เล่มที่ 32
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 292 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นโผฎฐัพพะอื่นแม้ อย่างห...
- มนุษย์และเทวดา พระพุทธเจ้าทรงเจริญและทำให้แจ้งคุณ เครื่องเป็...
- พระพุทธวจนะนี้ คือ ศีลกถา ธุดงคธรรม กรรมฐานทั้งหมด ความพิสดา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ละเอียดด้วยนัยต่าง ๆ มีอัธยาศัยเป็นอันมาก...
- เม ศัพท์ ปรากฏในอรรถ ๓ อย่าง จริงอย่างนั้น เม คัพท์นั้น มีอร...
- อนึ่ง ศัพท์ว่า เอวํ แสดงอาการต่าง ๆ ของจิตสันดาน ที่ถือ เอาอ...
- อีกนัยหนึ่ง เพราะเหตุที่กล่าวมาแล้วว่า ศัพท์ว่า เอวํ แสดงอาก...
- จริงอย่างนั้น สมย ศัพท์ มีอรรถว่า สมวายะ พร้อมเพรียง ในคำมีอ...
- มีอรรถว่าได้เฉพาะ ในคำมีอาทิอย่างนี้ว่า ทิฏฺเ ธมฺเม จ โย อต...
- อีกอย่างหนึ่ง ท่านพระอานนท์ย่อมแสดงว่า สมัยของพระผู้ มีพระภา...
- ตอบว่า เพราะในพระอภิธรรมและพระวินัยนั้น มีอรรถเป็น อย่างนั้น...
- ก็พระโบราณาจารย์ทั้งหลายพรรณนาไว้ว่า นี้ต่างกันแต่เพียง โวหา...
- ส่วนความพิสดาร กล่าวไว้แล้วในอรรถกถา สัพพาสวสูตร อรรถกถามัชฌ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จอุบัติในป่า ทั้งนั้น ด้วยอุบัติทั้งที...
- ส่วนที่ 16
- พระผู้มีพระภาคเจ้า รับสั่ง ให้ภิกษุตอบ พระดำรัสที่ว่า ภิกฺขโ...
- ระไร เราพึง แนะนำในธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะยิ่ง ๆ ขึ้นไปแก่พระรา...
- บทว่า อญฺํ ความว่า ซึ่งรูปอื่น จากรูปหญิงที่พึงกล่าวในบัดนี...
- (แปลตามพม่า) ชื่อว่าถือเอา เหมือนบุรุษเอามือถือกำอุบลบัวขาบ ...
- ส่วนที่ 21
- ได้ยินว่า พระราชาทรงพระนามว่า มหาทาฐิกนาค ให้สร้าง พระสถูปให...
- อีกเรื่องหนึ่ง เล่ากันว่า วันหนึ่งพระมหาราชา ทรงพระนามว่า สั...
- ดังได้สดับมาโขลงพระยาช้าง โขลงใหญ่ อาศัยซอกเขาอยู่
- ปูคลายการหนีบให้เพลาลง พร้อมกับได้ยินเสียงของหญิง
- นกยูงนั้น ได้กระทำปริตร อันนี้แล้ว จึงเที่ยวแสวงอาหาร
- ในสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อิตฺถิคนฺโธ ได้แก...
- ในสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อิตฺถิโผฏฺพฺโพ ค...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๕ จบ อรรถกถารูปา
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นสักอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็น...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นสักอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็น...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นสักอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็น...
- วรรคที่ ๒ นี้ บาลีมิได้แบ่งออกเป็นสูตร ๆ แต่อรรถกถาแบ่งไว้ ๑...
- แต่บางรูปเป็นผู้ทรงธุดงค์ สมาทานธุดงคคุณ ๑๓ ประพฤติอยู่ ก็เม...
- บางรูปเป็นผู้ประกอบงานนวกรรม ให้สร้างโรงอุโบสถ และโรงฉันเป็น...
- จริงอยู่ บทว่า นิมิตฺตํ เป็นชื่อแห่งปัจจัย ได้ในคำนี้ว่า ภิก...
- ใน สูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า พฺยาปาโท ได้แก่ ...
- ใน สูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อุทฺธจฺจกุกฺกุจจ...
- ได้ยินว่า ท่านพระมาสกติสสะ บังเกิดในครอบครัวพรานในที่ ภิกขาจ...
- ได้ยินว่า ท่าน พระมาลิยเทวเถระ ผู้มีอายุนั้น เรียนอุเทศและ ท...
- พระเถระอีกรูปหนึ่ง นามว่า ติสสภูตเถระ ในวิหารนั้นนั่นเอง เรี...
- ั้งอยู่ในโอวาทของพรเถระบรรลุพระอรหัต แล้ว บรรดาภิกษุเหล่านั้...
- ได้ยินว่า ในเวลาที่พระติสสเถระนั้นได้ ๘ พรรษา เกิดความ อยากส...
- ด้วยเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า ธรรม ๖ ย่อมเป็นไปเพื่อละกามฉันท...
- ใน สูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- ความเพียรครั้งแรกชื่อว...
- อีกอย่างหนึ่ง ธรรม ๖ ประการ เป็นไปเพื่อละถีนมิทธะ คือ การถ
- บทว่า วูปสนฺตจิตฺตสฺส ได้แก่ผู้มีจิตสงบแล้วด้วยฌาน หรือ วิปั...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๑๐ ในนีวรณปหานวร
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- วรรคที่ ๓ สูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า จิตฺตํ ในสูตรที่ ๔ ได้แก่จิตที่เก
- ใน สูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- จิตก็คือจิตที่เกิดขึ้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ใน สูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า คุตฺตํ ได้แก่ คุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเรากำหนดใจด้วยใจอย่างนี้แล้ว ย่อมรู้ชัดบุ...
- ก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนห้วงน้ำใสแจ๋ว ไม่ขุ่นมัว บุรุษ...
- วรรคที่ ๕ สูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- ใน สูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า สมฺมาปณิหิตํ ควา...
- ปฏิสัมภิทา ๑ วิโมกข์ ๑ สาวกปารมี ๑ ปัจเจก- โพธิ ๑ พุทธภูมิ ๑...
- พึงทราบวินิจฉัย ในคำว่า สิปฺปิสมฺพุกํ เป็นต้นดังต่อไปนี้ :- ...
- บทว่า อุตฺตรึ วา มนุสฺสธมฺมา ได้แก่ อันยิ่งกว่าธรรมของ มนุษย...
- ใน สูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า รุกฺขชาตานํ เป็น...
- แต่ในที่นี้ พระเจ้ามิลินท์ ตรัสถามพระนาคเสนเถระ ผู้เป็น พระธ...
- ใน สูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ปภสฺสรํ ได้แก่ ข...
- แม้ใน สูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- จิต ก็คือภวังคจิตน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุซ่องเสพเมตตาจิต แม้ชั่ว กาลเพียง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ปุถูนํ ชนนาทีหิ การเณหิ ปุถุชฺชโน ปุถุชฺชนนฺโตคธตฺตา ปุถุ วา...
- พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธ์แห่งพระอาทิตย์ ตรัส ปุถุชนไว้ ๒ พ...
- ใน สูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า สุตวา ได้แก่ ถึง...
- กล่าวไว้ในเหตุเกิด เรื่องไหน ? ในเหตุเกิดเรื่อง อัคคิขันโธปม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงทำกิจก่อนเสวยอาหารอย่างนี้ แล้ว ก็ประท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ทรงทำปัจฉาภัตตกิจให้เสร็จ อย่า...
- แหละ ทรงตรวจดูสัตว์โลก ก็ได้ทรงเห็นเหตุนี้ว่า เมื่อเราจาริกไ...
- พระศาสดา เสด็จจาริกไปตามพอพระหฤทัย ไม่เสด็จกลับ ไปพระเชตวันอ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อจฺฉราสงฺฆาตมตฺตํ ความว่า เพียงการดีด...
- การกล่าวในเมื่อเรื่อง เกิดขึ้นแล้ว ชื่อว่า โอวาท
- คำที่เหลือ แม้ ในสูตรทั้งสองนี้ พึงทราบโดยนัยดังกล่าวในสูตรท...
- บทว่า สพฺเพเต มโนปุพฺพงฺคมา ความว่า ใจเป็นหัวหน้า คือถึงก่อน...
- คำที่เหลือ พึงทราบโดยนัยที่กล่าวแล้วในสูตรที่ ๖ นั้นแล
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๑๐ จบ อรรถกถาอัจ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า มหิจฺฉตา ได้แก่ ความโลภมาก ซึ่งท่า...
- ส่วนการซ่อนคุณที่มีอยู่ ความเป็นผู้รู้จักประมาณในการรับ ชื่อ...
- เล่ากันมาว่า พระมหากุมารกัสสปเถระผู้ถือโสสานิกังคธุดงค์ อยู่...
- ส่วนภิกษุใดเป็นพระอริยะชั้นใดชั้นหนึ่งมีพระโสดาบันเป็นต้น ไม...
- อนึ่งภิกษุในพระศาสนานี้ ได้เสนาสนะที่น่าชอบใจ
- อนึ่งภิกษุในพระศาสนานี้ ได้เภสัชอันเศร้าหมอง หรือประณีต เธอย...
- :- อโยนิโสมนสิการ และโยนิโสมนสิการ มีลักษณะดังกล่าว แล้วในหน...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๑๐ จบ อรรถกถาวิร
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเจริญด้วยโภคะมีประมาณ น้อย ความเจริญ...
- ใน สูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- ด้วยบทนี้ว่า ภาวนาปาริ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อปฺปมตฺติกา ได้แก่น้อย คือ มี ประมาณน...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อปฺปมตฺติกา ความว่า ชื่อว่าน้อย เพราะ...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๑๐ จบ อรรถกถากัล
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้อย่าง หนึ่ง...
- วรรคที่ ๙ สูตรที่ ๑ ท่านกล่าวไว้แล
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะชี้แจงถึงเหตุภายใน เรา ไม่เล็งเห็นเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะชี้แจงถึงเหตุภายใน เรา ไม่เล็งเห็นเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะชี้แจงถึงเหตุภายใน เรา ไม่เล็งเห็นเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้ อย่างหนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้ อย่างหนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้ อย่างหนึ่ง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราย่อมไม่เล็งเห็นธรรมอื่นแม้ อย่างหนึ่ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอธิบาย ไว้ว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย เรา...
- เมื่อว่าโดยปริยายแห่งพระสูตร ธรรมนี้คือ การกำจัด
- ก็ในคำที่ตรัสไว้ในที่สุดแห่งสูตรทั้งปวงว่า ก็ภิกษุเห
- เมื่อกาลล่วงไป ๆ พระราชาและพระยุพราช ในกุลียุค ไม่ตั้งอยู่ใน...
- เมื่อกาลล่วงไป ๆ การรับจีวร การรับบาตร การคู้ การ เหยียด การ...
- ชื่อว่า อันตรธานไปแห่งธาตุ พึงทราบอย่างนี้ :- ปรินิพพานมี ๓ ...
- การอันตรธานแห่งปริยัตินั่นแล เป็นมูลแห่งอันตรธาน ๕ อย่างนี้ ...
- พระเถระทั้งหลายเกิดสนทนากันขึ้นในที่นั้นว่า ปริยัติเป็นมูล แ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพวกที่แสดงอธรรมว่าธรรม ภิกษุเหล่านั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพวกที่แสดงอธรรมว่าอธรรม ภิกษุเหล่าน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพวกที่แสดงอนาบัติว่า เป็นอาบัติ ฯลฯ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพวกที่แสดงอาบัติว่า เป็นอาบัติ ภิกษ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้เอก เมื่อเกิดขึ้นในโลก ย่อมเกิดข...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้เอก เมื่อเกิดขึ้นในโลก ย่อมเกิดข...
- เอกปุคคลวรรค สูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- ในข้อนั้น พึงทราบอุปมาดังต่อไปนี้ :- เหมือนอย่างว่า อาจารย์ผ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสปุคคลกถา ว่าด้วย บุคคล ด้วยเหตุ ๘ ประ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดง บุคคลกถา เพื่อทรงแสดงพรหมวิหารธ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงมีคุณพิเศษกว่าคุณของ เหล่าสัตว์ผู้...
- ก็บทว่า อุปฺปชฺชมาโน อุปฺปชฺชติ ทั้งสองนี้ เป็นคำกล่าว ค้างไ...
- ถามว่า แก่สัตว์โลก ไหน ? แก้ว่า เพื่อประโยชน์แก่สัตวโลกผู้สด...
- บทว่า เทวมนุสฺสานํ ความว่า พระองค์เสด็จอุบัติ เพื่อประโยชน์ ...
- ทิฏฐสังสันทนาปุจฉา เป็นไฉน
- ในปุจฉาทั้ง ๕ เหล่านั้น ปุจฉา ๓ ข้างต้น ไม่มีแก่พระพุทธเจ้า ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ตถาคต เพราะเสด็จ มาอย่างนั้นเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่า ตถาคต เพราะเสด็จมา อย่างนั้น ...
- ด้วยเหตุนั้นพระโบราณาจารย์ทั้งหลายจึงกล่าวว่า พระควัมบดีโคดม...
- ทรงละนิจจสัญญาด้วยอนิจจานุปัสสนา ทรงละสุขสัญญา ด้วยทุกขานุปั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนาม ตถาคต เพราะเสด็จมาถึง ลักษณะที่แ...
- อีกอย่างหนึ่ง ภาวะชราสละมรณะอันเกิดและประชุมขึ้น เพราะชาติเป...
- จริงอยู่ คตศัพท์ ในบทว่า ตถาคโต นี้ มีคทเป็นอรรถ
- เพราะพระองค์ทรงครอบงำ สัตว์ทั้งปวงในโลกธาตุหา ประมาณมิได้ เบ...
- อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จไปด้วยความจริง
- ส่วนที่ชื่อว่า สัมมาสัมพุทธะ เพราะตรัสรู้ธรรมทั้งปวง โดยชอบแ...
- ใน สูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อจฺฉริยมนุสฺโส แ...
- ู่ พระตถาคต ทรงดำรงอยู่ ๔๕ พรรษา ทรงประกาศ ปิฎก ๓ นิกาย ๕ สั...
- ในพุทธะ ๔ นั้น ภิกษุผู้เป็นพหูสูต (มีพุทธพจน์อันสดับแล้วมาก)...
- บทว่า อสโม (ไม่มีผู้เสมอ) ความว่า ชื่อว่า ผู้ไม่เสมอด้วย สัต...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุใหญ่ย่อมปรากฏ เพราะพระตถาคตอรหันตสั...
- จริงอยู่ท่านพระอานนทเถระ ย่อมได้เห็นพระตถาคตด้วย จักขุวิญญาณ...
- ส่วนคนอื่นอีก เป็น กัลยาณปุถุชน ได้ลาภเฉพาะคือศรัทธาในพระทศพ...
- บุคคลระลึกถึงเนือง ๆ ถึงคุณอันเป็นโลกิยะ และโลกุตตระ ของพระท...
- บทว่า วิมุตฺติ ได้แก่ธรรมที่สัมปยุตด้วยโสดาปัตติผล นอกจากวิช...
- บทว่า ปวตฺติตํ นี้พึงทราบประเภทดังนี้ว่า ชื่อว่ากำลัง ปรารถน...
- เพราะฉะนั้น ธรรมจักร นั้น เป็นอันชื่อว่าอันพระองค์ให้เกิ
- ด้วยประการดังกล่าวนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชื่อว่าทรงประกาศธร...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๖ จบ อรรถกถาเอกป
- ก็ธรรมดาการแต่งตั้งในตำแหน่ง เอตทัคคะ นี้ ย่อมได้โดย เหตุ ๔ ...
- ์ประทับนั่งอย่างนี้แล้ว การทำพระมารดาให้เป็นกายสักขีประจักษ์...
- ลำดับนั้น พระศาสดา ทรงเริ่มปุถุชนปัญจกปัญหา (ปัญหา มีปุถุชนเ...
- พระศาสดาทรงทราบว่า พระเถระลำบากใจ จึงทรงดำริว่า พระสารีบุตรล...
- สาวกรูปใด ละกามที่น่ารื่นรมย์ใจแล้ว บวชถึง ๕๐๐ ชาติ ท่านทั้ง...
- พระโพธิสัตว์ทำให้หมู่ฤาษีเข้าใจอย่างนี้แล้ว กลับไปพรหมโลก
- แม้สิ่งที่ไม่ได้ไว้ ก็มีได้ แม้สิ่งที่คิดไว้ก็หาย ไปได้ โภคะ...
- พระเถระเมื่อแสดงธรรมท่ามกลางบริษัท ๔ ย่อมแสดงไม่พ้นสัจจะ ๔ เ
- ก็ท่านได้แม้โดยการมาก่อนอย่างนี้
- ควรประกาศคุณของพระเถระทั้งหลายนั้น ๆ ตามที่ได้โดย ทำนองนี้
- บทว่า เอตทคฺคํ ในบาลีนั้น มีอรรถได้กล่าวไว้แล้วทั้งนั้น
- าม ปรารถนาอันยิ่งใหญ่ในครั้งพระพุทธเจ้า พระองค์ไหน ? ท่าน บว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นทรงอุบัติขึ้นในโลกอย่างนี้ มีภิกษุ แสน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้านี้ ได้ทรงเห็นเหตุนี้ ด้วยญาณที่ไม่มี ใคร ...
- ุมดี บรรลุพระสัพพัญญุตญาณโดยลำดับ อันท้าวมหาพรหม อาราธนา เพื...
- ท่านเจริญวัยแล้ว เรียน ไตเพทจบ ลักษณ์มนต์ทั้งหลาย
- ฝ่ายพระเจ้าสุทโธทนมหาราช ทรงจัดการบริหาร เช่นแต่งตั้ง แม่นมเ...
- ครั้งนั้น พระโพธิสัตว์ เสวยพระกระยาหารหยาบ ทำพระ ฉวีวรรณ พระ...
- ส่วนที่ 174
- สงค์จะหลีกไปเสียจากสำนักของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย เห็นว่า ปุณณม...
- ในที่สุดอสงไขยกัปยิ่งด้วยแสนกัป นับแต่กัปนี้ ท่านพระสารีบุตร...
- สมัยนั้น พระพุทธเจ้าพระนามว่า อโนมทัสสีทรงอุบัติขึ้น ในโลก
- เมื่อพระศาสดาประทับนั่งอย่างนี้แล้ว พระอัครสาวกทั้งสอง กับเห...
- พระศาสดาทรงส่งอนาคตังสญาณไปตรวจดูว่า ความปรารถนา ของดาบสนี้ ...
- ก็ก่อนแต่การเสด็จบังเกิดขึ้นแห่งพระพุทธเจ้าของเราทั้งหลาย นั...
- เมื่อกล่าวอย่างนี้แล้ว พระเถระจึงกล่าวคาถาว่า เย ธมฺมา เหตุป...
- นี้ พึงทราบธุตบุคคล (บุคคลผู้กำจัดกิเลส) ธุตวาทะ (การสอนเรื่...
- บทว่า ธุตธมฺมา เวทิตพฺพา ความว่า ธรรม ๕ ประการ อันเป็นบริวาร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามวิปัสสี ตรัสพระ- ธรรมเทศนาทุก ๆ ปีที...
- สมัยนั้น พระเจ้าพันธุมราชประทับนั่งสดับธรรมอยู่ภายใน ม่านหลั...
- ก็สมัยนั้น พระปัจเจกพุทธเจ้ากระทำจีวรกรรม (คือการ เย็บจีวร) ...
- ก็สมัยนั้น พระกัสสปทศพลเสด็จปรินิพพานแล้ว พุทธศาสนิก- ชนเริ่...
- เมื่อคนทั้งสองนั้นเจริญวัย เขาป่าวร้องงานนักขัตฤกษ์ใน หมู่บ้...
- ครั้งนั้น กุมารเปิดหน้ามองดูแล้วพูดว่า พ่อทั้งหลาย พวกท่าน ม...
- พราหมณ์ทำปฏิสันถารแล้วถามว่า พวกท่านมาจากไหน
- ขณะนั้น นางภัตทากาปิลานี ให้หว่านเมล็ดงา ๓ หม้อ ลง ในระหว่าง...
- พระเถระเดินไปข้างหน้าเห็นทาง ๒ แพร่ง ได้หยุดอยู่ ที่หัวทางนั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเปลี่ยนจีวรอย่างนี้แล้ว ทรงห่ม จีวรที่พ...
- ใน สูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ทิพฺพจกฺขุกานํ ย...
- เทวดาที่สิงอยู่ที่ฉัตรของสุมนเศรษฐีกล่าวว่า น่าอัศจรรย์ ทานท...
- ตั้งแต่วันนั้น เขากระทำแต่กรรมอันดีงามจนตลอดชีวิต จุติจากภพน...
- ยะนี้ ครั้งพระ- พุทธเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ บังเกิดในสกุลมีโ...
- พึงทราบวินิจฉัยในสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ บท
- พึงทราบวินิจฉัยในสูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้
- พึงทราบวินิจฉัยในสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้
- พอท่านโตขึ้นแล้วก็ศึกษาไตรเพท เมื่อบิดาวายชนม์แล้ว ก็ได้ตำแห...
- ในนิคมแม้นั้น มีธิดาเศรษฐี ๒ คน คนหนึ่งเกิดในตระกูล เก่าแก่เ...
- ฝ่ายพระเถระทั้งหลายถือเอาบิณฑบาตนั้นเหาะขึ้นไปทั้งที่ ธิดาเศ...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๑๐ จบวรรคที่ ๑๐
- แม้พี่ชายของท่านในวันหนึ่ง เห็นพระศาสดาทรงสถาปนา ภิกษุผู้ฉลา...
- เมื่อชนเหล่านั้นอยู่ในที่นั้น เด็กมหาปัณฐกะได้ยินเด็กอื่น ๆ ...
- ท่านยับยั้งอยู่ด้วยความสุขในฌาน ความสุขในมรรค ความสุข ในนิพพ...
- ท่านนั่งเอามือคลำผ้าท่อนเล็กที่พระศาสดาประทานนั้น ภาวนาว่า ร...
- เมื่อพระทศพลการทำภัตกิจเสร็จแล้ว เสด็จกลับพระวิหาร เกิดการสน...
- พระศาสดาตรัสเรื่องทั้ง ๒ นี้แล้วทรงสืบต่ออนุสนธิเทศนา ในขณะท...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้
- งตนพิจารณาพระไตรปิฎกกระทำอนุ- โมทนา เมื่อจบเทศนาของท่านแล้ว ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๕ ดังต่อไปนี้
- ท่านกระทำกัลยาณกรรมจนตลอดชีพ เวียนว่ายอยู่ใน เทวโลกและมนุษย์...
- ครั้งนั้น พระศาสดาทรงดำริว่า เมื่อเราอยู่นานไป ที่นี้ก็จัก เ...
- นางวิสาขามหาอุบาสิกา ถามพวกภิกษุที่ไปข้างหน้าใน เวลาที่ท่านน...
- คาเม วา ยทิ วารญฺเญ นินฺเน วา ยทิ วา ถเล ยตฺถ อรหนฺโต วิหรนฺ...
- ุทธเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ พระเถระ นี้ไปวิหารกับมหาชน โดยนัย...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๘ ดังต่อไปนี้
- สมัยนั้น พระศาสดาของเราทรงบรรลุพระสัพพัญญุตญาณ แล้วทรงประกาศ...
- วันนี้เป็นวันอุโบสถ ๑๕ ค่ำ ราตรีอันเป็นทิพย์ ปรากฏแล้ว มาเรา...
- ดังกล่าวมานี้ พระเถระได้พร ๘ ประการจากสำนักพระ- ศาสดาแล้วกับ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้
- ส่วนที่ 226
- ฝ่ายกุลบุตรนั้นกระทำกุศลจนตลอดชีพแล้ว เวียนว่ายอยู่ใน เทวดาแ...
- ญ พระนางสุปปวาสาเห็นทารกนั้น พูดอยู่กับพระเถระ คิดว่า บุตรขอ...
- พึงทราบวินิจฉัยในสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้
- ฝ่ายท่านกระทำกุศลตลอดชีพแล้วเวียนว่ายอยู่ในเทวดา และมนุษย์ ถ...
- ภิกษุผู้มากด้วยความปราโมทย์ เลื่อมใสใน พระพุทธศาสนา จะพึงบรร...
- วรรคที่ ๓ สูตรที่ ๑
- ประวัติพระราหุลเถระ และพระรัฐปาลเถระ ก็ในปัญหากรรมของพระเถระ...
- สมัยนั้น ดาบสผู้มีฤทธิ์มาก ๒ รูป เหาะมาแต่ป่าหิมพานต์ เพื่อภ...
- ดาบสอีกรูปหนึ่งไปยังภพดาวดึงส์ กระทำการพักกลางวัน ในเสริสกวิ...
- ครั้งนั้น เมื่อพระทศพลประทับนั่งที่ภพของพระยานาคนั้น แล้ว เม...
- ก็พระศาสดาได้ตรัสราหุโลวาทสูตร เป็น โอวาทเนือง ๆ แ
- โดยความเป็นเด็กเลย ดังนี้เป็นต้น ในเวลาที่สามเณรมีอายุ ๑๘ พร...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๓ (เรื่องพระโกณฑ
- ก็ธรรมดาว่าพระพุทธเจ้าผู้มีพระชนมายุยืน มิได้ทำอุโบสถ ทุกกึ่...
- แต่นั้นเวลาภิกษุสงฆ์ลงอุโบสถ ภิกษุนั้นจำภิกษุนั้นได้ใน โรงอุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าของเรา พวกของท่านตั้งชื่อท่านว่า ธานมาณพ, ...
- ก็และบุคคลทั้งหลาย กราบทูลความที่พระเถระสนเที่ยวไป กับมาตุคา...
- นางมหาสุภัททา อยู่ในครอบครัวมิจฉาทิฏฐิในอุคคนคร คิดว่า พระศา...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๔ (เรื่องพระวังค
- พวกพราหมณ์พาวังคีสะมาณพเที่ยวไปตามชอบใจแล้วก็ มาถึงกรุงสาวัต...
- ผู้ใดรู้จุติและอุปบัติ ของสัตว์ทั้งหลายโดยประ การทั้งปวง เรา...
- พระศาสดาตรัสว่า ท่านจงอยู่อบรมเพื่อเรียนมนต์ก่อน แล้วตรัสบอก...
- ก็พระเถระ นี้มิใช่เป็นผู้นำความเลื่อมใสมาด้วยตนเองอย่างเดียว...
- ท่านกล่าวว่า เราเป็นผู้อยู่ป่าเป็นวัตร แม้พวกท่านก็จงสามารถเ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๖ (พระทัพพมัลลบุ
- ฝ่ายพระเถระนอกนี้ จุติจากอัตภาพนั้น ก็เวียนว่ายอยู่ใน เทวดาแ...
- พระศาสดาประทับอยู่ในมัลลรัฐตามพระพุทธอัธยาศัยแล้ว เสด็จไปยัง...
- พึงทราบวินิจฉัยใน สูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้
- อยู่ย่อมาวันหนึ่ง พระเถระเข้าไปบิณฑบาตกรุงราชคฤห์ พบผู้ชายผู...
- ะ เป็นยอดของภิกษุสาวกผู้ตรัสรู้เร็ว จริงอยู่ พระเถระนี้ บรรล...
- ครั้งนั้น บรรดาชน ๗ คนที่ทำสมณธรรมครั้งพระพุทธเจ้า พระนามว่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง แสดงธรรมโปรดข้าพระบาทเถิด พระเจ้าข้า ข...
- ก็แต่ว่า เรื่อง ของพระพาหิยะนี้ ไม่จำต้องกล่าวไว้พิสดาร เพรา...
- ครั้งนั้น ท่านมหาพรหม ผู้กระทำสมณธรรมบนยอดเขา กับพระเถระนั้น...
- ใน สูตรที่ ๑๐ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระอานนท์ เลิศกว่าพวกภิกษุสาวกของ เราผู้...
- อนึ่ง สติที่เล่าเรียน พระพุทธวจนะแล้วทรงจำไว้ของพระเถระนี้เท...
- พระปทุมุตตรผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อทรงสงเคราะห์ พระพุทธบิดา มีภ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีอุปัฏฐากไม่ประจำถึง ๒๐ ปีในปฐมโพธิกาล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจักไม่ประทานจีวรจักไม่ ประทานบิณฑบาต อันปร...
- ผลแห่งบารมีทั้งหลายทีบำเพ็ญมาตลอดแสนกัป ก็มาถึงท่าน ผู้ปรารถ...
- ระ แม้ท่าน อุรุเวลกัสสปนี้ ก็ถือปฏิสนธิในเรือนสกุล ณ กรุงหงส...
- ันมาก พระโพธิสัตว์ของเรา เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ ทรงได้พระสัพพ...
- < H1>ประวัติพระกาฬุทายีเถระ ใน สูตรที่ ๓ พึงทราบวินิจฉ...
- ในวันขนานนามทารกนั้น เหล่าญาติตั้งชื่อว่า อุทายี เพราะเกิด ใ...
- พระศาสดาทรงทราบว่า อุทายีกล่าวสรรเสริญการเดินไปว่าเป็นกาละ เ...
- ใน สูตรที่ ๔ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ท่านกระทำกุศลจนตลอดชีวิต เวียนว่ายอยู่ในเทวดาและมนุษย์ บังเก...
- เขากระทำกุศลจนตลอดชีวิต เวียนว่ายอยู่ในเทวดาและมนุษย์ พุทธัน...
- ป ภริยาเศรษฐี เล่นกับปลาในวันอื่น ๆ แต่วันนั้น วางปลาไว้บนเข...
- ใน สูตรที่ ๕ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ใน สูตรที่ ๖ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ภิกฺขุโนวาทกานํ ได้แก่เป็นผู้โอวาทกล่าวสอนภิกษุณี แท้จริง พร...
- ใน สูตรที่ ๘ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ตั้งแต่นั้นมา ท่านพระนันทเถระ ก็กระทำสมณธรรมทั้งกลางคืนทั้งก...
- จบ อรรถกถาสูตรที่ ๘ ๑
- สมัยนั้น พระศาสดาของเราบังเกิดในโลกแล้ว ทรงอาศัยกรุง สาวัตถี...
- ย ไม่มีทาสหรือ มนุษย์ที่มากับพวกเรา ซึ่งจะพึงให้เรือหรือแพแก...
- ก็จะพึงทำอันตรายต่อมรรคผล ทั้งไม่อาจฟังธรรมได้ จึงทรงกระทำโด...
- ใน สูตรที่ ๑๐ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ๑ นาคนั้นรับคำว่า ดีละ แล้ว เป็นผู้ถึงสรณะ
- พวกชาวกรุงโกสัมพี ฟังข่าวว่า เขาว่าพระผู้เป็นเจ้าสาคตะ ทรมาน...
- ใน สูตรที่ ๑๑ พึงทราบวินัจฉัยดังต่อไปนี้
- พึงคบบัณฑิตเช่นนั้น เมื่อคบบัณฑิต เช่นนั้น ก็มีแต่ดี ไม่เสีย...
- สมัยต่อมา พาวรีมาณพเรียนไตรเพทแล้วเที่ยวสอนศิลปแก่พวกมาณพ ๑๖...
- จบ อรรถกถาวรรคที่ ๔ จบอรรถกถาเถรบาลีมีประมาณ ๔๑ สูตร จบประวั...