เล่มที่ 35
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 484 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ ณ บ้านภัณฑคามในแคว้น วัชชี ตรัสเรีย...
- อรรถกถาอังคุตตรนิกาย ชื่อ มโนรถปูรณี พึงทราบวินิจฉัยในอนุพุท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ไม่ประกอบด้วยธรรม
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นคนพา...
- ปฐมขตสูตรที่ ๓ กล่าวไว้ในอรรถกถาทุกนิบาตแล้ว
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ปฏิบัติผิดในสถาน ๔ เป็นคนพาล ฯลฯ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ นี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ คือใ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอนุโสตสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกมีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ คื...
- ภิกษุทั้งหลาย นี้แลบุคคล ๔ จำพวกมีปรากฏอยู่ในโลก
- ธรรมบท เถรคาถา เถรีคาถา และคาถาล้วนไม่มี ชื่อพระสูตรในสุตตนิ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกเหล่านี้ ที่ฉลาด มีวินัย กล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เวสารัชชญาณ (ญาณเป็นเหาตุให้กล้าหาญ) ของ...
- พึงทราบวินิจฉัยในเวสารัชชสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- ความข้อนี้พึง แสดงด้วยสีหนาทสูตร
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมบัติ ๔ ที่เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายประกอบ...
- ก็ธรรมจักรนี้นั้นมี ๒ คือ ปฏิเวธญาณ ๑ เทศนาญาณ ๑
- บุคคลก็ดี ธรรมก็ดี ท่านประสงค์ว่านิมิตในบทว่า นิมิตฺตเ
- บทว่า วาทปถา คือ วาทะทั้งหลายนั่นเอง
- ชื่อว่า อุปปาทะ เพราะเป็นที่เกิดขึ้นแห่งตัณหาเหล่านั้น
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โยคะ (เครื่องผูก) ๔ นี้ โยคะ ๔ คืออะไร ค...
- กามโยคะ ภวโยคะ ทิฏฐิโยคะ เป็นดังนี้ ก็อวิชชาโยคะเป็นอย่างไร ...
- กามโยควิสังโยคะ เป็นดังนี้ ก็ภวโยควิสังโยคะเป็นอย่างไร
- จบโยคสูตรที่ ๑๐ จบภัณฑคามวรรคที่ ๑ พึงทราบวินิจฉัยในโยคสูตรท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เรียกว่า เหตุแห่งการ ประกอบเครื่องผูก...
- บทว่า วิสํโยคา คือเหตุแห่งความคลายโยคะกิเลสเครื่องผูก
- จบอรรถกถาโยคสูตรที่ ๑๐ จบภัณฑคามวรรควรรณนาที่ ๑ รวมพระสูตรที...
- พึงทราบวินิจฉัยในจารสูตรที่ ๑ แห่งจรวรรคที่
- ภิกษุทั้งหลาย ถ้าเมื่อภิกษุเดินอยู่ก็ดี ยืนอยู่ก็ดี นั่งอยู่...
- บทว่า ยตํ จเร ความว่า ภิกษุพึงเดินอย่างที่เดินสำรวมระวัง
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัมมัปปธาน (ความเพียรชอบ) ๔ นี้ สัมมัปปธ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปธาน (ความเพียร) ๔ นี้ ปธาน ๔ คืออะไร คื...
- อนุรักขนาปธานเป็นอย่างไร ? ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ตามรักษา สม...
- ในบทว่า โวสฺสคฺคปริณามึ นี้ โวสสัคคะมี ๒ คือ ปริจจาค- โวสสัค...
- พึงทราบวินิจฉัยในปัญญัติสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า อิทฺธิยา ยสสา ชลํ ความว่า ผู้รุ่งเรื่องด้วยความสำเร็จ ...
- พึงทราบวินิจฉัยในโสขุมมสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความลำเอียง ๔ ประการนี้ ความลำเอียง ๔ คื...
- ว่าด้วยความลำเอียงและความไม่ลำเอียง สูตรนี้ นำเอาสูตร ๑๗, ๑๘...
- จบภัตตุเทสกสูตรที่ ๑๐ จบจรวรรคที่ ๒ พึงทราบวินิจฉัยในภัตตุเท...
- ภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น สหัมบดีพรหม รู้ความปริวิตกของเราด้วย...
- แล้วหายไปในที่นั้นแล ครั้งนั้น เราแจ้งว่า พรหมวิงวอนและรู้ภา...
- ด้วยบทว่า นชฺชา เนรญฺชราย ตีเร ทรงแสดงว่า เราอาศัย อุรุเวลคา...
- พระตถาคตแม้เกิดในกำเนิดอเหตุกดิรัจฉานอย่างนี้ ยังทรงชอบ พระท...
- บทว่า ตสฺมา ความว่า เพราะฉะนั้น พระพุทธเจ้าทุกพระองค์จึงทรงเ...
- ภิกษุทั้งหลาย เราเห็นว่าท่านเหล่านี้ไม่รู้จักเถระ (คือผู้หลั...
- ส่วนผู้ใดถึงพร้อมด้วยศีล ประกอบ ด้วยสุตะ มีปฏิภาณ ประกอบพร้อ...
- บทว่า ปณฺฑิโต เถโรเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉติ ความว่า นับได้ว่า บัณ...
- บทว่า ทิฏฺธมฺมสุข- วิหารานํ ได้แก่อันเป็นธรรมเครื่องอยู่เป็...
- ก็สัมปทา ๓ อย่างนี้ มีแก่ผู้ใด ผู้นั้น ท่านเรียกว่าอกสิรลาภี...
- จบอรรถกถาทุติยอุรุเวลสูตรที่ ๒ ดูก่อนภิกษุทั้
- ท่านผู้ใดรู้ด้วยปัญญาอันยิ่งซึ่งโลก ทั้งปวง รู้อารมณ์ตามที่เ...
- พึงทราบวินิจฉัยในโลกสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- ส่วนในบาลีท่านกล่าวว่า อภิสมฺพุทฺธํ บทนั้นก็มีอรรถอย่างเดียว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ วัดกาฬการาม นครสาเกต ฯลฯ ตรั...
- เราเห็นลูกศรอันนี้มาแต่แรกแล้ว ประชาชนติดใจข้องอยู่ในสิ่งใด ...
- ครั้งนั้น พวกชีเปลือยพูดว่า ท่านมหาเศรษฐี หญิงกาลกรรณี เช่นน...
- อนาถบิณฑิกะทูลว่า ขอพระองค์โปรดทรงสงเคราะห์ธิดาของข้าพระองค์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเรียก ภิกษุ ๕๐๐ รูปมา
- บทว่า ทิฏฺา ทิฏฺพฺพํ ได้แก่เห็นรูปที่เห็นแล้วควรเห็น
- แม้พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงจบพระสูตรลงแล้ว เมื่อจะทรงถือ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พรหมจรรย์นี้เราประพฤติมิใช่เพื่อ หลอกลวง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่าใดหลอกลวง ดื้อรั้น พล่ามเพ้อ ไ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปัจจัย ๔ อย่างนี้เป็นของเล็กน้อยด้วย หาง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยวงศ์ ๔ ประการนี้ ปรากฏว่าเป็น ธรรมอั...
- อีกข้อหนึ่ง ภิกษุเป็น ผู้สันโดษด้วยเสนาสนะตามมีตามได้ และ เป...
- ภิกษุทั้งหลาย ก็แลภิกษุผู้ประกอบพร้อมด้วยอริยวงศ์ ๔ ประการนี...
- ถามว่า ก็คนเหล่าไหน คืออริยะ วงศ์ของอริยะ
- บทว่า สนฺตุฏโ โหติ ความว่า เป็นผู้สันโดษด้วยปัจจัยสันโดษ
- ข้อว่า พึงรู้จักเขตจีวร ได้แก่ พึงรู้จักเขต ๖ โดยการเกิดขึ้น...
- ข้อว่า พึงรู้จักจีวรสันโดษ ความว่า คือ ๑
- ก็การที่ภิกษุเมื่อจะแสวงหาจีวร ไม่แสวงหากับภิกษุธรรมดา พาภิก...
- ด้วยว่า เมื่อเธอทำอยู่อย่างนี้ ภิกษุใดไม่เป็นสหาย แม้ภิกษุนั...
- บทว่า วณฺณวาที ความว่า ภิกษุรูปหนึ่ง เป็นผู้สันโดษ แต่ ไม่กล...
- บทว่า อิตริตรจีวรสนฺตุฏฺิยา ความว่า เพราะสันโดษด้วยจีวร อย่...
- ข้อว่า เขตของบิณฑบาต ได้แก่ เขตของบิณฑบาต ๑๕ คือ ๑
- การบริโภคบิณฑบาตแล้วรู้อุปการะอย่างนี้ว่า เราจักรักษาสมณธรรม...
- ข้อว่า เขตแห่งเสนาสนะ ได้แก่ เขต ๖ คือ โดยสงฆ์บ้าง คณะ บ้าง ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสอริยวงศ์คือจีวรสันโดษเป็นข้อแรก เหมือ...
- บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า ปฏิสมฺภิทามคฺเค เนกฺขมฺมปาลิยา ได้แก่...
- คำว่า ทีฆนิกาเย ทสุตฺตรสุตฺตนฺตปริยาเยน ได้แก่ พึงกล่าว โดยป...
- นิทฺเทสปริยาเยน บัณฑิตพึงกล่าวโดยปริยาย แห่งนิทเทสอย่างนี้ว่...
- บัดนี้ เมื่อทรงถือเอายอดธรรมด้วยคาถาทั้งหลาย จึงตรัสคำว่า นา...
- พึงทราบวินิจฉัยในธรรมปทสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- ปริพาชกทั้งหลาย ผู้ใดจะพึงกล่าวว่า ข้าพเจ้าจักเลิกถอนธรรมบท ...
- ปริพาชกทั้งหลาย ผู้ใดจะพึงกล่าวว่า ข้าพเจ้าจักเลิกถอนธรรมบท ...
- จบปริพาชกสูตรที่ ๑๐ จบอุรุเวลวรรคที่ ๓ พึงทราบวินิจฉัยในปริพ...
- ตรัสทั้ง วัฏฏะทั้งวิวัฏฏะไว้ในพระสูตรแล้ว จึงตรัสผลสมาบัต
- พึงทราบวินิจฉัยในจักกสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๔
- การให้ปัน ๑ เจรจาไพเราะ ๑ บำเพ็ญประโยชน์ ๑ ความวางตนสม่ำเสมอ...
- บทว่า ตตฺถ ตตฺถ ยถารหํ ความว่า ความวางตนสม่ำเสมอใน ธรรมนั้น ...
- พึงทราบวินิจฉัยในสีหสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า วิชมฺภติ ความว่า ราชสีห์วางเท้าหลังทั้งสองให้เสมอกัน บ...
- บทว่า เยภุยฺเยน แปลว่า โดยมาก
- บทว่า เอวเมวโข ความว่า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเล่าถึงพระองค์...
- เวลาพระตถาคต ทรงถวายปฏิญญาแล้ว เสด็จเข้าไปหาอาฬารดาบส กาลามโ...
- ลนิโครธ เสด็จไปสิ้นทาง ๑๘ โยชน์ ภายหลังเสวยพระกระยาหาร ด้วยห...
- เวกขณญาณ ก็เหมือนการสะบัดตัว การตรวจดูเวไนยสัตว์ ก็ เหมือนกา...
- บทว่า ธมฺมจกฺกํ ได้แก่ ปฏิเวธญาณบ้าง เทสนาญาณบ้าง
- ทั้งหลาย ที่เป็นสังขตะมีประมาณเท่าใด อริยมรรคมี องค์ ๘ ปราชญ...
- เมื่อบุคคลเลื่อมใสโดยความเป็นวัตถุ เลิศ รู้ซึ่งธรรมอันเลิศ เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ วิหารเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถาน ...
- ะ: ตรัสตอบว่า พราหมณ์ เราไม่อนุโมทนา เราไม่คัดค้าน เรา บัญญั...
- ้นจากบ่วงมฤตยู แห่งสัตว์ทั้งปวง ปฏิบัติเกื้อกูลแก่เทวดา มนุษ...
- บทที่เหลือในสูตรนี้ง่าย ทั้งนั้น
- ทำให้เหมือนตาลยอดด้วนแล้ว ทำให้ไม่มีในภายหลังแล้ว มีอัน ไม่เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ทรงเห็นเหตุนี้ว่า เมื่อเราเดินไปทางนั้...
- จริงอยู่ เพราะพระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงมีพระฉวีละเอียด สถานที่ ...
- บทว่า เยน คือ เพราะอาสวะใด
- ก็ภิกษุเป็นผู้รู้จักประมาณในโภชนะเป็นอย่างไร ? ภิกษุในพระธรร...
- ระกอบความไม่เห็นแน่นอน เป็น ผู้มีความเพียร ไม่เกียจคร้านทั้ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ถ่ายถอนปัจเจกสัจจะ (ความเห็น ว่า...
- ภิกษุผู้คลายความกำหนัดแล้ว ได้ วิมุตติเพราะสิ้นตัณหา สละภารแ...
- คาถาทั้งหลาย พึงทราบวินิจฉัยดังนี้ การแสวงหานี้มี ๒ คือ การ ...
- ว่าด้วยอุชชยพราหมณ์ทูลถามปัญหา ครั้งนั้น พราหมณ์ชื่ออุชชยะ เ...
- ในยัญใด มีแพะ โค และสัตว์ ต่างชนิดถูกปลิดชีพ ท่านผู้ดำเนินทา...
- บทว่า มหารมฺภา ได้แก่ มีกิจมาก มีกรณียะมาก อนึ่ง ชื่อว่า มีก...
- จบอุทายิสูตรที่ ๑๐ จบจักกวรรคที่ ๔ พึงทราบวินิจฉัยในอุทายิสู...
- จบอรรถกถาอุทายิสูตรที่ ๑๐ จบจักกวรรควรร
- พึงทราบวินิจฉัยในสมาธิสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๕ ด
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำเป็นต้นว่า สงฺขาย โลกสฺมิ ใด เรากล่าวแ...
- ก็ภิกษุใดรู้การที่จะกล่าวแก้ปัญหา เหล่านั้นในฐานะนั้น ๆ ท่าน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสัทธรรม ๔ ประเภทนี้ อสัทธรรม ๔ ประเภทคื...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส ถูกต้องตามที่ตรัส ว่า ในที่สุดโลกใดแล...
- พระ: ตรัสย้ำความและไขความว่า อาวุโส ในที่สุดโลกใดแล ไม่เกิด ...
- บทว่า ทฬฺหธมฺโม ได้แก่ ผู้สอดธนูไว้มั่น คือประกอบด้วยธนู มีข...
- บทว่า อปฺปตฺวา ความว่า ยังไม่ถึงที่สุดแห่งสังขารโลก
- ั่งสมุทร ก็ว่า ไกลกัน ที่ ๆ ดวงอาทิตย์อุทัย กับที่ ๆ ดวงอาทิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ วิหารพระเชตวัน อารามของอนาถบิ...
- พึงทราบวินิจฉัยในวิสาขสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- สัตว์เหล่าใดสำคัญว่าเที่ยงในสิ่งที่ ไม่เที่ยง สำคัญว่าสุขในส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปกิเลส (เครื่องมัวหมอง) แห่ง ดวงจันทร์...
- สมณพราหมณ์บางเหล่าผู้มีราคะโท- สะปกคลุมแล้ว เป็นคนอันอวิชชาป...
- บทว่า อวิชฺชานิวุตา ความว่า เป็นคนถูกอวิชชาหุ้มห่อแล้ว คือ ป...
- ทุติยปัณณาสก์ ปุญญาภิสันทวรรควรรณนาที่ ๑ อรรถกถาปฐมปุญญาภิสั...
- จบอรรถกถาปฐมปุญญาภิสันทสูตรที่ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้
- พึงทราบวินิจฉัยในปุญุญาภิสันทสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- มีเป็นคนทำปาณาติบาต อทินนาทาน กาเมสุมิจฉาจาร พูดมุสา ดื่มสุร...
- สามีเป็นคนทุศีล ตระหนี่และด่าว่า สมณพราหมณ์ ภริยาเป็นคนมีศีล...
- บทว่า ธมฺมชีวิโน ได้แก่ ชื่อว่าธรรมชีวี เพราะตั้งอยู่ในธรรมเ...
- ก็ชายเทวดาอยู่ร่วมกับหญิงผีเป็นอย่างไร
- (นิคมคาถาเหมือนสูตรก่อนตอนท้ายที่ขึ้นต้
- สูตรนี้ตรัสแก่ภิกษุ ความเหมือนสูตรก่อน ตอนที่ตรัสสอนว่
- บุคคลให้โภชนาหารอันปรุงแต่ง แล้วอันสะอาด ประณีต มีรส (แก่ปฏิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถวายอภิวาทแล้วนั่ง ณ ที่สมควรส่วนหนึ่ง พร...
- สูตรนี้เหมือนสูตรก่อนทุกอย่าง ต่างแต่สูตรนี้ตรัสแก่ภิกษุ และ...
- บทว่า อุปฏฺิตา แปลว่า ผู้บำรุง
- ก็สีลสัมปทาเป็นอย่างไร ? อริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้เป็นผู้เว้...
- ดูก่อนคฤหบดี ธรรม ๔ อย่างนี้แล เป็นทางให้ได้ธรรม ๔ ประการ อั...
- พึงทราบวินิจฉัยในปัตตกัมมสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๒
- ตอบว่า การงานที่พึงทำด้วยโภคะทั้งหลาย เป็นธรรมอย่างหนึ่งในปั...
- บทว่า อริยธมฺเม ิโต คือตั้งอยู่ในเบญจศีลเบญจธรรม
- ก็สุขเกิดแต่ความไม่ต้องเป็นหนี้เป็นไฉน
- พึงทราบวินิจฉัยในอันนนาถสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มารดาบิดา อันบุตรแห่งตระกูลทั้งหลาย ใดบู...
- จบนิรยสูตรที่ ๓ นิรยสูตรที่ ๔ ง่ายทุกบท
- บุคคลถือประมาณ ในธรรมแล้ว เลื่อมใส ชื่อ ธัมมัปปมาณ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ วิหารพระเชตวัน อารามของอนาถบิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า นอบน้อมแด่พระสัมมาสัมพุทธ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ภูเขาคิชฌกูฏ พระนครราชคฤห์ เม...
- พึงทราบวินิจฉัยในเทวทัตตสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ ย่อมยังฉันทะให้ เกิด พยายาม ทำค
- ปตรงตามกัน ในหมู่มนุษย์ก็เหมือนกัน ถ้าท่านผู้ได้รับ สมมติให้...
- บทว่า สมํ นกฺขตฺตานิ ตารกรูปานิ ปริวตฺตนฺติ ความว่า ดาวนักษั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ชื่อว่า ...
- จบทิฏฐิสูตรที่ ๒ ทิฏฐิสูตรที่ ๒ ง่ายทั้งนั้น
- พึงทราบวินิจฉัยในสัปปุริสสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในทุติยอัคคสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- ตหยั่งรู้ ทีเดียวในข้อนี้ว่า ความสงสัยหรือความเคลือบแคลงในพร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อจินไตย ๔ อย่างนี้ไม่ควรคิด ผู้ที่คิด ก็...
- ว่าด้วยทักขิณาวิสุทธิ ๔ ประการ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทักขิณาวิสุทธิ (ความบริสุทธิ์แห่ง ทักษิณ...
- พึงทราบวินิจฉัยในทักขิณาสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ฯลฯ ได้ทูลถามว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะ...
- ส่วนบุคคลบางคน เข้าไปหาสมณะก็ดี พราหมณ์ก็ดี ปวารณาสมณะ หรือพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ โฆสิตาราม กรุงโกสัมพี ครั้งน...
- จบอรรถกถากัมโมชสูตรที่ ๑๐ จบอปัณณกวรรคว
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ย่อมอุบัติใ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔...
- พึงทราบวินิจฉัยในตมสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- เพราะเหตุที่บุคคลแม้เกิดในตระกูลนี้ เป็นผู้พร้อมด้วยอุปธิสมบ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ ฯลฯ คือ โอณโตณโต บุคคลต...
- พึงทราบวินิจฉัยในโอณตสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในปุตตสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า กาเยน ผุสิตฺวา ความว่า ถูกต้องแล้วด้วยนามกาย
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ ฯลฯ คือ สมณมจโล สมณะผู้...
- พึงทราบวินิจฉัยในสังโยชนสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในทิฏฐิสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- จบขันธสูตรที่ ๑๐ จบมจลวรรคที่ ๔ พึงทราบวินิจฉัยในขันธสูตรที่...
- พึงทราบวินิจฉัยในอสุรสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๕
- พึงทราบ วินิจฉัยในทุติยสมาธิสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในตติยสมาธิสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในฉวาลาตสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- จบราคสูตรที่ ๖ บททั้งปวงในราคสูตรที่ ๖ มีเนื้อความง่า
- พึงทราบวินิจฉัยในนิสันติสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- จบอัตตหิตสูตรที่ ๘ อัตตหิตสูตรที่ ๘ ตรัสด้วยอำนาจอ
- จบสิกขาสูตรที่ ๙ สิกขาสูตรที่ ๙ ตรัสด้วยอำนาจแ
- พระ: ตรัสค้านว่า โปตลิยะ บุคคล ๔ จำพวกนี้ ฯลฯ บรรดาบุคคล ๔ จ...
- จบอรรถกถาโปตลิยสูตรที่ ๑๐ จบอสุวรรควรรณ
- พึงทราบวินิจฉัยในปฐมวลาหกสูตรที่ ๑ แห่งตติยปัณณาส
- จบทุติยวลาหกสูตรที่ ๒ ทุติยวลาหกสูตรที่ ๒ มีความง่ายทั้ง
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย หม้อ ๔ ประเภทนี้ หม้อ ๔ ประเภท เป็นไฉน ค...
- พึงทราบวินิจฉัยในกุมภสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นดุจห้วงน้ำลึกเงาตื้นอย่างไร ก...
- พึงทราบวินิจฉัยในอุทกรหทสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นดุจมะม่วงสุกผิวดิบอย่างไร การ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอัมพสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นดุจหนูอยู่แต่ไม่ขุดรูอย่างไร ...
- พึงทราบวินิจฉัยในมุสิกาสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นดุจโคพลิพัทข่มเหงโคฝูงอื่น ไม...
- พึงทราบวินิจฉัยในพลิพัททสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็บุคคลเป็นดุจไม้กะพี้มีไม้แก่นเป็นบริวาร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อสรพิษ ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพวก เป็นไฉน คือ อส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลเป็นดุจอสรพิษมีพิษร้ายพิษไม่แล่นอ...
- จบอรรถกถาอาสีวิสสูตรที่ ๑๐ จบวลาหกวรรควร
- พระ: ดูก่อนเกสี เราแล ย่อมฝึกบุรุษที่ควรฝึก ด้วยวิธีละม่อมบ้...
- ส่วนที่ 219
- พึงทราบวินิจฉัยในเกสีสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๒
- พึงทราบวินิจฉัยในชวสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- อีกประการหนึ่ง ม้าอาชาไนยตัวเจริญบางตัวในโลกนี้ เห็นเงาปฏัก ...
- อีกประการหนึ่ง บุรุษอาชาไนยผู้เจริญบางคนในโลกนี้ ไม่ได้ฟังว่...
- อีกประการหนึ่ง บุรุษอาชาไนยผู้เจริญบางคนในโลกนี้ ไม่ได้ฟังว่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ช้างตัวประเสริฐของพระราชา ประกอบ ด้วยองค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ช้างตัวประเสริฐของพระราชา เป็นสัตว์ไปไ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้กำจัดอย่างไร ภิกษุในธรรมวิ...
- พึงทราบวินิจฉัยในนาคสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในเหตุเพื่อทำสิ่งที่ไม่พอใจ และเหตุนั้นเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เหตุเพื่อทำสิ่งที่พอใจ และเหตุนั้นเมื่อท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ควรทำความไม่ประมาทโดยฐานะ ๔ ประการ ๔ ประ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงกระทำความไม่ประมาท คือ มีสติเครื...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สถานที่ควรเห็น ควรให้เกิดความสังเวช แห่ง...
- อัปปมาทสูตร ๗ อารักขสูตร ๘
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทัณฑภัยเป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ทุคติภัยเป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภัย ๔ ประการนี้ คนผู้ลงน้ำจะพึง หวังได้ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภัยคือจระเข้เป็นไฉน กุลบุตรบางคนในโลกน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภัยคือน้ำวนเป็นไฉน ? กุลบุตรบางคนใน โล...
- พึงทราบวินิจฉัยในทุติยภยสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ บรรลุทุติยฌาน มีความ ผ่องใ...
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ บรรลุจตุตถฌานไม่มีทุกข์ ไม...
- ในบทว่า กปฺโป อายุปฺปมาณํ นี้ ปฐมฌาณมีอย่างต่ำ มีปานกลาง และ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก จบทุติ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพว...
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ มีใจประกอบด้วยกรุณาแผ่ไป ต...
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ มีใจประกอบด้วยมุทิตา แผ่ไป...
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ มีใจประกอบด้วยอุเบกขา แผ่ไ...
- พึงทราบวินิจฉัยในปฐมเมตตาสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ มีใจประกอบด้วยมุทิตา
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เป็นความอัศจร
- พึงทราบวินิจฉัยในปฐมอัจฉริยสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- ตอบว่า สัตว์ผู้ทำกรรมหนัก ทารุณต่อมารดาบิดาและความผิด ร้ายแร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอัศจรรย์ไม่เคยมี ๔ ประการ ย่อมปรากฏ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย หมู่สัตว์ผู้ตกอยู่ในอวิชชา เป็นผู้มืด ถู...
- จบอรรถกถาทุติยอัจฉริยสูตรที่ ๘ ว่าด้วยความอัศ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอัศจรรย์ไม่เคยมี ๔ ประการนี้ ในพระเจ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความอัศจรรย์ไม่เคยมี ๔ ประการนี้ ใน พระอ...
- จบอรรถกถาจตุตถอัจฉริยสูตรที่ ๑๐ จบภยวรรควรรณน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลจำพวกไหน ละโอรัมภาคิยสังโยชน์ได้ แต...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แล มีปรากฏอยู่ในโลก จบสั...
- พึงทราบวินิจฉัยในปฏิภาณสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในอุฏฐานสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในสาวัชชสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพว...
- จบทุติยสีลสูตรที่ ๗ แม้ในทุติยสีลสูตรที่ ๗ พึงทราบการกำหน
- พึงทราบวินิจฉัยในนิกกัฏฐสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในธัมมกถิกสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในอาภาสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๕ ดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โอภาส ๔ นี้ ฯลฯ คือ จนฺโทภาโส โอภาสแห่งด...
- พึงทราบวินิจฉัยในทุติยกาลสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- ทุติยจริตสูตร ๑๐
- จบปฐมพลสูตรที่ ๒ ปฐมพลสูตรที่ ๒ ชื่อว่า สัทธาพ
- จบจตุตถพลสูตรที่ ๕ จตุตถพลสูตรที่ ๕ มีเนื้อความง่า
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โรค ๒ อย่างนี้ โรค ๒ อย่างเป็นไฉน คือ โร...
- เพราะเหตุนั้น ท่านทั้งหลายพึงสำเหนียกอย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่าเป็นความเสื่อม ธรรม ๔ ประการเป็นไฉ...
- พึงทราบวินิจฉัยในปริหานิสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในภิกขุนีสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า มานํ นิสฺสาย ได้แก่อาศัยมานะที่ควรเสพอันเกิดขึ้นแล้วอย...
- จบสุคตสูตรที่ ๑๐ จบอินทริยวรรคที่ ๑ พึงทราบวินิจฉัยในสุคตสูต...
- ปฏิปทาวรรคที่ ๒ ๑
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฏิปทา ๔ นี้ ปฏิปทา ๔ เป็นไฉน คือ ทุกฺขา...
- พึงทราบวินิจฉัยในวิตถารสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- อนึ่ง ปฏิปทาเหล่านี้จะพึงแจ่มแจ้วก็ด้วยข้ออุปมาเปรียบด้วยคนห...
- ปฏิบัติลำบาก แต่รู้ได้เร็วเป็นไฉน ? ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ พ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอสุภสูตร ๓ ดังต่อไปนี้ :- บท
- ในข้อนี้มีอุปมาอันเป็นสาธารณะดังต่อไปนี้ จริงอยู่ บุรุษผู้เข...
- ปฏิบัติข่มเป็นไฉน ? ภิกษุในพระธรรมวินัย เห็นรูปด้วยตาแล้ว เป...
- พึงทราบวินิจฉัยในปฐมขมสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :-
- จบทุติยขมสูตรที่ ๕ ทุติยขมสูตรที่ ๕ มีเนื้อความง่า
- พึงทราบวินิจฉัยในโมคคัลลานสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในสารีปุตตสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- พึงทราบวินิจฉัยในสสังขารสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- จบยุคนันธสูตรที่ ๑๐ จบปฏิปทาวรรคที่ ๒ พึงทราบวินิจฉัยในยุคนั...
- จบอรรถกถายุคนัทธสูตรที่ ๑๐ จบปฏิปทาวรรคว
- พระ: ตรัสตอบว่า ได้แก่เทวดาเหล่าเนวสัตานาสัญญายตนะ
- พึงทราบวินิจฉัยในเจตนาสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๓
- ชักชวน คนอื่นให้ปรุงกายสังขารใด คนอื่น ชื่อว่า ปรุงกายสังขาร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงสรรเสริญพระขีณาสพผู้เจริญ วิปัส...
- พระศาสดา ครั้นทรงแสดงกรรมอันประมวลลงด้วยทวาร ๓ โดยฐานะ ประมา...
- มนุษย์ทั้งหลายย่อมจุติเพราะสัญเจตนาของตนและสัญเจตนาของผู้อื่...
- ว่าด้วยพระสารีบุตรปฏิญญาว่าได้ปฏิสัมภิทา ๔ พระสารีบุตร เรียก...
- ว่าด้วยผัสสายตนะ ๖ ดับไม่เหลือ ครั้งนั้น พระมหาโกฏฐิตะ ไปหา ...
- พึงทราบวินิจฉัยในโกฏฐิตสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้:-
- ทว่า ตาวตา ปญฺจสฺส- คติ ความว่า คติแห่งผัสสายตนะ ๖ ยังมีอยู่...
- ส่วนที่ 308
- ดังนี้ ชื่อว่าทำความไม่เนิ่นช้าให้เนิ่นช้า ผัสสายตนะ ๖ ยังดำ...
- ส่วนที่ 310
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้มีศรัทธาเมื่อปรารถนาโดยชอบ พึงปร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึง ที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแ...
- พึงทราบวินิจฉัยในราหุลสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ มีปรากฏอยู่ในโลก ๔ จำพว...
- อนึ่ง ภิกษุในธรรมวินัยนี้ บรรลุเจโตวิมุตติอันสงบอย่างใดอย
- พึงทราบวินิจฉัยในชัมพาลีสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า สุทฺเธน หตฺเถน ได้แก่ ด้วยมือที่ล้างสะอาดดีแล้ว
- บทว่า อวิชฺชาปฺปเภทํ มนสิกโรติ ได้แก่ภิกษุมนสิการพระอรหัต กล...
- เวลาที่ได้ฟังธรรมเป็นที่สบาย พึงทราบดุจเวลาที่เปิดทางน้ำไ
- พึงทราบวินิจฉัยในนิพพานสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายไม่พึงยินดี ไม่พึงคัดค้านคำกล...
- อนึ่ง ภิกษุในธรรมวินัยนี้ พึงกล่าวอย่างนี้ว่า ภิกษุผู้เป็
- จบมหาปเทสสูตรที่ ๑๐ จบสัญเจตนิยวรรคที่ ๓ พึงทราบวินิจฉัยในมห...
- า น เจว สุตฺเต โอตรนฺติ ความว่า บทพยัญชนะทั้งหลาย ไม่มาในที่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้ยิงได้ไกลอย่างไร ภิกษุในธร...
- พึงทราบวินิจฉัยในโยธสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๔
- พึงทราบวินิจฉัยในปาฏิโภคสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ เราไม่กล่าวสิ่งที่เห...
- พึงทราบวินิจฉัยในสุตสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ยังไม่ปราศจากความ ก...
- รหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มีความสงสัย เคลือบแคลง ไม่ถ...
- อีกประการหนึ่ง บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ปราศจากความกำหนัด ป...
- คลบางคนในโลกนี้ เป็นผู้ไม่มีความสงสัย ไม่มี ความเคลือบแคลง ถ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฎ ใกล้พระนครราชคฤห...
- การหนึ่ง พราหมณ์กล่าวอย่างนี้ว่า กามทั้งปวงไม่เที่ยง เป็นทุก...
- พึงทราบวินิจฉัยในพราหมณสัจจสูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า อากิญฺจญฺํเยว ปฏิปทํ ได้แก่ ปฏิปทาอันเว้นจากความ กังว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ดีแล้ว พระเจ้าข้า แล้วได้ทูลถามปัญหายิ...
- พระ: ดูก่อนภิกษุ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ได้สดับว่า นี้ทุกข์ และเ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอุมมังคสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร- เวฬุวัน กลันทกนิวาป...
- ส่วนที่ 342
- พึงทราบวินิจฉัยในวัสสการสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า กรณียาธิกรณีเยสุ ความว่า ในกิจอันบัณฑิตควรทำ และ กิจที...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ ใกล้กรุงราชคฤห์ ...
- พระ: ดูก่อนอุปกะ เราบัญญัติแล้วว่า นี้เป็นอกุศลแล บท พยัญชนะ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอุปกสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า ยาวธํสี วตายํ คือ เจ้าเด็กนี้ช่างลบล้างคุณ
- พึงทราบวินิจฉัยในสัจฉิกิริยสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อย่างไร ภิกษุจึงชื่อว่าถึงความเป็นพรหม...
- จบอุโปสถสูตรที่ ๑๐ จบโยธาชีวรรคที่ ๔ พึงทราบวินิจฉัยในอุโปสถ...
- ในบทว่า เอวํ โข ภิกฺขเว ภิกฺขุ เทวปฺปตฺโต โหติ เป็นอาทิ มีวิ...
- อีกประการหนึ่ง ภิกษุย่อมเล่าเรียนธรรม คือ สุตตะ
- อีกประการหนึ่ง ภิกษุย่อมเล่าเรียนธรรม คือ สุตตะ
- พึงทราบวินิจฉัยในโสตานุคตสูตรที่ ๑ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า ยตฺถ คือ ในธรรมวินัยใด
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คำที่เรากล่าวว่า ศีลพึงรู้ได้ด้วยการอย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คำที่เรากล่าวว่า กำลังใจพึงรู้ได้ในอัน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คำทำเรากล่าวว่า ปัญญาพึงรู้ได้ด้วยการส...
- 1 พึงทราบวินิจฉัยในฐานสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- อภินิหารแห่งจิตด้วยอำนาจ การแต่งปัญหา ชื่อ อภินิหาร
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภัททิยะ ท่านจงมาเถิด ท่านทั้...
- น์ เพื่อทุกข์ตลอด กาลนานหรือ ? พระ: ดูก่อนภัททิยะ ท่านจะสำคั...
- ส่วนที่ 364
- พระ: ธรรมเหล่านี้อันบุคคลสมาทานให้บริบูรณ์แล้ว ย่อมเป็นไปเพื...
- พระ: ดูก่อนภัททิยะ ก็เราได้กล่าวชักชวนทานอย่างนี้ว่า ดูก่อนภ...
- พึงทราบวินิจฉัยในภัททิยสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- ัคฆปัชชะทั้งหลาย ก็องค์เป็นที่ตั้งแห่งความเพียร คือ จิตตปาริ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้รู้ ผู้เห็น เป็นพระ- อรหันตสัมมาสัมพุท...
- บทว่า ตตฺถ ตตฺถ ปญฺาย อนุคฺคเหสฺสามิ ความว่า เราจัก ประคับป...
- ท่านพระมหาโมคคัลลานะกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอ ประท...
- พระ: ดูก่อนวัปปะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน อาสวะเหล่าใด ...
- พระ: ดูก่อนวัปปะ ท่านจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน อาสวะเหล่าใด ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว วัปปศากยราชสาวกของ นิครนถ...
- บทว่า วปฺโป ได้แก่ เจ้าศากยะผู้เป็นพระเจ้าอาของพระทศพล บทว่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเพื่อจะทรงแสดงสตตวิหารธรรม ธรรมเครื่องอยู่...
- เหมือนอย่างว่า บุรุษพึงทำหนองน้ำให้มีทางน้ำ ๕ ทาง เมื่อฝนตก ...
- บทว่า ถูณํ ปฏิจฺจ ได้แก่ อาศัยต้นไม้
- บทว่า ภควนฺตํ เอตทโวจ ความว่า เมื่อพระศาสดาทรงยักเยื้อง เทศน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ดูก่อนสาฬหะ เรากล่าวสีลวิสุทธิ ...
- พระ: ดูก่อนสาฬหะ ฉันนั้นเหมือนกันแล สมณพราหมณ์เหล่าใดมี วาทะ...
- ส่วนที่ 382
- พึงทราบวินิจฉัยในสาตถสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า ชิยาริตฺตํ พนฺเธยฺย ได้แก่ ติดกรรเชียงและหางเสือ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอน...
- ดูก่อนพระนางมัลลิกา มาตุคามบางคนในโลกนี้ เป็นผู้มักโกรธ มากไ...
- ดูก่อนพระนางมัลลิกา มาตุคามบางคนในโลกนี้ ไม่เป็นผู้มักโกรธ ไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว พระนางมัลลิกาเทวีได้ กราบ...
- n พึงทราบวินิจฉัยในมัลลิกสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-
- คำที่เหลือในสูตรนี้มีเนื้อความง่ายทั
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อย่างไร บุคคลชื่อว่าเป็นผู้ทำผู้อื่นให...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อย่างไร บุคคลชื่อว่าไม่ทำทนให้เดือดร้อ...
- พึงทราบวินิจฉัยในอัตตันตปสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้ :-
- บทว่า มุทฺธาภิสิตฺโต ได้แก่ พระราชาผู้อันเขารดน้ำบนพระเศียร ...
- บทว่า ตถาคเต สทฺธํ ปฏิลภติ ความว่า เขาได้ฟังธรรมอัน บริสุทธิ...
- ในคำว่า นยิทํ สุกรํ ฯเปฯ ปพฺพเชยฺยํ นี้ กล่าวโดยย่อดังนี้
- บทว่า ปาณาติปาตํ ปหาย เป็นต้น มีเนื้อความดังที่กล่าวแล้ว นั้...
- ในบทว่า เนลา โทษท่านเรียกว่า เอละ
- ชื่อว่า กาลวาที เพราะพูดถูกกาละ อธิบายว่า กำหนดกาลอันควร พูด...
- บทว่า พีชคามภูตคามสมารมฺภา ความว่า เป็นผู้เว้นจากกำจัด คือ ก...
- บทว่า อามกธญฺปฏิคฺคหณา ได้แก่เว้น จากการรับข้าวดิบ ๗ อย่าง ...
- บทว่า กยวิกฺกยา ได้แก่ การซื้อและการขาย ทูตกรรมการทำ เป็นทูต...
- การโกงด้วยเครื่องวัดมี ๓ อย่างคือ หทยเภท ทำลายด้วยรู ๑ สิขาเ...
- บทว่า นิกติ ได้แก่หลอกลวงด้วยของเทียม คือ ทำสิ่งที่มิใช่สังว...
- บริขาร ๘ เหล่านี้ คือ ไตรจีวร บาตร มีด เข็ม รัดประคต เครื่อง...
- ในบทเหล่านั้น บทว่า กายปริหาริเกน ได้แก่ เป็นเพียงเครื่อง บร...
- บทว่า อริเยน ได้แก่ ไม่มีโทษ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงอะไรด้วยบทเป็นอาทิว่า โส อิมินา จ ด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงแสดงถึงเสนาสนะอันสมควรแก่ภิกษุ ...
- บทว่า ปจฺฉาภตฺตํ ได้แก่ ภายหลังภัตร (อาหาร)
- ในบทว่า อภิชฺฌํ โลเก นี้ อุปาทานขันธ์ ๕ ชื่อว่าโลก เพราะ อรร...
- บทว่า กุสเลสุ ธมฺเมสุ ได้แก่ ในธรรมอันไม่มีโทษ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงตัณหาเช่นดังข่าย ท่องเที่ยว ไป...
- พึงทราบวินิจฉัยในตัณหาสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้
- บทว่า มุญฺชปพฺพชภูโต ได้แก่ เกิดเป็นดุจหญ้ามุงกระต่าย และ หญ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การรวมถือเอาด้วยอำนาจตัณหา มานะทิฏฐิ อาศ...
- บัณฑิตพึงทกให้แจ้งตัณหาวิจริต ๑๘ เหล่านี้ คือ ทิฏฐิสีสะ ๒ สุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมชาติ ๔ ประการนี้ย่อมเกิด ๔ ประการเป็...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็โทสะย่อมเกิดเพราะโทสะอย่างไร บุคคลใน โ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุชื่อว่ายึดถืออย่างไร ภิกษุในธรรมว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุย่อมบังหวนควันอย่างไร เมื่อมีความถื...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุถูกไฟไหม้อย่างไร ภิกษุในธรรมวินัย...
- สามุคิย- สูตร ๕
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สัปบุรุษเป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็...
- จบสิกขาบทสูตรที่ ๑ ใน ๕ สูตรต่อจากนี้ก็เหมือนในสูตรนี้ จริงอ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอสัปบุรุษ อสัปบุรุษที่ยิ่งกว่า...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สัปบุรุษเป็นไฉน บุคคลบางคนในโลกนี้ เป็...
- อสัตบุรุษยิ่งกว่าอสัตบุรุษเป็นไฉน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอสัตบุรุษ และอสั
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า คนชั่ว เป็นไฉน ? บุคคลบางคนในโลกนี...
- คนชั่วยิ่งกว่าคนชั่ว เป็นไฉน
- คนมีธรรมดียิ่งกว่าคนมีธรรมดี เป็นไฉน ? บุคคลบางคนตนเอง เป็นผ...
- จบจตุตถปาปธัมมสูตรที่ ๑๐ จบสัปปุริส
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ทำบริษัทให้งาม ๔ จำพวกนี้ ๔ จำพว...
- พึงทราบวินิจฉัยในทิฏฐิสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- จบปาณาติปาตสูตรที่ ๔ ปาณาติปาตสูตรที่ ๔ ท่านกล่าวด้วยก
- จบทุติยมัคคสูตรที่ ๖ ทุติยมัคคสูตรที่ ๖ ท่านกล่าวด้วยม
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เหมือนถูกนำ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เหมือนถูกนำ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วจีสุจริต ๔ อย่างนี้ ๔ อย่างเป็นไฉน คือ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพาลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นผู้ไ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นคนพาล ฯ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นคนพาล ฯ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ เป็นคนพาล ฯ...
- ทุจริตสูตรที่ ๑ เป็นต้นแห่งวรรคที่ ๓ มีเนื้อความง่ายทั้งนั้น
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กรรม ๔ ประการนี้ เรากระทำให้แจ้ง ด้วยปัญ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กรรมทั้งดำทั้งขาวมีวิบากทั้งดำทั้งขาวเ...
- พึงทราบวินิจฉัยในวิตถารสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการ ปราศัยพอให้ระลึกถึงกันไปแล้ว...
- ดูก่อนพราหมณ์ ก็กรรมขาวมีวิบากขาวเป็นไฉน บุคคลบางคนใน โลกนี้...
- พึงทราบวินิจฉัยในโสณกายนสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กรรมทั้งดำทั้งขาวมีวิบากทั้งคำทั้งขาวเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กรรมขาวมีวิบากขาวเป็นไฉน บุคคลบางคน ใน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กรรมดำมีวิบากดำเป็นไฉน บุคคลบางคนใน โล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กรรมคำนี้วิบากดำเป็นไฉน บุคคลบางคนใน โ...
- ะกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล ย่อมเกิดใน สวรรค์เหมือนเชิญมาประด...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็สมณะที่ ๒ เป็นไฉน ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ...
- านั้น ว่างเปล่าจากสมณะ ผู้ตั้งอยู่ในผล ๔ เหล่านี้ ทั้งวาทะเห...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลอาศัยสัปบุรุษแล้ว พึงหวังได้ อานิสง...
- อีกประการหนึ่ง ภิกษุผู้ลามก มีความเห็นผิด ประกอบด้วยอันตคา- ...
- พึงทราบวินิจฉัยในสังฆเภทกสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๕
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือน บุรุษนุ่งผ้าดำ สยายผมห้อย ส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือน บุรุษนุ่งผ้าดำ สยายผม เข้าไ...
- บทว่า ยถาธมฺมํ ความว่า ออกจากอาบัติในธรรมวินัยนี้ แล้วดำรง อ...
- อีกประการหนึ่ง สิกขาอันเป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ เราบัญญัติ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็พรหมจรรย์มีสติเป็นอธิปไตยอย่างไร สติอั...
- พึงทราบวินิจฉัยในสิกขานิสังสสูตรที่ ๓ ดังต่อไปนี้ :-
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กามโภคีไสยาเป็นไฉน คนบริโภคกามโดยมาก น...
- พึงทราบวินิจฉัยในถูปารหสูตรที่
- จบปัญญาวุฑฒิสูตรที่ ๖ ปัญญาวุฑฒิสูตรที่ ๖ และพหุการสูตรที่ ๗...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนริยโวหาร ๔ ประการนี้ อนริยโวหาร ๔ เป็น...
- พึงทราบวินิจฉัยในอภิญญาสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๖ ดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนริยปริเยสนา การแสวงหาอันไม่ ประเสริฐ ๔...
- พึงทราบวินิจฉัยในปริเยสนาสูตรที่ ๒ ดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง โอวาทด้วยพระโอวาทนี้แล้ว ลุกจากอาสนะ ถ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ตระกูลตระกูลหนึ่งถึงความเป็นใหญ่ ในโภคทร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ม้าอาชาไนยตัวเจริญของพระราชา ประกอบด้วยอ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยเชาวน์อย่างไร ภ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ฉันนั้น ...
- จบทุติยอาชานียสูตรที่ ๗ แม้ในทุติยอาชานียสูตรที่ ๗ ก็นัยนี้เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนพาลผู้ไม่ฉลาด เป็นอสัปบุรุษ ประกอบด้วย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการ ย่อมเกิด...
- ตนเองเป็นผู้ประพฤติผิดในกาม ๑ ชักชวนผู้อื่นในการ ประพฤติผิดใ...
- ตนเองเป็นผู้พูดคำหยาบ ๑ ชักซวนผู้อื่นในการพูดคำหยาบ ๑ พอใจใน...