เล่มที่ 62
นายพรานได้สดับคำของหงส์สุมุขะ ดังนั้นแล้ว จัดแจงการงานเสร็จแ...
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ประเภทเนื้อหา: คำสอน ลำดับที่: 241
เนื้อหา
นายพรานได้สดับคำของหงส์สุมุขะ ดังนั้นแล้ว จัดแจงการงานเสร็จแล้ว รีบเข้าไปภาย ในบุรี แสดงหงส์ทั้งสองที่มิได้ติดบ่วง เป็นอยู่ตาม ปกติ จับอยู่ที่กระเช้าทั้งสองข้าง แก่พระราชาว่า ข้าแต่มหาราช หงส์ธตรฐทั้งสองนี้ เป็นอธิบดีแห่ง หงส์ทั้งหลาย เพราะว่าหงส์ตัวนี้เป็นราชาของหงส์ ทั้งหลาย ส่วนหงส์ตัวนี้เป็นอัครมหาเสนาบดี. ก็หงส์ทั้งสองนี้มาอยู่ในเงื้อมมือของท่าน ได้อย่างไร ท่านเป็นพราน นำหงส์ซึ่งเป็นใหญ่กว่า หงส์ใหญ่ทั้งหลายมาในที่นี้ได้อย่างไร. ข้าแต่พระจอมประชานิกร ข้าพระองค์ ดักบ่วงเหล่านี้ไว้ที่เปือกตม ซึ่งเป็นที่ ๆ ข้าพระองค์ เข้าใจว่า จะกระทำความสิ้นชีวิตแก่นกทั้งหลายได้ พญาหงส์ได้มาติดบ่วงเช่นนั้น ส่วนหงส์ตัวนี้มิได้ ติดบ่วงของข้าพระองค์ แต่เข้ามาจับอยู่ใกล้ ๆ พญา- หงส์นั้น ได้กล่าวกะข้าพระองค์ หงส์นี้ประกอบ แล้วด้วยธรรม ได้กระทำกรรมอันแสนยากที่บุคคล ผู้มิใช่พระอริยะจะพึงทำได้ ประกาศภาวะอันสูงสุด ของตน พยายามในประโยชน์ของนาย หงส์นี้ควร จะมีชีวิตอยู่ ยอมสละชีวิตของตน มายืนสรรเสริญคุณ ของนาย ร้องขอชีวิตของนาย ข้าพระองค์ได้สดับคำ ของหงส์นี้แล้ว เกิดความเลื่อมใส จึงปล่อยพญาหงส์ นั้นจากบ่วง และอนุญาตให้กลับได้ตามสบาย สุมุข- หงส์ตัวมีความเคารพนาย มีความปลื้มใจ เพราะ พญาหงส์ตัวเป็นนายหลุดพ้นจากบ่วง เมื่อจะกล่าว วาจาอันรื่นหู ได้กล่าวว่า ดูก่อนนายพราน ขอให้ ท่านพร้อมด้วยหมู่ญาติทั้งปวงจงเบิกบานใจ เหมือน ข้าพเจ้าเบิกบานใจในวันนี้ เพราะได้เห็นพญาหงส์ พ้นจากบ่วง ฉะนั้น เชิญท่านมานี่ เราจักบอกท่าน ถึง วิธีที่ท่านจักได้ทรัพย์อันเป็นลาภของท่าน พญาหงส์ ธตรฐนี้ย่อมไม่มุ่งร้ายอะไร ๆ ท่านจงรีบเข้าไปภาย ในบุรี จงแสดงข้าพเจ้าทั้งสองซึ่งไม่ติดบ่วง เป็นอยู่ ตามปกติ จับอยู่ที่กระเช้าทั้งสองข้าง แก่พระราชาว่า ข้าแต่พระมหาราช หงส์ธตรฐทั้งสองนี้เป็นอธิบดีแห่ง หงส์ทั้งหลาย เพราะว่าหงส์ตัวนี้เป็นราชาของหงส์ ทั้งหลาย ส่วนหงส์ตัวนี้เป็นอัครมหาเสนาบดี พระราชา ผู้เป็นจอมประชาชน ทอดพระเนตรเห็นพญาหงส์นี้ แล้ว จะทรงปราโมทย์ปลาบปลื้มพระหฤทัย จัก พระราชทานทรัพย์เป็นอันมากแก่ท่าน โดยไม่ต้อง สงสัย ข้าพระองค์จึงนำหงส์ทั้งสองนี้มา ตามคำของ หงส์ตัวนี้อย่างนี้ และหงส์ทั้งสองนี้ ข้าพระองค์ อนุญาตให้ไปยังเขาจิตตกูฏนั้นแล้ว หงส์ตัวนี้ เป็นสัตว์ ประกอบด้วยธรรมอย่างยิ่ง ตกอยู่ในเงื้อมมือของศัตรู อย่างนี้ ได้ทำให้นายพรานเช่นข้าพระองค์ เกิดความ เป็นผู้มีใจอ่อนโยน ข้าแต่พระองค์ผู้สมมติเทพ ข้าพระองค์ ไม่เห็นเครื่องบรรณาการอย่างอื่นนอก จากนี้ ที่จะนำมาถวายแด่พระองค์ ข้าแต่พระองค์ผู้ เป็นจอมมนุษย์ ขอพระองค์ทรงทอดพระเนตรดูเครื่อง บรรณาการนั้น ณ บ้านพรานนกทั้งปวง.
เนื้อหาถูกจัดระเบียบและประมวลผลเพื่อให้อ่านง่าย รักษาความหมายเดิมไว้ครบถ้วน