เล่มที่ 60
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 435 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- พญาช้างอันพระเจ้ากาสีทรงปล่อยแล้ว พอหลุดพ้นจากเครื่องผูก พัก...
- พระราชาหรือพระราชกุมาร ประทับนั่งบนคอ พญาช้างใด ซึ่งไม่มีควา...
- ฝ่ายนายหัตถาจารย์ ดำเนินไปในระหว่างทาง ส่งสาส์นไปถึงพระราชา ...
- ลำดับนั้น พระราชาเมื่อจะตรัสถามพระโพธิสัตว์ จึงตรัสคาถาที่ ๕...
- ได้ยินว่า พญาช้างนั้นพ้นจากเครื่องผูก พักอยู่หน่อยหนึ่ง แล้ว...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อาคโต ตฺยาหํ ตัดเป็น อาคโต เต อหํ
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงประกาศสัจจะ ทั้ง...
- ตบะของข้าพระองค์มิได้มี แม้มนต์ ของข้าพระองค์ก็มิได้มี ยักษ์...
- ส่วนนักปราชญ์ทั้งหลาย ย่อมไม่ทำ การพบปะกัน ความสนิทสนม หรือค...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัส ว่า ภิกษุทั้...
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า ชุณฺหมฺหิ พราหมณ์ย่อมแสดงว่า ข้าแ...
- ตบะของข้าพระองค์มิได้มี แม้มนต์ของข้า- พระองค์มิได้มี ยักษ์บ...
- ส่วนนักปราชญ์ทั้งหลาย ย่อมไม่ทำการพบปะกัน ความสนิทสนม หรือคุ...
- หิ อักษรในคำว่า ตถา หิ ทั้งในที่นี้ ทั้งในที่นั้น มีการณะเป็...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้วจึงตรัสว่า ดูก่อน ภิ...
- เขาเอาฆ้อนเหล็กตีทองอย่างเดียว หา ได้เอาทองตีเหล็กไม่ ถ้าหาก...
- ทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระ ปรารภถึง การที่แผ่นดินสูบ...
- ลำดับนั้น อธรรมเทพบุตรกล่าวว่า ดูก่อนธรรมเทพบุตร เราผู้ชื่อว...
- บทเหล่านั้น บทว่า ส กิสฺส เหตุมฺหิ ตวชฺชทชฺชํ ความว่า ก็แล ข...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นทรงทราบเนื้อ ความนี้แล้ว ได้เป็นผู้ต...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อธรรมจมแผ่นดินไปเพียงใด อธรรมชื่อว่าถูกก...
- ดูก่อนพระนาง ผู้มีพระวรกายงามหาที่ ติมิได้ มีช่วงพระเพลากลมก...
- ดูก่อนพระนางผู้มีพระวรกายงาม อายุ และวรรณะของหมู่มนุษย์ในมนุ...
- ข้าแต่เทพบุตร ท่านพร่ำสอนข้าพเจ้า เหมือนมารดาบิดา ข้าแต่ท่าน...
- ่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง พระปรารภ ภิกษุผู้เ...
- ย จบการศึกษาศิลปศาสตร์ทั้งหมด แต่ทรงเป็นพรหมจารี โดยกำเนิด ไ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุจิ แปลว่า ทรงผ้าอันสะอาด
- ลำดับนั้น ท้าวสักกเทวราช จึงตรัสพระคาถาที่ ๔ ว่า ดูก่อนพระนา...
- ามยินดีอันสูงสุดนี้ใดเล่า เพราะเหตุแห่งความยินดีใดเล่านะ ฝูง...
- คำอันเป็นคาถานั้น มีอธิบายว่า บุรุษผู้เจริญ ท่านช่างโง่ อันธ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นิหิยฺยติ ความว่า ก็แลอายุและวรรณะ ขอ...
- ลำดับนั้น พระราชธิดาตรัสพระคาถาต่อไปว่า เทวดาทั้งหลาย ไม่แก่...
- พระนางได้ทรงสดับพระดำรัสพรรณนาถึงเทวโลก ดังนี้แล้ว เมื่อจะ ต...
- งกุศลกรรมบถ ๑๐ ประการเหล่านี้ เมื่ออยู่ครองเรือนอันมี ข้าวแล...
- ลำดับนั้น พระโพธิสัตว์จึงตรัสพระคาถาต่อไปว่า ดูก่อนพระนางเจ้...
- แท้ สรีระไม่ยั่งยืน ย่อมเสื่อมถอย ดูก่อนพระนางอุทัยภัทรา เธอ...
- ดูก่อนแม่อุทัยภัทรา เหตุนั้น เธออย่าถึงความประมาท เลย จงเป็น...
- ฝ่ายพระนางทรงเลื่อมใส ในธรรมกถาของท้าวเธอ เมื่อจะทำการ ชมเชย...
- บทว่า สุรุนฺธนํ ความว่า พระนาง ตรัสว่า หม่อมฉันนั้น จักทิ้งพ...
- ขอถวายพระพรมหาบพิตร โจร ทั้งหลายจับโยมบิดาของอาตมภาพไว้ในป่า...
- เหมือนดาบสที่ลับคมดีแล้วเชือด เหมือน กระบี่ที่ขัดดีแล้วแทง เ...
- จำเนียรกาลนานมา พระปัจเจกพุทธเจ้าทั้ง ๕ พระองค์ต่างเหาะ มาลง...
- ขอถวายพระพรมหาบพิตร โจรทั้งหลายจับโยม บิดาของอาตมภาพไว้ในป่า...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มิตฺโต มิตฺตสฺส ความว่า มหาบพิตร อาตม...
- พระราชา ทรงสดับพระธรรมเทศนาของพระปัจเจกพุทธเจ้าเหล่านั้น ทรง...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มหสฺสาทา ความว่า ข้าแต่พระทูล กระหม่อ...
- พระมหาสัตว์ ทรงแสดงธรรมแก่พระเทวีอย่างนี้แล้ว ได้ทรงให้พวก อ...
- หม่อมฉันมิได้บกพร่องด้วยกามทั้ง- หลายเลย ไม่มีใครเบียดเบียนห...
- เมื่อประทับอยู่ใน พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระ- ปรารภการออก มหาภ...
- ที่จริง กรุงพาราณสีนี้ ในอุทยชาดก มีนามว่า สุรุนธนะ ในจุลลสุ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปริพฺยุฬฺหํ แปลว่า แวดล้อมแล้ว
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระโอรสก็วิงวอนพระ- ราชบิดา และพระราชบิด...
- พระราชกุมาร ได้สดับพระราชเสาวนีย์นั้นแล้ว จึงตรัสคาถาที่ ๗ ว...
- พระราชาทรงได้สดับพระดำรัสของพระโอรสแล้ว ตรัสว่า นางผู้เจริญ ...
- ายพระองค์ใด เป็นผู้ประเสริฐกว่ามนุษย์ ทั้งหลาย ยังกำลังหนุ่ม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระกุมารทั้ง ๒ พระองค์นั้น คือยุธัญชัยแล...
- ผลไม้ที่สุกแล้ว ก็พลันแต่จะหล่นลง เป็นแน่ฉันใด สัตว์ทั้งหลาย...
- ับอยู่ใน พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระ ปรารภ กุฎุมพีผู้บิดาตาย แล...
- ครั้นจำเนียรกาลนานมา พระอัคร มเหสีสิ้นพระชนม์
- คำอันเป็นคาถานั้น มีอธิบายว่า นานี่แน่ะเจ้าลักขณะและนางสีดา ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปภาเวน แปลว่า ด้วยอานุภาพ
- คน ๆ เดียวเท่านั้น ตายไป คนเดียวเท่านั้น เกิด ในตระกูล ส่วนก...
- ้าโศกแม้จะใหญ่หลวง ซึ่งมีบุตรที่เป็นที่รักตายไปเป็นวัตถุ ย่อ...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ทรงประกาศสัจจะ ใน เวลาจบส
- ว่าด้วยพระราชาผู้มีศีลาจารวัตรที่ดีงาม ข้าแต่พระมหาราช พระรา...
- ข้าแต่พระเจ้าสังวรราช ได้ยินว่า พระองค์ทรงครอบครองราชสมบัติแ...
- ครั้งนั้นเจ้าพี่องค์ใหญ่ของพระองค์ พระนามว่า อุโบสถกุมาร ตรั...
- เมื่อพระมหาราชาผู้สมมติเทพ ยังทรงพระชนม์ อยู่ หรือทิวงคตแล้ว...
- สมณะเหล่านั้น ยินดีแล้วในธรรมของผู้แสวงหา คุณ ย่อมพร่ำสอนหม่...
- บทว่า หตฺถาโรหา ความว่า พวกพลช้าง คือนักรบที่ขึ้นช้าง รบ
- า ข้าแต่พระเจ้าสังวรราช ได้ยินว่า พระองค์ทรง ครอบครองราชสมบั...
- พระเจ้าสังวรมหาราช ทรงประทานยศใหญ่ แด่พระเจ้าพี่ทุกพระองค์
- เมื่อท่านทั้งหลาย ผู้เป็นพ่อค้าแสวงหา ทรัพย์ออกจากท่าชื่อภรุ...
- ตั้งแต่ข้าพเจ้าระลึกถึงตนได้ ถึงความ เป็นผู้รู้เดียงสา ข้าพเ...
- ครั้งนั้น วันหนึ่ง คนทั้งหลายนำช้างตัวหนึ่ง มีสีดำเหมือนสีหน...
- ครั้นวันหนึ่ง มีคนนำรถมาถวายแด่พระราชาว่า จักเป็นรถมงคล พระร...
- พระมหาสัตว์ถูกพวกนั้นพากันถามอย่างนี้แล้ว เทียบทานดูตาม ตำรั...
- ฝ่ายพระมหาสัตว์ก็บอกเรื่องนั้นแก่พวกนั้น ด้วยคาถาต่อไปว่า เม...
- ท่านบอกด้วยคาถาต่อไปว่า เมื่อท่านทั้งหลาย ผู้เป็นพ่อค้าแสวงห...
- พระมหาสัตว์บอกชื่อของท้องทะเลตอนนั้นด้วยคาถาว่า เมื่อท่านทั้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยโต ความว่า ข้าพเจ้าระลึกตนได้ จำเดิม...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสย้ำว่า ดูก่อนภิกษุ ทั
- คราวใด หญิงมองเห็นทรัพย์ของบุรุษ ที่ควรจะถือเอาได้ คราวนั้น ...
- หญิงที่งามเกินไป ๑ หญิงที่ชายเป็น อันมากไม่รักใคร่ (หญิงแพศย...
- ถ้าพระองค์ทรงดำริอย่างนี้ ก็จำต้อง พลัดพรากจากต้นรังอันเป็นร...
- เรื่องพิสดารมีว่า การฉันเป็นประจำของภิกษุ ๕๐๐ รูป เป็นไปอยู่...
- ครั้งนั้น พระราชาทรงสดับเรื่องนั้น ทรงดีพระหฤทัย ให้ตกแต่ง พ...
- ตั้งแต่นั้นพระกุมารก็จำเริญด้วยกุมารบริหาร ถึงคราวมีอายุได้ ...
- ครั้งนั้นทาสีนางหนึ่ง ด่าว่า แผ่นกระดานนี้เป็นแผ่นกระดานที่ล...
- กล่าวถึงท่านเสนาบดีของพระราชา นามว่า พันธุละ ส่งภริยาของตน ช...
- ก็ท่านเสนาบดีลงจากรถฟาดฟันฝูงคนที่เฝ้าด้วยพระขรรค์ให้หนีไป ต...
- ฝ่ายท่านพันธุละ ก็พานางมัลลิกามาสู่นครสาวัตถี นางคลอดบุตร ชา...
- พระธรรมเสนาบดีกล่าวคำมีอาทิว่า (ชีวิต มรณ) ไม่มีนิมิตไม่มีใค...
- ครั้น พระองค์เสด็จเข้าสู่พระคันธกุฎี ทีฆการายนะถือเอาราชกกุธ...
- แต่ในวาระที่ ๔ เมื่อท้าวเธอยกพลออกไป พระศาสดาทรงตรวจดู บูรพก...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กา ตฺวํ ความว่า พระราชตรัสถามว่า ใน บ...
- ลำดับนั้น พระราชาได้ตรัสคาถา ๒ คาถาว่า ก็ข้าพเจ้ามิได้เห็นต้...
- พระองค์จงตัดปลายก่อนแล้วจงตัดท่อนกลาง ภายหลังจึงตัดที่โคน เม...
- กล่าวคาถา ๒ คาถาว่า ข้าแต่มหาราช หม่อมฉันยึดมั่นเหตุอันใด อั...
- พระราชาทรงสดับเทวาธิบายนั้นแล้ว ทรงยินดีว่า เทวบุตรนี้เป็น ผ...
- ชนทั้งหลายพากันไถ พากันหว่าน เป็นมนุษย์ผู้ต้องเลี้ยงชีพด้วยผ...
- เมื่ออันตรายเกิดมีขึ้น เรือของพวกเรา นั้นก็จักไม่เสียหาย อนึ...
- เรื่องพิสดารมีว่า พระเทวทัตนั้น ครั้นพระอัครสาวกพาบริษัทหลีก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อกี้พวกเธอประชุมสนทนากันด้วยเรื่
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เต ชนา คือชนชาวชมพูทวีป
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุปาวสํ คือนองเข้าไป ได้แก่ ท่วมท้น เ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า น ชาตยํ ตัดเป็น น ชาตุ อยํ
- เราทั้งปวง จงมาช่วยกันทำเรือใหญ่ให้มั่นคงติด เครื่องยนต์ไว้พ...
- ก็แลครั้นกล่าวเช่นนี้แล้ว กล่าวต่อไปว่า พ่อเอย พวกเราต้องทำ ...
- อนุสาสนีต่อจากนี้ เป็นพระอภิสัมพุทธคาถา ๓ พระคาถาส่องความนั้...
- พระศาสดา ทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้ง...
- พระราชาทรงปราบปรามชนะทั่วแผ่น- ดิน ทรงครอบครองแผ่นดินใหญ่มีม...
- ข้าพระบาทไม่ต้องการด้วยทรัพย์ร้อย ทรัพย์พันหรือทรัพย์หมื่น เ...
- ในเวลาใกล้รุ่ง พระศาสดาทอดพระเนตรเห็นพราหมณ์ถูกความเสียใจ คร...
- ศกศัลย์ ให้สร่างโศก ให้ดำรงในโสดาปัตติผลได้ พวก ภิกษุพากันยก...
- ครั้นกาลต่อมา พวกเหล่านั้นรู้ความที่ท้าวเธอเป็นพระราชกุมาร ก...
- พระเจ้าน้องทรงดำริว่าพระพี่นี้เป็นพาล เมื่อก่อนทรงห้ามราชสมบ...
- พระราชาตรัสให้พวกอำมาตย์มาเฝ้า ตรัสว่า มาณพผู้หนึ่งกล่าวว่าจ...
- กาลนั้นพระโพธิสัตว์เรียนศิลปะสำเร็จจากเมืองตักกศิลา มาสู่สำน...
- เมื่อบุคคลปรารถนากาม ถ้าสิ่งที่ปรารถนาของ บุคคลนั้น ย่อมสำเร...
- ช่างทำรองเท้าหนังเลี้ยงชีพ เมื่อประกอบรองเท้า ส่วนใดควรเว้นก...
- ก็เมื่อพระมหาสัตว์กำลังกล่าวคาถานี้อยู่ ได้เกิดฌานมีโอทาตกสิ...
- พระราชาทรงยินดีอย่างเหลือประมาณ ในเมื่อจะทรงสรรเสริญพระ- มหา...
- ศิลปะที่สมควรแก่ตน บุคคลใดไม่ได้ ศึกษาไว้ในกาลก่อน บุคคลนั้น...
- บอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร มีพระพุทธ- ประสงค์จะประทานโอวาทแก่...
- กระฉ่อนไปทั่วชมพูทวีป รับสั่งให้เปิดเรือนจำไว้เป็นนิจ ให้ เค...
- พระศาสดาทรงเผยพระโอฐแก้วอันอบรมแล้วด้วยอริยสัจ เมื่อจะตรัส เ...
- ผู้ใดไม่ประพฤติสุจริตธรรม ไม่เข้าไปนั่งใกล้ สัตบุรุษ
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุพฺเพ ความว่า บุคคลเมื่อคราวเป็น หนุ...
- บทว่า อาจริยํ ความว่า บิดาในที่นี้ท่านประสงค์ว่าอาจารย์ เพรา...
- พระมหาสัตว์แสดงธรรมแก่มหาชนโดยทำนองนี้ ทุก ๆ กึ่งเดือนแม้ ม
- เมื่อใด พราหมณ์ทั้งหลายเรียนเวทคือ สาวิตติศาสตร์ ยัญญวิธีและ...
- เมื่อใด คนผู้มีมารยา ปกปิดโทษตน เปิดเผยโทษผู้อื่น คิดให้ทุกข...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บัดนี้พวกเธอ นั่งสนทนากันด้วยเรื่องอะไร ...
- พวกมนุษย์ที่พระลานหลวงพากันหนีไปด้วยความกลัว เข้าพระราช- นิเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กณฺโห กณฺโห ความว่า เปล่งเสียง ซ้ำด้ว...
- คนที่ไม่ยินดีในธรรม มีความประพฤ
- เมื่อใด ผู้มีกำลังสามารถจะเลี้ยงดูมารดาบิดาได้ แต่ไม่เลี้ยงด...
- ก่อนมหาราช คนเหล่านี้ไม่ใช่มิตรของเรา แล้วทรงแสดงสุนัขทำเป็น...
- บุคคลควรแบ่งของน้อยให้ตามน้อย ควรแบ่งของปานกลางให้ตามของปานก...
- ผู้ใด เมื่อแขกนั่งแล้ว บริโภคโภชนะ แต่ผู้เดียว ผู้นั้นชื่อว่...
- ท่านเหล่านั้น เป็นผู้ปรารถนาประ- โยชน์เกื้อกูลแก่ข้าพเจ้าโดย...
- โกสิยชาดกจักมีอย่างแจ่มแจ้งในสุธาโภชนชาดก
- แพะมีเขาอันโค้งจริง แต่สุนัขไม่มีเขา เลย แพะกินหญ้า สุนัขกิน...
- พระราชาผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดินไม่เห็น โทษของผู้อื่นว่าน้อยหรือม...
- ข้าแต่พระราชา คนมีราคะย่อมพูดมาก แม้คนมีโทสะก็พูดมาก พระองค์...
- พระศาสดาเมื่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระเชตวันวิหาร ทรงพระปรารภ นา...
- ขณะนั้น ภพของท้าวสักกะได้แลดูอาการเร่าร้อน ท้าวสักกะพิจารณาด...
- ในอดีตกาล เมื่อ พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติอยู่ใน พระนคร พา...
- พระนางมีความสะดุ้งกลัว ทรงดำริว่า ถ้ากุมารนี้ไปกราบทูลพระบิด...
- พระราชาไม่ทรงพิจารณาก่อน ทรงพระพิโรธดังอสรพิษรับสั่งพวก ราชบ...
- กษัตริย์พระองค์ใด ยังไม่ทันพิจารณา แล้วทรง ลงพระราชอาญา กษัต...
- แม้อำมาตย์ราชเสวกทั้งหลาย จะพากันกราบทูลด้วยเหตุต่าง ๆ อย่าง...
- ฝ่ายพระโพธิสัตว์เข้าหิมวันตประเทศ บวชเป็นฤาษี ยังฌานและ อภิญ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อเนกตาเล แปลว่า ประมาณหลายชั่ว ลำตาล
- ชนกว่า ข้าแต่พระมหาบพิตร กิจ ด้วยราชสมบัติไม่มีแก่อาตมา ขอพร...
- บุรุษผู้เป็นบัณฑิตมีปัญญา ได้เห็นและ ได้ฟังซึ่งบุคคลผู้ทำกรร...
- คนที่เป็นมิตรย่อมคบหาผู้ที่เป็นมิตร ของเพื่อน ไม่คบหาผู้ที่ไ...
- ลำดับนั้น พระศาสดาตรัสกะพระราชาว่า ดูก่อนมหาบพิตร แม้ บัณฑิต...
- ลำดับนั้น พระมหาสัตว์ เมื่อจะตรัสบอกลักษณะของผู้ที่มิใช่มิตร...
- คนที่เป็นมิตรย่อมคบหาผู้ที่เป็นมิตรของเพื่อน ไม่คบหาผู้ที่ไม...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้วตรัสว่า ดูก่อน มหาบพ...
- แต่ก่อน ท่านไม่ได้พูดถึงคลองแห่ง นักขัตฤกษ์ ไม่ได้เอ่ยถึงขณะ...
- บุคคลผู้สำคัญว่าที่เสมอ พึงตกบ่อ ถ้ำ เหว หรือหลุมที่มีรากไม้...
- ในอดีตกาล ครั้งเมื่อ พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติ ณ กรุง พาร...
- พระโพธิสัตว์มองดูเขา กล่าวกะภรรยาว่า นางผู้เจริญ มาณพนี้มา เ...
- ครั้นวันหนึ่งนายอุทยานบาลซื้อมะม่วงจากมือของเขาถวายแด่พระราช...
- วันรุ่งขึ้นพระราชาเสด็จไปสู่พระอุทยานกับตรัสว่า เจ้าจงแสดงเถ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อาหาสิ แปลว่า นำมาแล้ว
- ยเถอะ ดังนี้แล้ว จึงกราบทูล ๒ คาถาว่า บุตรของคนจัณฑาล ได้บอก...
- พระราชาทรงสดับคำนั้นแล้ว ทรงกริ้วว่า เจ้านี่ลามกมองไม่เห็นรั...
- พวกราชบุรุษพากันทำตามพระราชบัญชาอย่างนั้น พากันกล่าวว่า เจ้า...
- ลำดับนั้น อาจารย์กล่าวกะเขาว่า ดูก่อนพ่อ เจ้าพูดอะไร ธรรมดาว...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย มิใช่ แต
- เทวดาผู้สิงอยู่ที่ต้นตะคร้อได้กล่าวดัง นี้ว่า ดูก่อนภารทวาชะ...
- ก็เนื้อความจักมีแจ้งในกุณาลชาดก
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุริโส ความว่า ท่านผู้เป็นบุรุษคนหนึ่...
- ลำดับนั้น หมีเมื่อจะบอกแก่เขา ได้กล่าวคาถา ๒ คาถาว่า กิ่งทั้...
- พระศาสดาเมื่อจะประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า...
- ความ สามัคคีนั้นแหละ พระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงสรรเสริญ แล้ว บุค...
- พระราชาทั้งหลาย ทรงสดับธรรมกถาของพระองค์แล้ว ต่างก็ทรง สมัคร...
- ข้าแต่พระราชา เสียงของสุนัขจิ้งจอก ทั้งหลายก็ดี ของนกทั้งหลา...
- ข้าแต่พระมหาราชผู้เป็นมิ่งขวัญแห่ง รัฐ ถ้าเรายังอยู่กันเป็นป...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง พระปรารภ พร...
- ในอดีตกาล เมื่อ พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติใน กรุงพาราณสี พ...
- ลำดับนั้น พระโพธิสัตว์ปลอบเธอว่าอย่ากลัวเลยนะ ฉันจักให้ชีวิต...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อิธ แปลว่า ที่ตรงนี้พระราชาตรัสหมายเอ...
- ลำดับนั้น พระราชาทรงถามว่า สหายเอ๋ย ก็และความเร็วอย่างอื่น ท...
- ท่านเป็นที่รักของฉันเพราะได้ฟัง และเป็นที่รัก ของฉันยิ่งนัก ...
- ลำดับนั้น พระราชาเพื่อจะประทานพระปฏิญญาแก่พระโพธิสัตว์นั้นว่...
- ด้วยการอยู่ร่วมกันนานเกินควร คนรักกันย่อม กลายเป็นคนไม่รักกั...
- ลำดับนั้น พระราชาตรัสกะพระโพธิสัตว์นั้นว่า เมื่อเราวิงวอนอยู...
- พระศาสดา ทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้วตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งห...
- ผมขอถาม คุณพ่อกล่าวอะไรว่าเป็นพิษ เป็นเหว เป็นเปือกตม เป็นอส...
- ะทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง พระปรารภ การประเล้าประโลมขอ...
- อยู่มาวันหนึ่ง มหาอุบาสิกายืนอยู่ในระยะพอที่เธอจะได้ยิน กล่า...
- ในอดีตกาล เมื่อ พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติใน กรุงพาราณสี พ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อคฺคิปิ เต น หาสิโต ความว่า ทั้ง กองไ...
- เจ้าจงอย่าเสพของมีพิษ จงเว้นเหวโดยเด็ดขาด อย่าจมอยู่ในเปือกต...
- ดาบสกุมารเมื่อไม่รู้เนื้อความของคำที่บิดากล่าวไว้โดยย่อ จึงถ...
- เจ้าจงเว้นให้ห่างไกลซึ่งการตั้งคอกโค ร้านขาย สุรา คนเกเร ที่...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้
- อนึ่ง ผู้ใดเมื่อก่อนเป็นผู้ใจดี คนทั้ง- หลายนับถือว่าเป็นญาต...
- ข้าแต่พระมหาราชา ส่วนพระองค์ ข้าพระองค์คิดรู้ด้วยใจว่า พระอง...
- ครั้นเจริญวัยแล้ว ได้ไปเมืองตักกศิลา กล่าวกะอาจารย์ว่า ข้าพเ...
- มหาชนเห็นพระโพธิสัตว์นั่งอดอาหารอยู่ จึงถามว่า ท่านนั่งเพื่อ...
- ผู้ใดพึงเปลื้องทุกข์ของบุคคลผู้เกิดทุกข์ ได้ ส่วนเดียวโดยธรร...
- พระมหาสัตว์ครั้นแสดงธรรมถวายพระราชาด้วยคาถา ๗ คาถาอย่างนี้ แ...
- พระศาสดาเมื่อจะประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสพระคาถาสุดท้ายว่า ...
- หญ้าและเครือเถาทั้งหลายในภูมิภาค ส่วนนี้ ม้วนเวียนโดยทักษิณา...
- พระเจ้ากาลิงคะทรงสดับคำนั้นแล้ว จึง รีบเสด็จไปทรงช้างพระที่น...
- ความพิสดารว่า พระตถาคตเสด็จหลีกจาริกไปตามชนบท เพื่อ ประโยชน์...
- พระมหาโมคคัลลานเถระรับว่า ดีละ แล้วเหาะไปยังโพธิมณฑล เอาจีวร...
- พระราชารับสั่งให้เอาหม้อทองคำและหม้อเงิน ๘๐๐ หม้อ ใส่น้ำหอม ...
- ในอดีตกาล พระเจ้ากาลิงคราช เสวยราชสมบัติอยู่ใน ทันตปุรนคร แค...
- วันหนึ่ง เทริดดอกไม้ไปคล้องพระเศียรของกาลิงคกุมารผู้กำลัง สร...
- กาลิงคกุมารนั้น กราบลาพระชนกชนนีและอัยกาแล้ว เหาะไปด้วย บุญฤ...
- ี่ ๑ ว่า พระเจ้าจักรพรรดิทรงพระนามว่า กาลิงคะ ได้ ทรงสั่งสอน...
- หญ้าและเครือเถาทั้งหลายในภูมิภาคส่วนนี้ ม้วนเวียนโดยรอบทักษิ...
- ช้างพระที่นั่งนั้น เมื่อถูกพระเจ้าจักรพรรดิทิ่มแทงอยู่บ่อย ๆ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นาโค ขณายุโก ความว่า ช้างเชือก ประเสร...
- พระศาสดาเมื่อทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่...
- รับสั่งให้เก็บดอกไม้ประมาณหกหมื่นเล่มเกวียน มาบูชาโพธิมณฑลอั...
- ท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่แห่งภูต ทรงเห็น อกิตติดาบสผู้ยับยั้งอยู่...
- ดูก่อนท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่แห่งภูต ทั้งปวง ถ้ามหาบพิตร จะทรงป...
- ข้าแต่ท่านกัสสปะ เพราะถ้อยคำที่ พระคุณเจ้ากล่าวนี้เป็นถ้อยคำ...
- ยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง ปรารภ อุบาสกผู้ทานบดี ชาวกรุงสาว...
- เมื่อท่านเดินได้แล้ว มารดาคลอดน้องสาวคนหนึ่ง
- ครั้งนั้นเกาะหมากเม่าได้นามว่า เกาะงู ท่านสร้างบรรณศาลาชิดต้...
- พระศาสดาเมื่อจะประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสพระคาถาที่ ๑ ว่า ท...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยํกิญฺจิ มนสิจฺฉสิ ความว่า กระผม ขอถว...
- ดูก่อนท้าวสักกะผู้เป็นใหญ่แห่งภูตทั้งปวง ถ้า มหาบพิตรจะทรงปร...
- ข้าแต่ท่านกัสสปะ นักปราชญ์ได้กระทำอะไร ให้แก่ท่านหรือ ท่านจง...
- นรชาติหญิงชายทั้งหลาย ย่อมปรารถนาจะเห็น โยม ด้วยวัตรจริยาเป็...
- ท่านขอสมาแล้วก็ครรไลหลีกไป พระมหาสัตว์ อยู่ ณ ที่นั้นเองตลอด...
- คน ๔ คนจะป้องกันคน ๆ เดียว ช่วย กันจับชายผ้าไว้คนละชาย คนทั้...
- ดาย ชนทั้งหลายมีฉันทะต่าง ๆ กัน ซึ่งควรจะส้องเสพ คนหนึ่งได้ร...
- พระโกกาลิกะส่งพระเถระเหล่านั้นแล้วกลับไปบอกคนทั้งหลายว่า อุบ...
- ลำดับนั้นภิกษุรูปหนึ่งกล่าวว่า อุบาสกทั้งหลาย พระเถระทั้งหลา...
- พอเธอหันไปเท่านั้นทั่วร่างก็เกิดตุ่มประมาณเท่าเมล็ดผักกาด ค่...
- ในอดีตกาล เมื่อ พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติใน กรุงพาราณสี ป...
- นางจึงส่งข่าวไปถึงสำนักของชู้ว่า ข่าวว่าพระราชาทรงประสงค์จะ ...
- พระราชารับสั่งว่า ก็พวกพราหมณ์ผู้อื่นที่ฉลาดเหมือนท่านอาจารย...
- พระมหาสัตว์ ได้ฟังดังนั้นแล้ว กล่าวคาถาที่ ๒ ว่า บุคคลผู้กล่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า พหุ ตาทิโสว ความว่า จริงอยู่ แม้ เศรษ...
- ฝ่ายพวกนายโคบาล ชาวกรุงพาราณสีอีกพวกหนึ่งเห็นต้นตาลเผล็ดผล ก...
- ก็แลครั้น กล่าวอย่างนี้แล้ว พระโพธิสัตว์จึงแสดงว่า ธรรมดา ผู...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มิคา อิเม ความว่า ถ้าพวกเหล่านี้ เป็น...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยา เมสา แก้เป็น ยา เมเอสา
- ก็แล กินนรครั้นกราบทูลอย่างนี้แล้ว เมื่อจะแสดงว่า ข้าแต่พระ-...
- พระราชาทรงโสมนัสว่า กินนรนี้เป็นบัณฑิตกล่าวถูกต้องทีเดียวจึง...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั...
- ได้ยินว่า คนบางพวกในโลกนี้ กล่าว ความจริงไว้อย่างนี้ว่า ไม้ล...
- ข้าแต่พระราชา เสียงของสุนัขจิ้งจอก ก็ดี ของนกก็ดี รู้ได้ง่าย...
- เล่ากันมาว่า พระเทวทัตนั้น เมื่อพวกภิกษุพากันพูดว่า เทวทัตผู...
- ครั้งนั้น พระมหาสัตว์บังเกิดในกำเนิด รุรุมฤค ทิ้งบริวารเสียพ...
- อำมาตย์ ถือแผ่นทองเที่ยวป่าวร้องไปในพระนครทั่วทุกแห่ง ลำดับน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อินฺทโคปกสญฺฉนฺนา ความว่า คนผู้ ประทุ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อทชฺฌํ ความว่า ทรงโก่งธนูพร้อมกับ สาย...
- พระมหาสัตว์ ครั้นติเตียนคนประทุษร้ายมิตรแล้ว เมื่อจะเจรจา ปร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วหเน ความว่า ในห้วงน้ำแม่น้ำคงคา อันส...
- ้เป็นจอมแห่งประชาชน สัตบุรุษ ทั้งหลาย ไม่สรรเสริญการฆ่าบัณฑิ...
- บทว่า คามวรํ ความว่า พระราชาทรง ประทานพรแก่พระมหาสัตว์ว่า เร...
- พระศาสดาเมื่อทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสพระคาถานี้ว่า ชาว...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งห
- บุรุษพึงพยายามร่ำไป บัณฑิตไม่พึง เบื่อหน่าย เราเห็นตนอยู่ว่า...
- ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงพระปรีชาอัน ประเสริฐ พระองค์ทรงสอดลูกศรอั...
- ดปรานมิตรยิ่งนัก จงทรงพระชนม์ชีพอยู่ยืนนานเถิด พระองค์จงทรง ...
- ครั้นวันรุ่งขึ้น พระศาสดาทรงกระทำภัตกิจเสร็จ ก็เสด็จจาริกไป ...
- พระราชาตรัสสั่งธรรมโฆสก (ผู้ป่าวร้องธรรม) ขึ้นเหนือหลังช้างท...
- ทราบความที่ชนเป็นอันมากพากันเลื่อมใส เสด็จลง ประทับนั่งเหนือ...
- ท้าวสักกะตรัสเรียกวิษณุกรรมเทพบุตร มาตรัสว่า เธอจงกระทำบันได...
- ในอดีตกาล ครั้งพระเจ้าพรทมทัตเสวยราชสมบัติ ณ พระนคร พาราณสี ...
- พระราชาพระองค์นั้นเล่า เมื่อละมั่งนั่นหมุนตัวล้มลง ทรงเปล่ง ...
- พระราชาสุดที่จะทรงพลัดพรากจากพระมหาสัตว์ อยู่ได้ จึงตรัสว่า ...
- บุรุษพึงหวังไว้ทีเดียว บัณฑิตไม่พึงเบื่อหน่าย เราเห็นตนอยู่ว...
- เมื่อท้าวเธอกำลังทรงเปล่งพระอุทานอยู่นั่นแหละ อรุณปรากฏ ท่าน...
- ละมั่งตัวใดพยายามเอาก้อนหินถมเหวช่วยพระ- องค์ขึ้นจากเหวลึกยา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุภาสิตานํ ความว่า บทแห่งคาถาที่ พระอ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปตฺตํ แปลว่า ประกอบด้วยลูกศรอันมีปีก
- ลำดับนั้น ท้าวสุกกะตรัสคาถา ๒ คาถาว่า ข้าแต่มหาราชเป็นใหญ่แห...
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า มม ปาณทสฺส นี้พระราชาตรัสว่า ดูก่...
- า สพฺพาติถี ความว่า พระองค์ ทรงบำเพ็ญพระองค์ควรแก่ผู้ขอ ทรงก...
- ข้าแต่ท่านโกสิยะ นาข้าวสาลีบริบูรณ์ ดี แต่นกแขกเต้าทั้งหลายพ...
- ข้าแต่ท่านโกสิยะ บุตรน้อยทั้งหลาย ของข้าพเจ้ายังอ่อน ขนปีกยั...
- วันนี้ สง่าราศีเกิดขึ้นแก่เราแล้วหนอ ที่เราได้เห็นท่านผู้เป็...
- ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของบ้านนั้น เป็น ไร่ของชาวมคธ
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมฺปนฺนํ ความว่า สมบูรณ์ คือ ไม่ บกพร...
- คนเฝ้าไร่ได้ยินเสียงร้องเอะอะของพญานกแขกเต้า และเสียงฝูงนก แ...
- พญานกแขกเต้าได้ฟังดังนั้นแล้ว จึงกล่าวคาถาที่ ๗ ด้วยภาษามนุษ...
- พราหมณ์ฟังธรรมกถาของพระมหาสัตว์ มีจิตเลื่อมใส ได้กล่าว
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตวสฺสมมฺหิ ได้แก่ ในนิเวศน์ของท่าน
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งห
- พระราชบุตรใด ยิงสามีผู้เป็นที่ ปรารถนาของเรา เพื่อให้เป็นหม้...
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ผู้เป็นเจ้า ฉันขอ ไหว้เท้าทั้งสองของท่านผู้...
- ในอดีตกาล ครั้ง พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติ ใน พระนคร พาราณ...
- พระมหาสัตว์คร่ำครวญด้วยคาถาสี่เหล่านี้ นอนเหนือที่นอนดอกไม้ ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วรากิยา แปลว่า ผู้กำพร้า
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อปิ ภีรุเก แปลว่า ผู้มีชาติขลาดเป็น อ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เต ปพฺพตา ความว่า ภูเขาเหล่านั้น ซอกเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อมเตน ความว่า นางจันทากินรี สำคัญว่า ...
- ข้าแต่พญานกออก ท่านเป็นนกที่ ประเสริฐกว่านกทั้งหลาย ข้าพเจ้า...
- บัณฑิตทั้งหลาย ย่อมทำบุคคลให้เป็น มิตรสหายด้วยทรัพย์ ข้าวเปล...
- ดูก่อนพญาเหยี่ยวผู้สหาย ฉันจะบำเพ็ญ ประโยชน์นี้เพื่อท่านให้จ...
- พระศาสดาเมื่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระมหาวิหารเชตวัน ทรง พระปราร...
- ในอดีตกาล ครั้งหนึ่ง พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติ ใน นคร พาร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มิลาจา แปลว่า ชาวชนบท
- ลำดับนั้น พญานกออกถามเหยี่ยวว่า พวกคนป่าพากันขึ้นต้นไม้แล้ว ...
- ไม่ได้สะดุ้งเลย แท้จริงสหายทั้งหลายผู้ยอมสละชีวิต กระทำเพื่อ...
- ความแห่งคาถานั้นมีว่า นายเอ๋ย จริงอยู่ บุคคลบางพวกถึงจะคลาด-...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สตเมส ธมฺโม ความว่า นี่เป็นธรรม ของบั...
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า ปสู เหยี่ยวนั้นกล่าวหมายเอาสัตว์ ...
- ลูกน้อยทั้งหลายของเรา เปล่งเสียงอันจับใจ ร้องรับเราผู้ร้องหา...
- นางเหยี่ยวแสดงคุณของมิตรธรรมด้วยคาถาทั้ง ๖ ด้วยประการฉะนี้
- เวททั้งหลายจะไม่มีผลก็หามิได้ จรณ- ธรรมอันมีความสำรวมนั่นแลเ...
- กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร คน จัณฑาล คนเทหยากเยื่อทั้งปวง เ...
- เรื่องย่อมีว่า ภิกษุนั้น แม้บวชในพระศาสนาอันมีธรรมเป็นเครื่อ...
- เขาเติบโตแล้ว ถามมารดาว่า แม่จ๋า ใครเป็นพ่อ ของฉัน
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ขราชินา ความว่า ประกอบด้วยหนังเสือ พร...
- ล่าวคาถาที่ ๓ ว่า บุคคลผู้มีเวทตั้งพัน อาศัยแต่ความเป็นพหูสต...
- ลำดับนั้น ปุโรหิตกล่าวคาถาว่า เวททั้งหลายจะไม่มีผลก็หามิได้ ...
- หมณ์ จำแหวนได้แต่ยังกล่าวว่า คุณเป็นพราหมณ์ตามโอกาสที่เลือกเ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสจเนน ความว่า ปุโรหิตแสดง พราหมณธรรม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อกฺเขตฺตพนฺธุ ได้แก่ ผู้ไม่มีไร่นา ไม...
- ลำดับนั้น เพื่อจะชี้แจงว่า จำเดิมแต่บรรลุพระอรหัตไป ขึ้นชื่อ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิมานํ มีอรรถาธิบายว่า วิมานหมายถึง เ...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งห
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ผู้ใดลักเอาเหง้า บัวของท่านไป ขอชาวโลกทั้ง...
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ช้างเชือกใดลัก เอาเหง้าบัวของท่านไป ขอให้ช...
- ข้าแต่ท่านผู้ประพฤติพรหมจรรย์ ข้าพเจ้าจะทดลองดูว่า ฤาษีเหล่า...
- ดูก่อนท้าวสหัสนัยน์เทวราช ฤาษี เหล่านั้นมิใช่นักฟ้อนของท่าน ...
- ในอดีตกาล ครั้ง พระเจ้าพรหมทัต เสวยราชสมบัติ ใน พระนคร พาราณ...
- ครั้งนั้น พิภพของท้าวสักกะหวั่นด้วยเดชแห่งศีลของดาบสเหล่านั้...
- เทวดาผู้สิงอยู่ที่ต้นไม้อันใหญ่ในป่า ณ อาศรมบทนั้น ลงมาจากคา...
- คณะฤาษีได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า ท่านผู้นิรทุกข์ ท่านผู้นิรท...
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ผู้ใดลักเอาเหง้าบัวของท่าน ไป ขอให้ผู้นั้น...
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ หญิงใดลักเอาเหง้าบัวของ ท่านไป ขอให้หญิงนั...
- ในคาถาที่น้องชายคนที่ ๖ กล่าว บทว่า ตปสฺสีนํ ความว่า ชาวโลก ...
- ในคาถาที่เทวดากล่าว บทว่า อาวาสิโก ความว่า ผู้ปกกรองอาวาส
- ก็เมื่อชนทั้ง ๑๓ สบถกันอย่างนี้แล้ว พระมหาสัตว์ดำริว่า บางที...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยเทสมานา มีอรรถาธิบายว่า ฝูงสัตว์ ต่า...
- ท้าวสักกะทรงสดับถ้อยคำของพระมหาสัตว์มีพระมนัสสลด ตรัสคาถา ต่...
- ครั้งนั้นท้าวสักกะ เมื่อจะขอขมาท่าน จึงกล่าวคาถาที่ ๒๐ ว่า ข...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งห
- ่พระองค์ท่านยังทรงพระชนมชีพอยู่ ดิฉันนั้นยินดีในความไม่เบียด...
- ดิฉันมีฝ่ามืออันชุ่มเลี้ยงดูสมณพราหมณ์ และแม้วณิพกเหล่าอื่น ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ากับภิกษุสงฆ์ฉันเช้า
- ในอดีตกาล พระราชาทรงพระนามสุรุจิ เสวยราชสมบัติในพระ- นครมิถิ...
- พระกุมารสุรุจิทรงจำเริญวัยเสด็จไปเมืองตักกศิลา ทรงเรียนศิลปะ...
- ข้า แต่พระโอรสผู้จะสืบวงศ์ของพระองค์ยังไม่มีเลย พระองค์ทรง ม...
- ครั้งนั้นพระราชาตรัสกะพระนางสุเมธาว่า นางผู้เจริญ เชิญเธอ ปร...
- ท้าวสักกะทรงทราบความเป็นอย่างนั้น เสด็จไปถึงประตูวิมานของ เท...
- ่พระองค์ท่านยังทรงพระชนมชีพอยู่ ดิฉัน นั้นยินดีในความไม่เบีย...
- ดิฉันมีฝ่ามืออันชุ่มเลี้ยงดูสมณพราหมณ์ และ วณิพกเหล่าอื่น ให...
- ธรรมดาว่าการประมาณของพระนาง ซึ่งแม้จะพรรณนา ๑๐๐ คาถา ๑,๐๐๐ ค...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า รุมฺหิ ความว่า พระนางตรัสเรียก อย่างน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สหสฺสกฺโข ความว่า ชื่อว่าเป็นผู้มีดวง...
- ครั้งนั้นจอมนักฟ้อน ๒ นาย คือ กัณฑกรรณ และปัณฑุกรรณ คิดว่า พ...
- พระศาสดาทรงนำธรรมเทศนานี้มาแล้ว ทรงประชุมชาดกว่า มหาปนาท
- ดูก่อนสุนัขจิ้งจอก เนื้อของคนที่ตาย แล้ว มีอยู่ในป่าช้าเป็นอ...
- พระปัจเจกพุทธเจ้ารูปหนึ่ง ผู้ไม่แปด- เปื้อนด้วยกิเลส นั่งอยู...
- ในอดีตกาล ได้มีประเทศอันเป็นดงน่ารื่นรมย์ยิ่งนัก อยู่ระหว่าง...
- กล่าวถึงงู คิดจักแสวงหาเหยื่อ ออกจากที่อยู่ เที่ยวแสวงหาเหยื...
- กล่าวถึงหมีออกจากป่าแล้ว ถูกความอยากยิ่งครอบงำ จึงไปสู่บ้านช...
- ครั้งนั้นพระปัจเจกพุทธเจ้านั้นกล่าวกะท่านว่า พ่อคนดี เหตุไร ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อปฺโปสฺสุโก ได้แก่ ผู้ปราศจากความ อาล...
- พระมหาสัตว์เมื่อจะถามสุนัขจิ้งจอก จึงกล่าวคาถาว่า ดูก่อนสุนั...
- ครั้นสัตว์ทั้ง ๔ นั้น พรรณนาอุโปสถกรรมของตนอย่างนี้แล้ว ก็ชว...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้ ตรัสย้ำว่า อุบ
- ดูก่อนพญายูง ขอท่านจงบอกว่า ผู้ใด เป็นผู้งดเว้นจากปาณาติบาต ...
- คำของท่านนี้เป็นคำจริงแท้ทีเดียว ไฉน ทานจะไม่พึงมีผลเล่า ผลข...
- พระศาสดาเสด็จประทับ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงพระปรารภ ภิกษุผู้กระ...
- ครั้น ณ วันหนึ่ง ลูกนายพรานผู้หนึ่งท่องเที่ยวไปในราวป่า เห็น...
- พระราชาทรงเรียกพวกบุตรพรานในแว่นแคว้นของพระองค์มาประชุม กัน
- บทว่า อุปนฺติ เน หิ แปลว่า จงเข้าไปใกล้
- บทว่า สพฺพภูเตสุ ความว่า ท่านได้ให้อภัยแก่ฝูงสัตว์ทั้งปวงได้...
- พระมหาสัตว์ฟังคำนั้นแล้ว ดำริว่า เราต้องกล่าวถึงความที่ปรโลก...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอตฺเถว เต นีหตา ความว่า ถ้าพระจันทร์...
- แก้ปัญหานี้ โลกมนุษย์จักเกิดเป็นดุจว่างเปล่า เราจักกล่าวความ...
- ความแห่งคาถานั้น มีอธิบายว่า งูลอกทิ้งหนังเก่าที่คร่ำคร่าฉัน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โมกฺขญฺจ เต ปตฺโต ความว่า ถ้า เราบรรล...
- ปลว่า เพื่อจะดัก บาลีก็อย่างนี้ เหมือนกัน อธิบายว่า ครั้นดัก...
- พวกเราไม่มีเขี้ยวหรือ กำลังกายไม่ พรั่งพร้อมหรือ พวกเราทั้งห...
- จะเป็นพระอินทร์ จะเป็นเหยี่ยว แม้ จะเป็นเสือโคร่งที่เป็นใหญ่...
- เล่ากันมาว่า พระเจ้ามหาโกศล ทรงประทานพระธิดาแก่ พระเจ้า พิมพ...
- ในอดีตกาล ช่างไม้ผู้หนึ่งอยู่ ณ บ้านใกล้ประตูพระนครพาราณสี เ...
- พวกสุกรได้ฟังคำของมันแล้ว พากันกล่าวคาถาที่ ๔ ว่า ดูก่อนตัจฉ...
- ตัจฉกสุกร การทำพวกหมูทั้งหมดให้มีใจเดียวกัน แล้วถามว่า เสือ ...
- ครั้งนั้น เสือโคร่งกล่าวคาถาว่า มิใช่ว่าเขี้ยวของข้าพเจ้าไม่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มิคสงฺฆปฺปตฺโต ความว่า เสือโคร่ง ไปถึ...
- ก็แลครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว ก็ปลุกใจเสือโคร่งว่า พญาเสือโคร่ง...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอกายเน หโต ความว่า ฆ่าเสือโคร่ง เสีย...
- พวกพ่อค้าพากันมาจากรัฐต่าง ๆ กระทำ การประชุมกันในเมืองพาราณส...
- ทันใดนั้น นาคทั้งหลายก็พากันออกไป พวกสวมเกราะ ๒๕ พวกถือธนู ๓...
- เรื่องมีว่า พ่อค้าเหล่านั้นเมื่อจะไปค้าขาย ถวายมหาทานแด่พระศ...
- พระศาสดาตรัสรู้แล้ว เมื่อจะทรงแสดงข้อความนั้น จึงตรัสพระ คาถ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมิตึ กตฺวา ความว่า จัดเป็นสมาคม คือม...
- ครั้งนั้น พญานาคเห็นพ่อค้าเหล่านั้น พากันเข้าไปใกล้ต้นไม้ เพ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มา โว มุญฺจิตฺถ ชีวิตํ ความว่า ท่านทั...
- ก็และครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า ดูก่อนอุบาสก ทั...
- ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐกว่าจอมเทพ เมื่อก่อนหม่อมฉันมาถึงสวร...
- ที่ตรงนี้เป็นไร่นา ที่ตรงนี้ตรงร่องน้ำ ตรงดี ที่ตรงนี้เป็นภู...
- พระศาสดา เมื่อเสด็จประทับ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงพระปรารภ พวกอุ...
- คำอันเป็นคาถานั้น มีอธิบายว่า พระจอมวิเทหะผู้เรืองพระยศ ราชา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมจฺฉเร แปลว่า ย่อมปรารถนา
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อายุนฺนุ ขีณํ ความว่า พระเจ้าสาธินราช...
- พระมหาสัตว์ เมื่อจะทรงห้ามท้าวเธอเสียจึงตรัสพระคาถาว่า ขอยืม...
- ครั้งนั้นพระเจ้านารทะกราบทูลท้าวเธอว่า ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติ...
- พระโพธิสัตว์ตรัสคาถาเหล่านั้นใส่ไว้ในพระสัพพัญญุตญาณด้วยประก...
- ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ พราหมณ์ ทั้งหลายผู้มีศีล เป็นพหูสูต...
- ็นพราหมณ์ไม่ได้ ท่านจง แสวงหาพราหมณ์เหล่าอื่นผู้มีศีล เป็นพห...
- ็นพราหมณ์ไม่ได้ ท่านจง แสวงหาพราหมณ์เหล่าอื่นผู้มีศีล เป็นพห...
- ็นพราหมณ์ไม่ได้ ท่านจง แสวงหาพราหมณ์เหล่าอื่นผู้มีศีล เป็นพห...
- ป็นพราหมณ์ไม่ได้ ท่านจงแสวงหาพราหมณ์ เหล่าอื่นผู้มีศีล เป็นพ...
- ็นพราหมณ์ไม่ได้ ท่านจง แสวงหาพราหมณ์เหล่าอื่นผู้มีศีล เป็นพห...
- พระศาสดาเมื่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงพระปรารภ อส...
- ดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสกึ่งพระคาถาว่า พระรา...
- ชนทั้งหลายถือกระดิ่ง ตีประกาศไปข้างหน้าบ้าง คอยรับใช้บ้าง ศึ...
- ชนทั้งหลายมีเล็บและขนรักแร้งอกยาว ฟันเขลอะ มีธุลีบนศีรษะเกรอ...
- ชนทั้งหลายใช้คนให้ทำการไถและการค้า ใช้ให้ เลี้ยงแพะเลี้ยงแกะ...
- อีกพวกหนึ่งเป็นพราหมณ์ถือดาบและโล่เหน็บ กระบี่ ยืนเฝ้าอยู่ที...
- อีกพวกหนึ่งย่อมนอนใต้เตียง เพราะปรารถนา ทรัพย์ พระราชาทั้งหล...
- ว่า กิงฺกิณิโย ความว่า ข้าแต่พระ- มหาราชเจ้า ยังมีพวกพราหมณ์...
- บทว่า อสิจมฺมํ ได้แก่ ดาบและเครื่องป้องกันลูกศรที่ทำด้วยหนัง
- าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ พราหมณ์ทั้งหลาย ผู้มีศีล เป็นพ...
- พระมหาสัตว์รับพระดำรัสของพระองค์ด้วยคำว่า สาธุ กราบทูลว่า ข้...
- พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้วตรัสย้ำว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้
- บัดนี้ ข้าพเจ้าขอถามท่านฤาษีผู้ซูบ ผอม สะพรั่งไปด้วยเส้นเอ็น...
- วันนี้ พระราชาผู้ประเสริฐเสด็จมา ณ ที่นี้เพื่อประโยชน์แก่ข้า...
- ในอดีตกาล พระเจ้าพรหมทัต ทรงละการลุอคติ ไม่ให้ พระราชธรรมทั้...
- พราหมณ์เป็นอาจารย์ของฉัน เป็นผู้ขวนขวาย ในกิจน้อยกิจใหญ่ทั้ง...
- ่ง ฉันอยู่ องค์เดียว ไม่เชื้อเชิญใคร ๆ อื่น กระผมขอนมัสการ แ...
- กุฎุมพีฟังคำนั้นของท่านแล้วดีใจ กล่าวคาถาสุดท้าย ๒ คาถาว่า ว...
- จบอรรถกถาภิกขาปรัมปรชาดก จบอรรถกถาปกิณณกนิบาตชาดก รวมชาดกที่...