เล่มที่ 62
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 534 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ต้นไม้ที่มีผลเป็นไป อย่างนี้นั้น มีอยู่มาก...
- อาศรมของท่านอยู่ทางทิศไหนแต่ที่นี้หนอ ท่านย่อมรื่นรมย์อยู่ใน...
- ชฎิลผู้ประพฤติพรหมจรรย์มาในอาศรมนี้ มีรูปร่างน่าดูน่าชม เอวเ...
- เราไม่ควรให้เจ้าผู้ยังเป็นเด็กเช่นนี้ ถึง ความกระสันในป่าเป็...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตํ เม ความว่า เจ้าจงนำพราหมณ์ผู้ ทำคว...
- พระราชาพระองค์นั้น ตรัสพระดำรัสที่ไม่ควรจะตรัสกับพระราชธิดา ...
- ฝ่ายพวกอำมาตย์ พากันแวดล้อมอาศรมในเวลาที่พระโพธิสัตว์เข้าไป ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เคณฺฑุเกนสฺส ความว่า เล่นลูกข่าง อยู่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมีเป คนฺธมาทเน ได้แก่ ที่ภูเขา คันธม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุปิจฺฉิตํ ความว่า สัณฐานปากแผล อันมี...
- พระดาบสนั้น เธอคำมุสาวาทของพระราชธิดานั้นว่า เป็นจริง จึง คิ...
- วยเมถุนสังสัคคะ เมื่อพระราชธิดานั้นกล่าวว่า เภสัช ดังนี้ เพร...
- ื บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุตฺตรายํ ได้แก่ ทิศเหนือ
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุโภว คจฺฉามเส ความว่า เราทั้งสอง คนแ...
- ในเวลาเย็น พระโพธิสัตว์กลับมามองไม่เห็นบุตร จึงคิดว่า เขาไป ...
- ดาบสนั้น ฟังคำของบิดาแล้ว เมื่อจะเล่าถึงเหตุการณ์นั้นให้ทราบ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อิธาคมา ได้แก่ ข้าแต่ท่านพ่อ ชฎิล ผู้...
- เมื่อดาบสนั้น กำลังพร่ำเพ้ออยู่นั่นเอง พระมหาโพธิสัตว์ ได้ฟั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อิมสฺมา ได้แก่ อิมสฺมึ แปลว่า (ในป่าอ...
- ดาบสนั้น ได้ฟังถ้อยคำของบิดาแล้วเกิดความกลัวขึ้นว่า เพิ่งทรา...
- ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมประชานิกร ก็ ข้าพระองค์ย่อมรู้จักหญิง...
- ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นภูตบดี เมื่อข้าพระ- องค์นมัสการเทวดาทั้ง...
- นักปราชญ์ทั้งหลายถูกความทุกข์ของตน บีบคั้นแล้ว ย่อมไม่ละกรรม...
- ผู้ใดก่อทุกข์ให้แก่ผู้อื่นด้วยทุกข์ของตน หรือก่อความสุขของตน...
- ข้าแต่พระจอมภูมิบาล ข้าพระบาทจักอด กลั้นคำค่อนว่า คำนินทา คำ...
- นผู้เกื้อกูลแก่เราในการกระทำ ประโยชน์แน่แท้ นางอุมมาทันตีและ...
- ข้าแต่พระมหาราชเจ้า พระองค์ทรงประ- พฤติธรรมอันไม่มีความฉิบหา...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ใน พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระปรารภ อุก...
- พระโพธิสัตว์ บังเกิดในพระครรภ์พระ อัครมเหสีของพระราชาพระองค์...
- ในขณะนั้น นางอุมมาทันตี ผู้ประดับประดาด้วยเครื่องอลังการพร้อ...
- ได้ยินว่า ในอดีตกาล ในกรุงพาราณสี นางได้บังเกิดในตระกูลที่ขั...
- ลำดับนั้น ในพระนครนั้น ประชาชนทั้งหลายได้โฆษณางานมหรสพ ประจำ...
- ลำดับนั้น พระราชาตรัสเรียกนายสารถีมาแล้ว เมื่อจะตรัสถาม จึง ...
- พระราชาได้ทรงสดับคำทูลนั้นแล้ว เมื่อจะทรงชมเชยชื่อของนางนั้น...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุณฺณมาเส ได้แก่ ในคือพระจันทร์- เพ็ญ
- พวกราชบุรุษจึงพากันไปบอกแก่ท่านอภิปารกเสนาบดีว่า ข้าแต่นาย ท...
- บรรดาบทเหล่านั้น
- คาถาที่เหลือ ที่เป็นคำถามและคำตอบของตนแม้ทั้งสอง (คือของ พระ...
- พระองค์เป็นทั้งพระมารดาและบิดาเป็นผู้เลี้ยงดู เป็นเจ้านายเป็...
- คนอื่นใครเล่า ในแผ่นดินทั้งโลก จะพึงเชื่อ ท่านหรือว่า นางอุม...
- เราไม่ปรารถนาสิ่งที่ล่วงธรรมดา ความคับแค้น ใจและความทุกข์ของ...
- ดูก่อนอภิปารกเสนาบดีผู้เป็นบุตรแห่งท่านผู้กระ ทำประโยชน์ ท่า...
- ข้าแต่พระมหาราชเจ้า พระองค์ทรงประพฤติ ธรรมอันไม่มีความฉิบหาย...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพาปิ ความว่า ข้าแต่พระองค์ผู้ เป็น...
- ได้แก่ ทรัพย์ในการบูชายัญ
- บัดนี้ พระราชาเมื่อจะทรงคุกคามขู่ท่านเสนาบดีนั้น เพื่อจะไม่ใ...
- ลำดับนั้น พระราชาเมื่อจะทรงแสดงธรรม จึงตรัสคาถาเริ่มต้นว่า ต...
- อภิปารกเสนาบดีพอได้สดับธรรมกถาของพระมหาสัตว์อย่างนั้นแล้ว เม...
- ตลอดเวลา ๑๒ ปีที่อาตมภาพอยู่ในสำนัก ของมหาบพิตรนี้ อาตมภาพไม...
- ถ้าพระคุณเจ้าไม่รับทราบอัญชลี ของ สัตว์ผู้เป็นบริวารมาอ้อนวอ...
- รูปของสัตว์ทั้งหลาย ย่อมเป็นอยู่ได้เพราะ อาศัยธาตุ ๔ เท่านั้...
- ในปางก่อน นกยางตัวหนึ่งมีรูปเหมือน แกะ พวกแกะไม่รังเกียจ เข้...
- อนึ่ง ขัตติยราชพระองค์ใด ทรงปกครองชนบท โดยไม่เป็นธรรม ขัตติย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในกาล บัดนี้เท่านั้น ถึงในกาลก่อ...
- บรรดา อำมาตย์ทั้ง ๕ คนนั้น คนหนึ่งเป็น อเหตุกวาที คนหนึ่ง เป...
- ฝ่ายพวกอำมาตย์ ๕ คนนั้นเล่า เมื่อไม่ได้สินบนก็กลับกลายเป็นผู...
- พระราชาตรัสว่า ดีละ แล้วตรัสสั่งให้ลดการบำรุงพระมหาสัตว์นั้น...
- ลำดับนั้น พระนางจึงปลอบพระทัยพระราชาว่า ข้าแต่สมมุติเทพ หากว...
- ความแห่งบาทคาถานั้นว่า พระราชาตรัสถามว่า ท่านผู้เจริญ แต่ก่อ...
- ความแห่งบาทคาถานั้นว่า พระมหาสัตว์กล่าวว่า บรรดาบทเหล่านั้น ...
- พระมหาสัตว์ ได้ฟังคำนั้นแล้ว จึงทูลว่า ขอถวายพระพร ธรรมดาว่า...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สพฺพเสโต ความว่า ขอถวายพระพร เฉพาะในว...
- ความว่า บุรุษใดไม่คบหาบุคคล ผู้คบตนซึ่งมีจิตคิดหวังประโยชน์ ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นาวพุาชฺฌสิ ความว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริ...
- ครั้งนั้น พระราชโอรส ๔ พระองค์ของพระราชเทวีนั้น ทรงทราบว่า พ...
- พวกอำมาตย์เหล่านั้น ได้ฟังคำนั้นแล้ว มีความสำคัญว่าท่านกระทำ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุทีรณา แปลว่า ถ้อยคำ
- พระมหาสัตว์ ข่มปราบอำมาตย์นั้น ได้ทำให้เป็นคนหมดปฏิภาณ ด้วยป...
- พระมหาสัตว์ ครั้นทำลายอิสรกรณวาทะ ได้ด้วยอิสรกรณะนั้น นั่นแล...
- พระมหาสัตว์ ครั้นทำลายวาทะของปุพเพกตวาทีอำมาตย์ แม้นั้น ด้วย...
- พระมหาสัตว์ ครั้นทำลายวาทะแม้แห่งอุจเฉทวาทีอำมาตย์นั้น ด้วย ...
- พระมหาสัตว์ แสดงลัทธิของขัตตวิชชวาทีอำมาตย์นั้นอย่างนี้แล้ว ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตาทิโส ความว่า ดูก่อนมหาบพิตร บุรุษผู...
- คนเหล่านี้เป็นอสัตบุรุษ เป็นคนพาล แต่มีความ สำคัญว่า ตนเป็นบ...
- ันนั้นเหมือนกัน ผู้ใดได้รับสมมุติว่าเป็นผู้ประเสริฐสุด ถ้าแม...
- อนึ่ง กษัตริย์ผู้ไม่ประพฤติธรรม เบียดเบียน บรรพชิตผู้แสวงหาค...
- พระมหาสัตว์นั้น กล่าวถึงเรื่องที่พระราชาพระองค์นั้นทรงเชื่อถ...
- พระมหาสัตว์ ครั้นแสดงธรรมแก่พระราชาอย่างนั้นแล้ว จึงไปทูล เช...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้วจึงตรัสว่า ดูก่อน ภิ...
- โสณกกุมารนั้นอยู่ในชนบท แว่นแคว้น หรือนิคมไหนท่านได้พบโสณกกุ...
- ความเจริญย่อมมีแก่ภิกษุผู้ไม่มีทรัพย์ ไม่ มีเรือนทุกเมื่อ (ค...
- ข้าแต่ภิกษุ ท่านสรรเสริญความเจริญ เป็นอันมากของภิกษุเหล่านั้...
- บุคคลผู้อนุเคราะห์พึงกล่าวตำหนึ่งหรือ สองคำ ไม่พึงกล่าวยิ่งไ...
- ข้าแต่พระบิดา หม่อมฉันได้สดับว่า เมื่อหม่อมฉันเป็นเด็ก ๆ พระ...
- เราไม่ใช่เทวดา ไม่ใช่คนธรรพ์ ไม่ใช่ ท้าวสักกปุรินททะ เราเป็น...
- แม้ บุตรของท่านปุโรหิต ก็ได้คลอดในวันที่พระราชกุมารนั้นประสู...
- ฝ่ายพระมหาสัตว์ ทรงระลึกถึงพระปักเจกพุทธเจ้านั้นได้ โดยล่วงไ...
- ใน กาลนั้น พระโสณกปัจเจกพุทธเจ้า ปรารถนาจะพบเห็นพระเจ้าอรินท...
- กุมารนั้นรับว่า ดีแล้ว เรียนเพลงขับตอบแล้ว ไหว้พระปัจเจกพุทธ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุตฺวา ความว่า เราจะให้ทรัพย์ร้อยหนึ่...
- พระราชาทรงสดับคำนั้นแล้ว จึงตรัสถามว่า โสณกกุมารนั้น อยู่ในช...
- พระโสณกะได้ฟังพระดำรัสนี้แล้ว จึงได้ทูลว่า ดูก่อนมหาบพิตร บุ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กจฺจิ ความว่า พระราชาตรัสถามว่า ความไ...
- ข้อที่ ๕ ความเจริญ ย่อมมีแก่ภิกษุผู้ไม่มีทรัพย์ ไม่มีเรือน (...
- บทว่า นิพฺพุโต ความว่า แม้บิณฑบาตที่เกิดขึ้นโดยชอบ ธรรมของภิ...
- บทว่า วิลุปฺปมานมฺหิ ได้แก่ พากันปล้น อีกอย่างหนึ่ง บาลี ก็ไ...
- พระโสณกปัจเจกพุทธเจ้า แสดงความเจริญแห่งสมณะ ๘ อย่าง ด้วยประก...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปาปานิ ความว่า ดูก่อนมหาบพิตร พระองค์...
- บทว่า วายโส ได้แก่ มีกาตัวหนึ่งบินมาโดยอากาศ
- พระปัจเจกพุทธเจ้า ถวายโอวาทแด่พระราชาพระองค์นั้น ด้วยข้อ อุป...
- คาถานี้ จัดเป็นอภิสัมพุทธคาถา
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โก นุเม ได้แก่ ท่านเหล่านี้อยู่ที่ไหน
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า ลำดับนั้น ...
- รถหกหมื่นคัน หุ้มเกราะไว้ดีแล้ว มีธงอันยกขึ้น แล้ว หุ้มด้วยห...
- พระราชาตรัสตอบว่า อันตราย ทำเรือที่แล่นอยู่ในมหาสมุทร ของ พว...
- พวกนางกัญญาในปราสาทนั้น ได้ทูลถาม พระเจ้าทีฆาวุผู้บำรุงรัฐนั...
- พระมหาสัตว์ ครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว จึงรับสั่งให้อภิเษกทีฆาวุร...
- ็นผู้ถึงพร้อมแล้วด้วยเกียรติยศ ก็ มิได้ทรงระลึกถึงพระบิดาเลย...
- กทางถูกให้ โจรผู้เป็นดุจเสี้ยนหนามก็ไม่ พึงพบหน้าของบุคคลนั้...
- พระเจ้าอัชชุนะ ผู้เป็นใหญ่ในแคว้นเกตกะ มี พระกายกำยำเป็นนายข...
- ผู้ใดเป็นคนต่ำช้า ฆ่าบิดาเพราะความโลภหรือ เพราะความโกรธ ผู้น...
- พวกหญิงรีดลูกย่อมก้าวล่วงลำธารนรกอันขรุขระ ที่ก้าวล่วงได้แสน...
- พวกคนฆ่าแกะ ฆ่าสุกร ฆ่าปลา ดักเนื้อ พวก โจร คนฆ่าโค พวกพราน ...
- ความพิสดารว่า พระเจ้าอชาตศัตรูนั้น อาศัยพระเทวทัต ได้ให้ ปลง...
- ครั้นต่อมาวันหนึ่ง ภิกษุทั้งหลายพากันสนทนาในโรงธรรมสภาว่า แน...
- พวกกุลบุตรทั้งหลายเป็นอันมาก พอทราบข่าวว่า สังกิจจกุมารบวช เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็คนเฝ้าสวนนั้นเห็นพระราชาประทับนั่งในรา...
- พระโพธิสัตว์ ได้สดับคำนั้นแล้วจึงทูลว่า ขอถวายพระพร ถ้าอย่าง...
- พระโพธิสัตว์ ครั้นได้ถวายโอวาทแด่พระราชาพระองค์นั้นอย่างนี้ ...
- พระเจ้าอัชชุนะ ผู้เป็นใหญ่ในแว่นแคว้นเกตกถะ มีพระกายกำยำ เป็...
- อนึ่ง พระราชาพระองค์ใด ตั้งอยู่ในอธรรม กำจัดชาวแว่นแคว้น ทำช...
- ก็บุตรฆ่ามารดาจากโลก นี้แล้ว ต้องไปสู่ที่อยู่ แต่งพระยายม ย่...
- หญิงผู้ประพฤตินอกใจสามีก็ดี ชายที่คบหาภรร- ยาผู้อื่นก็ดี ต้อ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ธมฺโม ปโถ ความว่า ธรรมคือกุศล กรรมบถ ...
- นายนิรยบาลทั้งหลาย พากันบันลือ โห่ร้องติดกันไม่ขาดระยะ ถืออา...
- บทว่า เทฺว จ โรรุวา ความว่า โรรุวนรก ๒ คือ ชาลโรรุวะ ๑ ธูมโร...
- นรกใดเผาสัตว์ทั้งหลายไม่ให้กระดิกได้ เพราะฉะนั้น นรกนั้นจึงช...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อกฺขาตา ความว่า นรกทั้ง ๘ ขุมที่ อาตม...
- บัดนี้ พระโพธิสัตว์หวังจะแสดงถึงพระราชา ผู้ทรงกระทบกระเทียบ ...
- ยนฤๅษีทั้งหลายหมก ไหม้อยู่ อย่างนี้แล้ว เมื่อจะแสดงนรกที่พระ...
- พระมหาสัตว์ ครั้นได้แสดงนรกที่บุคคลผู้ฆ่ามารดาหมกไหม้อยู่อย่...
- พระมหาสัตว์ ครั้นได้แสดงนรกไม้งิ้วที่พวกบุรุษผู้ปรารถนาผิดใน...
- พระมหาสัตว์ ครั้นได้แสดงถึงมหานรกที่พวกหญิงผู้ไม่บำเพ็ญวัตรใ...
- พระมหาสัตว์ ครั้นได้แสดงถึงนรกมีประมาณเท่านี้ ด้วยประการฉะนี...
- พระราชาพระองค์นั้น ครั้นได้ทรงสดับธรรมกถาของพระมหาสัตว์แล้ว ...
- ประภาวดีเอ๋ย พี่ติดใจในผิวพรรณของ เธอ จึงจะจากที่นี้ไปยังเมื...
- ก็ถ้าถ้อยคำของโหรทั้งหลายจักเป็นจริง ไซร้ พระองค์คงไม่ใช่พระ...
- นางขุชชานี้ เห็นจะไม่ต้องถูกตัดลิ้น ด้วยมีดอันคมเป็นแน่ จึงม...
- ช้างเหล่านี้ทั้งหมดเป็นสัตว์แข็งกระด้าง ตั้งอยู่เหมือนจอมปลว...
- พระมารดาของพระนางประภาวดีเป็น ขัตติยานี มีพระฉวีวรรณดังเทพอั...
- พระเจ้ากุสราชพระองค์ใด ผู้มีพระปรีชา อย่างยอดเยี่ยม ผู้ย่ำยี...
- ขอความเจริญจงมีแด่พระมารดา พระ- ราชาพระองค์ใด ทรงเชื้อเชิญพร...
- พระนางประภาวดีผู้มีผิวพรรณดังเทพ- ธิดา ทรงรับพระดำรัสของพระบ...
- ก็พระเจ้ากุสราช ครั้นเสด็จขึ้นประทับ บนคอช้างสาร โปรดให้นางป...
- กษัตริย์เหล่านี้เป็นศัตรูของพระองค์ มิ ได้เป็นศัตรูของหม่อนฉ...
- ศาสดา เมื่อเสด็จประทับอยู่ใน พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระ ปรารภภ...
- ท้าวเธอมีพระอัครมเหสีทรงพระนามว่า สีลวดี ซึ่ง เป็น ใหญ่กว่าน...
- ได้ยินว่า พระโพธิสัตว์นั้น สิ้นอายุในภพชั้นดาวดึงส์ ในกาลนั้...
- ในสมัยนั้น แม้ท้าวสักกเทวราช ทรงมีนางฟ้อนชั้นทิพย์แวดล้อม ปร...
- ในกาลที่พระกุสติณราชกุมารเสด็จย่างพระบาท ไปได้ เทพบุตรอีกองค...
- พระเทวีนั้น รับสั่งให้เรียกพวกอำมาตย์มาแล้ว ตรัสว่า ท่านทั้ง...
- ก็พระเจ้ามัททราช ในเมืองสาคละนี้ มีพระธิดาอยู่ ๘ พระองค์ ทรง...
- ลำดับนั้น พวกราชทูตจึงพากันถือเอารูปหญิงนั้นแล้ว ถามนางพี่เล...
- ลำดับนั้น พระเจ้าโอกกากราช จึงได้ถวายพระราชทรัพย์เป็นอันมาก ...
- ในวันต่อมา พระนางประภาวดี ทรงใคร่จะได้เห็นพระมหาสัตว์เจ้า จึ...
- ได้ยินว่า ในอดีตกาล มีหมู่บ้านอันตั้งอยู่ข้างประตูเมืองพาราณ...
- ฝ่ายพระนางประภาวดีนั้น ก็มิได้ทรงปรารถนาพระโพธิสัตว์นั้นเลย
- พระราชมารดานั้น ทรงได้สดับพระราชดำรัสนั้นแล้ว จึงทรงมี รับสั...
- พระนางประภาวดี ทรงบรรทมบนภาคพื้น พอได้ทรงสดับเสียนั้น ก็ทรงท...
- นายช่างหม้อคนนั้น นำเอาภาชนะเหล่านั้นไปยังตำหนักของพระราช- ธ...
- แม้นายช่างสานั้น ก็ได้ถวายใบตาลที่พระโพธิสัตว์ ทรงกระทำเพื่อ...
- แม้ช่างร้อยดอกไม้นั้น ก็ได้ถวายทรงเทริดที่พระมหาสัตว์ ทรงกระ...
- เจ้าพนักงานเครื่องต้นไปบอกแก่พระโพธิสัตว์นั้น ให้ทราบแล้ว พร...
- เนื้อความแห่งคาถานั้น มีอธิบายดังต่อไปนี้ ข้าแต่มหาราชเจ้า พ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า รมามิ คือยินดียิ่ง แต่มิได้กระสัน
- จำเดิมแต่นั้นมา นางค่อมก็นำเอาเครื่องเสวยอันเป็นส่วนของพระนา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อภูติ หมายถึงความไม่เจริญ
- มุทุลกฺขเณ ได้แก่ หฤทัยของเธอ ประกอบด้วยลักษณะแห่งหญิงผู้อ่อ...
- เนื้อความแห่งพระคาถานั้น มีอธิบายว่า ข้าแต่มหาราชเจ้า พวก หม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เนกฺขํ คีวนฺเต ความว่า เราจักให้ ช่าง...
- เนื้อความแห่งคาถานั้น มีอธิบายว่า พระราชบุตรีพระองค์นี้ ย่อม...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุนิสิเตน ได้แก่ ด้วยมีดอันคมกริบ ที่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มา นํ รูเปน ปาเมสิ อาโรเหน ปภาวติ ควา...
- พระนางประภาวดี ทรงได้สดับคำของนางค่อมนั้นแล้ว จึงทรงตวาด นาง...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อุปถทฺธา ได้แก่ เป็นสัตว์เข้มแข็งยิ่ง...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า พระราชบุตร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กกฺกูปนิเสวิตํ ความว่า ผัดแล้วด้วย แป...
- พระนางประภาวดีนั้นถูกมรณภัยคุกคามแล้ว จึงทรงบ่นเพ้ออยู่บน พร...
- ลำดับนั้น พระราชาเมื่อจะทรงให้พระเทวีนั้นรู้สำนึก จึงตรัสว่า...
- ในคาถานั้น พระเทวีตรัสเรียกพระนางประภาวดีนั้นว่า ดูก่อนลูกน้...
- พระเทวีนั้น ทรงเจรจากับพระนางประภาวดี ด้วยคาถามีประมาณ เท่าน...
- ลำดับนั้น พระมารดาของพระนางประภาวดีนั้น จึงทรงดำริว่า ลูกเรา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กุมารีปุรมนฺตเร ความว่า จงประทับ ยืนท...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โอกฺกากปุตฺโต ความว่า ข้าแต่พระ มารดา...
- ก็เมื่อพระนางประภาวดีนั้น ทรงพรรณนาถึงพระอิสริยยศ ของพระ มหา...
- พระมหาสัตว์เจ้า ทรงสดับคำนั้นแล้ว จึงทรงพระดำริว่า ถ้าเราจัก...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า พระนางประภ...
- พระราชา ได้ทรงสดับคำนั้นแล้ว จึงทรงพระดำริว่า ถ้าเราจักพูด ว...
- ลำดับนั้น พระโพธิสัตว์เจ้านั้น ทอดพระเนตรเห็นพระนางประภาวดี ...
- พระโพธิสัตว์เจ้านั้น ทรงส่งพระเจ้ามัททราชไปด้วยพระดำรัสว่า ข...
- คำอันเป็นคาถานั้น มีอธิบายว่า ก็พวกหญิงพากันเปิดหน้าต่าง ใน ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วิปลายึสุ ความว่า กษัตริย์เหล่านั้น ไ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตฺวญฺเว โน ความว่า ข้าแต่พระ มหาราชเ...
- พระมหาสัตว์เจ้า จึงตรัสสั่งให้พวกเจ้าพนักงานตกแต่งพระธิดาของ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปีณิตา ได้แก่ ทรงเอิบอิ่ม
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงทรงประกาศ สัจจะท...
- อาตมภาพไม่มีความต้องการด้วยราช- สมบัติ บ้านเมือง ทรัพย์ หรือ...
- ดูก่อนมหาบพิตร อาตมภาพชื่อว่าโสณะ เป็นดาบสมีวัตรอันสมาทานแล้...
- กษัตริย์ที่กำลังเสด็จมานั้น คือ พระเจ้า มโนชราชาธิราชเป็นเพี...
- สิ่งใดที่พระคุณเจ้าให้ ข้าพเจ้าขอรับสิ่ง นั้น พระคุณเจ้ากระท...
- งนันทะ จงสดับถ้อยคำของอาตมภาพ ผู้ใด ยังวงศ์ตระกูลแต่เก่าก่อน...
- ดูก่อนนันทะ เธอรู้แจ้งสัทธรรมที่สัต- บุรุษทั้งหลายแสดงแล้วเป...
- ดูก่อนฤาษี มารดาเป็นผู้อนุเคราะห์ เป็น ที่พึ่งและเป็นผู้ให้ข...
- บุตรผู้อันมารดาเลี้ยงดูมาแล้ว ด้วยความลำบาก อย่างนี้ ไม่บำรุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธออย่าติเตียน ภิกษ
- ด้วยการปฏิบัติอยู่อย่างนี้ เวลาล่วงไปนาน คราวหนึ่ง นันทบัณฑิ...
- ขณะนั้น พระนันทดาบสนั้น ก็เหาะไปด้วยฤทธิ์ ลงที่ประตูพระราช น...
- พระนันทบัณฑิตนั้น พาหมู่เสนาไปด้วยอาการอย่างนี้ ลุถึงแคว้น โ...
- นันทบัณฑิตดาบสคิดว่า พระราชายังเสวยความสุขที่เกิดแต่ความเป็น...
- นันทดาบสนั้นสดับคำของพระราชานั้นแล้ว เมื่อจะทูลบอกตามความ จร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กตรูปมิทํ ได้แก่ มีสภาพอันพระคุณเจ้า ...
- นันทบัณฑิตดาบส ได้ฟังพระดำรัสนั้นแล้ว เมื่อจะชี้แจงความ ประส...
- ลำดับนั้น พระราชาตรัสกะนันทดาบสนั้นว่า ข้าแต่ท่านพราหมณ์ ข้า...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า โยเชนฺตุ ความว่า นายควาญช้างทั้งหลาย ...
- ในวันเมื่อพระนันทดาบสนั้นมาถึงอาศรม โสณบัณฑิตดาบส รำพึงว่า น...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กาพมฺพโย ได้แก่ ทำด้วยไม้กระทุ่ม
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อสฺสมํ ความว่า ข้าพเจ้าทั้งหลาย ปรารถ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฤๅษีนั้นรีบไป ยังสระอโนดาตโดยเร็วพลัน แล...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า โกสิยดาบสไ...
- พระมหาสัตว์ เมื่อจะบอกพระนามของพระเจ้ามโนชราชนั้น จึงได้ กล่...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า พระราชาทุก...
- สิ่งใดที่พระคุณเจ้าให้ ข้าพเจ้าขอรับเอาสิ่งนั้น พระคุณเจ้ากร...
- เมื่อพระเจ้ามโนชราชตรัสอย่างนี้แล้ว นันทบัณฑิตจึงลุกจากอาสนะ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุมญฺนฺตุ ความว่า จงรู้ คือ จง กระท...
- เมื่อนันทบัณฑิตกล่าวอย่างนี้แล้ว พระมหาสัตว์จึงประกาศว่า ท่า...
- พระราชาเหล่านั้นแม้ทั้งหมด ได้ทรงสดับคำนั้นแล้ว ก็พากันดี พร...
- พระมหาสัตว์ ทำลายความเลื่อมใสในนันทบัณฑิตนั้นแล้ว ยังพระ- รา...
- แม้ตามปกติพระมหาสัตว์ จะมิได้ถือโทษหรือผูกเวรในนันทบัณฑิต เล...
- ลำดับนั้น มารดาจึงลุกขึ้นจากอาสนะกล่าวว่า พ่อโสณบัณฑิตเอ๋ย น...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มาลุเตริตํ ความว่า มารดาของพระ- มหาสั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุกมฺปกา ได้แก่ เป็นผู้มีจิตใจ อ่อนโ...
- บุตรผู้อันมารดาเลี้ยงดูมาแล้ว ด้วยความลำบาก อย่างนี้ ไม่บำรุ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุตฺตผลํ แปลว่า ผลคือบุตร
- ความว่า มารดาให้บุตรศึกษาอยู่เป็นนิตย์ว่า โอ่ลูกน้อยเอ๋ย เจ้...
- พระมหาสัตว์ ได้แสดงพระธรรมเทศนาจบลง ประดุจว่าพลิกภูเขา สิเนร...
- หมู่พลนิกาย ๒๔ อักโขภิณี ก็ได้มาเป็นพุทธบริษัท
- ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐกว่าฝูงหงส์ ทั้งหลาย ทำไมหนอพระองค์จ...
- ดูก่อนนายพรานนก พญาหงส์นั้นเป็น ราชาของเรา ทั้งเป็นเพื่อนเสม...
- มิตรอำมาตย์ ทาส ทาสี บุตร ภรรยา และพวกพ้องหมู่ใหญ่ทั้งหลาย จ...
- นายพรานได้สดับคำของหงส์สุมุขะ ดังนั้นแล้ว จัดแจงการงานเสร็จแ...
- พญาหงส์เห็นพระราชาประทับนั่งบน ตั่งทองอันงดงาม เมื่อจะกล่าวว...
- ข้าแต่พระมหาราช ในยามมีทุกข์อย่างนี้ ต้องมีความปลอดโปร่งใจ จ...
- ข้าแต่มหาราช ได้ยินว่า ข้าพระองค์ หาอาจจะพูดสอดขึ้นในระหว่าง...
- พญาหงส์ธตรฐ ครั้นกราบทูลพระเจ้า สาคลราชผู้เป็นจอมประชาชนเช่น...
- ีอยู่ ช้างนั้นเป็นช้างที่ดุร้ายกาจ ฆ่ามนุษย์ได้ เมื่อไม่รู้จ...
- แม้พระศาสดาทรงแสดงธรรมในปฐมยาม ทรงแก้ปัญหาของเทวดา ในมัชฌิมย...
- ำดับนั้น ท่านพระสารีบุตรผู้มีอายุ ทูลขอโอกาสกะพระศาสดาว่า ข้...
- ลำดับนั้น พระศาสดาจึงตรัสกะช้างนาลาคิรีนั้นว่า ดูก่อนเจ้าช้า...
- ในกาลนั้น ใน หมู่บ้านนายพรานแห่งหนึ่ง ซึ่งไม่ไกลจากพระนคร มี...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุวิจินนฺตา ได้แก่ ไม่ห่วงใยด้วย ควา...
- ในลำดับนั้น พระมหาสัตว์จึงกล่าวว่า คติของเราผู้ติดบ่วงจะเป็น...
- เมื่อสุวรรณหงส์ตัวประเสริฐ ประพฤติธรรม อันประเสริฐ กำลังโต้ต...
- สุมุขหงส์จึงกล่าวตอบว่า ดูก่อนนายพรานนก พญาหงส์นั้นเป็นราชา ...
- น อักษร ในคำว่า ยนฺน นี้ ใช้ในความอุปมา
- บทว่า อิจฺเจวํ มนฺตยนฺตานํ ได้แก่ กำลังกล่าวขอร้องกันอยู่อย่...
- สุมุขหงส์นั้น กระทำนายพรานให้เป็นผู้มีน้ำใจอ่อน ด้วยการเจรจา...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอตํ ความว่า ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาความ เ...
- บุตรของนายพราน ครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว จึงเดินเข้าไปใกล้พระ- ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วงฺกงฺโค ได้แก่ น้อมคอลงเคารพ
- ่าวอย่างนี้ด้วยเหตุ ๔ ประการ คือ แสดงอานุภาพแห่งปัญญาพระโพธิ...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า นายพรานได้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กมฺมุนา อุปทายิ ความว่า สุมุขหงส์ นั้...
- บทว่า อนุตฺถุนนฺโต ความว่า พรรณนาคุณของนายแล้วกล่าวอ้อนวอนข้...
- ค์ไม่มีโรคาพาธหรือ ทรงสุขสำราญดีอยู่หรือ พระองค์ทรงปกครองรัฐ...
- พระราชาตรัสตอบว่า โทษอะไร ๆ ย่อมไม่มีในหมู่อำมาตย์ของเรา และ...
- เมื่อพระโพธิสัตว์กระทำปฏิสันถารด้วยประการฉะนี้แล้ว พระราชา เ...
- ก็พระราชาครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว ก็ทรงมองดูอำมาตย์คนใดคนหนึ่ง ...
- อื่นใดที่เข้าไปสำเร็จประโยชน์ เราขอยกสิ่งนั้น ๆ ซึ่ง ล้วนเป็...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยถา แปลว่า ถ้าว่า
- ็ทรงเบิกบานพระทัยแล้ว ตรัสว่า บุตรนายพรานกล่าวสรรเสริญท่านว่...
- ลำดับนั้น พระมหาสัตว์เมื่อจะสรรเสริญพระราชา จึงทูลว่า กิจใดท...
- ิสงส์ในศีลแด่พระราชาแล้ว ถวายโอวาทว่า ขอพระองค์จงรักษา ศีลนี...
- ครั้นหงส์เหล่านั้นเข้าล้อมหงส์ทั้งสองอย่างนี้แล้ว จึงทูลถามพ...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงตรัสว่า ดูก่อน ภ...
- อาจจะละทิ้งเราซึ่ง เป็นทั้งนายทั้งสหาย ชื่อว่าตั้งอยู่ในทางอ...
- ดูก่อนนายพรานผู้เป็นศัตรูของนก พญาหงส์นั้นเป็นราชาของข้าพเจ้...
- พญาหงส์ธตรฐอันนายพรานนำไปอยู่ได้ กล่าวกะสุมุขหงส์ว่า ดูก่อนส...
- ท่านนั้นจงประกอบความเพียร ที่สม- ควรอันประกอบด้วยธรรม จงประพ...
- วันนี้เป็นราตรีที่ ๗ ของข้าพระองค์ ข้าพระองค์เป็นผู้ไม่ประมา...
- ข้าพระองค์ไม่ต้องการด้วยบริษัทผู้ยิ่ง ใหญ่หรือนครหรือทรัพย์ ...
- ข้าแต่พระจอมแห่งชนชาวกาสี เมื่อ ชีวิตน้อมเข้าไปใกล้ความตายแล...
- พญาหงส์ธตรฐเข้าไปเกาะตั่ง อันล้วน แล้วไปด้วยทองคำมี ๘ เท้า น...
- บียนชาวแว่น แคว้น ทรงปกครองให้ปราศจากอันตรายแต่ที่ไหน ๆ โดยค...
- ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่กว่ามนุษย์ ความ พลั้งพลาดนั้นมีแก่ข้...
- พระเจ้ากาสีทรงดำริ และทรงปรึกษา ข้อความที่ได้กล่าวมาตลอดราตร...
- นนิมิตในเวลาใกล้รุ่งว่า มีพญา- หงส์ทอง ๒ ตัว มาจับอยู่ที่พระ...
- พระราชาตรัสสั่งให้เชิญพราหมณ์ทั้งหลายมา ทรงกระทำสักการะแล้ว ...
- พระราชาทรงสดับคำนั้น จึงให้สร้างสระมีประการดังกล่าวแล้ว ใน ป...
- อยู่มาวันหนึ่ง พวกหงส์ที่เป็นบริวารของพระโพธิสัตว์ถามพวกปากห...
- ในขณะนั้น พระมหาสัตว์มีหงส์เก้าหมื่นหกพันเป็นเบื้องหน้า ร่อน...
- สุมุขหงส์ที่เป็นเสนาบดีคิดว่า ภัยนี้บังเกิดขึ้นแก่มหาราชบ้าง...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ภยเมริตา ความว่า ถูกภัยรุกราน ถูก ภัย...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นาหํ ความว่า ข้าแต่มหาราชเจ้า ข้าพระ-...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า เอโส ธมฺโม ได้แก่ นี้แลเป็นสภาพของ บั...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อริยวุตฺตินํ ได้แก่ ประพฤติอยู่ในคลอง...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า นายพรานได้...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า นุสฺสเห ได้แก่ ไม่สามารถจะทิ้งไปได้
- ก็นายเนสาทครั้นกล่าวอย่างนี้แล้ว จึงเข้าไปใกล้พระมหาสัตว์ด้ว...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สเจ ความว่า ดูก่อนนายเนสาทผู้เป็นสหาย...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า ท่านเป็นคน...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า นายพรานอัน...
- สุมุขหงส์ได้สดับคำนั้นแล้ว จึงคิดว่า พญาหงส์นี้เป็นผู้สมควรท...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า มหนฺโต คือเป็นผู้ยิ่งใหญ่
- ลำดับนั้น พญาหงส์ธตรฐ แสดงว่า พ่อยังไม่รู้จักคุณของมาตุคาม พ...
- หงส์ในกาลบัดนี้ จึงกล่าวคาถาว่า ท่านนั้นจงประกอบความเพียร ที...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปาสา ได้แก่ บ่วงคือความทุกข์
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า ได้ยินว่า ...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า พระเจ้ากาส...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อาทานานิ ความว่า ที่สำหรับยึดเอา เป็น...
- ลำดับนั้น นายเนสาทจึงกราบทูลว่า ขอเดชะ จิตของข้าพระองค์จะได้...
- พระราชาทรงสดับคำนั้น จึงมีพระประสงค์ใคร่จะสดับธรรมกถาของสุมุ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตาทิเส ความว่า ก็แต่ว่า ข้าพระองค์ นั...
- สุมุขหงส์ เมื่อถูกพระราชาตรัสถามอย่างนี้ว่า อะไรเป็นเหตุที่ท...
- พระราชาทรงสดับคำนั้นแล้ว จึงตรัสว่า เพราะเหตุไร ท่านจึงกล่าว...
- สุมุขหงส์ กระทำพระราชาให้ขวยเขินพระทัยในท่ามกลางบริษัทอย่าง ...
- สุมุขหงส์ ได้สดับคำนั้นแล้ว จึงกราบทูลว่า ข้าแต่มหาราชเจ้า พ...
- พระราชาทรงสดับคำนั้นแล้ว จึงตรัสว่า ชาวพนักงานทั้งหลาย จงนำน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปฏฺํ ได้แก่ เป็นตั่งที่สำเร็จขึ้นด้ว...
- พระราชาตรัสว่า ดูก่อนพญาหงส์ เราไม่มีโรคาพาธ อนึ่ง เรามี ควา...
- พระราชาตรัสตอบว่า เรายำเกรงสัตบุรุษ เว้นอสัตบุรุษ ประพฤติคล้...
- สุมุขหงส์ ได้สดับคำนั้นแล้ว จึงคิดว่า พระราชาทรงประกอบไปด้วย...
- ลำดับนั้น พระราชาจึงทรงสวมกอดสุมุขหงส์นั้นแล้ว ทรงพาไปให้ เก...
- ก็พระราชาครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว จึงทรงบูชาพญาหงส์แม้ทั้งสองนั...
- แม้เมื่อ พระโพธิสัตว์แสดงธรรมอยู่ทีเดียว อรุณขึ้นมาแล้ว
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้นจึงตรัสว่า เมื่อพระอาท...
- พวกหงส์เหล่านั้น ครั้นห้อมล้อมอยู่อย่างนี้แล้ว จึงพากันไต่ถา...
- พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงตรัสว่า ดูก่อน ภิ...
- ผู้ใด เมื่อแขกนั่งแล้ว ไม่บริโภคโภชนะ แต่ผู้เดียว พลีกรรมของ...
- ท่านทั้งสองนี้ คือ จันทเทพบุตรและ สุริยเทพบุตร ส่วนผู้นี้คือ...
- เทพธิดาเหล่านั้น อันท้าวสักกะผู้ ประเสริฐกว่าเทวดารักษาแล้ว ...
- าวสักกะผู้เป็นจอมแห่งภูต เถิด ถ้าท่านทั้งหลายไม่ทราบในที่นี้...
- ดูก่อนเจ้าผู้มีกายงาม ท่านมหามุนีมี นามว่าโกสิยะ อยู่ในป่าให...
- ดูก่อนมาตลี การที่ยังไม่ให้ก่อนแล้ว บริโภค ไม่สมควรแก่เรา วั...
- ดิฉันชื่อว่าสิริเทวี ได้รับการบูชาใน หมู่มนุษย์ เป็นผู้ไม่เส...
- ใครเป็นผู้มีฟันขาว สวมกุณฑล มี ร่างกายอันวิจิตร ทรงเครื่องปร...
- ท่านรุ่งเรืองด้วยยศ มียศ เขาเรียกโดย ชื่ออันน่าเกลียดเป็นเจ้...
- ดูก่อนท่านผู้มีร่างกายอันงดงาม ท่าน จักได้ตามอุบายที่ชอบ นี้...
- นางหิริเทพธิดานั้น ผู้มีผิวพรรณงดงาม ทัดดอกไม้เขียว เดินเข้า...
- ท้าวสหัสนัยน์ผู้เป็นจอมแห่งชาวไตรทศ ตรัสกะมาตลีเทพสารถีนั้นต...
- ดูก่อนมาตลีเทพสารถี นางสิริเทพธิดา ตอบอาตมาว่า "แน่" ส่วนนาง...
- สัตว์ทั้งหลายผู้ไม่กระทำบาปกรรมย่อม หมดจดได้ด้วยอาการอย่างนี...
- ส่วนบุตรคนที่ ๖ แห่งปัญจสิขเทพบุตรนั้นได้เป็นเศรษฐีมีนามว่า ...
- วันหนึ่ง มัจฉริยโกสิยเศรษฐีนั้น เมื่อจะไปสู่ที่เฝ้าพระราชาคิ...
- ลำดับนั้น ภรรยาจึงเข้าไปใกล้มหาเศรษฐีนั้นแล้วเอามือบีบนวดพลา...
- มหาเศรษฐีจึงกล่าวว่า ก็ถ้าท่านจะหุงเฉพาะเราคนเดียวแล้ว จงอย่...
- ลำดับนั้น มัจฉริยโกสิยเศรษฐีจึงกล่าวกะท้าวเธอว่า ท่านเป็นคนบ...
- ท้าวสักกะได้ทรงสดับคำนั้น จึงรับสั่งว่า ข้าพเจ้าจักกล่าวโศลก...
- คำว่า ความเพียรแสวงหาทรัพย์ ในคาถานั้น หมายเอาความเพียร ที่ใ...
- เนื้อความแห่งคาถาเหล่านั้นว่า บุรุษใดคิดว่าเราจักกระทำพลีกรร...
- มัจฉริยโกสิยเศรษฐีได้สดับคำนั้น ทอดถอนใจอยู่ด้วยกำลังแห่งควา...
- ท้าวสักกเทวราชทรงสดับคำนั้น จึงตรัสคาถาว่า ผู้นี้คือจันทเทพบ...
- ่านจึงพากันมาด้วยความกรุณา จึงตรัสคาถาว่า ตัวท่านนั้นชื่อโกส...
- ในคาถานั้นมีอรรถาธิบายว่า คำว่า แก่ข้าพเจ้า หมายเอาแก่ตัวข้า...
- ในกาลนั้นธิดาของท้าวสักกะมีอยู่ ๔ นาง คือ นางอาสา นางศรัทธา ...
- ในคาถาเหล่านั้นมีอรรถาธิบายว่า คำว่า เป็นภูเขาอันประเสริฐ นี...
- แม้นางเทพนารีทั้ง ๔ นั้น ครั้นได้สดับคำของดาบส จึงกล่าวคาถาว...
- ลำดับนั้น พระศาสดา ตรัสพระคาถาว่า นางเทพธิดาเหล่านั้น ที่นาร...
- ่ท้าวสักกะนั้นจึงกล่าว คาถาว่า นารทมหามุนีใด ผู้เที่ยวไปยังโ...
- คำว่า ผู้อยู่ในป่าใหญ่ ในคาถานั้น หมายเอาผู้มีปกติอยู่ในราวป...
- โกสิยดาบสรับโภชนะนั้นแล้ว ยืนกล่าวคาถา ๒ คาถาว่า ก็เมื่อเราบ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุธาภิหาสึ ความว่า ข้าพเจ้านำสุธาโภชน...
- โกสิยดาบสครั้นกล่าวคาถาแล้ว ผู้อันมาตลีถามว่า ข้าแต่พระ- คุณ...
- มาตลีสดับคำนั้น จึงยืนแสดงกายให้ปรากฏ
- ข้าแต่มหามุนี ผู้สูงสุดกว่าผู้บูชาทั้งหลาย ข้าพเจ้าปรารถนาคว...
- โกสิยดาบสสดับคำนั้น จึงกล่าวคาถาว่า นรชนทั้งหลายผู้มีความเพี...
- นางสิรีเทพธิดานั้น ครั้นถูกโกสิยดาบสนั้นห้ามแล้ว ก็อันตรธาน-...
- ในลำดับนั้น นางอาสา จึงตอบว่า ข้าแต่โกสิยดาบส ในที่นี้สหายขอ...
- ละชนอีกพวกหนึ่งก็เสื่อมโทรมด้วยอำนาจ ของท่าน ด้วยประการฉะนี้...
- ในคาถานั้นคำว่า รุ่งเรือง คือ รุ่งโรจน์อยู่
- บุรุษผู้มีความเพ่งเล็งในภรรยาทั้งหลาย ผู้ ประกอบด้วยศีล ผู้ม...
- นางศรัทธานั้น ก็ได้อันตรธานหายไปในที่นั้นเอง
- ลำดับนั้น นางหิรีเทพธิดานั้น จึงกล่าวคาถาว่า ข้าพเจ้ามีชื่อว...
- พระศาสดา เมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า ในกาลนั้น ...
- ในคาถาเหล่านั้น มีอรรถาธิบายว่า คำว่า ผู้มีความรุ่งเรือง คือ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ทรงพรรณนาอาศรมของโกสิยดาบสอย่าง นี้แล้...
- ในคาถานั้นมีอรรถาธิบายว่า คำว่า มีผิวพรรณงาม คือมีผิวดี
- ท้าวสักกะครั้นบูชานางอย่างนี้แล้ว จึงทรงดำริว่า เพราะเหตุอะไ...
- มาตลีนั้นเข้าไปยังอาศรมโดยเร็วพลันอย่างนี้ กระทำผ้าทิพยปาวาร...
- โกสิยดาบสสดับคำของมาตลีนั้นแล้ว จึงได้กล่าวคาถาว่า ดูก่อนมาต...
- มาตลีสดับคำนั้น จึงกล่าวคาถานี้ว่า ข้าแต่โกสิยะผู้แสวงหาคุณอ...
- ในคาถานั้น มีอธิบายว่า คำว่า เป็นของข้าพเจ้า คือเป็นสิ่งที่น...
- พระศาสดาครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงตรัสว่า ดูก่อน ภิ...
- ดูก่อนท่านผู้เจริญ ได้ยินว่า ณ ด้านทิศบุรพาแห่งขุนเขา หิมพาน...
- ได้ยินว่า ในกาลต่อมา นกดุเหว่าขาวชื่อปุณณมุขะได้เข้า ไปหาพญา...
- ได้ยินว่า พญานกกุณาละได้กล่าวกะพญานกปุณณมุขะที่หาย จากไข้ยัง...
- ดูก่อนปุณณมุขะ ได้ยินว่า หญิงทั้งหลายไม่ใช่แพศยา ไม่ใช่นางงา...
- ดูก่อนปุณณมุขะ ทรัพย์ ๔ อย่างนี้ คือ โคผู้ โคนม ยาน ภรรยา ไม...
- ดูก่อนสหายปุณณมุขะ หญิงย่อมนำความประทุษร้ายมาให้ สามี ด้วยเห...
- ดูก่อนสหายปุณณมุขะ พึงทราบเถิดว่า หญิงเป็นคนประทุษ- ร้ายสามี...
- บัณฑิตได้เห็นเรื่องอย่างไร ของพระเจ้า กินนรและพระนางกินรีเทว...
- ได้ยินว่า ในครั้งนั้น พญาแร้งชื่ออานนท์ รู้แจ้งซึ่งคาถา ทั้ง...
- ได้ยินว่า ในครั้งนั้น พราหมณ์ผู้ประเสริฐชื่อนารทะรู้ชัด ซึ่ง...
- ได้ยินว่า ในครั้งนั้น พญานกกุณาละ รู้แจ้งแล้วซึ่งเบื้องต้น ท...
- พญานกกุณาละในครั้งนั้นเป็นเรา พญา นกดุเหว่าขาวเป็นพระอุทายี ...
- เรื่องที่วิวาทกันนี้บางอาจารย์กล่าวว่า พวกทาสีของชาวสากิยะแล...
- ลำดับนั้น พระศาสดาแม้ทรงทราบเรื่องอยู่ แต่ก็ได้ตรัสถามพวก กษ...
- พระราชาแม้ทั้งหมดสดับพระธรรมเทศนานั้นแล้ว ก็ทรงเลื่อมใส ปรึก...
- สมเด็จพระบรมศาสดาจึงทรงพาภิกษุเหล่านั้น แม้ทั้งหมดไปด้วยฤทธิ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ได้ยินมีอย่างนี้ ได้ ฟังมาอย่างนี้ว่า ชั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว จึงตรัสต่อไปว่า ดูก่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ดอกอุบล หมายถึงดอกอุบลเขียว
- ได้ยินว่า ต่อมาโดยสมัยอื่นอีก อาพาธอันแรงกล้าได้เกิดขึ้นแก่พ...
- พระอรรถกถาจารย์กล่าวอธิบายไว้ว่า คำว่า ดอกประยงค์ หมายถึง จำ...
- ฝ่ายนางนกดุเหว่าทั้งหลายแม้เหล่านั้น พอพญานกปุณณมุขะหายเจ็บ ...
- เมื่อพระศาสดา จะทรงประกาศเนื้อความนั้น จึงตรัสว่า ได้ยินว่า ...
- ดูก่อนสหายปุณณมุขะ หญิงทั้งหลายไม่ใช่แพศยา ไม่ใช่นางงาม ไม่ใ...
- คำว่า ซึ่งหายจากไข้ อธิบายว่า เป็นไข้มาก่อนแล้วจึงหายใน ภายห...
- คราวนั้นมีราชกุมาร ๕ พระองค์ เป็นราชบุตรแห่งพระเจ้าบัณฑุราช ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส หมายถึงพระเจ้ากรุงโกศลกับพระเจ้ากาสิก...
- บุรุษบัณฑิตนั้นระบุเรื่องการพนันให้ช่างทองอื่น ๆ ฟังแล้วครั้...
- อดีตนิทานในเรื่องที่ ๒ มีพรรณนาไว้แล้วในอรรถกถาแห่งกากวันตี ...
- ในขณะนั้น รุกขเทวดาผู้เป็นบิดาของกุมารนั้น จึงมาเข้าสิงนาง อ...
- ต่อมาภายหลัง นางกุรุงคเทวีลอบลักประพฤติอนาจารกับฉฬังคกุมาร
- ต่อมาภายหลัง พระมารดาของพระเจ้าพาราณสีจึงเข้าไปทูลลา พระเจ้า...
- คำว่า หญิงที่กล่าวมาแล้วนี้ อธิบายว่า ดูก่อนสหายปุณณมุขะเอ๋ย...
- อีกอย่างหนึ่ง ต้นไม้มีพิษย่อมนำความพินาศมาให้ในกาลทุกเมื่อ เ...
- พญานกกุณาละ กล่าวคาถาแสดงถึงเหตุผลแห่งทรัพย์ ๔ อย่างนั้น ต่อ...
- ดูก่อนสหายปุณณมุขะเอ๋ย หญิงทั้งหลายย่อมนำความประทุษร้ายมาให้...
- ดูก่อนสหายปุณณมุขะเอ๋ย นักปราชญ์พึงทราบเถิดว่า หญิงเป็นคน ปร...
- พระอรรถกถาจารย์กล่าวอธิบายไว้ว่า คำว่า โคผู้ โคนม ท่าน กล่าว...
- คำว่า ดัดกาย อธิบายว่า กระทำความสังเกตไว้ก่อนทีเดียวว่า ท่าน...
- ต่อไปนี้ พระอรรถกถาจารย์นำเรื่องต่างๆ มาสาธกไว้ว่าในอดีตกาลม...
- ปุโรหิตเห็นกิริยาของบุรุษเปลี้ยจึงคิดว่า พระอัครมเหสีของพระร...
- พระเจ้ากินนรก็ทรงห้ามเสีย พอรุ่งขึ้น จึงรับสั่งให้คนไปบอกว่า...
- เมื่อพระเจ้ากินนรกับปุโรหิตไปได้ประมาณโยชน์หนึ่งแล้ว พักนั่ง...
- ในคราวนั้น พญานกกุณาละเกิดเป็นปัญจาลจัณฑปุโรหิต เมื่อนำเหตุ ...
- วันหนึ่ง พระเจ้าพาราณสีจึงทรงปลอมพระองค์เที่ยวตรวจพระนครไป ถ...
- ลำดับนั้น พระราชาตรัสกะนางว่า เจ้าอย่าวิตกไปเลย ข้าจะหา ข้าว...
- ลำดับนั้น พระเจ้าพาราณสีจึงตรัสว่า ที่เราให้ทำอย่างนี้ก็เพื่...
- คราวนั้น พญานกกุณาละเกิดเป็นพระเจ้าพกะ เพราะเหตุนั้น เมื่อ จ...
- คราวนั้น พญานกกุณาละเกิดเป็นพระเจ้าพรหมทัต เพราะเหตุนั้น เมื...
- ในคาถาเหล่านั้นมีอรรถาธิบายว่า คำว่า หยาบช้า หมายความว่าร้าย...
- คำว่า เสมอด้วยไฟอันกินเปรียง อธิบายว่า ไฟย่อมไม่อิ่ม ด้วยเธอ...
- เมื่อพญานกกุณาละกล่าวอย่างนี้แล้ว มหาชนได้ฟังคาถาอันไพเราะ ข...
- คำเท็จของหญิงเหมือนคำจริง คำจริงของหญิง เหมือนคำเท็จ หญิงทั้...
- คำว่า เท็จ คือคำมุสาวาทของหญิงเหล่านั้น เช่นกับคำจริง ทีเดีย...
- พญาแร้ง ชื่อว่าอานนท์ ดำรงอยู่ในความรู้ของตนกล่าวโทษ แห่ง หญ...
- หญิงทุกคนกินทุกอย่างเหมือนเปลวไฟ พาไปได้ ทุกอย่างเหมือนแม่น้...
- เมื่อนารทฤษีประกาศโทษของหญิงทั้งหลายอย่างนี้แล้ว พระมหา- สัต...
- ในคาถาเหล่านั้นมีอรรถาธิบายว่า คำว่า พึงเจรจา อธิบายว่า บัณฑ...
- คำว่า ยิ้มใหญ่ ได้แก่ หัวเราะด้วยเสียงดัง
- คำว่า เป็นเหมือนบ่วง อธิบายว่า พึงเว้นหญิงพวกเหล่านี้ เสีย โ...
- พระมหาสัตว์ ยังเทศนาให้จบลงจนถึงอมตมหานิพพานอย่างนี้แล้ว สัต...
- ว่าด้วยพระเจ้าสุตโสมทรงทรมานพระยาโปริสาท ดูก่อนพ่อครัว เพราะ...
- กุฎุมพีนามว่าสุชาต โอรสผู้เกิดแต่ตน ของเขาไม่ได้ชื่นชมพู่ เข...
- เปรียบเหมือนพวกหงส์ธตรฐสัญจรไป ทางอากาศ ถึงความตายทั้งหมดเพร...
- ชนเหล่าใดมีความรู้ มีปัญญา เป็น พหูสูต คิดเหตุการณ์ได้มาก ชน...
- ผู้มีศีลบริสุทธิ์พึงปรารถนาความตาย ผู้ มีธรรมลามก ที่นักปราช...
- ก็พระเจ้าสุตโสมนั้น ทรงพ้นจาก เงื้อมมือของเจ้าโปริสาทแล้ว ได...
- รัฐมณฑลของทูลกระหม่อมนี้ บริบูรณ์ ด้วยสิ่งที่น่าปรารถนาทุกอย...
- เนื้อสัตว์ ๑๐ ชนิด อันกษัตริย์ผู้รู้ขัตติย- ธรรมไม่ควรเสวย ด...
- ามตายแน่ละหรือ พระองค์ผู้ ตรัสคำสัตย์ไม่มีพระทัยท้อแต่ละหรือ...
- ด้อุปถัมภ์สมณพราหมณ์ให้อิ่มหนำสำราญ ได้ชำระทางปรโลกให้บริสุท...
- ดูก่อนท่านผู้มีธรรมอันลามก พระองค์ ไม่รู้สึกความตายของพระอง
- พระเจ้าแผ่นดินผู้เป็นกษัตริย์ ได้นาม บัญญัติว่ามูรธาภิสิตเหล...
- เนื้อมนุษย์เป็นที่รักของหม่อมฉัน ดูก่อน พระเจ้าสุตโสม โปรดทร...
- การสละชีวิตได้นี้เป็นธรรมของสัตบุรุษ สัตบุรุษทั้งหลาย ย่อมมี...
- หม่อมฉัน เป็นศาสดาของพระองค์ และ เป็นพระสหายของพระองค์ด้วย ด...
- ในกาฬปักษ์ พระจันทร์ย่อมเสื่อมลง ทุกวัน ๆ ฉันใด ดูก่อนพระราช...
- ระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรงพระปรารภ พระอั...
- เวลานั้นไม่ใช่แค่สองราชกุมารเท่านั้น แม้พระราชบุตรอื่น ๆ ในช...
- ราชบุตรเหล่านั้นทุก ๆ พระองค์ ไปถึงชนบทของตน ๆ แล้วแสดง ศิลป...
- ได้ยินว่า ในอัตภาพต่อกันที่ล่วงไปแล้ว ท้าวเธอเกิดเป็นยักษ์กิ...
- จำเดิมแต่นั้น เขาก็ได้กระทำตามพระราชบัญชาทุกประการ ครั้น ต่อ...
- ท่านเสนาบดีบังคับพวกบุรุษว่า ดูก่อนพ่อทั้งหลาย เขาลือกันว่า ...
- ลำดับนั้น คนทำเครื่องต้นจึงกล่าวกะท่านเสนาบดีนั้นว่า ข้าแต่ท...
- ลำดับนั้น ท่านเสนาบดีจึงสั่งให้มัดจำคนทำเครื่องต้นนั้นไว้ให้...
- ลำดับนั้น พระราชาตรัสตอบว่า ดูก่อนท่านกาฬะ อย่างนั้น ๆ เป็นค...
- ในอดีตกาล หาสมุทรแห่งหนึ่งมีปลาใหญ่อยู่ ๖ ตัว ชื่ออานนท์ ตัว...
- กาฬหัตถีเสนาบดีเมื่อจะนำเรื่องนั้นมาแสดง ได้กล่าวคาถาว่า ปลา...
- พระราชทรงสดับคำนั้น จึงตรัสว่า ดูก่อนท่านกาฬหัตถีผู้เจริญ ท่...
- ในลำดับนั้น กาฬหัตถีเสนาบดีคิดว่า พระราชานี้คิดอยู่ในรสเสีย ...
- คำว่า ไม่ควรกินสิ่งที่ไม่ควรกิน ในคาถานั้น หมายถึงเจ้าไม่ สม...
- คำว่า เจ้าจงไป ในคาถานั้น มีอธิบายว่า เจ้าจะไปอยู่ในที่ใด เร...
- ก็นิทานแห่งคาถานี้ ตอนต้นเหมือนกับเรื่องที่กล่าวไว้แล้วคราวก...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมุทฺเท อุทกํ มิเน ความว่า ดูก่อนท่าน...
- อธิบายความในคาถานั้นว่า พวกหงส์ชาติธตรฐ ได้ถึงความตายด้วย กั...
- ในคาถาที่สองมีอธิบายว่า หงส์เหล่านั้น กินเนื้อของสัตว์ชาติเด...
- ครั้นนั้น พราหมณ์คนหนึ่งมีสมบัติบริบูรณ์ ประกอบพาณิชยกรรม ด้...
- ครั้งนั้น ยักษ์ผู้เป็นสหายกินเนื้อด้วยกัน ครั้งที่เจ้าโปริสา...
- ำดับนั้น เทวดาจึงกล่าวคาถา ๒ คาถาว่า ดูก่อนพระราชา อาตมภาพเป...
- เทวดากล่าวอย่างนี้แล้ว ก็บันดาลให้เพศบรรพชิตสูญหายไป กลับ กล...
- ครั้งนั้น พราหมณ์ชื่อว่า นันทะ นำเอาคาถาชื่อว่า สตารหา ๔ คาถ...
- พราหมณ์ทูลดังนั้นแล้ว ทูลต่อไปว่า ข้าแต่มหาราชเจ้า คาถาชื่อว...
- ท่านสุตโสม พระองค์คิดถึงอะไร ตนหรือญาติ หรือลูกเมีย หรือข้าว...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อนุตฺถุนาบิ ความว่า พระเจ้า สุตโสมตรั...
- พระองค์พ้นจากมือของโปริสาท เสด็จไปถึง พระราชมนเทียรของพระองค...
- บทว่า น ชีวิตํ ความว่า ส่วนบุคคลผู้มีธรรมอันลามก ที่นักปราชญ...
- ฟ้าจะพึงแตกได้ ทะเลจะพึงแห้งได้ แผ่นดิน อันทรงไว้ซึ่งภูตจะพึ...
- ในลำดับนั้น เจ้าโปริสาท คิดว่า เจ้าสุตโสมนี้การทำการสาบานซึ่...
- บวนอยู่นอก พระนคร เพราะดำริว่า พระเจ้าสุตโสมมหาราชเจ้า พระอง...
- พระศาสดาเมื่อจะทรงประกาศเนื้อความนั้น ได้ตรัสเป็นคาถาว่า ก็พ...
- ฟ้าและแผ่นดินไกลกัน ฝั่งข้างโน้นของมหา- สมุทร เขาก็กล่าวกันว...
- พราหมณ์กล่าวคาถา ชื่อว่า สตารหา ๔ คาถา ตามที่พระกัสสปทศพล ทร...
- ครั้นแล้วพระหหาสัตว์ จึงพระราชทานยานน้อยที่เป็นสุขคันหนึ่ง ต...
- ไฟที่ไหม้หญ้าและไม่ย่อมไม่อิ่ม และสาครไม่ อิ่มด้วยแม่น้ำทั้ง...
- คำว่า สำนัก ในคาถานั้น หมายถึงที่อยู่ของเจ้าโปริสาท
- คำว่า จับได้ทั้งเป็น ในคาถานั้นมีอธิบายว่า จับได้ทั้งกำลังที...
- ตั้งแต่พระโพธิสัตว์เสด็จไป เจ้าโปริสาทคิดว่า ถ้าท่านสุตโสมสห...
- ในคาถานั้น คำว่า การกิน หมายถึงการเคี้ยวกิน อธิบายว่า การกิน...
- ลำดับนั้น เจ้าโปริสาท จึงทูลว่า พระสหายสุตโสม ข้าพเจ้าเป็นผู...
- วยกามคุณแล้ว ยังมาถึงมือของโปริสาทผู้เป็นศัตรูอีก พระองค์เป็...
- เจ้าโปริสาทกล่าวว่า ปราสาทราชมณเฑียร แผ่นดิน โค และม้า สตรีท...
- ในคาถานั้น บทว่า สาธุตรํ อธิบายว่า เพราะเหตุที่รสแม้ทั้งหมด ...
- ดับนั้น พระมหาสัตว์ เมื่อจะตรัสแจ้งแก่เจ้าโปริสาทนั้น จึงตรั...
- นพวกญาติและมิตร เราก็ได้กระทำ แล้ว ความเป็นพระเจ้าแผ่นดิน เร...
- สดับดังนั้น ตกใจกลัวว่า พระเจ้าสุตโสมมหาราชนี้ เป็นสัตบุรุษพ...
- คาถานั้นมีอธิบายว่า ข้าแต่สหายสุตโสม ธรรมดาว่า นรชนทั้งหลาย ...
- เมื่อเจ้าโปริสาทคิดอยู่ว่า คาถาทีพระโพธิสัตว์ตรัสนั้น เป็นปร...
- ระองค์ไม่รู้สึก คือไม่รู้ถึง ความตายแม้ของพระองค์เองว่า ตัวเ...
- ครั้งนั้น พระมหาสัตว์ทรงพระดำริว่า เจ้าโปริสาทกล้าพูดหนักอยู...
- คำว่า พร ในคาถานั้น หมายถึงพรข้อที่หนึ่งในบรรดาพร ๔ ประการ ล...
- คำว่า ร้อยเอ็ด ในคาถานั้น หมายถึงจำนวนเกินร้อย
- ในคาถานั้นมีอรรถาธิบายว่า แคว้นของพระองค์ที่อยู่กันเป็นปึกแผ...
- ลำดับนั้น พระมหาสัตว์จึงตรัสว่า พระองค์กล่าวว่าไม่อาจงดได้ เ...
- เมื่อพระโพธิสัตว์ตรัสอย่างนี้แล้ว เจ้าโปริสาทหวาดหวั่น ดำริว...
- เมื่อพระโพธิสัตว์ตรัสอย่างนี่แล้ว เจ้าโปริสาทคร่ำครวญรำพันอย...
- ในคาถานั้น คำว่า บาป คือยังไม่ถึงกรรมบถ
- คำว่า ด้วยธรรมของสัตบุรุษนั้น คือเป็นผู้สมบูรณ์ถึงพร้อม เข้า...
- ก็พระโพธิสัตว์ ครั้นตรัสอย่างนี้แล้ว จึงตรัสต่อไปว่า ดูก่อนส...
- คำว่า เป็นศาสดา ในคาถานั้น หมายถึงเป็นศาสดาเพราะได้แสดง ทางส...
- กษัตริย์เหล่านั้น ตรัสตอบเป็นพระคาถาว่า พวกหม่อมฉันจะไม่คิดป...
- โว อักษรในคำว่า ตุมฺเห จ โว ในคาถานั้น เป็นเพียงนิบาต พระมหา...
- เมื่อพระโพธิสัตว์ และเจ้าโปริสาทให้กษัตริย์เหล่านั้นอิ่มหนำท...
- นางกษัตริย์ล้วนแต่เอวบางร่างเล็กสะโอดสะอง ประดับประดาด้วยผ้า...
- พระมหาสัตว์ตรัสอย่างนี้แล้ว หวังพระทัยว่า ไฉนเจ้าโปริสาทจะนึ...
- พระจันทร์ในวันข้างขึ้น ย่อมเจริญขึ้นทุกวัน ๆ ฉันใด การคบสัตบ...
- เจ้าโปริสาทพรรณนาถึงคุณของพระมหาสัตว์ ๗ คาถา ด้วยประการ ฉะนี...
- พระมหาสัตว์ประทานพระโอวาทแก่พระราชโอรสผู้ประทับนั่ง ณ อาสนะต...
- ในคาถานั้น คำว่า คนซึ่งไม่ควรชนะ อธิบายว่า มารดาบิดา ชื่อว่า...
- พระราชาและเสนาบดี ได้สดับธรรมกถาของพระโพธิสัตว์แล้ว เกิด ปีต...
- ฝ่ายพระเจ้าโปริสาทเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติโดยธรรม ทรงดำริว่า...
- จบอรรถกถามหาสุตโสมชาดก จบอรรถกถาอสีตินิบาตด้วยประการฉะนี้ รว...