เล่มที่ 60
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสจเนน ความว่า ปุโรหิตแสดง พราหมณธรรม...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 324
เนื้อหา
ปุโรหิตได้ฟังดังนั้นแล้ว เมื่อติเตียนพราหมณ์ตามที่เขากล่าวจึงกล่าว คาถาที่ ๘ ว่า ความหมดจด ย่อมไม่มีด้วยการรดน้ำ อนึ่ง พราหมณ์จะเป็นพราหมณ์เต็มที่ ด้วยการรดน้ำก็หาไม่ ขันติและโสรัจจะย่อมมีไม่ได้ ทั้งผู้นั้นจะเป็นผู้ดับรอบ ก็หามิได้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เสจเนน ความว่า ปุโรหิตแสดง พราหมณธรรมทั้งหลายที่เขากล่าวข้อเดียวคือ ด้วยการรดน้ำ ห้ามเสียทุกข้อไป ข้อนี้มีอธิบายว่า อันความหมดจดมีไม่ได้เลย ด้วยการบำเรอไฟ ด้วยการรดน้ำ หรือด้วยฆ่าสัตว์บูชายัญ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้จะเป็นพราหมณ์ผู้บริบูรณ์สิ้นเชิง ก็มิได้ ความอดทนคือความอดกลั้นจะมีไม่ได้ ความสงบเสงี่ยมคือศีล จะมีไม่ ได้และจะชื่อว่าเป็นผู้ดับโดยรอบเพราะความดับเสียรอบด้านซึ่งกิเลส ก็ไม่ได้ ลำดับนั้น อุททาลกะ เมื่อจะถามว่า ถ้าว่าไม่เป็นพราหมณ์ด้วยอย่างนี้ ละก็จะเป็นได้อย่างไรกัน จึงกล่าวคาถาที่ ๙ ว่า ดูก่อนท่านผู้เจริญ บุคคลเป็นพราหมณ์ได้ อย่างไร และเป็นพราหมณ์เต็มที่ได้อย่างไร ความดับ รอบจะมีได้อย่างไร ผู้ที่ตั้งอยู่ในธรรม บัณฑิตเรียกว่า กระไร. ฝ่ายปุโรหิต เมื่อจะกล่าวแก่เขาก็กล่าวคาถาต่อไปว่า บุคคลผู้ไม่มีไร่นา ไม่มีพวกพ้อง ไม่ถือว่าเป็น ของเรา ไม่มีความหวัง ไม่มีบาปคือความโลภ สิ้น ความโลภในภพแล้ว ผู้กระทำอย่างนี้ ชื่อว่าเป็น พราหมณ์ผู้เกษม เพราะเหตุนั้น ชนทั้งหลายจึงได้ พากันสรรเสริญว่าผู้ตั้งอยู่ในธรรม.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน