เล่มที่ 54
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 427 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- ทรงประทานปฏิญญาแก่เทวดาเหล่านั้น แล้วทรงทำปัญจมหาวิโลกนะ ทรง...
- ในวันแรม ๑ ค่ำ ทรงให้ พระภัททิยเถระ ตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล
- า ลำดับนั้น เหล่าหญิงบาทบริจาริกาของกุมาร ๕๐๐ คน ที่ออกบวชใน...
- อยู่มาวันหนึ่ง เมื่อเธอหุงหาอาหารอยู่ในครัวใหญ่ เปลวไฟใหญ่ได...
- อนึ่ง บทว่า สุขํ นี้ เป็นชื่อของสิ่งที่ปรารถนา ความว่า มีสุข...
- พระเถรีบรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้งหลาย ในเวลาจบ คาถ...
- เหมือนอย่างว่า ความสงบแห่งสังกิเลสทั้งปวงท่านกล่าวไว้ในที่นี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกล่าวสอน นางมุตตา สิกขมานา ด้วยพระคาถาน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มุตฺเต เป็นคำเรียกนางสิกขมานานั้น
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามโกณฑัญญะ ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที...
- คาถาว่า ปุณฺเณ ปูรสฺสุ ธมฺเมหิ เป็นต้น เป็นคาถาสำหรับนาง สิก...
- นางสิกขมานาปุณณานั้น ฟังคาถานั้นแล้วเจริญวิปัสสนาได้บรรลุ พร...
- คาถาว่า ติสฺเส สิกฺขสฺสุ สิกฺขาย เป็นต้น เป็นคาถาสำหรับ นางส...
- [๕๐๖] ดูก่อนติสสา เธอจงประกอบด้วยธรรม ทั้งหลาย ขณะอย่าได้ก้า...
- ิพพานอันเกษม จากโยคะยอดเยี่ยมให้สำเสร็จเถิด วีราภิกษุณีผู้มี...
- บทว่า นิโรธํ ผุเสหิ ความว่า จงถูกต้อง คือจงได้ความดับกิเลส
- บทว่า ตเร โอฆํ มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ ความว่า ชื่อว่า มัจจุเธ...
- ครั้นถึงภพสุดท้าย ข้าพเจ้าเกิดในตระกูล พราหมณ์ มีมือเท้าละเอ...
- บัดนี้ พระเถรีกล่าวความพ้นจากความค่อม ๓ อย่าง เป็นการแสดง คว...
- อยู่มาวันหนึ่ง วิสาขเศรษฐี ฟังธรรมในสำนักของพระศาสดา ได้เป็น...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงทรงจำไว้ว่า ภิกษุธัม
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระธัมมทินนาเถรีคิดว่าใจของเราหมด กิเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ฉนฺทชาตา ได้แก่เกิดฉันทะเพื่ออรหัตผล ...
- คาถาว่า กโรถ พุทฺธสาสนํ เป็นต้น เป็นคาถาของพระเถรีชื่อ วิสาข...
- คาถาว่า ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา เป็นต้น เป็นคาถาสำหรับพระเถรี ...
- [๔๑๖] เราเป็นผู้สำรวมด้วยกาย วาจา และใจ ได้ถอนตัณหาพร้อมทั้ง...
- [๔๑๗] ดูก่อนสุมนาผู้เจริญ เธอจงเอาท่อนผ้าทำ จีวรนุ่งห่ม จงพั...
- ในเวลาจบคาถา เธอได้บรรลุพระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทาทั้งหลาย ...
- [๔๑๙] ข้าพเจ้าละเรือน ละบุตรและสัตว์เลี้ยง ซึ่ง เป็นที่รัก บ...
- จบ อรรถกถาสังฆาเถรีคาถา จบ อรรถกถาเอกนิบาต [๔๒๐] ดูก่อนนันทา...
- ภิกษุณีอภิรูปนันทานั้นแม้บวชแล้วก็ยังมีความเมาเพราะอาศัยรูป ...
- ถวายบิณฑบาตนั้น หม่อนฉันมีผิวพรรณเหมือนดอก บัว เป็นหญิงงามน่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นข้าพเจ้าเห็นแล้ว ร่างกายนี้มี ในที่สุด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์นั้น เป็นธรรมกาย เป็นพระสัมมาสัมพุ...
- คนหัวปีเป็นพระอรหันต์ บุตรหัวปีนั้นได้นามว่าสุมังคละ ตั้งแต่...
- อาจารย์บางพวกกล่าวว่า ลมในร่างกายของเราไม่มีประโยชน์พัดไป แล...
- [๔๒๓] ชนบทกาสีมีส่วยประมาณเท่าใด ส่วยของ เราก็มีประมาณเท่านั...
- พอได้อุปสมบทอย่างนี้แล้ว เธอเจริญวิปัสสนาไม่นานนักก็ได้บรรลุ...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระเถรีได้กล่าวคาถาเหล่านี้เป็นอุทานว...
- บทว่า อถ นิพฺพินฺทหํ รูเป ความว่า เราอาศัยรูปร่างเลี้ยงชีพ อ...
- ก็พระเถรีนั้น ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พิจารณาการปฏิบัติของตน ...
- [๔๒๕] ข้าพเจ้ามีทุกข์ ทุพพลภาพ ผ่านความเป็นสาว ไปแล้ว ต้องถื...
- รัดเอวในคราวนั้น ข้าพเจ้าไม่รู้จักทุคติ นี้เป็นผลแห่ง การสร้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนาม วิปัสสี นางเกิดในตระกูลกษัตริย์ รู้...
- แล้ว มีการอุบัติไปปราศแล้ว อาสวะทุกอย่างหมดสิ้น แล้ว บัดนี้ภ...
- อฏฺงฺคสุสมาคตํ ความว่า ประกอบด้วยดีด้วยองค์ ๘ ประการ มีเจตน...
- ๒๐/ข้อ ๕๑๐ อุโบสถสูตร
- ทรงสดับดังนั้นตรัสว่า ถ้าเป็นบุตรชาย เธอจงเลี้ยงให้ดีแล้วแสด...
- เธอเสวยสมบัติแล้วไม่มีกังวล จักบวช เธอกำหนดรู้ อาสวะทั้งหมดแ...
- แล้วโดยนัยว่า อุทฺธํ ปาทตลา เป็นต้น เห็นกายทุกส่วนว่าไม่งาม ...
- เวลาจบคาถา พระเถรีนั้นได้บรรลุพระอรหัต เพราะเหตุนั้นท่านจึงก...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระอภยาเถรีได้เปลี่ยนคาถาเหล่านั้นแหล...
- [๔๒๙] เราทำใจให้อยู่ในอำนาจไม่ได้ จึงไม่ ได้ความสงบใจ ต้องเข...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ วิหารา อุปนิ...
- [๔๓๐] ตั้งแต่ข้าพเจ้าบวชมาแล้ว ๒๕ พรรษา ข้า- พเจ้าไม่รู้สึกก...
- ส่วนที่ 57
- ข้าพเจ้าได้เข้าไปหาภิกษุ ผู้มีวาจาที่ข้าพเจ้าพึงเชื่อถือ ได้...
- อัปสรแสนนางต่างบำรุงบำเรอข้าพเจ้าอยู่ทุกเมื่อ ข้าพเจ้ารุ่งโร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สา ภิกฺขุนึ อุปาคจฺฉึ ยา เม สทฺธายิกา...
- [๔๓๒] โพชฌงค์ ๗ ประการเหล่านี้ เป็นบรรดา แห่งการบรรลุพระนิพพ...
- ขนมต้ม ๓ ชิ้นแล้วได้บรรลุอจลบท ข้าพเจ้าเผากิเลส แล้ว ฯลฯ ข้า...
- บทว่า เย ทิพฺพา เย จ มานุสา ความว่า วัตถุกามทั้งที่นับ เนื่อ...
- ได้เป็นมเหสีของเทวราช ๓๖ องค์ สิ่งที่ใจปรารถนา บังเกิดแก่ข้า...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นาคํ โอคาหมุตฺติณฺณํ ความว่า ช้างทำกา...
- พระศาสดาตรัสถามว่า [๔๓๔] แน่ะอุพพิริ เธอคร่ำครวญอยู่ในป่าว่า...
- วันหนึ่ง นางไปเฝ้าพระศาสดาถวายบังคมแล้ว นั่งอยู่หน่อยหนึ่ง ก...
- ข้าพเจ้าได้เห็นพระสมณะกำลังเดินไปตามถนนในเวลา เที่ยงวัน ข้าพ...
- ครั้นตั้งอยู่ในพระอรหัตแล้ว เมื่อประกาศคุณวิเศษที่ตนบรรลุ ได...
- กันเลย เหมือนชนเหล่าอื่นผู้มีปัญญา ย่อมดื่มคำสั่งสอนของ พระพ...
- ู้ความแล้วได้ศรัทธาเป็นอุบาสิกาใน คราวพระศาสดาเสด็จเข้าพระรา...
- ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธานุภาพนั้น และได้ฟัง พระธรรมเป็นที่สั่...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้วได้เป็นมหาธรรมกถึก มีภิกษุณีประมาณ ๕๐๐...
- บทว่า ตญฺจ อปฺปฏิวานียํ ความว่า ซึ่งธรรมนั้นอันเป็นธรรม ไม่น...
- มารกล่าวกะพระเสลาเถรีว่า [๔๓๖] นิพพานอันเป็นที่สลัดออกไม่มีใ...
- กาลต่อมา เธอเกิดความสังเวช บวชในหมู่ภิกษุณี ทำกิจเบื้องต้น แ...
- ดาวดึงส์ วิมานที่บุญกรรมสร้างให้ข้าพเจ้าอย่างสวย งามในดาวดึง...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระเถรีอยู่ในกรุงสาวัตถี วันหนึ่งเวลา...
- พระเถรีได้ฟังดังนั้นคิดว่า มารที่คัดค้านพระนิพพานซึ่งประจักษ...
- ด้วยบทว่า สพฺพตฺถ วิหตา นนฺทิ เป็นต้น ในคาถานั้น ท่าน กล่าวถ...
- เรื่องทั้งหมด เหมือนอปทานของพระอภยาเถรี
- าถา ๒ คาถา นอกนี้ว่า เมื่อจิตตั้งมั่นดี เมื่อญาณเป็นไปอยู่ เ...
- [๔๓๘] พระมหากัสสปเถระผู้เป็นบุตร เป็น ทายาทของพระพุทธเจ้า มี...
- มาซึ่งความสิ้นทุกข์ทั้งปวง พระผู้เป็นนายกของโลก ทรงประกาศสาว...
- เมื่อสามีสร้างพระเจดีย์แห่งพระกัสสปธีรเจ้าสำเร็จ แล้ว ข้าพเจ...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระเถรีภัททกาปิลานีได้เป็นผู้มีความ ช...
- ถึงแล้วซึ่งความสำเร็จ คือ เป็นผู้ทำกิจเสร็จแล้ว เพราะรู้ยิ่ง...
- จบอรรถกถาภัททกาปิลานีเถรีคาถา จบอรรถกถาจตุกกนิบาต ว่าด้วยคาถ...
- เจโตปริยญาณและโสตธาตุให้หมดจดแล้ว แม้ ฤทธิ์ข้าพเจ้าก็ทำให้แจ...
- คาถาว่า มตฺตา วณฺเณน รูเปน เป็นต้น เป็นคาถาของพระ- เถรีชื่อว...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มตฺต วณฺเณน รูเปน ได้แก่ ด้วย วรรณะคื...
- บทว่า ปิลนฺธนํ วิทํเสนฺตี คุยฺหํ ปกาสิกํ พหุํ ความว่า แสดงอว...
- [๔๔๑] เมื่อก่อน ข้าพเจ้าถูกกามราคะเบียด เบียน มีจิตฟุ้งซ่าน ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อโยนิสมนสิการา ได้แก่ เพราะไม่ มนสิกา...
- ๑ [๔๔๒] แน่ะนันทา เธอจงดูร่างกายอันกระสับ กระส่ายไม่สะอาด เป...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าของเราทั้งหลายบรรลุ ความเป็นพระสัพพัญญูแล้...
- พระเถรีนั้น ส่งญาณไปตามแนวพระธรรมเทศนา ดำรงอยู่ในโสดา- ปัตติ...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว พระเถรีพิจารณาการปฏิบัติของตน ได้ กล่...
- นโดยพิเศษทีเดียว ข้าพเจ้า เป็นผู้ไม่ประมาท เพราะบรรลุที่สุดแ...
- บรรดาบทเหล่านั้น
- บทว่า วิภูสาบณฺฑนรตา ความว่า ข้าพเจ้าลำบากกายเพราะ อัตตกิลมถ...
- ๑ [๔๔๔] ข้าพเจ้าออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิต ด้วยศรัทธา แต่เป็น...
- แล้ว ในลาภและสักการะ เที่ยวไปด้วยเหตุนั้น ๆ คือด้วยเหตุที่เก...
- บทว่า อปฺปกํ ชีวิตํ มยฺหํ ความว่า ชีวิตของเราน้อย คือนิด หน่...
- [๔๔๕] เมื่อข้าพเจ้าอยู่ในเรือน ฟังธรรมของภิกษุ แล้วได้เห็นพร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามปทุมุตตระ เป็นภคินีต่างพระมารดาของพร...
- ในกัปที่หนึ่งแสนแต่ภัทรกัปนี้ พระพิชิตมาร พระนามปทุมุตตระ ผู...
- ะศาสดา พระนามว่า โคตมะ มีพระสมภพในวงศ์พระเจ้า โอกกากราช จักม...
- ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว ได้เป็นผู้สั่งสมความชำนาญในทิพยจักษุ-...
- บทว่า สาหํ ความว่า ข้าพเจ้านั้นเป็นพระโสดาบันโดยประการดัง กล...
- ภิกษุณีนั้น แสดงธรรมคือขันธ์อายตนะและธาตุ ข้าพเจ้าฟังธรรมนั้...
- ่านจึงกล่าวไว้ใน อปทานว่า ๑ พระชินพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ...
- เมื่อข้าพเจ้าเติบโตเป็นสาว ก็ไปมีสามี ให้กำเนิด บุตรถึง ๑๐ ค...
- พระโลกนาถทรงทราบแล้วก็ทรงยินดี ได้ตรัส พระคาถาว่า ผู้ปรารภคว...
- ภิกษุณีนั้น แสดงธรรมคือขันธ์ อายตนะและธาตุ ข้าพเจ้าฟังธรรมนั...
- บทว่า ตสฺสา แปลว่านั้น อีกอย่างหนึ่ง แปลว่าในที่ใกล้ข้าพเจ้า...
- พระภัตทากุณฑลเกสาเถรีกล่าวคาถาอุทานว่า แต่ก่อน ข้าพเจ้าถอนผม...
- บิดาของนางรักนางมาก เพราะมีธิดาคนเดียว จึงติดสินบนพันกหา- ปณ...
- มิใช่แต่บุรุษจะเป็นบัณฑิตได้ในที่ทุกสถาน แม้ สตรีที่คิดความไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าของเรา เสด็จอุบัติในโลก ทรงประกาศ พระธรรมจ...
- พระชินพุทธเจ้า พระนามว่า ปทุมุตตระ ผู้ ทรงถึงฝั่งแห่งสรรพธรร...
- ด้วยกรรมที่ทำดีนั้น และด้วยการตั้งใจไว้ชอบ ข้าพเจ้าละกายมนุษ...
- บัดนี้ คือ เขมา อุบลวรรณา ปฏาจารา ข้าพเจ้า กิสาโคตมี ธัมมทิน...
- เทวดาที่สิงสถิต ณ ภูเขากล่าวสดุดีข้าพเจ้าว่า มิใช่แต่บุรุษจะ...
- พระผู้นำพระองค์นั้น ทรงแสดงธรรมแก่ ข้าพเจ้าว่า ขันธ์อายตนะแล...
- กิเลสทั้งหลาย ข้าพเจ้าก็เผาเสียแล้ว ภพทุกภพ ข้าพเจ้าก็ถอนเสี...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ลูนเกสี ได้แก่ ชื่อว่าถอนผม เพราะ ข้า...
- พระเถรีเมื่อพยากรณ์พระอรหัต โดยมุข คือการระบุบุญวิเศษ แก่ อุ...
- แต่ความต่างกันมีดังนี้ คราวที่อยู่ในระหว่างทาง ลมกัมมัชวาต เ...
- ขณะที่นางไปถึงกลางแม่น้ำ เหยี่ยวตัวหนึ่งเห็นเด็กอ่อนนั้น นึก...
- บางพวกก็โปรยฝุ่น อีกพวกหนึ่งก็ขว้างก้อนดินท่อนไม้ พระศาสดากำ...
- เมื่อพระศาสดากำลังตรัสกถาบรรยายเรื่องสังสารวัฏ ที่มีเงื่อนต้...
- รีกล่าวบุพกรรมของตนว่า พระชินพุทธเจ้า พระนามว่า ปทุมุตตระ ผู...
- ครั้งนั้น ข้าพเจ้าดีใจมีจิตเมตตา บำรุงพระชิน- พุทธเจ้า ผู้นำ...
- ข้าพเจ้าเติบโตเป็นสาวตกอยู่ในอำนาจความวิตก พบชายชนบทก็หนีตาม...
- ครั้งนั้น ข้าพเจ้าผอมเหลือง ไม่มีที่พึ่ง มีใจห่อ เหี่ยว เดิน...
- กิเลสทั้งหลาย ข้าพเจ้าก็เผาเสียแล้ว ฯลฯ คำ สั่งสอนของพระพุทธ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กิมหํ สีลสมฺปนฺนา สตฺถุสาสน- การิกา น...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสยฺยํ โอโลกยิตฺวาน ได้แก่ เห็น ที่นอ...
- ภิกษุณีเหล่านั้น ได้ฟังคำสั่งสอนของพระปฏา- จาราเถรีนั้นแล้ว ...
- ท่านทั้งหลาย จงทำตามคำสั่งสอนของพระพุทธ- เจ้า ซึ่งทำแล้วไม่ต...
- ครั้งนั้น ภิกษุณีเหล่านั้น อยู่ในโอวาทของพระเถรีนั้น เริ่มวิ...
- พระจันทาเถรี กล่าวอุทานว่า แต่ก่อน ข้าพเจ้าเป็นคนเข็ญใจ เป็น...
- แต่ก่อน ข้าพเจ้าเป็นคนเข็ญใจ เป็นหม้ายไร้ บุตร ปราศจากญาติมิ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปตฺตํ ได้แก่ ภาชนะดิน
- พระปัญจสตาปฏาจาราเถรี กล่าวเฉพาะทีละรูปว่า แม่เจ้าช่วยถอนควา...
- ท่านไม่รู้ทางของสัตว์ใด ซึ่งมาแล้วหรือไปแล้ว เหตุไฉนท่านจึงร...
- พระเถรีจำนวน ๕๐๐ รูป ต่างคนต่างกล่าวคาถาเหล่านี้
- บทว่า อยาจิโต ตโตคจฺฉิ ๑ ความว่า เขาอันใคร ๆ มิได้วอนเชิญ จา...
- ก็ในคาถาเหล่านั้น ๕ คาถาแรก พระปฏาจาราเถรีอบรมหญิง ๕๐๐ เหล่า...
- นพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อน ๆ สั่งสม กุศลอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระน...
- สด็จ ไปสู่กรุงมิถิลา กลับได้สติแล้ว เข้าไปถวายบังคม พระโคดมพ...
- บทว่า สจฺฉากาสึ ปทํ สิวํ ความว่า ได้ทำให้แจ้งซึ่งบทคือพระนิพ...
- กามทั้งหลายอุปมาด้วยหอกและหลาว มีขันธ์ทั้ง หลายเป็นเขียงรองส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่า กัสสปทศพล เป็นพระ- ราชธิดาองค์ใ...
- คำที่มาในอรรถกถาว่า จบคาถาพระนางเขมานั้น บรรลุพระอรหัต พร้อม...
- ด้วยกรรมที่ทำดีแล้วนั้น และด้วยการตั้งใจไว้ ชอบ ข้าพเจ้าละกา...
- ั้ง พระพุทธเจ้า ผู้เป็นดั่งดวงอาทิตย์ ของนรชนพระองค์นั้น ทรง...
- ครั้งนั้น ข้าพเจ้าได้ฟังความสมบูรณ์แห่งพระ- วิหารเวฬุวัน เป็...
- พระบรมศาสดาผู้เป็นสารีฝึก นรชนทรงทราบว่าข้าพเจ้ามีจิตควรแล้ว...
- ครั้งนั้น พระเจ้าพิมพิสารพระเจ้าแผ่นดินพระ- องค์นั้นทรงประคอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ประทับนั่งท่ามกลางหมู่พระอริยะ ณ พระเชตวั...
- บรรดาบทเหล่านั้น
- ะพุทธเจ้าพระองค์ก่อน ๆ สร้างสมกุศล ซึ่งเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อลงฺกตา คือประดับ
- พระโคดมพระองค์นั้น ทรงแสดงธรรมโปรด ข้าพเจ้า ด้วยพระกรุณาอนุเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุจฺเจ กุเล ได้แก่ ในตระกูลแพศย์ ซึ่ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระพุทธเจ้าผู้แกล่วกล้า สูงสุดกว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ก็ บังเกิดในเรือนผู้มีส...
- หญิงเหล่านั้นทุกคนได้ทำกุศลจนตลอดชีวิต แล้วไปบังเกิดในเทวโลก
- ะศาสดา ถวายอภิวาทแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้งน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าควรได้ รับคำยกย่องว่าวีระ เพ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ตรัสรู้ชอบด้วยพระองค์เอง พระองค์ นั้น โ...
- พระเถรีได้ประกาศความที่พระศาสดาเป็นผู้มีอุปการะมากแก่โลก แม้...
- โคตมีภิกษุณี พระมาตุจฉาของพระชินพุทธเจ้า อยู่ใน สำนักนางภิกษ...
- ลูกเอ๋ย ยศของพระผู้เป็นวงศ์ของพระเจ้าโอก- กากราช ถูกย่องว่า ...
- พระชินพุทธเจ้า ก็ได้ทรงแสดงพระวรกาย ที่ ประกอบด้วยพระมหาปุริ...
- ข้าแต่พระนโรดม ชนเหล่าใดได้สดับพระดำรัส ของพระองค์อันไพเราะน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนโคตมี คนพาลเหล่าใดสงสัยใน...
- ต่อไปนี้ว่า ในแสนกัปนับแต่กัปนี้ไปพระชินพุทธเจ้าพระ นามว่าปท...
- ภิกษุณีทั้งหลาย นอกจากพระมหาปชาบดีเถรี นั้นได้พากันเหาะขึ้นส...
- พระชินพุทธเจ้าตรัสว่า เธอทั้งหลายเมื่อพูด อย่างนี้ว่า จักนิพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้เป็นยอดฤษี พระ องค์ที่ ๗
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า โคตมี ข้ามสาครคือ สงสารไปแล้ว ละเว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงประทานโอวาทโปรดข้าพเจ้าว่า ดูก่อนคุตตา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยทตฺถํ ได้แก่ เพื่อประโยชน์แก่การ ดับ...
- ม อักษร ทำการเชื่อมบท บาลีว่า โอรมาคมนียานี ก็มีความอย่างนั้...
- ท่านได้แสดงธรรม คือ ธาตุ อายตนะ อริย- สัจ ๔ อินทรีย์ พล
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า ภิกฺขุนึ พระเถรีกล่าวหมายถึงพระ เ...
- ข้าพเจ้าฟังคำพร่ำสอนของพระปฏาจาราเถรีนั้น แล้ว ล้างเท้าเข้าไ...
- พระอุตตราเถรีกล่าวว่า ข้าพเจ้าได้ฟังคำพร่ำสอนของพระปฏาจาราเถ...
- บทว่า อถ วุฏฺาสึ ความว่า เพราะข้าพเจ้าบรรลุวิชชา ๓ จึงลุก จ...
- ัทธิเดียรถีย์ภายนอกจากพระศาสนานี้เข้าไป อาศัยแต่ทิฏฐิความเห็...
- ก็พี่น้องหญิงทั้ง ๓ คนเหล่านั้น ได้ทราบว่า ท่านพระธรรมเสนาบด...
- มารได้ฟังคำนั้น เป็นทุกข์เสียใจอันตรธานไปในนั้นนั่นเอง
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สตึ อุปฏฺเปตฺวาน ความว่า ทำสติ ให้ตั...
- พระเถรีฟังคำนั้นแล้ว เมื่อจะขู่มารนั้นโดยมุข คือให้คำตอบจึงก...
- พระอุปจาลาเถรี กล่าวคาถาเป็นอุทานว่า ข้าพเจ้าเป็นภิกษุณี มีส...
- บทว่า จกฺขมตี ได้แก่ ประกอบด้วยปัญญาจักษุ คือประกอบอุทยัตถ- ...
- พระเถรีฟังคำนั้นแล้ว ก็ประกาศว่า ชาติเป็นเครื่องหมายแห่งทุกข...
- บัดนี้ พระอุปจาลาเถรี เมื่อแสดงส่วนเกินของกามทั้งหลาย และ ตน...
- ั้น กล่าวไว้แล้วในเรื่องของพระจาลา- เถรี ก็พระสีสูปจาลาเถรีแ...
- สถานที่ ๆ ชน ๓๓ คนทำบุญร่วมกันเกิดแล้ว ชื่อว่าดาวดึงส์ ผู้ที...
- พระเถรีได้ฟังคำนั้น แสดงความตนมีใจกลับออกไปจากกามและ จากโลกว...
- บาทคาถาว่า สพฺโพ อาทีปิโต โลโก ความว่า มารเอย โลกชั้น กามาวจ...
- พระวัฑฒมาตาเถรีกล่าวกะพระวัฑฒเถระผู้เป็นบุตรว่า พ่อวัฑฒะ ตัณ...
- พุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ สร้างสมกุศลอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพาน...
- บรรดาบทเหล่านั้น ในคำว่า มา สุ เต วฑฺฒ โลกมฺหิ วนโถ อหุ กุทา...
- พระวัฑฒเถระฟังคำมารดานั้น แล้วคิดว่า โยมมารดาของเรา คงตั้ง อ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เย เกจิ เป็นคำกล่าวความไม่มีกำหนด
- พระเถระกระทำโอวาทที่พระเถรีกล่าวแล้วให้เป็นดังขอช้าง [คอยสับ...
- บทว่า ธมฺมสํเวคมาปาทึ ได้แก่ ถึงความกลัว ความสลดใจ อย่าง ยิ่...
- อริยมรรคมีองค์ ๘ อันให้ถึงอมตธรรมข้าพเจ้า ก็อบรมแล้ว แม้พระน...
- นางคิดว่า เมื่อก่อนเราถูกดูหมิ่น นับตั้งแต่ลูกชายเราเกิดก็ได...
- ก็แลนางครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ก็ไปเฝ้าพระศาสดา พระศาสดาตรัส ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ทรงฝึกคนที่ควรฝึก ตรัส ว่า ความเป็นหญิ...
- ข้าพเจ้าตัดความโศกศัลย์ได้แล้ว ปลงภาระแล้ว กระทำกรณียะเสร็จแ...
- บทว่า ภซิตพฺพา สปฺปุริสา ความว่า เพราะเหตุที่บุคคลแม้เป็น พา...
- สองคาถาว่า อุปวิชญฺา คฺจฉนฺตี เป็นต้นต้น พระเถรีกล่าวปรารภ ...
- บทว่า วสิตา สุสานมชฺเฌ ความว่า เป็นนางสุนัขบ้าน นาง สุนัขจิ้...
- ข้าพเจ้าได้ฟังธรรมของพระองค์ ซึ่งประกอบ ด้วยสัจจะ ๔ ที่ไพเ
- าพเจ้าเป็นพระราชธิดาองค์ที่ ๕ ของพระเจ้า กาสีพระองค์นั้น ปรา...
- ครั้งนั้น ข้าพเจ้าถูกบัณฑิตผู้หนึ่งชี้แนะ จึง ไปเฝ้าพระผู้ทร...
- นบวชไม่มีเรือน เพื่อ ประโยชน์อันใด ประโยชน์อันนั้น ข้าพเจ้าก...
- ระเจโตปริยญาณ รู้ใจคนอื่นได้ ชำระ ทิพโสตธาตุ หูทิพย์ แม้ฤทธิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ ก็ บังเกิดในเรือนสกุล ...
- ด้วยผลของกรรมนั้น แม้นางก็ถือปฏิสนธิในเทวโลก นับแต่นาง บังเก...
- ดาบสสดับพระราชดำรัส จึงเรียกธิดาตามนามที่ตั้งไว้ครั้งยังเล็ก...
- ฝ่ายพระนางปทุมวดี รู้สึกพระองค์แล้วรับ สั่งถามหญิงรับใช้ว่า ...
- เมื่อพระนางประทับอยู่ ณ ที่นั้น โดยทำนองนี้นั่นแล สตรี ๕๐๐ ค...
- ลำดับนั้น พระนางปทุมวดีทรงประดับเครื่องประดับทุกอย่างแล้ว ทร...
- ลำดับนั้น พวกราชบุรุษที่ตามเสด็จไปกับพระราชกุมารเหล่านั้น รู...
- ฝ่ายพระนางปทุมวดีเทวี ทรงโศกเศร้าพระทัยว่า เรามีบุตรมาก ก็ ก...
- พระปัจเจกพุทธเจ้าที่ได้รับนิมนต์ ก็ให้สัญญาแก่พระปัจเจกพุทธเ...
- แม้นางก็กระทำกุศลจนตลอดชีวิต จุติจากมนุษยโลกแล้วก็บังเกิดใน ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้นำ ทรงยก
- เจ้าจะมีรูปสวย มียศ มีนามว่าอุบลวรรณา จักเป็น ทายาทในธรรมของ...
- ข้าพระองค์เป็นราชธิดาองค์ที่สองของพระเจ้า กิกินั้น พระนามว่า...
- คราวที่พระราชโอรสเหล่านั้น เจริญพระชันษา แล้ว ทรงเป็นกีฬาในน...
- เมื่อถึงภพสุดท้าย ข้าพระองค์เกิดในสกุลเศรษฐี ทรัพย์มาก ประสบ...
- ข้าพระองค์ออกจากเรือนบวชไม่มีเรือน เพื่อ ประโยชน์อันใด ประโย...
- น่าตำหนิจริง ๆ ฉานทั้งหลาย ไม่สะอาด กลิ่น เหม็น มีหนามมาก ที...
- ต่อมา เขาไม่รู้ว่าลูกสาวหัวหน้าโจรนั้นเป็นน้องสาว ก็แต่งงานน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปยังโคนต้นมะม่วงของ นายคัณฑะ เพื...
- กามทั้งหลาย เปรียบด้วยหอกและหลาวเป็น เครื่องบีบคั้นขันธ์ทั้ง...
- จบ อรรถกถาอุบลวรรณาเถรีคาถา จบ อรรถกถาทวาทสกนิบาต พระปุณณิกา...
- พราหมณ์กล่าวว่า ท่านนำเราผู้เดินทางผิดมาสู่ทางถูก [อริยมรรค]...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนาม ว่า สิขี เวสสภู กกุสันธะ โกนาคมนะ ...
- มาในบัดนี้ ภพสุดท้าย ข้าพเจ้าเกิดในท้อง ทาสีผู้แบกหม้อน้ำ [ก...
- ข้าแต่พระมหามุนี ข้าพระองค์เป็นผู้ชำนาญใน ฤทธิ์ ในทิพโสต ชำน...
- ข้าพระองค์มีปัญญามาก เพราะภาวนา มีสุตะ [พหูสูต] เพราะสุตะ เก...
- ท่านพราหมณ์ ท่านกลัวบาปกรรมอันใด จึงลง อาบน้ำทุกเมื่อ ท่านพร...
- ต่อมาวันหนึ่ง นางปุณณาทาสีไปท่าน้ำเพื่อเอาหม้อนำน้ำมา ณ ที่น...
- นางปุณณาฟังคำของพราหมณ์นั้น เมื่อจะให้คำตอบแก่พราหมณ์นั้น จึ...
- บัดนี้ นางปุณณาทาสี เพื่อแสดงว่า ก็ผิว่า ท่านต้องการจะลอยบาป...
- พราหมณ์นั้นตั้งอยู่ในสรณะและศีลแล้ว ต่อมา ฟังธรรมในสำนักของ ...
- แต่ก่อน มวยผมของข้าพเจ้าเต็มด้วยดอกไม้หอม กรุ่น เหมือนผอบที่...
- แต่ก่อน ใบหูทั้งสองของข้าพเจ้าสวยงามเหมือน ตุ้มหูที่ช่างทำอย...
- แต่ก่อน กันทั้งสองของข้าพเจ้าอวบอัดกลมกลึง ตั้งประชิดกัน ทั้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าสิขี สมาทานสิกขาบทของ ภิกษุณีอยู่
- แต่ก่อน มวยผมของข้าพเจ้าเต็มด้วยดอกไม้ หอมกรุ่น เหมือนผอบที่...
- แต่ก่อน ใบหูทั้งสองของข้าพเจ้าสวยงามเหมือน ตุ้มหูที่ช่างทำอย...
- แต่ก่อน ถันทั้งสองของข้าพเจ้าอวบอัดกลมกลึง ประชิดกันและงอนสล...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กาฬกา แปลว่ามีสีดำ
- บทว่า กานนํว สหิตํ สุโรปิตํ ความว่า เหมือนป่าเล็ก ที่มี ต้นไ...
- บทว่า ภสฺสรา แปลว่ามีประกาย
- บทว่า กานนมฺหิ วนสณฺฑจารินี โกกิลาว มธุรํ นิกูชิหํ ความว่า ส...
- บทว่า กจญฺจนสฺส ผลกํว สุมฏฺํ ความว่า ร่างกายของข้าพเจ้า งาม...
- พระเถรีนี้ พิจารณาทบทวนอนิจจตาความไม่เที่ยงในธรรมที่เป็นไป ใ...
- ก็พระอัมพปาลีเถรี ครั้นบรรลุพระอรหัตแล้ว ก็พิจารณาทบทวนข้อ ป...
- สมณะเหล่านั้น เป็นพหูสูต สดับมาก ทรงธรรม เป็นพระอริยะ เป็นอย...
- กล่าวกะบิดาว่า ถ้าพ่อท่านกลัวทุกข์ พ่อท่านไม่รักทุกข์ ก็ขอพ่...
- องค์ ครองความเป็นมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๐ พระองค์ ธรรมดาว...
- ข้าพเจ้าตอบว่า ท่านพ่อขา ท่านพ่อสอบถามไล่เลียงเอากะลูก เรื่อ...
- สมณะเหล่านั้น หลีกออกจากหมู่บ้านใดไปก็ไม่ เหลียวดูอย่างกังวล...
- บิดากล่าวว่า พ่อขอถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ เช่นนั้นเป็น...
- บัดนี้ พราหมณ์เมื่อจะบอกโทษในเหล่าสมณะแก่ธิดา จึงกล่าวคาถา ว...
- บทว่า กิตฺตยิสฺสามิ ได้แก่ จักกล่าว
- โรหิณีนั้น เพื่อจะแยกแสดงอรรถที่กล่าวโดยย่อว่า สมณา สุจิการิ...
- บทว่า เอกคฺคจิตฺตา ได้แก่มีจิตมั่นคง
- บทว่า อญฺญมญฺํ ปิหยนฺติ ได้แก่ กระทำไมตรีในกันและกัน
- ีกออกไปจากบ้านนาลา ใครจักอยู่ใน บ้านนาลานี้ได้ เจ้าผูกเหล่าส...
- ท่านอุปกะกล่าวว่า เหล่าท่านผู้มีปัญญา มีความเพียรมากย่อมละ พ...
- ต่อแต่นั้น ท่านกาฬะก็เดินทางไปใกล้ฝั่งแม่น้ำ เนรัญชรา ได้พบพ...
- ธะ เย็น สนิท ดับร้อนได้แล้ว เราจะไปกรุงพาราณสีราชธานี ของแคว...
- เมื่อเวลาล่วงมา คนทั้งสองอยู่ร่วมกัน ก็เกิดลูกขึ้นมาตั้งชื่อ...
- ครั้นเมื่ออุปกะ เดินทางจากไปแล้ว นางจาปา ก็มีใจเบื่อหน่าย จึ...
- ท่านอุปกะกล่าวว่า ดูก่อนจาปา เจ้าจะกล่าวคำรักเช่นใดเป็น ๔ เท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ ตรัสรู้ ณ ริมฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ทรงแ
- บรรดาบทเหล่านั้น
- บัดนี้ ท่านอุปกะกล่าวแก่นางว่า เราไม่มีความต้องการแล้ว นาง จ...
- เมื่อท่านอุปกะพูดอย่างนี้ นางจาปาประสงค์จะให้เขากลับ จึงกล่า...
- บทว่า หริจนฺทนลิตฺตงฺคึ ได้แก่ มีเรือนร่างที่ลูบไล้ด้วยจันทน...
- บทว่า ทณฺเฑน ได้แก่ ท่อนไม้อย่างใดอย่างหนึ่ง
- ท่านอุปกะเมื่อแสดงว่า เมื่อก่อน เรายืนหยัดประคับประคองศาสนา ...
- บทว่า โส ได้แก่ ท่านกาฬ่ะ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ก็คงจะทรง ช่วยเปลื้องข้าพเจ้าเ...
- พราหมณีกล่าวกะสุนทรีธิดาว่า ดูก่อนสุนทรี บิดาของลูกละช้าง ม้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ขอได้โปรดจงดู สุนทรีผู้กำลังเดินม
- ้นก็เทียมรถ ควบขับไปกรุงมิถิลา เข้าเฝ้าพระ- ศาสดา ถวายบังคม ...
- ก็แลสิกขมานาสุนทรี ครั้นบรรลุ พระอรหัตแล้ว อยู่ด้วยสุขในผล แ...
- ข้าแต่ท่านแม่เจ้าวาสีฎฐี น่าอัศจรรย์จริงหนอ แม่เจ้ากล่าววาจา...
- ลำดับนั้น สารถีพารถและทรัพย์พันกหาปณะ ไปมอบให้พราหมณี บอกพรา...
- ข้าแต่พระเถรีผู้มีกัลยาณธรรม ผู้งามเอง และผู้ ทำหมู่ให้งามข้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เปตานิ ได้แก่ ตายแล้ว
- ด้วยบทว่า ขาทิตานิ แม้พระเถรีก็กล่าวตามปริยายที่พราหมณ์ กล่า...
- บทว่า ตตฺถ ได้แก่ ในเทศนาว่าด้วยสัจจะ ๔ นั้น
- สุนทรีฟังคำมารดานั้นแล้ว เมื่อจะประกาศอัธยาศัยที่น้อมไปในเนก...
- บทว่า ตุวํ นิสฺสาย กลฺยาณิ เถริสงฺฆสฺส โสภเณ ประกอบ ความว่า ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า โปรดทอดพระเนตร ดู ข้าพระองค์ผู้ชื่อว่าสุน...
- ฺวาคตํ เป็นต้น เนื้อความของพระคาถานั้น มีว่า ดูก่อนสุนทรีผู้...
- ข้าพเจ้าละสมบัติไม่ใช่น้อย ออกบวชด้วย ศรัทธาอย่างนี้ในพระสัท...
- ท่านทั้งหลายเป็นญาติ ก็เหมือนศัตรูเพราะเหตุไร จึงชักจูงประกอ...
- กามทั้งหลาย ทำให้คนบ้า ทำให้เพ้อ ทำให้จิต ประมาทพลั้งเผลอ เพ...
- ก่อนๆ สร้างสมกุศลอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพานมาในภพนั้นๆ อบร...
- ข้าพเจ้าละสมบัติมิใช่น้อย ออกบวชด้วย ศรัทธาอย่างนี้ ในพระสัท...
- ท่านทั้งหลาย เป็นญาติก็เหมือนศัตรู เพราะ เหตุไร ท่านทั้งหลาย...
- ความจริง ชนเป็นอันมากในโลกติดอยู่ในเครื่อง ข้องคือกาม ไม่รู้...
- วันนี้เป็นวันที่ ๘ นางมีศรัทธาบวชแล้ว เป็นผู้ งามในพระสัทธรร...
- บทว่า ทาสกมฺมกรานิ จ แปลว่า ทาสและกรรมกร คำนี้ท่าน กล่าวเป็น...
- เพราะว่า เงินทอง ย่อมไม่มีเพื่อสันติความสงบ อธิบายว่า ไม่มี ...
- นดีแล้ว คือเกิดความยินดีในทรัพย์นั้น ชื่อว่าประมาทแล้ว เพราะ...
- บทว่า ตํ มํ าตี อมิตฺตาว กึ โว กาเมสุ ยุญฺชถ ความว่า ท่านทั...
- บทว่า มุณฺฑํ ได้แก่ โกนผม ชื่อว่าห่มสังฆาฏิเพราะเก็บเศษผ้า ท...
- ก็สภาวะที่ขึ้นชื่อว่ากาม ชื่อว่าไม่บริสุทธิ์มีภัย เพราะนำมาแ...
- ลายกระทำให้เป็นบ้าเพราะความ เศร้าโศกโดยความพลัดพรากกัน เพราะ...
- บทว่า สาหํ ตัดบทเป็น สา อหํ ความว่า ข้าพเจ้านั้นฟังธรรม ในสำ...
- บทว่า ธมฺมฏฺํ ได้แก่ตั้งอยู่ในธรรมคืออริยผล
- ในคาถานั้น ความว่า ท้าวสักกะเทวราชทรงได้พระนามว่า ภูตปติ เพร...
- ต้นไม้ทั้งหลาย เกิดขึ้นด้วยเกสรดอกไม้โชยกลิ่น หอมตลบไปทั่วป่...
- พระสุภาเถรีถามว่า ในร่างที่มีอันจะต้องแตกสลายเป็นธรรมดา ซึ่ง...
- ราคะนั้น ข้าพเจ้ายกออกแล้ว เหมือนเอาเชื้อ- ไฟออกจากหลุมถ่านไ...
- บุคคลพึงดูรูปจิตรกรรม ที่จิตรกรระบายด้วย หรดาล ทำไว้ที่ฝาผนั...
- ๆ สร้างสมกุศลอันเป็นอุปนิสัยแห่งพระนิพพาน มาในภพนั้น ๆ อบรมก...
- เหตุไร ท่านจึงยืนกั้นข้าพเจ้า ผู้มีบทอันบริสุทธิ์ ด้วยสิกขาท...
- ถ้าแน่นางเชื่อข้า แม่นางก็จะมีความสุข มาสิ มาครองเรือนกัน แม...
- พระสุภาเถรีกล่าวว่า ท่านมาต้องการข้าพเจ้าผู้เป็นบุตรของพระพุ...
- รูปเขียน ที่ช่างบรรจงเขียนไว้สวยงาม หรือ รูปไม้ รูปใบลาน ที่...
- ทันใดนั้นเอง ความร่านรักในดวงตานั้นของ ชายนักเลงหญิงนั้นก็หา...
- พระสุภาเถรีกล่าวว่า พระสุภาภิกษุณีได้กล่าวดังนี้แล้ว กล่าวคำ...
- เมื่อพระเถรีกล่าวอย่างนี้แล้ว ชายนักเลงหญิงเมื่อจะแจ้งความปร...
- บทว่า วาฬมิคสงฺฆเสวิตํ ได้แก่ อันกลุ่มเนื้อร้ายมีราชสีห์และเ...
- บทว่า อหํ ตว วสานุโค สิยํ ความว่า ข้าพเจ้ายอมอยู่ใต้ อำนาจแม...
- บทว่า สุโธตรชปจฺฉทํ ได้แก่ มีผ้าปิดที่ลอกละอองออกแล้ว เพราะ ...
- ชายนักเลงหญิงฟังคำอย่างนี้แล้ว ถึงแม้ว่ารูปของพระเถรีนั้น งด...
- บทว่า อุปฺปลสิขโรปมานิ เต ได้แก่ ดวงตาของแม่นางเสมือน ปลายดอ...
- บัดนี้ พระเถรีกล่าวว่า นตฺถิ เป็นต้น ก็เพื่อแสดงว่าอารมณ์นั้...
- บัดนี้ พระเถรีเมื่อจะแสดงความที่ชายผู้นั้น จะถึงความคับแค้น ...
- บทว่า ตมฺหุทฺธเฏ ตนฺติขีลเก ความว่า อาศัยสิ่งที่ประกอบให้วิเ...
- บทว่า ยถา หริตาเลน มกฺขิตํ อทฺทส จิตฺติกํ ภิตฺติยา กตํ อธิบา...
- บทว่า วฏฺฏนิริว แปลว่า เหมือนก้อนครั่ง
- บทว่า ตสฺส จ วิรมาสิ ตาวเท ความว่า ในทันใดนั่นเองคือ ในขณะที...
- จบอรรถกถาสุภาชีวกัมพวนิกาเถรีคาถา จบอรรถกถาติงสนิบาต พระสังค...
- ข้าพเจ้าต้องเข้าไปทำความนอนน้อม ด้วยเศียร เกล้า ไหว้เท้าเช้า...
- แม่ผัวพ่อผัวฟังคำบุตรนั้นแล้ว ได้ถามข้าพเจ้า ว่า เจ้าทำผิดอะ...
- ชายขอทานนั้น ถูกบิดาปล่อยก็ไป ส่วนข้าพเจ้า อยู่โดดเดี่ยวก็คิ...
- ในนครชื่อว่า เอรกัจฉะ ข้าพเจ้าเป็นช่างทอง มีทรัพย์มาก มัวมาใ...
- ข้อที่สามทั้งหลาย เลิกร้างข้าพเจ้า ซึ่งปรนนิบัติ ดุจทาสีไป ก...
- ใน ๒ รูปนั้น รูปหนึ่งชื่อว่า อิสิทาสี รูปที่ ๒ ชื่อว่า โพธิ ...
- ข้าพเจ้าต้องรับรองเขาด้วยข้าวน้ำของเคี้ยวที่จัด ไว้แก่ผู้ที่...
- บิดามารดาของเขานั้นเสียใจเป็นทุกข์ หวังทะนุ- ถนอมบุตร จึงนำข...
- ลำดับนั้น พระแม่เจ้าชินทัตตา ผู้ทรงวินัยเป็น พหูสูต สมบูรณ์ด...
- ข้าพเจ้านั้นจุติจากโลกนั้นแล้วต้องหมกไหม้อยู่ ในนรกเป็นเวลาน...
- แต่นายคิริทาสนั้น มีภริยาอยู่ก่อนคนหนึ่ง เป็น คนมีศีล มีคุณ ...
- คาถาว่า ปาสาทิกาสิ เป็นต้น พระโพธิเถรีกล่าวเป็นคำถาม
- บทว่า อถ ได้แก่ ในภายหลัง คือในเวลาที่ข้าพเจ้าเจริญวัย บทว่า...
- บทว่า โกจฺฉํ ได้แก่ หวีสำหรับหวีหนวดและผม
- บทว่า เทสฺสา ได้แก่ ไม่เป็นที่รัก [เกลียด]
- บทว่า อฑฺฒสฺส ฆรมฺหิ ทุติยกุลิกสฺส ความว่า บิดาได้ให้ ข้าพเจ...
- บทว่า ยทิ เม อตฺตา สกฺโกติ ประกอบความว่า ถ้าตัวข้าพึ่งตัว เอ...
- บทว่า สตฺตาหํ ปพฺพชิตา ความว่า บวชได้สัปดาห์หนึ่ง
- บทว่า ทารเก ปริวหิตฺวา ได้แก่ พาพวกเด็กขี่หลังไป
- บทว่า โอรุนฺธตสฺส ปุตฺโต ความว่า บุตรของนายกองเกวียน นั้น ชื...
- ลูกยินดีอย่างยิ่งในพระนิพพาน ภพถึงแม้ว่าจะ เป็นทิพย์ ก็ไม่ยั...
- จะมีประโยชน์อะไร ด้วยโทษคือกายที่ไร้สาระ นั้น ซึ่งพวกคนเขลาช...
- ลูกรู้จักซากศพนั้นเป็นเหมือนอะไร เป็นเหมือน ของปฏิกูล ฉาบด้ว...
- ชนเหล่าใด ประกอบอยู่ในพระธรรมวินัยของ พระทศพล ขวนข
- ราชสมบัติพี่สละให้พระน้องนางแล้ว ขอพระ- น้องนางโปรดบริโภคโภค...
- เมื่อไฟกำลังไหม้ศีรษะของหม่อมฉันอยู่ คนอื่น จะช่วยอะไรหม่อมฉ...
- โปรดทรงระลึกถึงหญ้า ไม้ กิ่งไม้ ใบไม้ที่พระผู้ มีพระภาคเจ้าท...
- เมื่อโมกขธรรมมีอยู่ พระองค์ยังจะต้องการอะไร ด้วยกามทั
- พระนิพพานนี้ไม่แก่ พระนิพพานนี้ไม่ตาย พระนิพพานนี้เป็นบทอันไ...
- ชนเหล่าใด เชื่อพระดำรัสของพระผู้มีพระภาค- เจ้า ผู้มีพระปัญญา...
- ในครั้งนั้น นางอาศัยธรรมหล่อเลี้ยงชีวิต ยินดีมั่นในกุศลธรรม ...
- ข้าพเจ้าเกิดในเทวดา ๑๐ ครั้ง ๑๐๐ ครั้ง ๑,๐๐๐ ครั้ง ๑๐,๐๐๐ คร...
- ด้วยกรรมที่ทำมาดีและด้วยการตั้งใจชอบ ข้าพ- เจ้าละกายมนุษย์แล...
- า อันพระอริยะทั้ง หลายผู้ทำตามคำสั่งสอนทำให้เลื่อมใสแล้ว พระ...
- ขอพระชนกชนนีทั้งสองพระองค์ โปรดทรง อนุญาตให้ลูกบวชในธรรมวินั...
- อำนาจ ทรัพย์ ความเป็นใหญ่ โภคะ สุขในราช- สมบัติ ทั้งลูกก็ยัง...
- บัณฑิตทั้งหลาย เลือกเฟ้นโดยอุบายแยบคายว่า ขันธ์ ธาตุ อายตนะ ...
- ภายหลัง พระนางสุเมธาทรงทราบว่าพระเจ้า อนิกรัตตะเสด็จมา จึงใช...
- กามทั้งหลาย เปรียบด้วยดาบและหลาว เปรียบ ด้วยหัวงูเห่า เปรียบ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงน้อมนำ มาเปรียบเทียบ โปรดทรงระลึกถึง
- โปรดทรงระลึกถึงสัตว์ทั้งหลาย ที่พากันทำให้ รกป่าช้า ในชาตินั...
- โปรดอย่าหมุนไปหมุนมาเพราะกามทั้งหลาย ดุจ สุนัขถูกล่ามโซ่เลย ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่า โกนาคมนะ เสด็จอุบัติในโลก เมื่อส...
- บทว่า จิตฺตกถา ได้แก่ ผู้กล่าวธรรมได้วิจิตร
- บทว่า เทเสนฺเต ได้แก่ ธรรมอริยสัจ ๔ ที่ ท่านแสดงอยู่
- บทว่า อปฺโปสฺสุกฺกา ได้แก่ ไม่มีความขวนขวายในกิจอย่างอื่น
- บทว่า รชฺเช อาณา ความว่า ลูกก็ย่อมจะใช้อำนาจในราชสมบัติ พระเ...
- บทว่า ฉุทฺธูน นํ สุสาเน ได้แก่ ทิ้งศากศพนั้นไว้ในป่าช้า
- พระชนกชนนีตรัสคำใดไว้ว่า ศีล พรหมจรรย์ บรรพชา ทำกัน ได้ยาก เ...
- บทว่า อสุรกาเย ได้แก่ หมู่เปรตและอสูรมีกาลกัญชิกเปรตเป็นต้น
- บทว่า อถ แปลว่า ภายหลัง พระนางสุเมธากำลังทรงทำพระชนก ชนนีให้...
- บทว่า มณิกนกภูสิตงฺโค ได้แก่ ประดับพระองค์ด้วยเครื่องอลังการ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่าราหูเป็น ยอดของผู้มีอัตภาพทั้งหล...
- กามทั้งหลายเปรียบด้วยดาบและหลาว เพราะอรรถว่าคอยตัด เปรียบ ด้...
- บทว่า อกฺขาตา อนฺตรายิกา ได้แก่ อันบัณฑิตมีพระพุทธเจ้าเป็นต้...
- บทว่า อสฺสุ ถญฺํ รุธิรํ ความว่า น้ำตาอันใดของเหล่าสัตว์ที่ ...
- พระผู้ทรงแสวงคุณอันยิ่งใหญ่ตรัสไว้ว่า กอง กระดูกของบุคคลคนหน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สงสารนี้มีเงื่อนต้นเงื่อน ปลายตามไปไม่รู...
- บทว่า สร รูปํ เผณปิณฺโฑปมสฺส ความว่า โปรดทรงระลึกถึง รูป ที่...
- บรรดาบทเหล่า นั้น บทว่า อมตมฺหิ วิชฺชมาเน ได้แก่ อันได้ชื่อว...
- บทว่า เยสุ วธมนฺโธ ความว่า แปลงโทษมีการทำให้ตาย การ โบยเป็นต...
- บทว่า สุนโขว สงฺขลาพทฺโธ ความว่า สุนัขที่เขาล่ามเชือก เขา เอ...
- พระนางสุเมธา ครั้นทรงประกาศอาทีนพโทษในกามและภพทั้งหลาย โดยมุ...
- บทว่า อธิคตมิทํ พหูหิ อมตํ ความว่า พระอมตนิพพานนี้ อัน พระอร...
- บทว่า ยาจตสฺสา ปิตรํ โส ความว่า พระเจ้าอนิกรัตตะนั้น ทูลวอนพ...
- ก็ปุพเพนิวาสญาณ พระนางทรงพยากรณ์แล้วโดยประการใด เพื่อ ทรงแสด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่าโกนาคมนะ เป็นเหตุแห่ง ทิพยสมบัติต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตามเป็นจริง บุคคลเหล่านั้น เมื่อปฏิบัติวิ...
- ในที่นี้ ไม่ได้หมวดสองสำหรับเอหิภิกขุนีเหมือนหมวดสองของเอหิ-...
- ส่วนที่ 423
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม้หากว่า...
- ก็พระปกติสาวิกาเหล่านั้น ไม่นับเหมือนพระอัครสาวิกา และพระ- ม...
- ด้วยกถาพรรณนาความดังกล่าวมาฉะนี้ พระสาวกเหล่านั้นใด มีพระสัท...
- ขอฝนจงตกต้องตามฤดูกาล ขอพระเจ้าแผ่นดิน ผู้ทรงยินดีเป็นนิจในพ...