เล่มที่ 35
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 159
เนื้อหา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคล ๔ จำพวกคือใคร คือ สราโค บุคคลมีราคะ สโทโส บุคคลมีโทสะ สโมโห บุคคลมีโมหะ สมาโน บุคคลมีมาน ภิกษุทั้งหลาย นี้แลบุคคล ๔ จำพวก มีปรากฏอยู่ในโลก บุคคลผู้กำหนัดเหล้าในอารมณ์ที่ชวน กำหนัดทั้งหลาย เพลิดเพลินยินดีในปิยรูป (สิ่งที่น่ารักใคร่) เป็นคนทราม ลูกโมหะ ผูกไว้แล้ว ยิ่งเพิ่มเครื่องผูกพัน (อื่น ๆ) ขึ้น. คนเขลาทำอกุศลกรรมที่เกิดเพราะ ราคะบ้าง เกิดเพราะโทสะบ้าง เกิดเพราะ โมหะบ้าง อันเป็นกรรม มีความคับแค้น มีผลเป็นทุกข์ คนเขลาเหล่านั้นเป็นคน อันอวิชชาปิดบังแล้ว เป็นคนบอดมือ ไม่มีจักษุ (คือปัญญา) ธรรม ๓ มีอยู่ อย่างใด เขาก็เป็นอยู่เหมือนอย่างนั้น ไม่ รู้สึกตัวว่าเป็นอย่างนั้นเสียด้วย. พึงทราบวินิจฉัยในสราคสูตรที่ ๖ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า โมหชํ วาปิ อวิทฺทสุ ความว่า คนเขลาคือมิใช่บัณฑิต ทำอกุศลกรรมที่เกิดเพราะโมหะบ้าง. บทว่า สวิฆาตํ คือเป็นไปกับทุกข์. บทว่า ทุกฺขุทฺรยํ คือเพิ่มทุกข์ให้ต่อไป. บทว่า อจกฺขุกา คือเว้นจาก ปัญญาจักษุ. บทว่า ยถา ธมฺมา ตถา สนฺตา ความว่า ธรรมมีราคะ เป็นต้น ตั้งอยู่อย่างใด คนเขลาเหล่านั้น ก็มีสภาพเป็นอย่างนั้น . บทว่า น ตสฺเสวนฺติ มญฺเร ความว่า เขาย่อมไม่สำคัญ ย่อมไม่รู้สึกว่าเราเป็น อย่างนั้น มีสภาพอย่างนั้นเสียด้วย. ทั้งในพระสูตรนี้ ทั้งในพระคาถา ตรัส วัฏฏะอย่างเดียว.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน