที่...
- ท้าวสักกเทวราชกล่าวสรรเสริญทานนั้นว่า น่าอัศจรรย์จริงหนอ ทาน...
- สมัยนั้น ท่านมหากัสสปะ เข้านิโรธสมาบัติ ๗ วัน ออกจาก นิโรธนั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปิณฺฑาย คือเพื่อบิณฑบาต
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิปฺปมุตฺตา ได้แก่ หลุดพ้นไปจาก ความม...
- บทว่า ทาเนน ได้แก่ ด้วยไทยธรรม เพียง ข้าวตังที่พึงถวาย
- บทว่า เหมวตา ได้แก่ พระยาช้างเกิดในป่าหิมพานต์ หรือมี กำเนิด...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ได้กล่าวคาถาสองคาถาว่า ดูก่อนนางจัณฑาลี ...
- เทพธิดานั้น ถูกพระมหาเถระถามอย่างนี้ จึงกล่าวคาถา ๔ คาถาว่า ...
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า จณฺฑาลิ พระเถระเรียกนางที่มี ชื่อ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถา ๒ คาถา อย่างนี้ อยู่ในอานุภาพของต...
- บทว่า อนฺธกาเร ได้แก่ ในโลกอันมืดด้วยความมืดคืออวิชชา และมืด...
- เทพธิดานั้น ได้ถูกพระเถระถามอย่างนี้แล้ว จึงกล่าวคาถา ๔ คาถา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำข้อความนั้นให้เป็นอัตถุปปัตติ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถ- บิณฑ...
- ก็ภรรยานั้น อยู่ในกิมิลนครนั้นเอง ส่วนสามีของนางอยู่ค้าขายใน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จมาจากกรุงสาวัตถีไปยังภพดาวดึงส์ ประทั...
- ในบาทคาถาว่า อุจฺจารจานํ วณฺณานํ นี้ พึงเห็นว่าไม่ลบวิภัตติ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถามอย่างนี้แล้ว จึงได้ทูล พยากรณ์ด้วยค...
- ในบทเหล่านั้น บาทคาถาว่า ภทฺทิตฺถิกาติ มํ อญฺึสุ กิมฺพิลายํ...
- เทพธิดากล่าวบุญสำเร็จด้วยทานของตนอันเป็นเขตพิเศษที่มิได้แตะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงอภิธรรมปิฎกตลอดสาม เดือนโปรดหมู่เท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับอยู่ ณ พระเชตวัน กรุงสาวัตถี
- ข้าแต่ท่านภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ดีฉันขอบอก แก่ท่าน ครั้งเกิดเ...
- เพื่อจะปลุกใจนางเทพธิดานั้น พระมหาโมคคัลลานเถระจึงกล่าว คาถา...
- เทพธิดานั้น เมื่อจะแสดงโทษอย่างหนึ่งของตน จึงได้กล่าวคาถา ๗ ...
- บทว่า หีเน คือต่ำทราม เทพธิดากล่าวถึงความยินดีในภพของตน
- บาทคาถาว่า มา ตฺวํ อุโปสเถ ภายิ ความว่า ดูก่อนอุโบสถา ผู้เจร...
- เทพธิดานั้น ถูกพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว ดีใจ ก็พยากรณ์ ปัญ...
- เทพธิดานั้น ถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว ดีใจ จึงได้พยากรณ์ปัญ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ถามเทพธิดานั้น ด้วยคาถาเหล่านี้ว่า ดูก่อ...
- ล่วงไปได้ ๒-๓ วัน หางก็ทำกาละตายไปบังเกิดในภพดาวดึงส์ มี เทพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันกลันทกนิวาปสถาน กรุ...
- ส่วนที่ 169
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เวฬุวันมหาวิหาร อันเป็นที่ให้...
- พระเถระการทำอนุโมทนาแล้วกลับไป
- ในบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพา โอภาสเต ทิสา ได้แก่ รุ่งเรือง ในทิ...
- ดิฉัน ในชาติก่อนเป็นมนุษย์อยู่ในมนุษยโลก ในหมู่มนุษย์ทั้งหลา...
- บทว่า ปหาสิ แปลว่า ประหารแล้ว
- นางเทพธิดานั้น อันพระมหาโมคคัลลานเถระถามแล้ว กล่าวตอบ ด้วยคา...
- อุจฉุทายิกาวิมาน มีคาถาว่า โอภาสยิตฺวา ปวึ สเทวกํ ดังนี้ เป...
- พระเถระถามอย่างนี้แล้ว เทพธิดาจึงตอบด้วยคาถาเหล่านี้ว่า ข้าแ...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า อิทานิ ได้แก่ เทพธิดากล่าวเพราะเป็น วันท...
- บทว่า ตเทว กมฺมํ กุสลํ กตํ มยา ความว่า ดีฉันทำกรรม เป็นกุศลเ...
- บทว่า ตุวํ คือ ซึ่งท่าน
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เชตวันมหาวิหาร อารามของ อนาถบ...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า ปลฺลงฺกเสฏฺเ ได้แก่ บัลลังก์อันประเสริฐ...
- บทว่า อนุธมฺมจารินี ได้แก่ มีปกติประพฤติธรรมสมควรแก่ธรรม ของ...
- นางเทพนารี ๕ องค์ มีความรุ่งเรือง มีปัญญา งดงามด้วยคุณธรรม เ...
- เมื่อนางสุดาเทพธิดาได้ฟังดังนี้แล้ว จึงได้พูดกับพี่สาวทั้งสา...
- ครั้นต่อมา นางถึงแก่กรรม เกิดเป็นธิดาของท้าวเวสสวัณมหาราช มี...
- จึงบรรดาเทพธิดาเหล่านั้น ความสงสัยได้เกิดแก่นางสุดาเทพธิดา ว...
- นางลดาเทพธิดาตอบว่า พี่เป็นมนุษย์อยู่ในหมู่มนุษย์ ได้เป็นสะใ...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า ลตา จ สชฺชา ปวรา อจฺฉิมุตี สุตา เป็นชื่อ...
- บทว่า ติมิรตมฺพกฺขิ ได้แก่ มีดวงตาประกอบด้วยสีแดงคล้ายเกสร ด...
- บทว่า จตุพฺภิ าเนหิ ได้แก่ ด้วยเหตุ ๔ อย่าง หรือเป็น นิมิตใ...
- บทว่า ลจฺฉามเส ภาสติ ยํ อยํ ลตา ความว่า พวกเราประพฤติธรรมในส...
- พระมหาสัตว์นามว่า คุตติลบัณฑิต อันสมเด็จอมรินทราธิราช ทรงจำแ...
- นางเทพธิดานั้น อันคุตติลบัณฑิตถามเหมือน ท่านพระโมคคัลลานเถระ...
- (๒) พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงา...
- นางเทพธิดานั้น อันพระโมคคัลลานเถระถาม แล้ว มีความปลาบปลื้มใจ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงามยิ่...
- กรรมที่ถูกถามนั้นว่า ดีฉันได้เห็นภิกษุและภิกษุณีทั้งหลาย พาก...
- (๓) พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงา...
- พระมหาโมคคัลลานเถระถามว่า ดูก่อนแม่เทพธิดา ท่านมีวรรณะงามยิ่...
- เมื่อนางเทพธิดาเหล่านั้น เฉลยผลกรรมที่ได้ทำมาเป็นอันดีอย่างน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นได้สดับดัง นั้นแล้ว จึงตรัสว่า โมคคั...
- แม้มุสิละนั้น เพราะเป็นคนฉลาด เพราะสะสมบุญมาก่อนและ เพราะไม่...
- พระมหาสัตว์ สดับดังนั้นแล้วคิดว่า มุสิละนี้ ยังหนุ่มมีกำลัง ...
- ท้าวสักกเทวราชได้สดับดังนั้น เมื่อจะทรงปลอบว่า อาจารย์อย่า ก...
- ท้าวสักกเทวราชแสดงความชื่นชมยินดีกับพระมหาบุรุษ แล้วเสด็จ กล...
- ได้ยินว่า หญิงเหล่านั้น ครั้งศาสนาพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า เ...
- อาจารย์คุตติละได้ถามบุรพกรรมของเทพธิดาเหล่านั้นว่า ดูก่อนแม่...
- วิมาน ๔ นอกนี้ มีความพิสดารเหมือนวัตถุตตมทายิกาวิมาน
- เทพธิดาตอบว่า ดีฉันเป็นสตรีผู้ประเสริฐในนระและนารีทั้ง- หลาย...
- เทพธิดาตอบว่า ดีฉันได้เห็นภิกษุและภิกษุณีพากันเดินทางไกล ได้...
- เทพธิดาตอบว่า ดีฉันเป็นหญิงรับใช้รับจ้างทำการงานของคนอื่น ไม...
- พระมหาสัตว์ เมื่อเทพธิดาเหล่านั้นตอบผลกรรมที่ตนทำมาเป็น อันด...
- บทว่า ปสฺส ปุญฺานํ วิปากํ ความว่า เทพธิดาภูมิใจสมบัติที่ ตน...
- บทว่า ขีโรทกํ ได้แก่ ข้าวสุกเจือด้วยนมสด
- ผิว่า เทศนานี้จัดเข้าในวิมาน ๓๖ มีวัตถุตตมทายิกาวิมานเป็นต้น...
- นางภัททาเทพธิดาจึงถามต่อไปอีกว่า ดูก่อนแม่สุภัททา ขอเธอได้บอ...
- นางภัททาเทพธิดา เมื่อจะรับรองความข้อนั้นจึงกล่าวว่า พี่เพิ่ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ เชตวันมหาวิหาร อารามของ อนาถบ...
- ครั้งนั้น นางสุภัททาพิจารณาถึงสมบัติของตนครุ่นคิดอยู่ว่า เรา...
- บทว่า ภทฺเท ในบทว่า อหํ ภทฺเท นี้ เป็นอาลปนะ
- บทว่า เกน วณฺเณน ได้แก่ เหตุอะไร
- ในบทเหล่านั้น บทว่า มโนภาวนีโย ได้แก่ ยังใจให้เจริญ คืออบรม ...
- ส่วนนางสุภัททาเทพธิดาก็กลับไปสู่เทวโลกของตน
- ู้มีความเพียร เป็นเยี่ยมในหมู่นรชน เป็นผู้ทำแสงสว่าง ได้แก่น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสดับความนี้ เฉพาะพระพักตร์ และทรงกำหนดเ...
- บทว่า วิปุโล มหคฺคโต ชื่อว่า มหัคคตะ เพราะพระสงฆ์ถึง ความเป็...
- บทว่า วิเนยฺย มจฺเฉรมลํ สมูลํ ความว่า ความตระหนี่ชื่อว่า เป็...
- ดูก่อนนางเทพธิดา ผู้มีขนตางอนมาก ขอท่าน จงตอบถึงผลกรรมเป็นเห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวันพาวิหาร ใกล้กรุง สาว...
- วันหนึ่ง เด็กหญิงนั้นได้รับเงินที่มารดาส่งไปให้ จึงไปตลาดแห่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ขออนุญาตปรินิพพาน ได้แสดงปาฏิหาริย์ครั้งใ...
- ขณะเมื่อข้าราชบริพารมาเพื่อบูชาพระเถระ ช้างตกมันเชือกหนึ่งได...
- ดูก่อนเทพธิดา ผู้มีขนตางอนงาม
- ม อักษรเป็นบทสนธิ (ม อาคม)
- บทว่า สฬลลพุชภุชกสํยุตฺตา ได้แก่ เรียงรายไปด้วยต้นหูกวาง ขนุ...
- ลำดับนั้น เทพธิดาตอบว่า ก็วิมานที่ดีฉันได้แล้วนี้ มีฝูงหงส์ ...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า โกญฺจมยุรจโกรสงฺฆจริตํ ได้แก่ หมู่นก- กร...
- ชื่อว่า อัตถธัมมกุสล เพราะเป็นผู้ฉลาด ในอรรถและในธรรม คือ พร...
- นางมัลลิกาเทพธิดาตอบว่า พระคุณเจ้าขา ดีฉันมีร่างกายซึ่งปกปิด...
- ครั้นต่อมา นางมัลลิกานั้น สิ้นชีพิตักษัยไปบังเกิดในสวรรค์ ชั...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า ปีตวตฺเถ ได้แก่ มีผ้านุ่งห่มสีเหลือง เพร...
- บทว่า กา กมฺพุกายุรธเร ได้แก่ ดูก่อนเทพธิดา ผู้ประดับ ด้วยเค...
- บทว่า โกจิ โกจิ ได้แก่ เครื่องประดับทุก ๆ สาย
- ครั้นพระเถระถามอย่างนี้แล้ว เทพธิดาก็ตอบด้วยคาถาเหล่านี้ว่า ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้ง- หลายไม่มีเท้าก็ดี มีสองเท้าก็...
- นางสุนันทาเทพธิดาผู้เป็นอัครชายาทูลตอบว่า ขอเดชะ ข้าแต่พระอง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จปรินิพพานแล้ว พระเจ้าอชาตสัตตุทรง รับ...
- แต่เมื่อเธอมา พอมาถึงที่นี้กำลังเที่ยวในสวน รัศมีก็สว่างไสวไ...
- หม่อมฉันชื่อสุนันทา เป็นอุบาสิกาอยู่ใรนกรุง ราชคฤห์อันน่ารื่...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า คติ ได้แก่ เทวคตินี้ หรือการเกิด
- าของหม่อนฉันว่า หม่อมฉันจะพึงเป็น สกทาคานีได้อย่างไรหนอ เป็น...
- อนึ่ง เสียงมาลัยประดับเศียรที่ถูกลมพัดต้อง เข้าแล้ว ก็กังวาน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ในตอนเช้าทรงนุ่งสบงห่มจีวร ถือ บาตร เสด็จ...
- อนึ่ง เสียงมาลัยประดับเศียร ที่ถูกลมพัดต้อง เข้าแล้วก็กังวาน...
- บทว่า วฏํสกา ได้แก่ พวงมาลัยคล้องเศียรเป็นช่อทำด้วยแก้ว
- เทพธิดาจึงตอบด้วยคาถา ๒ คาถาว่า ดีฉันได้น้อมนำเอาดอกอโศกซึ่ง...
- เทพธิดาตอบว่า เมื่อชาติก่อน ดีฉันเกิดเป็นมนุษย์ อยู่ใน มนุษย...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มญฺชิฏฺเก วิมานสฺมึ ได้แก่ ใน วิมานแ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อยฺยิรกุเล แปลว่า ในตระกูลเจ้านาย อธิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่กรุงราชคฤห์
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปภสฺสรวรวณฺณเนิเภ ความว่า ชื่อว่า นิภ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มาลํ ได้แก่ ดอกมะลิ
- บทว่า เต มํ อติวิโรจนฺติ ความว่า เทพบุตรผู้เลื่อมใสในพระ- รั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ อิสิปตนมฤคทายวัน กรุง- พาราณส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อาราม ของท่านอนาถบิ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อลงฺกตา ได้แก่ ประดับประดาด้วย อาภรณ์...
- บทว่า ยโต แปลว่า โดยประการใด คือ โดยพระศาสดา ทรงแสดงสามุกังส...
- เทพธิดานั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาของกรร...
- ดูก่อนเทพธิดาผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถาม ท่าน ครั้งเกิดเป็นมน...
- พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดาองค์หนึ่งว่า ดูก่อนเทพธิดา ท่าน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประชวรโรคลมในพระนาภี จึงตรัส เรียกท่านพระอ...
- เป็นมนุษย์ท่านทำบุญอะไร เพราะบุญอะไร ท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรื...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงทำเนื้อความนั้นให้เ...
- เทพธิดานั้นตอบว่า ข้าแต่พระคุณเจ้าผู้เจริญ นางวิสาขามหา อุบา...
- พระอนุรุทธเถระประสงค์จะให้นางบอกสถานที่ที่นางวิสาขาบังเกิด จ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน กรุงสาวัตถี
- พระผู้มีพระภาคเจ้า และ เป็นที่อยู่ของภิกษุสงฆ์ ประดับด้วยห้อ...
- บรรดาเพื่อนหญิงเหล่านั้น เพื่อนอุบาสิกาคนหนึ่งได้ใส่ใจถึงการ...
- แม้เทพธิดานั้นก็ได้พยากรณ์แก่พระอนุรุทธเถระอย่างนี้ว่า ข้าแต...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สาวตฺถิยํ มยฺหํ สขี ภทนฺเต สงฺฆสฺส กา...
- บทว่า โปกฺขรญฺโ แปลว่า สระโบกขรณี
- เจริญ วิสาขามหาอุบาสิกา นั้นเป็นสหายของดีฉัน ได้สร้างมหาวิหา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เตนหญฺเปิ ตัดบทเป็น เตนหิ อญฺเปิ แล...
- บัดนี้ เมื่อจะแสดงอริยสงฆ์ผู้เป็นทักขิไณยบุคคลนั้นโดยย่อ เทพ...
- ไม่แน่นอนทีแรก จริงอยู่ พระอริยบุคคลเหล่านั้นทั้งหมด ย่อม คว...
- พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดาองค์หนึ่งว่า ดูก่อนเทพธิดา ท่าน...
- ดูราเทพธิดา ท่านมีวรรณะงาม ฯ ล ฯ เปล่ง รัศมีสว่างไปทุกทิศ เห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กรุงสาวัตถี ท่านพระมหา- โมคคั...
- บรรดาเทพธิดาทั้งสี่นั้น เทพธิดาองค์หนึ่งเมื่อจะบอกถึงบุญกรรม...
- เทพธิดาอีกองค์หนึ่งตอบว่า ดีฉันชื่อสุมนา เจ้าค่ะ มีจิตงาม ได...
- บทว่า สุมนา คือ เทพธิดามีชื่ออย่างนั้น
- เทพธิดานั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว จึงพยากรณ์ปัญหาของกร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี
- ดูราเทพธิดาผู้มีอานุภาพใหญ่ อาตมาขอถาม ท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุ...
- เทพธิดานั้นได้พยากรณ์ ด้วยประการฉะนี้
- เทพธิดานั้นตอบว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระบาทได้น้อมนำ ด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน พระเจ้าอชาตศัตรู นำพ...
- เทพธิดาแม้นั้น ก็ได้พยากรณ์แก่ท้าวสักกะนั้นด้วยคาถาเหล่านี้ว...
- บทว่า ถูปํ อปตฺตมานสํ ได้แก่ มีอัธยาศัยยังไม่ถึงพระสถูป คือ ...
- ตั้งแต่นั้น ท้าวสักกะทรงแสดงธรรมแก่หมู่เทวดา ซึ่งมีพระมาตลี ...
- บัดนี้ ท้าวสักกเทวราชเมื่อจะแสดงข้อที่ทำบุญถึงจะน้อยแต่ก็มีผ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระถามเทพธิดาองค์หนึ่งว่า ท่านส่องสว่างตลอดป...
- อุจฉุวิมาน มีคาถาว่า โอภาสยิตฺวา ปวึ สเทวกํ เป็นต้น
- ดูราเทพธิดา ท่านมีวรรณะงาม เปล่ง รัศมีสว่างไปทุกทิศ เหมือนดา...
- สมัยต่อมา หญิงนั้นทำกาลกิริยาตายไปบังเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส...
- ดีฉันทำจิตให้เลื่อมใสปรารภคุณของสมณะเหล่านั้นว่า พระคุณเจ้า ...
- เทพธิดานั้นตอบว่า ในชาติก่อนดีฉันเกิดเป็นทาสีในบ้าน ชื่อคยา ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี
- เมื่อเบียดเบียนอยู่อย่างนี้ โดยไม่มีเหตุที่สมควรเลย นางได้จิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรวจดูอาจาระความประพฤติทางจิต ของนางแล้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยเสร็จ ช
- ต่อนานางรัชชุมาลาตายไปบังเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ นางมี อัปส...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า หตฺเถ ปาเท จ วิคฺคยฺห คือ ขยับมือ และ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ทาสี อหํ ปุเรอาสึ ได้แก่ ใน ชาติก่อนค...
- บทนั้น มีใจความว่า พึงทราบว่า ชื่อว่าเป็น สัมพุทธะ เพราะพระอ...
- พระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า มีพระอินทรีย์อันทรงคุ้มครองแล้ว เพรา...
- บทว่า คิรํ แปลว่า วาจา
- ิ แปลว่า ตรัสสอนแล้ว อธิบายว่า ทรง ยกขึ้นแสดงถึงความเปลี่ยนแ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ธรรมอันพระองค์ตรั...
- บทว่า ปุญฺกฺเขตฺตานมากรา ความว่า พระตถาคตเป็นบ่อเกิด คือเป็...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ริมฝั่งสระโบกขรณี ชื่อ คัคครา นค...
- ในขณะนั้น กบตัวหนึ่งมาแต่สระโบกขรณี จึงนอนถือนิมิตใน พระสุรเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โก ได้แก่ บรรดาเทวดานาคยักษ์ และมนุษย...
- บทว่า ตว ธมฺมํ สุณนฺตสฺส ความว่า กำลังฟังธรรมของพระองค์ผู้ทร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรวจดูอุปนิสัยสมบัติของเทพ- บุตรนั้น แล...
- ยักษ์เหล่านั้นได้บอกแก่นางเรวดีว่า ในกรุงพาราณสี มีอุบาสกชื่...
- นางเรวดีกล่าวว่า โปรดเถิด ขอท่านทั้งหลายช่วยนำดีฉันกลับ ดีฉั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน กรุง พารา...
- ครั้งนั้น นันทิยะกล่าวกะนางว่า ถ้าเธอจักบำรุงภิกษุสงฆ์และบิด...
- นันทิยะได้ฟังดังนั้นแล้ว ถวายทานทั้งหลาย กระทำบุญทั้งหลาย มา...
- ฝ่ายนางเรวดีเลิกทานทุกอย่าง แล้วเที่ยวด่าบริภาษภิกษุสงฆ์ด้วย...
- เรวดี กล่าวเหตุแห่งการลุกขึ้นด้วย บทว่า สุปาปธมฺเม เป็นต้น ค...
- บทว่า ยมสฺส ทูตา ความว่า เช่นทูตของพระยายม ผู้เที่ยงธรรมที่ ...
- แม้ยักษ์เหล่านั้นก็ได้บอกแก่นางเรวดีว่า ในกรุงพาราณสี มีอุบา...
- วร้าย นี้แหละนรกของเจ้า เจ้าไม่ ทำบุญในมนุษยโลก ด้วยว่าคนตระ...
- ก็แหละครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ยักษ์สองคนนั้นได้อันตรธานไปในที...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กาโกลคณา แปลว่า ฝูงกา เล่ากันว่า ฝูงก...
- ดีฉันจักปลูกต้นไม้ให้ร่มรื่น จักตัดทางเข้าไป ในที่ที่เดินไปล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสกะฉัตตมาณพว่า บรรดาผู้กล่าวสอนอยู่ (ศ...
- ด็จมาพบมาณพในทางนี้ ด้วย พระองค์เอง เมื่อทรงอนุเคราะห์ได้ตรั...
- สิ่งที่ปรารถนา ขอพระองค์โปรดดู วิบากแห่งการสำรวมชั่วขณะครู่ห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี สม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากมหากรุณาสมาบัติ ทรงตรวจดูโลกอยู...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โย เป็นคำไม่กำหนดแน่
- ท่านกล่าวอริยมรรค ด้วยบทว่า ราควิราคํ จริงอยู่ พระอริยะ ทั้ง...
- บทว่า ทินฺนํ ได้แก่ ไทยธรรมมีข้าวเป็นต้นที่บริจาคแล้ว
- เมื่อมาณพมีจิตเลื่อมใส ตั้งอยู่ในสรณะทั้งหลายด้วยความเป็นผู้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ามีพระดำริว่า เมื่อเราไป ฉัตตมาณพ- เทพบุตรจ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตปติ แปลว่า ย่อมสว่าง
- บทว่า รตฺตกมฺพลปีตวาสสาหิ แปลว่า ด้วยผ้าแดงทั้งหลาย และ ด้วย...
- ็จมาพบมาณพในทางนี้ ด้วย พระองค์เอง เมื่อทรงอนุเคราะห์ ได้ตรั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สยมิธ ปเถ สเมจฺจ มาณเวน ความว่า มาประ...
- บทว่า วิวิธํ ได้แก่ สูงและต่ำ ความว่า มีโทษน้อยและมีโทษ มาก
- บทว่า ปญฺจ สิกฺขา ได้แก่ สิกขาบท ๕
- บทว่า กติปยาย แปลว่า น้อย
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงตรวจดูอัธยาศัยของเทพ- บุตร และบริษัทที่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า การทำ ประทักษิณแล้วแสดงความนับถือแก่ภิกษุ...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาของกรร...
- สมัยต่อมา คนเฝ้านาตายไปบังเกิดในห้องแก้วไพฑูรย์ ประดับ ด้วยห...
- ข้าแก่ภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ข้าพเจ้าขอบอกแก่ ท่าน ครั้งเกิดเป...
- วิมานที่ ๕ ต่อจากนี้ พึงให้พิสดารเหมือนกักกฏวิมาน พระมหาโมคค...
- เวลาต่อมา อุบาสกผู้ถวายนิจภัตตายไปบังเกิดในสวรรค์ชั้นยามะ ฝ่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ทิพฺพํ มมํ วสฺสสหสฺสมายุ ความว่า ตนเอ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า วิมานเสาแก้วมณีนี...
- ดูก่อนเทวะผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถาม ท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า วิมานเสาแก้วมณีนี...
- ดูก่อนเทวะผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน กรุงราชคฤห์ ส...
- ดูก่อนเทวะผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ เทพบุตรองค์หนึ่งว่า วิมานเสาแก้วมณีนี้สู...
- ดูก่อนเทวะผู้มีอานุภาพมาก อาตมาขอถามท่าน ครั้งเกิดเป็นมนุษย์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า กัสสปะ ด้วยมือ ตนเอง เพราะบุญนั้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุสุกฺกขนฺธํ ได้แก่ มีตัวเผือกดี ช้าง...
- ข้าแต่ภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ข้าพเจ้าขอบอก แก่ท่าน ครั้งเกิดเป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำเรื่องนั้นให้เป็นอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เปล่งรัศมีสว่างทั่วพระเวฬุวัน ลงจากคอช้าง...
- ข้าแต่ภิกษุผู้มีอานุภาพมาก ครั้งเกิดเป็นมนุษย์ ข้าพเจ้าได้ทำ...
- คนเฝ้าอ้อยนั้นผูกท่อนไม้เป็นมณฑปกิ่งไม้ ในไร่อ้อยที่ยืนต้นอย...
- บิดามารดาและญาติมิตรของเขา ได้ข่าวทายของคนเฝ้าอ้อยแล้ว น้ำตา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตุริยตาฬิตนิคฺโฆโส ได้แก่ กึกก้อง ด้ว...
- บทว่า ปุถุํ แปลว่า ใหญ่ อธิบายว่า ทำให้บริบูรณ์ ก็คำนี้ ท่าน...
- พระมหากัจจายนเถระ ทูลถามพระกุมารว่า ท่านสอดธนูไว้มั่น ยืนจ้อ...
- พระกุมารตรัสถามว่า ข้าพเจ้าจะไปชนบทไหนหนอ จะทำกรรมอะไร จะทำก...
- พระเถระทูลว่า ท่านจงอย่าถึงอาตมาเป็นสรณะเลย อาตมาถึง พระมหาว...
- เทวบุตรตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญู ข้าพเจ้าเป็นราชโอรส ชื่อ ส...
- เมื่อพระชนนีของสุชาตกุมารนั้นสิ้นพระชนม์แล้ว พระเจ้าอัสสกราช...
- พระกุมารนั้นเข้าป่าอาศัยพวกพรานอยู่ วันหนึ่งไปล่าเนื้อ เทพบุ...
- ลำดับนั้น พระกุมารนั้นเมื่อประกาศตน จึงตรัสว่า ข้าแต่ท่านผู้...
- ลำดับนั้น พระราชกุมารรับการปฏิสันถารของพระเถระตรัสว่า ข้าแต่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อารติ สมจริยา จ ได้แก่ การงด เว้นขาดจ...
- ต่อนั้น พระเถระเพื่อจะแสดงธรรมแก่เขา ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ว่า...
- ชื่อว่า มีทรัพย์มาก เพราะมีทรัพย์ที่รวบรวมเก็บไว้มากประมาณ ร...
- บทว่า ชาติยา ได้แก่ โดยชาติของตน ความว่า แม้ชาติที่ ประเสริฐ...
- ต่อนั้น พระราชกุมารตรัสอย่างนี้ว่า ข้าแต่ท่านผู้นิรทุกข์ พระ...
- พระราชาทรงสดับเรื่องนั้น พร้อมด้วยบริวารเสด็จไปอุทยาน สวม กอ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สหสฺสรํสี แปลว่า พระอาทิตย์ ก็พระอาทิ...
- บทว่า สีสํ ได้แก่ หัวทูบรถ
- เทวบุตรถูกพระเถระถามอย่างนี้แล้ว ได้พยากรณ์ด้วยคาถาเหล่านี้ ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ถามเทวบุตรว่า ท่านขึ้นรถม้างดงามมิใช่น้อ...
- เหล่าอัปสรที่ยืนอยู่บนรถ มีดวงตาอ่อนดัง ลูกตาเนื้อทราย มีขนต...
- อีกพวกหนึ่งซึ่งเป็นเทพกัญญาชั้นสูง ก็ส่อง รัศมีอยู่สองข้างใน...
- ข้าแต่ท่านพระมุนี บุคคลเมื่อหวังอายุ วรรณะ สุขะ พละ และรูปอั...
- เทวบุตรนั้นเสวยทิพยสมบัติในดาวดึงส์นั้นชั่วอายุแล้วท่องเที่ย...
- เหล่าอัปสรที่ยืนอยู่บนรถ มีดวงตาอ่อนดังตาลูก เนื้อทราย มีขนต...
- อีกพวกหนึ่งซึ่งเป็นเทพกัญญาชั้นสูง ก็ส่อง รัศมีอยู่สองข้างใน...
- บทว่า โสวณฺณมยา แปลว่า ล้วนแล้วด้วยทอง
- บทว่า สุวณฺณชาลาวตโต ได้แก่ คลุม คือ ปกปิดด้วยข่ายทอง
- บทว่า อเนกจิตฺตาวตโต ความว่า คลุม คือ ดาดาษ ด้วยมาลา กรรมลาย...
- บทว่า วาฬี แปลว่า มีขนหาง
- บทว่า ธุนนฺติ ความว่า สะบัดพวงขน สร้อยคอและขนหาง
- บทว่า รเถ ิตา ตา ได้แก่ อัปสรที่ยืนอยู่บนรถเหล่านั้น
- ประกอบความว่า มีผมสอดแซมด้วยเกลียวผม โดยจัดเป็นแบบ ต่าง ๆ เท...
- บทว่า อุยฺยานภูมฺยา แปลว่า เนื้อที่อุทยาน
- บทว่า อิมานิ นี้ พึงประกอบเฉพาะบทว่า อิมานิ คีตานิ การ ขับร้...
- บทว่า อุโปสถํ กํ วา ตุวํ อุปาวสิ ความว่า พระมหาโมค- คัลลานเถ...
- คอันยอดเยี่ยม ที่โคนโพธินั่นแล คือทรงทำให้หมดพยศแล้ว ชื่อว่า...
- บทว่า ตมนฺนปานํ ได้แก่ ซึ่งข้าวและน้ำ ในพระผู้มีพระภาค- เจ้า...
- เทวบุตรครั้นกล่าวถึงกรรมที่ตนทำไว้แล้วแก่พระเถระอย่างนี้แล้ว...
- พระเถระรู้ว่า เทวบุตรนั้นซึ่งกำลังกล่าวอยู่อย่างนั้นแล มีจิต...
- สวนจิตรลดาวันเป็นวนะประเสริฐสูงสุด ของทวยเทพชั้นไตรทศ ส่องแส...
- พระเถระถามว่า จิตรลดาวัน อุทยานอันประเสริฐสูงสุด ของ เหล่าเท...
- เทพบุตรนั้น ถูกพระโมคคัลลานเถระถามแล้ว ดีใจ จึงพยากรณ์ปัญหาข...
- เพราะบุญนั้น ข้าพเจ้าจึงมีอานุภาพรุ่งเรือง อย่างนี้ และวรรณะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันวิหาร กรุงราชคฤห์ ส...
- พนักงานเฝ้าสวนนั้น ก็ถือผลมะม่วงเหล่านั้นเดินไปหมายจะถวาย พร...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะ * พระสูตร ๑๒ โยชน์
- เทวบุตรกล่าวว่า ผลทายu หมายถึงตนเพราะถวายผลมะม่วงด้วย ตนเอง
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ พระเวฬุวันวิหาร กรุงราชคฤห์ สมั...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะถาม แล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาข...
- ท่านพระมหาโมคคัลลานะ สอบถามว่า ดวงอาทิตย์โคจรไปในอากาศ ส่องแ...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกท่านพระโมคคัลลานะถาม แล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาข...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันวิหาร กรุงราชคฤห์ เ...
- ท่านนั่งดื่มและกินอยู่ในวิมานนั้น พิณทิพย์ บรรเลงไพเราะ และเ...
- พระมหาโมคคัลลานเถระ ได้ถามเทพบุตรองค์หนึ่งว่า ท่านแต่งองค์ ท...
- ท่านบรรลุเทวฤทธิ์แล้วมีอานุภาพมาก ครั้งเกิด เป็นมนุษย์ ท่านไ...
- บทว่า ตณฺหกฺขยูปปนฺโน ได้แก่ เข้าถึงธรรมที่สิ้นตัณหา ได้แก่ ...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถาม แล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาของกร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าปรินิพพาน แจกพระธาตุกันแล้ว พระสถูป ทั้งหล...
- ท่านบรรลุเทวฤทธิ์แล้วมีอานุภาพมาก ฯลฯ และวรรณะของท่านจึงสว่า...
- บทว่า สํวิภาคํ อกาสึ ได้แก่ ข้าพเจ้าไม่ใช้ ทรัพย์ตามที่ได้ [...
- เพราะบุญนั้น ข้าพเจ้าจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะ บุญนั้น ผลอันนี...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถามแล้ว ครั้นแล้วก็พยากรณ์ปั...
- เพราะบุญนั้น ข้าพเจ้าจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะ บุญนั้น ผลอันนี...
- เพราะบุญนั้น ข้าพเจ้าจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะบุญนั้น ผลอันนี้...
- เพราะบุญนั้น ข้าพเจ้าจึงมีวรรณะเช่นนี้ เพราะบุญนั้น ผลอันนี้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน กรุงสาวัตถี สม...
- เทพบุตรนั้นได้พยากรณ์แก่พระมหาโมคคัลลานเถระ ด้วยคาถา หลายคาถ...
- ในวิมานอันประเสริฐนั้น ท่านเป็นเทพบุตร ผู้มีรัศมีมาก รุ่งโรจ...
- ในวิมานอันประเสริฐนั้น ท่านเป็นเทพบุตร ผู้มีรัศมีมาก รุ่งโรจ...
- ด้วยบทว่า เวฬุริยสุรณฺณสฺส เป็นต้น ท่านแสดงถึงรัตนะต่างๆ
- บทว่า เตน ได้แก่ ด้วยบุญกรรมตามที่กล่าวแล้วนั้นเป็นเหตุ
- ฯ ล ฯ เพราะบุญอะไร ท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่าง นี้ และรัศ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน กรุงราชคฤห์ ส...
- ฯ ล ฯ เพราะบุญอะไร ท่านจึงมีอานุภาพรุ่งเรืองอย่าง นี้ และรัศ...
- เทพบุตรแม้นั้น ได้พยากรณ์แก่พระโมคคัลลานเถระนั้น ด้วย คาถาเห...
- บทว่า ตเทว เอตฺตกํ กมฺมํ ความว่า ข้าพเจ้าได้ทำกรรมมี ประมาณเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน กรุงราชคฤห์ ส...
- เทพบุตรแม้นั้น ก็ได้พยากรณ์แก่พระมหาโมคคัลลานเถระนั้นว่า เทพ...
- ิดเรื่อง ตรัส พระพุทธพจน์ว่า ทิสฺวาน เทวํ ปฏิปุจฺฉิ ภิกฺขุ เ...
- บทว่า สงฺคมฺน ได้แก่ เกี่ยวข้อง
- บทว่า ตยา ความว่า มุนีอื่น คือฤาษีที่ประกอบคุณคือความ เป็นผู...
- ดูราเทพบุตร ท่านเป็นผู้มีรัศมีมาก รุ่งโรจน์ ยิ่งด้วยวรรณะอยู...
- ็นผู้กตัญญูกตเวที เข้าไป เฝ้าพระศาสดา ฟังพระดำรัสของพระพุทธเ...
- ดูก่อนเทพบุตร ท่านเป็นผู้มีรัศมีมาก รุ่งโรจน์ยิ่ง ด้วยวรรณะอ...
- อีกอย่างหนึ่ง ข้าพเจ้าได้มีความร่าเริงเพราะ ได้ฟังเสียงเพื่อ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุณฺณมาเส แปลว่า ในดิถีเดือนเพ็ญ คือใ...
- บทว่า ทิพฺพา เต วิวิธา รูปา พึงนำบทกิริยานาประกอบว่า รูปที่พ...
- บทว่า หาโส ได้แก่ ความยินดี
- เทพบุตรกล่าวถึงกุศลกรรมของตน ซึ่งเป็นเหตุแห่งภวสมบัติส่วน อน...
- บทว่า วิโสธยิ แปลว่า บรรลุ ความจริง การชำระธรรมจักษุให้บริสุ...
- เทพบุตรนั้นดีใจ ถูกพระโมคคัลลานะถาม แล้ว ก็พยากรณ์ปัญหาของกร...
- เพื่อแสดงกรรมนั้น ท่านจึงกล่าวว่า เทพบุตรนั้นถูกพระโมคคัลลาน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อเนกวณฺณํ ความว่า มีวรรณะ หลายอย่าง เ...
- บทว่า สพฺเพ จ เทวา ท่านกล่าวทำเนื้อความที่ถือตามสามัญ ให้วิเ...
- บทว่า รตนุจฺจยํ ได้แก่ รัตนเจดีย์ที่ยกขึ้นซึ่งสร้างด้วยรัตนะ...
- เจ้าแต่งตัว มีตุ้มหูเกลี้ยง ทรงมาลัย ดอกไม้ ทาตัวด้วยจันทน์แ...
- มาณพตอบว่า ท่านเผาบุตรที่ป่าช้าเองแล้ว คร่ำครวญร้องไห้ ถึงบุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน กรุง
- แม้มาณพนั้นไม่ละปีติโสมนัสนั้นเลย ทำกาละตายไปบังเกิดใน วิมาน...
- กุณฺฑลี แปลว่า ตุ้มหูที่บริสุทธิ์ อธิบายว่า ตุ้มหูที่ต้มแล้...
- มาณพนั้นกล่าวตอบพราหมณ์นั้นว่า พระจันทร์ พระอาทิตย์ทั้งสองย่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า รถปญฺชโร ได้แก่ ตัวรถ
- บทว่า อาทิตฺตํ ได้แก่ เร่าร้อนด้วยไฟคือความโศก
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อาพาธิโก แปลว่า เพียบด้วยความ เจ็บป่ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เป็นสัมมาสัมพุทธะ ดังนี้ ฉันใด ท่านจงมี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเองดังนี้แล้วได้ อันตรธานไป ณ ท
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงสุจริตที่เทพบุตรนั้นกระทำ แล้ว ในที...
- พวกพ่อค้าตอบว่า พวกข้าพเจ้าเป็นนายกองเกวียนอยู่ในแคว้น มคธแล...
- เทพบุตรตอบว่า ข้าพเจ้าเป็นเทวดาชื่อเสริสสกะ เป็นผู้รักษา ทาง...
- พวกพ่อค้าถามว่า ได้ยินว่า คนทั้งหลายที่มีปัญญา พูดแต่คำจริง ...
- เทพบุตรกล่าวว่า ดูก่อนพ่อค้าทั้งหลาย ข้อที่ท่านทั้งหลายกล่าว...
- จักมีแก่พวกท่าน ท่านทั้งหลายจงงดเว้นการกระทำที่เป็นบาป และจง...
- พวกพ่อค้าถามว่า ข้าแต่เทวดา อุบาสกคนนั้น คือใคร ทำงาน อะไร เ...
- พ่อค้าเหล่านั้นทั้งหมดในที่นั้น ครั้นต่างคน ต่างประกาศความเป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่า กัสสปะ พระเถระขีณาสพองค์หนึ่ง เ...
- สมัยต่อมา พวกพ่อค้าชาวอังคะและมคธ เอาสินค้าบรรทุกเกวียน เต็ม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุโณถ เป็นคำบังคับให้ฟัง ความว่า ท่าน...
- บทว่า สมาคโม แปลว่า มาพบกัน
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วงฺเก ได้แก่ ที่น่าสงสัย ซึ่งผู้เข้าไ...
- บทว่า อุชฺชงฺคลํ ความว่า ภูมิประเทศเศร้าหมองสีเทามอ ๆ ไม่มีน...
- บทว่า เกน วณฺเณน ได้แก่ เพราะเหตุไร
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มคเธสุ องฺเคสุ จ สตฺถวาหา ความว่า เป็...
- เมื่อพวกพ่อค้าเล่าความเป็นไปของตนอย่างนี้แล้ว เทพบุตรได้ถาม ...
- ถูกเทพบุตรถามอย่างนี้แล้ว พวกพ่อค้ากล่าวว่า ข้าแต่พ่อกุมาร ส...
- บรรดาบทเหล่านั้น ท่านเรียกเทพบุตรด้วยบทว่า กุมาร เพราะ อยู่ใ...
- บทว่า รตนนฺตรสฺมึ ความว่า สำเร็จด้วยรัตนะ คือ ภายในวิมาน เป็...
- บัดนี้ พวกพ่อค้าเมื่อถามถึงกรรมเป็นต้นของเทพบุตรนั้น กล่าวว่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วตํ ได้แก่ สมาทานวัตร
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โสกปริทฺทโว แปลว่า ความโศก และความร่ำ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สิรีสวนา ได้แก่ จากป่าไม้ซึก เทพบุตรเ...
- ลำดับนั้น พวกพ่อค้าพากันพูดปลอบโยนเทพบุตรนั้นว่า ท่านได้วิมา...
- ลำดับนั้น พวกพ่อค้าเมื่อจะประกาศความเป็นผู้กตัญญู ได้กล่าว ค...
- เทพบุตรเมื่อจะอนุเคราะห์อุบาสกผู้ใด ก็ประสงค์จะรักษาและ
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สงฺเฆ ได้แก่ หมู่พ่อค้าเกวียน
- วิมานเสาแก้วมณีนี้สูง ๑๒ โยชน์ โดยรอบมีห้องรโหฐานงามโอฬาร ๗๐...