เล่มที่ 28
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 414 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอน...
- สารัตถปกาสินี อรรถกถาสังยุตตนิกาย อรรถกถาอัชฌัตติกอนิจจสูตรท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงถือเอาจักขุปสาทรูป จึง ตรัสว่า จกฺขุํ ภ...
- จบ อรรถกถาอัชฌัตติกทุกขสูตรที่ ๒ ว่าด้วยความเป็
- ในพาหิรอนิจจสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต
- อรรถกถาพาหิรทุกขสูตรที่ ๕ - พาหิรอนัตตสูตรที่ ๖ ในสูตรที่ ๕ ...
- จบ อตีตานาคตปัจจุปันนทุกขสูตรที่ ๘ ๙
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอดีตและอนาคต เป็นทุกข์ จะ กล่า...
- ือในที่ทุกแห่งมีนัยดังกล่าวแล้วใน หนหลังนั่นแล จบ อรรถกถาอตี...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก่อนแต่ตรัสรู้ เราเป็นโพธิสัตว์ ยังไม่ได...
- ยมกวรรคที่ ๒ สูตรที่ ๑ และสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราได้เที่ยวแสวงหาคุณแห่งจักษุ ได้ พบคุณ...
- ในสูตรที่ ๓ และสูตรที่ ๔ ก็เหมือนกัน ( กับสูตรที่ ๑ - ๒ ) จบ...
- ในสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- แม้ในสูตรที่ ๖ ก็นัยนี้ แต่ใน ๖ สูตรนี้ พึงทราบว่าท่านกล
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเกิดขึ้น ความตั้งอยู่ ความ บังเกิด ค...
- จบ ทุติยอุปปาทสูตรที่ ๑๐ ยมกวรรคที่ ๒ อรรถกถาปฐมอภินันทสูตรท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงสิ่งทั้งปวงแก่พวกเธอ พวกเธอ จง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมเพื่อละสิ่งทั้งปวง นั้นแก่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมเพื่อรู้ยิ่งกำหนด รู้แล้วล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผู้ที่ยังไม่รู้ยิ่ง ยังไม่กำหนดรู้ ยังไม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนบุคคลผู้ที่รู้ยิ่ง กำหนดรู้ คลาย กำห...
- ว่าด้วยผู้ยังไม่รู้ยิ่งย่อมละสิ่งทั้งปวงไม่ได้ ดูก่อนภิกษุทั...
- ในทุติยปริชานสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต
- ในอาทิตตปริยายสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต
- าวพระนครพากันโพนทะนาว่า พระพุทธเจ้าเกิดขึ้นแล้วในโลก แต่พวกเ...
- พระราชาเมื่อกลับคำพูดไม่ได้จึงตรัสว่าลูก ๆ พ่อจักให้พวกเจ้าบ...
- อรสเหล่านั้นได้มีพระดำริอย่างนี้ว่า ขึ้นชื่อว่า พระพุทธเจ้าท...
- ตว์ของเราทั้งหลาย เสด็จออกอภิเนษกรมณ์ บรรลุสัพพัญญุตญาณโดยลำ...
- ตรัสทุกขลักษณะไว้ในพระสูตรนี้ ด้วยประการฉะนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงข้อปฏิบัติอันสมควรแก่ การเพิกถ...
- ในสารุปปสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ในสูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อ...
- จบ อรรถกถาทุติยสัปปายสูตรที่ ๑๐ จบ สัพพวรรคที
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงมีความแก่เป็นธรรมดา
- อรรถกถาชาติธรรมวรรคที่ ๔ อรรถกถาชาติอาทิธรรมสูตรเป็นต้น ในชา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งทั้งปวงเป็นทุกข์
- ในอนิจจวรรคที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลรู้อยู่ เห็นอยู่ซึ่งจักษุ โดยความ เ...
- ริญ เมื่อบุคคลรู้อยู่อย่างไร เห็นอยู่ อยู่อย่างไร จึงจะละอาส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมเพื่อความ ครอบงำอุปาทานทั้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมเพื่อความ ครอบงำอุปาทานทั้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ...
- ปฐมสังโยชนสูตร ๓
- [ ๖๗ ] ดูก่อนมิคชาละ รูปที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่าปรารถ...
- มิคชาลวรรคที่ ๒ ปฐมมิคชาลสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า ปนฺตานิ แปลว่า ที่สุดแดน คือไกลมาก
- [ ๖๙ ] ดูก่อนมิคชาละ รูปที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุอันน่าปรารถน...
- ในทุติยมิคชาลสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต
- [ ๗๒ ] ดูก่อนสมิทธิ จักษุ รูป จักษุวิญญาณ ธรรมที่จะพึงรู้แจ้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ก่อนสมิทธิ จักษุ รูป จักษุวิญญาณ ธ...
- ในอุปเสนอาสีวิสสูตรที่
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ ที่ตรัสว่า ธรรม...
- ดูก่อนอุปวาณะ ก็ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุ แล้วรู้...
- ในอุปวาณสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- พระ: ดูก่อนภิกษุ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน เธอพิจารณา เห็...
- จบ อรรถกถาปฐมผัสสายตนสูตรที่ ๙ ว่าด้วยผู้ไม่ท
- อรรถกถาทุติยผัสสายตนสูตรที่ ๑๐
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- จบ อรรถกถาตติยผัสสายตนสูตรที่ ๑๑ จบ มิคชาลวรรค
- ส่วนที่ 63
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสดับคำว่าภิกษุใหม่ เป็นไข้ ทรงทราบชัดว่...
- ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์รู้ตัวถึงธรรมอันพระผู้มี พระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบลงแล้ว ภิกษุนั้น ช...
- ว่าด้วยทรงแสดงทุกขธรรมแก่ราธภิกษุ ดูก่อนราธะ สิ่งใดเป็นทุกข์...
- บทว่า อมุกสฺมึ แปลว่า ในวิหารโน้น
- พระ: ดูก่อนภิกษุ เมื่อภิกษุรู้อยู่ เห็นอยู่จักษุโดยความเป็นข...
- พระ: ดูก่อนภิกษุ ธรรมข้อหนึ่ง คือ อวิชชาแล ซึ่งภิกษุละได้แล้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนผัคคุนะ บุคคลเมื่อจะ บัญญัติ...
- จบ อรรถกถาผัคคุนสูตรที่ ๑๐ จบ คิลานวรรคท
- ฉันนวรรค ปโลกธรรมสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- ในที่นี้ตรัสเฉพาะอนัตตลักขณสูตรเท่านั้น ด้วยประการฉ
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- สังขิตตสูตรที่ ๓ พึงทราบโดยนัยดังกล่าวในอานันโทวาทสูตร ใน ขั...
- ท่านพระสารีบุตรกล่าวว่า ท่านพระฉันนะจงเยียวยา อัตภาพให้เป็นไ...
- ท่านพระฉันนะ ท่านย่อมพิจารณาเป็นจักษุ จักษุวิญญาณ และธรรมทั้...
- ข้าแต่ท่านพระสารีบุตร กระผมเห็นความดับ รู้ ความดับ ในจักษุ ใ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ตสฺมา ความว่า เพราะท่านไม่สามารถ จะอด...
- บทว่า อุปวชฺชกุลานิ ได้แก่ตระกูลที่จะพึงเข้าไปหา
- ดูก่อนปุณณะ รูปทั้งหลายที่พึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่า ปรารถนา...
- พระ: ดีละ ภิกษุ ก็ในข้อนี้ จักษุเป็นอันเธอพิจารณาเห็นด้วยดี ...
- พระ: ดูก่อนปุณณะ ก็ถ้าพวกมนุษย์ชาวสุนาปรันตชนบทจักประหาร เธอ...
- พระ: ดูก่อนปุณณะ ถ้าพวกมนุษย์ชาวสุนาปรันตชนบทจักประหาร เธอด้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ลุกจากอาสนะ ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงยังวัฏฏะให้ถึงที่สุดแล้ว จึงทรงแสดงโดย...
- บทว่า อถโข อายสฺมา ปุณฺโณ ความว่า ก็ท่านปุณณะนี้เป็นใคร และเ...
- ลำดับนั้น เมื่อพระตถาคตทรงทราบเวลาแล้วส่งบริษัทไป เขาจึง เข้...
- ลำดับนั้น น้องชาย จำท่านได้จึงถวายภิกษากล่าวว่า ข้าแต่ท่าน ผ...
- ลำดับนั้นคน ๆ หนึ่ง เอามีดเคาะต้นไม้ รู้ว่าเป็นจันทน์แดง จึง...
- ได้ยินว่า พระศาสดา ได้ทรงกระทำโรงกลมนั้น ให้เป็นโรงฉัน จำเดิ...
- พระศาสดา เสด็จถึงสัจจพันธบรรพต ได้พักเรือนยอดไว้บนอากาศ ดาบส...
- ในที่สุดแห่ง พระธรรมเทศนา ๗ วัน การตรัสรู้ธรรม ได้มีแก่สัตว์...
- ว่าด้วยทรงแสดงธรรมเพื่ออยู่ผู้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพาหิยะ เธอจะสำคัญความข้อนั้น...
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความ หวั่นไหวเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความ หวั่นไหวเ...
- อรรถกถาปฐมเอชสูตรที่ ๗- ทุติยเอชสูตรที่ ๘ ในปฐมเอชสูตรที่ ๗ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย วิญญาณ เกิดขึ้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ชิวหาสัมผัส ที่เกิดขึ้นแล้ว เพราะอาศัย...
- จบ ทุติยทวยสูตรที่ ๑๐ ฉันนวรรคที่ ๔ ในทุติยทวยสูตรที่ ๑๐ มีว...
- จบ อรรคกถาทุติยทวยสูตรที่ ๑๐ จบ ฉันนวรรค ๔
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลไม่สำรวมผัส- สายตนะ ๖ นั่นแหละ เว้น...
- ในปฐมสังคัยหสูตรที่ ๑ ฉฬวรรคที่ ๕ มี
- บทว่า ปปญฺจยนฺตา อุปยนฺติ ความว่า ยินดีธรรมเป็นเครื่องเนิ่นช...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าขอ พระสุคตโปรดแสดงธรรมโดยย่อแก่ข้าพระองค์เ...
- พระ: โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งด้วยกายเหล่าใด เธอไม่ได้ถูกต้องแล้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วโดยย่อนี้ได้โดยพิสดารว่า ลืมสติไปแ...
- บุคคลนั้นเห็นรูปแล้ว มีสติไม่กำหนัดในรูป ทั้งหลาย มีจิตคลายก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสโดยย่อนี้ได้โดยพิสดาร ด้วยประการนี้
- บุคคลนั้นรู้ธรรมารมณ์แล้ว มีสติไม่กำหนัด ในธรรมารมณ์ มีจิตคล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อตรัสโดยพระประสงค์ดังนี้ว่า เราจักกล่...
- เพราะเห็นแล้ว ชื่อว่าสักว่าเห็น
- อธิบายว่า ธรรมทั้ง ๒ แม้นี้ คือ อภิชฌาและวิเหสา ย่อมเจ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจัก แสดงปริ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็อปริหานธรรมมีอย่างไร อกุศล บาปธรรมทั้ง...
- ในปริหานธรรมสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้อยู่ด้วยความไม่ประมาท อย่างไ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงสังวรและอสังวรแก่ เธอทั้งหลาย ...
- จ ภิกฺขเว อสํวโร นี้ พึงทราบว่า มิได้ตรัสเฉพาะ บุคคลผู้ชี้หน...
- ความที่จิตมีอารมณ์เป็นหนึ่ง กรรมฐานจักต้องมีพี่เลี้ยง นางนมด...
- ในปฏิสัลลีนสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงล...
- ส่วนเนื้อความแม้ในสูตรทั้งสองพึง ทราบโดยนั
- จบ อุททกสูตรที่ ๑๐ จบ ฉฬวรรคที่ ๕ ในอุททกสูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉ...
- กายนี้ ชื่อว่า มีความไม่เที่ยงเป็นธรรมดา เพราะมีแล้วกลับไม่
- ปฐมสังคัยหสูตร ๒
- ตติยปัณณาสก์ โยคักเขมีวรรคที่ ๑ โยคักเขมีวรรค โยคักเขมีสูตรท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับแห่งทุกข์เป็นไฉน ความ ดับแห่งทุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ความดับแห่งโลกเป็นไฉน ความ ดับแห่งโลกน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อจักษุมี เพราะยึดมั่นจักษุ ถือมั่นจั...
- คำที่จะพึงกล่าวในเสยยสูตรที่ ๕ เป็นต้น มีนัยด
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลไม่รู้ยิ่ง ไม่กำหนดรู้ ไม่หน่าย ไม่...
- [ ๑๖๓ ] อาศัยจักษุและรูป เกิดจักขุวิญญาณ รวมธรรม ๓ ประการ เป...
- จบ อุปัสสุติสูตรที่ ๑๐ จบ โยคักเขมีว
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่า ปรารถ...
- โลกกามคุณวรรค มารปาสสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงอุเทศข้อนี้โดยย่อ ไม่ทรงจำแนก เนื้อ...
- มื่อทรงทราบ ย่อมทราบ เมื่อทรงเห็น ย่อมเห็น พระองค์ เป็นผู้มี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล...
- ในปฐมโลกกามคุณสูตรที่ ๓ มีวินิจ
- บทว่า อติกฺกมฺเมว มูลํ อติกฺกมฺม ขนฺธํ ความว่า ชื่อว่า แก่น ...
- บทว่า อครุํ กริตฺวา ความว่า แม้เมื่อไม่ให้เขาอ้อนวอนบ่อย ๆ ช...
- บทว่า อิเมหิ อากาเรหิ ความว่า ด้วยเหตุเหล่านี้ คือ ด้วยเหตุ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงอุเทศนี้แก่พวกเราโดยย่อ ไม่ทรง จำแน...
- มื่อทรงทราม ย่อมทราบ เมื่อทรงเห็น ย่อมเห็น พระองค์ เป็นผู้มี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล...
- อรรถกถาทุติยโลกกามคุณสูตรที่ ๔ ในทุติยโลกกามคุณสูตรที่ ๔ มีว...
- บทว่า ตสฺมา ติห ภิกฺขเว เส อายตเน เวทิตพฺเพ เพราะเหตุที่ควรก...
- ดูก่อนท่านจอมเทพ รูปที่จะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่า ปรารถนา ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขา คิชฌกูฏ กรุงราชคฤห์ ครั...
- ใคร่ ชวนให้กำหนัด มีอยู่ หากภิกษุไม่ เพลิดเพลิน ไม่สรรเสริญ ...
- ายุ ก็ภิกษุเป็นผู้คุ้มครองทวารในอินทรีย์ ทั้งหลายอย่างไร ดูก...
- ดูก่อนผู้มีอายุ ภิกษุเป็นผู้ประกอบความเพียรอย่างไร ดูก่อนผู้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ได้ถือผ้า นิสีทนะตามเสด็จพระผู้มีพระภ...
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- ส่วนที่ 164
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- ยา ความว่า ชื่อว่า วิมุตฺติปริปาจริยา เพราะอรรถว่า บ่มวิมุตต...
- ธรรม ๑๕ อีกหมวดหนึ่ง ซึ่งได้ชื่อว่าวิมุตติปริปาจริยา ธรรมบ่ม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจัก แสดงธรร...
- จบ อุปาทานสูตรที่ ๑๐ โลกกามคุณวรรคที่ ๒ อรรถกถาสังโยชนสูตรที...
- ดูก่อนคฤหบดี รูปอันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่า ปรารถนา น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ หัตถิคาม แคว้นวัชชี ครั้งนั้น...
- ดูก่อนคฤหบดี รูปอันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่าปรารถนา น่...
- ดูก่อนคฤหบดี รูปอันบุคคลพึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่าปรารถนา น่...
- ท่านภารทวาชะ จิตเป็นธรรมชาติโลเล บางคราว ธรรมคือความโลภทั้งห...
- ส่วนที่ 175
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้รู้ ผู้เห็น เป็นพระอรหันตสัมมา- สัมพุทธ...
- ในภารทวาชสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ฝ่ายพระเจ้าอุเทน ทรงดื่มมหาปานะ ( สุรา
- บทว่า อนิกีฬิตาวิโน กาเมสุ ความว่า ความเล่นสำเริงใดใน กามทั้...
- พึงทราบวินิจฉัย ในคำว่า อรกฺขิเตเนว กาเยน เป็นต้นดังต่อไป นี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสความแตกต่างแห่งธาตุไว้ ด้วยเหตุมีประมา...
- ในโฆสิตสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :-
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ดังนี้ว่า
- ในหาลิททกานิสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต
- อนึ่ง มีอยู่แล คฤหบดี ฯลฯ ( เหมือนสูตรที่ ๑ ข้อที่๑๙๑ และ ๑๙...
- ครั้งนั้นแล มาณพเหล่านั้นขัดเคือง ไม่พอใจ ได้พากัน เข้าไปหาโ...
- พราหมณ์เหล่าใด ระลึกถึงธรรมของพราหมณ์ เก่า ๆ ได้ พราหมณ์เหล่...
- ดูก่อนพราหมณ์ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เห็นรูปด้วยจักษุแล้ว ย่อม ...
- ในโลหิจจสูตรที่ ๙ มีวินิจฉัยด้งต่อไปนี้
- บทว่า วิหารา นิกฺขมิตฺวา ความว่า พระเถระคิดว่า พวกมาณพ เหล่า...
- อธิบายว่า ผู้มีโทษมีอย่างต่าง ๆ อันถือมั่นแล้ว
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า สุสมาหิตํ พระเถระแสดงว่า จิตของพร...
- แล้ว ท่านพระอุทายีได้ ยังมาณพนั้นให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อา...
- ท่านพระอุทายีตอบว่า ดูก่อนน้องหญิง เมื่อจักษุมีอยู่ พระอรหัน...
- ในเวรหัญจานีสูตรที่ ๑๐ มีวินิจฉัยดัง
- เทวทหวรรค เทวทหสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เป็นลาภของเธอทั้งหลายแล้ว เธอ ทั้งหลายได...
- การเจริญมรรคในที่นี้ นี้ก็เป็นกรรมภูมิ ธรรม เป็นที่ตั้งแห่งค...
- าษิตนี้จบ ลงแล้ว จึงได้ตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปว่า รูป เสียง กล...
- ในปฐมรูปารามสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เทวดาและมนุษย์เป็นผู้มีรูปเป็นที่ มายินด...
- จบ ทุติยรูปารามสูตรที่ ๔ ๑
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่ใช่ของเธอทั้งหลาย เธอ ทั้งหลายจ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุเป็นของไม่เที่ยง แม้เหตุและ ปัจจัยเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุเป็นอนัตตา แม้เหตุและปัจจัย เพื่อคว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นทุกข์ แม้เหตุและปัจจัยเพื่อ ความเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปเป็นอนัตตา แม้เหตุและปัจจัย เพื่อความ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงกรรมทั้งใหม่และเก่า ความดับแห่...
- นวปุราณวรรค กรรมสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- อรรถกถาสูตรที่ ๒ - ๕ แก้รวมกันไว้ท้ายสูตรที ๕ จักษุเป็นทุกข์
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงปฏิปทาอันเป็นสัปปายะ แก่นิพพาน...
- พระ: ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควร...
- อรรถกถาอนิจจนิพพานสัปปายสูตรที่ ๒ เป็นต้น ในอนิจจนิพพานสัปปา...
- อรรถกถาสูตรที่ ๖ - ๗ แก้รวมไว้ท้ายสูตรที่ ๗ ดูก่อนภิกษุทั้
- จบ อนันเตวาสิกานาจริยสูตรที่ ๖ [ ๒๓๘ ] ดูก่อน
- อรรถกถาอันเตวาสิกสูตรที่ ๖ เป็นต้น ในอันเตวาสิกสูตรที่ ๖ มีว...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เหตุที่จะให้ภิกษุอาศัยพยากรณ์ อรหัตตผล...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อีกประการหนึ่ง ภิกษุลิ้มรสด้วย ลิ้น ฯลฯ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย แม้ข้อนี้ก็เป็นเหตุให้ภิกษุอาศัยพยากรณ์ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้...
- ปฐมสัปปายสูตร ๓
- พลิดเพลินและราคะ เราจึง เรียกว่า หลุดพ้นดีแล้ว ภิกษุเห็นเสีย...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงใส่ใจถึงรูปโดย อุบายอันแยบค...
- จบ อรรถกถานันทิขยสูตรที่ ๑ - ๔ ว่าด้วยสิ่
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ชีวกัมพวัน กรุงราชคฤห์ ณ ที่น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า กรรมฐานของพวกเธอต้องได้พี่เลี้ย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ
- ใน ๓ สูตรมีสูตรที่ ๗ เป็นต้น พระผู้
- จบ มิจฉาทิฏฐิสูตรที่ ๑๐ ๑
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ถึงที่ประทับ ฯลฯ ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเ...
- จบ อัตตานุทิฏฐิสูตรที่ ๑๒ นันทิขยวรรคที่ ๑ อรรถกถามิจฉาทิฏฐิ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นทุกข์เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นอนัตตา เธอทั้งหลายพึงละฉันทราค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดไม่เที่ยง เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นทุกข์ เธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สิ่งใดเป็นอนัตตาเธอทั้งหลายพึงละฉันทราคะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นอนาคตเป็นของไม่เที่ยง หูที่เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นอนาคตเป็นทุกข์ หูที่เป็นอนาค...
- ้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ กิจอื่นเพื่อความ เป็นอย่างนี้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอนาคตเป็นของไม่เที่ยง เสียงที่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอนาคตเป็นทุกข์ เสียงที่เป็นอนา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอนาคตเป็นอนัตตา เสียงที่เป็น อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นอนาคตไม่เที่ยง สิ่งใด ไม่เที...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นอดีตเป็นทุกข์ สิ่งใด เป็นทุก...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นปัจจุบันเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็น...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุที่เป็นอนาคตเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็น อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอนาคตไม่เที่ยง สิ่งใดไม่เที่ยง...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอดีตเป็นทุกข์ สิ่งใด เป็นทุกข์...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นปัจจุบันเป็นทุกข์ สิ่งใดเป็นทุ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปที่เป็นอนาคตเป็นอนัตตา สิ่งใดเป็นอนัต...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักษุเป็นทุกข์ หูเป็นทุกข์ จมูก เป็นทุกข...
- จบ ตติยพาหิรายตนสูตรที่ ๖๐ จบ สัฏฐิเปยยา
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนผู้ไม่ได้สดับแล้ว ย่อมกล่าว ว่า สม...
- ในสมุททวรรค ปฐมสมุททสูตรที่ ๑ มีวินิจฉัยดังต
- ในบทว่า สอุมฺมิ เป็นต้น พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปุถุชนไม่ได้สดับแล้ว ย่อมกล่าวว่า สมุทร ...
- บุคคลใดคลายราคะ โทสะ และอวิชชาได้แล้ว บุคคลนั้นชื่อว่าข้ามสม...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย รูปอันจะพึงรู้แจ้งด้วยจักษุอันน่า ปรารถน...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ต้นโพธิ์ ต้นไทร ต้นกร่าง หรือ ต้นมะเดื่อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ราคะ โทสะ โมหะ ของภิกษุ หรือภิกษุณีรูปใด...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ราคะ โทสะ โมหะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า โส อปฺปหีโน
- ท่านโกฏฐิกะ โคดำกับโคขาว เขาผูกติดกันด้วยสายคร่าว หรือด้วยเช...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ามีอยู่แท้ พระ- องค์ก็ทรงเห็นรูปด้วยจักษุ แ...
- บทว่า ตทุภยํ ตัดเป็น ตํ อุภยํ แปลว่า สูตรทั้ง ๒ นั้น
- ส่วนที่ 270
- ท่านพระอานนท์กล่าวว่า ท่านพระอุทายี กายนี้ พระผู้มีพระ- ภาคเ...
- ในอุทายีสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงอาทิตตปริยายและธรรม ปริยายแก่เ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลคว้านฆานินทรีย์ด้วยมีดตัดเล็บอันคม ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความหลับยังดีกว่า แต่เรากล่าวความหลับว่า...
- ในอาทิตตปริยายสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า อิมํ ขฺวาหํ ภิกฺขเว อาทีนวํ ความว่า เราพิจารณาเห็น ทุก...
- จบ อรรถกถาอาทิตตปริยายสูตรที่ ๘ ว่าด้วยข้อมือข
- จบ อรรถกถาปฐมหัตถปาทปัพพสูตรที่ ๙ ว่าด้วยการเปรี
- จบ อรรถกถาทุติยหัตถปาทปัพพสูตรที่ ๑๐ จบ อรรถกถาสมุ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้น บุรุษนั้นกลัวอสรพิษทั้ง ๔ จำพว...
- ครั้งนั้น บุรุษนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า ห้วงน้ำนี้ใหญ่นัก ฝั...
- คำว่า โจรผู้ฆ่าชาวบ้านนั้น เป็นชื่อแห่งอายตนะภายนอก ๖ ตา ย่อ...
- จริงอยู่ อุคฆฏิตัญญูบุคคล จักบรรลุพระอรหัตด้วยยกหัวข้อแห่ง พ...
- แต่เมื่อว่าโดยอำการแผกกันแห่งกำลังเร็วของพิษอสรพิษทั้ง ๔ ชนิ...
- ส่วนพิษของงูใด ขึ้นเร็ว แต่ไม่ลงเร็ว เช่น พิษของงูจงอางเป็นต...
- บทว่า อุคฺคเตชา ได้แก่ มีเดชสูง คือมีอำนาจแรง
- เมื่ออสรพิษ ๔ ประเภทนั้น อยู่ที่ร่างกายอย่างนี้ บุรุษผู้บำเพ...
- ก็เมื่อบุรุษนั้น ตรวจดูแล้วดูอึกซึ่งหนทางที่มาอย่างนั้นแล้วก...
- บทว่า ตุจฺฉกํ สุญฺตํ เป็นไวพจน์ ของบทว่า ริตฺตกํเยว นั้นแล
- ก็เมื่อบุรุษผู้นั้นข้ามฟากได้อย่างนี้แล้ว อสรพิษทั้ง ๔ กล่าว...
- พึงทราบกถาว่าด้วยมหาภูตรูป ๔ อุปาทานขันธ์ ๕ และอายตนกถา ในคำ...
- ในข้อนี้ พึงทราบส่วนประกอบของสรีระโดยพิเศษ ด้วยประการ ฉะนี้ก...
- บทว่า อนตฺถคหณโต ความว่า อสรพิษทั้งหลาย เมื่อจะยืดเอา ย่อมยึ...
- พึงทราบวินิจฉัยในบทว่า ทุราสทโต ดังต่อไปนี้ จริงอยู่ อสรพิษ ...
- พึงทราบวินิจฉัยใน บทว่า อวิเสสการิโต ดังต่อไปนี้
- พึงทราบวินิจฉัย ในบทว่า อนนฺตโทสุปทฺทวโต นี้ดังต่อไปนี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแก่ภิกษุรูปหนึ่ง แม้ ด้วยอำนาจนันทิราค...
- บัดนี้ เมื่อจะทรงแสดงว่า อายตนะภายนอก เป็นเสมือนพวกโจร ผู้ปล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้วแก่ภิกษุ รูปหนึ่ง โดยเป็นกรรมฐานเท...
- บทว่า สกฺกายสฺเสตํ อธิวจนํ ความว่า แท้จริง สักกายตรัสว่า น่า...
- ในข้อนั้น พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- แต่พึงรวบรวมพระสูตรทั้งหมด แสดงรวมกัน อ
- ราคะ เป็นส่วนหนึ่งแห่งธรรมายตนะ กาโมฆะ ภโวฆะ เป็นส่วนหนึ่ง แ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ อย่างไร
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้ประกอบความเพียร เครื่องตื่นอ...
- ในบทว่า เอวเมวโข มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- เหมือนอย่างว่า เมื...
- ได้ยินว่า ราชบุรุษทั้งหลายขนงบน้ำอ้อยมา ๕๐๐ เล่มเกวียนถวาย แ...
- ก็พระราชานั้นนั่นแล วันหนึ่งมีพระราชประสงค์จะเสวยเนื้อนก กระ...
- จะสมาทานได้อีก จงปิ้งไก่นั้นเถิด ลำดับนั้น ติสสะ ได้กล่าวกะบ...
- พระราชาทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว รับสั่งให้เรียกอุบาสกบุตรอำมาตย...
- วันรุ่งขึ้น พระเถระผู้เป็นราชกุลุปกะ ( ประจำราชสกุล ) เข้าไป...
- ภิกษุเมื่อรู้จักประมาณในการรับอย่างนี้ จึงทำลาภที่ยังไม่เกิด...
- ก็ในการนอนเหล่านั้น การนอนของสีหะมาแล้วในสูตรนี้
- ก็ภิกษุนั้น ครั้นชำระจิตให้หมดจดโดยนัยดังกล่าวแล้ว ที่สุดแห่...
- ภิกษุผู้มีใจตั้งมั่นในมโนวิตก อันตัณหามานะ และทิฏฐิไม่อิงอาศ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำคงคา แห่งหนึ่ง พระผ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ภิกษุรูปหนึ่งได้ ทูลถามพร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ณ ที่นั้นแล นายนันทโคบาลได้กราบทูลพระผู้ม...
- ในปฐมทารุขันธสุตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ต้นไม้อีกต้นหนึ่ง มีรากอยู่ภายนอก มีกิ่งอยู่ภายในฝั่งแม่น้ำค...
- แม้อีกต้นหนึ่ง เกิดบนเกาะน้อย กลางแม่น้ำคงคา มีลำต้นและ กิ่ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสพระดำรัสมีอาทิว่า ท่อนไม้ใหญ่ ท่อน...
- บุคคลผู้ขาดอาชีวะ อาศัยของสงฆ์เลี้ยงชีพ พึงเห็นเหมือนกิ่งคด ...
- บุคคลผู้เกียจคร้านและกินจุ พึงทราบเหมือนต้นไม้ ที่ถูกทราย คล...
- ลำดับนั้น อุทธัจจนิวรณ์ ลุกขึ้นกล่าวว่า เมื่อเราให้โอกาสแก่ท...
- บุคคลที่บวชในเวลาแก่ อยู่ในชนบทปลายแดน และผู้เห็นธรรม ได้โดย...
- พระเถระผู้เป็นเจ้าถิ่น เก็บงำบาตรและจีวร ของภิกษุผู้อาคันตุก...
- ารถเพื่อเรียนพุทธพจน์ หรือ เพื่อมนสิการพระกรรมฐาน พวกเราพร้อ...
- ชาวบ้านคิดว่า พระผู้เป็นเจ้าของพวกเรา พาภิกษุอาคันตุกะมา มาก...
- ได้ ๑ นิกาย ๒ นิกาย ๑ ปิฎกและ ๒ ปิฎกเป็นต้น ก็เป็น พระอรรถกถ...
- ลำดับนั้น ภิกษุหนุ่มพวกอาคันตุกะ กล่าวกะท่านภิกษุหนุ่ม ผู้มา...
- ภิกษุหนุ่ม ไปแต่เช้าตรู่ ยืนอยู่ในเวลาประชุม เมื่อคนวัดมา จึ...
- บัดนี้ พึงทราบความเข้าไปยึด และไม่เข้าไปยึดเป็นต้น ในอายตนะ ...
- บทว่า อสฺมิมานสฺเสตํ อธิวจนํ ความว่า เหมือนอย่างว่า ท่อนไม้ ...
- บทว่า สมณปฏิญฺโ ความว่า ในการจับสลากเป็นต้น เมื่อเขา เริ่มน...
- บทว่า วจฺฉคิทฺธินิโย ความว่า แม้โคทั้งหลาย มีความรักใน ลูกโค...
- ในทุติยทารุขันธสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครองอันตรวาสกแล้ว ทรงถือบาตรและจีวร เสด...
- ดูก่อนอาวุโสทั้งหลาย ถ้าแม้ว่า มารเข้าไปหาภิกษุนั้น ผู้มีปรก...
- ้อยู่ และย่อมรู้ชัดซึ่งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติ อันเป็นที่ ด...
- ในอวัสสุตปริยายสูตรที่ ๖ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า อจิรการิตํ โหติ ความว่า ให้สำเร็จโดยไม่นานเหมือน เทพพิ...
- คารทั้งหมด ก่อนเขาทั้งหมด ให้เอาโคมัยสดขัดพื้น แม้ที่เขาโบกด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าและภิกษุสงฆ์ จักล้างมือ หรือเท้า หรือจักบ้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงปราศจากราคะเองแล้ว มีสาวก ผู้ปราศจากรา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็รุ่งโรจน์ เหมือน ท้องฟ้ามีหมู่ดาวระยิบร...
- "พระผู้เป็นนายกพิเศษของโลก ทรงสมบูรณ์ ด้วยพระอังคาพยพทุกส่วน...
- นัยว่า นี้ชื่อว่า เวลาพรรณนาพระคุณ กำลังของพระธรรมกถึก เท่าน...
- ก็นี้เป็นทางพรรณนาพระคุณ
- เสนาสนะ ย่อมป้องกันเย็นร้อน สัตว์ร้าย งู ยุง ความหนาวในฤดูหน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เริ่มตั้งความเพียรใหญ่ ตลอด ๖ ปี ทรงมี ทุ...
- บทว่า อวสฺสุตปริยายํ ได้แก่ ปริยายแห่งภิกษุผู้ชุ่มแล้ว อธิบา...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในกาลใด ภิกษุย่อมรู้ทั่วถึงเหตุ เกิดและค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้เห็นกามแล้วอย่างไรเล่า เมื่อ...
- ภิกษุรู้แจ้งอย่างนี้แล้ว พึงทราบอสังวรและสังวร
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าเมื่อภิกษุนั้นประพฤติอย่างนี้ อยู่อย่...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ถ้าว่าพระราชา ราชมหาอำมาตย์ มิตร อำมาตย์...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสเรียกว่า ทุกขธรรม เพราะเป็นธรรมเป็...
- บทว่า ปุรโต กณฺฏโก ความว่า หนามอยู่ในที่ใกล้นั่นเอง ประหนึ่ง...
- อนึ่งในจักษุทวาร เมื่ออิฏฐารมณ์ ( อารมณ์ที่น่าปรารถนา ) มา ส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงพลังของวิปัสสนา ไว้ในสูตรนี้ด้วย ปร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่ควรส่ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ บุรุษยังไม่เคย เห็นต้น...
- ดูก่อนภิกษุ เหมือนอย่างว่า เมืองชายแดนของพระราชา เป็นเมืองที...
- ในกิงสุกสูตรที่ ๘ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- บทว่า อสนฺตุฏฺโ ความว่า ภิกษุนั้น ไม่พอใจ เพราะท่านกล่าว ยื...
- ภิกษุรูปที่ ๓ เจริญกัมมัฏฐานมีมหาภูตรูปเป็นอารมณ์ กำหนด มหาภ...
- ฝ่ายภิกษุรูปที่ถามนี้ ก็ยิ่งไม่พอใจด้วยคิดว่า คำพูดของภิกษุเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงสดับคำของภิกษุนั้นแล้ว ก็หาได้ทำให้ เธ...
- พ่อไปตัดต้นทองกวาว เอามาตากแดดให้แห้ง เผาแล้ว เอาน้ำด่างของต...
- เขาถามต่อไปว่า พ่อมหาจำเริญ ก็ไม้ทองกวาวเป็นเช่นไร คน ที่ถูก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ดูก่อนสุนักขัตตะ คำว่า ภิสโภ (อ...
- ด้วยสามารถ แห่งอุปาทานขันธ์ทั้ง ๕ ด้วยสามารถแห่งมหาภูตรูป ๔ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงเริ่มคำนี้ไว้ว่า เสยฺยถาปิ ภิกฺขุ รญฺโ...
- ฉทฺวารํ ความว่า ธรรมดาว่าประตูเมือง ย่อมมีประตูเดียว บ้าง ๒
- จึงพากันกราบทูลว่า ข้าแต่เทวะ ในนครของพวกข้าพระองค์ ไม่มีผู้...
- ครานั้น พระราชาจึงสั่งบังคับนายทหารผู้สมบูรณ์ด้วยพลังคนหนึ่ง...
- ส่วนที่ 379
- เวลาที่ภิกษุนั้นทำจิตให้ควรแก่การงาน ด้วยสมาธิแล้ว เจริญ- วิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสศัพท์ว่า มหาภูตรูป ๔ ไว้ก็เพื่อแสดง ( ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสสัจจะทั้ง ๔ นั่นแหละไว้ โดยย่อ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้าวกล้าถึงสมบูรณ์ แต่เจ้าของ ผู้รักษาข้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระราชาหรือราชมหาอำมาตย์ ยังไม่เคยได้ฟัง...
- ในวีโณปมสูตรที่ ๘ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ตัณหาที่มีกำลังอ่อนแรกเกิด ชื่อว่า ฉันทะ ฉันทะนั้นไม่สามารถ ...
- บทว่า สภโย ความว่า มีภัย เพราะเป็นสถานที่อยู่อาศัยของ พวกโจร...
- บทว่า อสปฺปุริสเสวิโต ความว่า เป็นทางที่อสัตบุรุษ มีพระ- โกก...
- ส่วนที่ 389
- บทว่า อุปริฆฏาย ๑ ได้แก่ในระหว่างเขาทั้งสอง
- ๒ ด้วยเหตุนั้น พระโบราณาจารย์จึงได้กล่าวไว้ว่า :- เพราะได้ฟั...
- บทว่า รญฺโ วา หมายถึงเจ้าเมืองชายแดนลางองค์นั้นเอง
- บทว่า เอวํ วเทยฺย ความว่า พระราชาเมื่อไม่ทรงเห็นด้วยอุบายวิธ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมนฺเนสติ ได้แก่ ปริเยสติ ( แปลว่า แส...
- นื้อทั้งหลาย อากาศเป็นคติ ของปักษีทั้งหลาย วิภพ ( สภาวะที่ปร...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุรุษผู้มีตัวเป็นแผล มีตัวเป็นพุพอง พึงเ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนบุรุษจับสัตว์ ๖ ชนิด ซึ่งมีอ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังวรเป็นอย่างไร
- ในฉัปปาณสูตรที่ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- ส่วนที่ 400
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงนำอุปมานี้เปรียบเทียบด้วยสิ่งที่จะ พึง...
- จึงในเวลานั้น คนที่นั่งในหลังถ้ำ ก็รู้ได้ว่า เขาท่องบ่นสูตรช...
- จริงอย่างนั้น ภิกษุแม้บำเพ็ญสมณธรรม ตลอด ๓ ยามแห่ง
- แม้ลิง เมื่อเที่ยวไปบนภาคพื้น ก็ย่อมไม่รื่นรมย์ใจ แต่เมื่อมั...
- ในยวกลาปิสูตรที่ ๑๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้
- จบ อรรถกถายวกลาปิสูตรที่ ๑๑ ๑
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่า ท้าวเวปจิตติจอมอสูรถูก จองจำด้...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสำคัญด้วยตัณหา ท่านกล่าว ด้วยบทว่า อ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความดิ้นรนด้วยตัณหา ท่านกล่าว ด้วยบทว่า ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความถือตัวด้วยตัณหา ท่านกล่าว ด้วยบทว่า ...
- สูตรที่ ๑๒ อรรถกถาแก้รวมไว้ในสูตรที่ ๑๑ ในที่นี้แยกไว
- บทว่า มญฺมาโน ความว่า สำคัญ (ยึดถือ) อยู่ซึ่งขันธ์ทั้งหลาย ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ ด้วยอำนาจมานะที่สัมปยุตด้วยตัณหา (...
- ปฐมทารุขันธสูตร ๕