ราชาศัพท์ที่ควรทราบ

คำราชาศัพท์ หมวดร่างกาย

คำราชาศัพท์ หมวดร่างกาย

หมวดร่างกาย

คำราชาศัพท์

หัว (พระมหากษัตริย์)

พระเจ้า

หัว (พระราชวงศ์)

พระเศียร

หัว (คนสามัญ)

ศีรษะ

ผม (พระมหากษัตรย์)

เส้นพระเจ้า, พระเจ้า

ผม (พระราชวงศ์)

พระเกศา, พระเกศ, พระศก

ไรผม

ไรพระเกศ, ไรพระเกศา

จุก

พระโมลี, พระเมาลี

ไรจุก, ไรผม

พระจุไร

ผมมาย หรือมวยผม

พระจุฑามาศ

ผมเปีย

พระเวณิ

หน้าผาก

พระนลาฏ

คิ้ว

พระขนง, พระภมู

ขนระหว่างคิ้ว

พระอุณาโลม

ดวงตา

พระเนตร, พระนยนะ, พระจักษุ

ตาดำ

พระเนตรดำ (ควงพระเนตรดำ)

ตาขาว

พระเนตรขาว (ดวงพระเนตรขาว)

หนังตา

พระตจะเนตร, หนังพระเนตร

ขนตา

พระโลมะจักษุ, ขนพระเนตร

ขอบตา

ขอบพระเนตร

หลังตา

หลังพระเนตร

ท่อน้ำตา, ต่อมน้ำตา

พระอัสสุชล, ต่อมพระเนตร

จมูก

พระนาสิก, พระนาสา

สันจมูก

สันพระนาสิก, สันพระนาสา

ช่องจมูก

ช่องพระนาสิก

ขนจมูก

พระโลมะนาสิก, ขนพระนาสิก

แก้ม

พระปราง

กระพุ้งแก้ม

พระกำโบล, กระพุ้งพระปราง

หนวด

พระมัสสุ

เกรา

พระทาฐิกะ, พระทาฒิกะ

ปาก, ริมฝีปาก

พระโอษฐ์

เพดานปาก

พระอุลโลจโอษฐ์, เพดานพระโอษฐ์

ฟัน

พระทนต์

ไรฟัน

ไรพระทนต์

เขี้ยว

พระทาฐะ, พระทาฒะ

ลิ้น

พระชิวหา

ต้นลิ้น, ลิ้นไก่

ต้นพระชิวหา

คาง

พระหนุ (อ่านว่า หะนุ)

ขากรรไกร หรือขากรรไตร

ต้นพระหนุ

หู, ใบหู

พระกรรณ

ช่องหู

ช่องพระโสต, ช่องพระกรรณ

ดวงหน้า

พระพักตร์

คอ

พระศอ

ลำคอ

ลำพระศอ

ไหปลาร้า

พระรากขวัญ

บ่า, ไหล่

พระอังสา

จะงอยบ่า

พระอังสกุฎ

แขน (ตั้งแต่ไหล่ถึงข้อศอก)

พระพาหุ, พระพาหุ

ปลายแขน (ตั้งแต่ข้อศอกถึงข้อมือ)

พระกร

ข้อศอก

พระกัปประ (อ่านว่า กับ-ปะ-ระ), พระกโบระ, ข้อพระพาหา

รักแร้

พระกัจฉะ, ช่องพระพาหา

ขนรักแร้

พระโลมะกัจฉะ, ขนที่ช่องพระพาหา

มือ

พระหัตถ์

ข้อมือ

ข้อพระกร, ข้อพระหัตถ์

ฝ่ามือ

ฝ่าพระหัตถ์

หลังมือ

หลังพระหัตถ์

นิ้วมือ

พระองคุลี, นิ้วพระหัตถ์

นิ้วหัวแม่มือ

พระอังคุฐ

นิ้วชี้

พระดัชนี

นิ้วกลาง

พระมัชฌิมา

นิ้วนาง

พระอนามิกา

นิ้วก้อย

พระกนิษฐา

ข้อนิ้วมือ

ข้อนิ้วพระหัตถ์

กำมือ, กำหมัด, กำปั้น

พระมุฐ, กำพระหัตถ์

เล็บ

พระนขา

ขี้เล็บ

มูลพระนขา

อก

พระอุระ, พระทรวง

นม

พระถัน, พระเต้า

หัวนม

ยอดพระถัน

น้ำนม

พระกษีรธารา

ท้อง

พระอุทร

สะดือ

พระนาภี

สะเอว

บั้นพระองค์

สีข้าง

พระปรัศว์

หลัง

พระปฤษฎางค์, พระขนอง

ตะโพก

พระโสณี

กัน, ที่นั่งทับ

พระที่นั่ง

องค์ที่ลับ

พระคุยหฐาน, พระคุยหประเทศ

ลูกอัณฑะ

พระอัณฑะ

ต้นขา

พระอุรุ

ขา, ตัก

พระเพลา

เข่า

พระชานุ

แข้ง

พระชงฆ์

น่อง

หลังพระชงฆ์

ตาตุ่ม

พระโคปผกะ

เท้า

พระบาท

ข้อเท้า

ข้อพระบาท

หลังเท้า

หลังพระบาท

ฝ่าเท้า

ฝ่าพระบาท

ส้นเท้า

พระปราษณี, ส้นพระบาท

ผิวหนัง, ผิวกาย

พระฉวี

เงา

พระฉายา

ขน

พระโลมา

ผิวหน้า

พระฉวีวรรณ

เนื้อ

พระมังสา

กล้ามเนื้อ

กล้ามพระมังสา

สิว

พระอะสา

ไฝ, ไข่แมลงวัน

พระปีฬกะ

หัวใจ

พระหทัย, พระกมล

ดี

พระปีตตะ

ปอด

พระปับผาสะ

ตับ

พระยกนะ (อ่านว่า ยะ-กะ-นะ)

ไต

พระวักกะ (โบราณว่าม้าม)

ม้าม

พระปิหกะ (โบราณว่าไต)

ไส้ใหญ่

พระอันตะ

ไส้น้อย, ไส้ทบ

พระอันตคุณะ

เส้น, เอ็น

พระนหารุ, เส้นพระโลหิต, เอ็นพระวรกาย

พังผืด

พระกิโลมกะ (อ่านว่า กิ-โล-มะ-กะ)

ส่วนต่างๆ ของร่างกาย

พระองคาพยพ

มันในสมอง

พระมัตถลุงค์

น้ำในไขข้อ

พระลสิกา

น้ำดี (น้ำจากต่อมตับ)

พระปิตตะ

น้ำลาย

พระเขฬะ

เสลด

พระเสมหะ

น้ำตา

น้ำพระเนตร, พระอัสสุชล

น้ำมูก

มูลพระนาสิก

เหงื่อ

พระเสโท

ไคล

พระเมโท

น้ำหนอง, น้ำเหลือง

พระบุพโพ

เลือด

พระโลหิต

เลือดประจำเดือนหญิง

พระอุหลบ

กระดูก

พระอัฐิ

รก

พระสกุน

เถ้ากระดูก

พระอังคาร, พระสรีรางคาร

อุจจาระ

พระบังคนหนัก

ปัสสาวะ

พระบังคนเบา

ลมหายใจเข้า

พระบัสสาสะ

ลมหายใจออก

พระอัสสาสะ

ชีพจร

พระชีพจร

คำราชาศัพท์ หมวดเครื่องภาชนะใช้สอย เครื่องประดับและสิ่งต่างๆ

คำราชาศัพท์ หมวดเครื่องภาชนะใช้สอย เครื่องประดับและสิ่งต่างๆ

หมวดเครื่องภาชนะใช้สอย เครื่องประดับและสิ่งต่าง ๆ

คำราชาศัพท์

กระโถนเล็ก (พระมหากษัตริย์)

พระสุพรรณศรี

กระโถนใหญ่ (พระมหากษัตริย์)

พระสุพรรณราช

กระโถน (พระราชวงศ์)

บ้วนพระโอษฐ์

โต๊ะสำรับกับข้าวของกิน (พระมหากษัตริย์)

พระสุพรรณภาชน์

โต๊ะเขียนหนังสือ

โต๊ะทรงพระอักษร

โต๊ะเล็กข้างเตียงนอน

โต๊ะข้างพระที่

พานหมาก (พระมหากษัตริย์)

พานพระศรี

พานหมาก (พระราชวงศ์)

พานหมากเสวย

หีบหมาก (พระมหากษัตริย์)

หีบพระศรี

หีบหมาก (พระราชวงศ์)

หีบหมากเสวย

กระเป๋าถือ

กระเป๋าทรงถือ

กระเป๋าหมากบุหรี่

พระล่วม

ตลับเพชร

พระรัตนกรัณฑ์, ตลับพระมณฑปเล็ก

ถาดน้ำร้อน

ถาดพระสุธารส

พานรองสังข์, จอกหมาก

พระมังสี

คนโทน้ำ

พระตะบาบ, พระเต้า​(คนโท)

ที่กรวดน้ำ

พระเต้าทักษิโณทก

หม้อน้ำเย็น

พระมณฑปรัตนกรัณฑ์

หม้อน้ำที่ทำด้วยทองคำ (รูปคนโท)

พระสุวรรณภิงคาร

หมาก

พระศรี

น้ำ

พระสุธารส

น้ำเย็น

พระสุธารสเย็น

น้ำร้อน

พระสุธารสร้อน

น้ำชา

พระสุธารสชา

ของกิน, กับข้าว

เครื่องคาว, เครื่องต้นคาว, เครื่องเสวย

ของหวาน

เครื่องหวาน, เครื่องต้นหวาน

ของว่าง

เครื่องว่าง

ข้าว

พระกระยาเสวย

ยารักษาโรค

พระโอสถ

ยาถ่าย

พระโอสถประจุ

ยาเส้นสำหรับสูบ

พระโอสถเส้น

บุหรี่

พระโอสถมวน

เหล้า

น้ำจัณฑ์

แว่นตา

ฉลองพระเนตร

เสื้อ (พระมหากษัตริย์)

ฉลองพระองค์, ฉลองพระองค์เครื่องแบบ..., เครื่องต้น

เสื้อ (พระราชวงศ์)

ฉลองพระองค์

ช้อน

ฉลองพระหัตถ์

ส้อม

ฉลองพระหัตถ์ส้อม

ตะเกียบ

ฉลองพระหัตถ์ตะเกียบ

รองเท้า (พระมหากษัตริย์)

ฉลองพระบาท

รองเท้า (พระราชวงศ์)

รองพระบาท

ถุงเท้า

ถุงพระบาท

ไม้เกาหลัง

ไม้ฉลองพระหัตถ์, ฉลองได, นารายณ์หัตถ์

ศัสตราวุธ

พระแสง

กระบี่

พระแสงกระบี่

มีดโกน, มีดเจียนหมาก

พระแสงกรรบิด

กรรไตร (กรรไกร)

พระแสงปนาค, พระแสงกรรไตร

แหนบ

พระแสงกัสสะ

ไม้เท้า

ธารพระกร

ตราสำหรับใช้ประทับ (พระมหากษัตริย์)

พระราชลัญจกร

ตราสำหรับใช้ประทับ (พระราชวงศ์)

พระตรา

ตราราชอิสริยาภรณ์

พระตรา

กระจกส่อง

พระฉาย

หวี

พระสาง

หวีเสนียด

พระสางเสนียด

หวีวงเดือน

พระสางวงเดือน

น้ำอบ, น้ำหอม, น้ำปรุง

พระสุคนธ์

เครื่องหอม, เช่น กระแจะ, แบ้งร่ำ, แป้งหอม, สบู่

เครื่องพระสำอาง

ห้องแต่งตัว

ห้องแต่งพระองค์

ห้องสุขา

ห้องลงพระบังคน

ห้องพักผ่อน

ห้องพระสำราญ

เตียง (พระมหากษัตริย์)

พระแท่น

เตียงนอน (ทั่วไป) (พระราชวงศ์)

พระแท่นบรรทม

ที่นอน (เตียง) (พระมหากษัตริย์)

พระราชบรรจถรณ์

เครื่องลาด, เครื่องปู

พระสุจหนี่

ที่นอน, ที่นั่ง, ฟูก, นวม

พระยี่ภู่

ที่สำหรับนั่ง, เก้าอี้

พระราชอาสน์, พระเก้าอี้

หมอนหนุน

พระเขนย

หมอนอิง

พระขนน, พระเขนยอิง

ม่าน, มุ้ง

พระวิสูตร, พระสูตร

เปล

พระอู่​, พระอังรึง

ผ้านุ่ง (พระมหากษัตริย์)

พระภูษา

ผ้านุ่ง (พระราชวงศ์)

ผ้าทรง

กางเกงใน

พระสนับเพลา

ร่ม

พระกลด

เครื่องประดับเกียรติยศ เช่น ฉัตร, พัดโบก, จามร, บังสูรย์, กลด

พระอภิรุมหรือเครื่องสูง

หน้าต่าง (อาคารพระที่นั่ง) (พระมหากษัตริย์)

พระบัญชร

บานหน้าต่าง

พระแกล

ประตู

พระทวาร

เรือน (พระมหากษัตริย์)

พระมหามนเทียร, พระตำหนัก

เรือน (พระราชวงศ์)

ตำหนัก

บ้าน (พระมหากษัตริย์)

พระบรมมหาราชวัง, พระราชวัง

บ้าน (พระราชวงศ์)

วัง

อาคาร

พระที่นั่ง

ที่พักชั่วคราว

พลับพลา

ผ้าไหม ,ผ้าแพร

พระโกไสยพัสตร์​(ใช้ในวรรณคดี)

ผ้าฝ้าย

พระกัปปาสิกพัสตร์ (ใช้ในวรรณคดี)

ผ้าใยมะเดื่อ

พระอุทุมพรพัสตร์​(ใช้ในวรรณคดี)

ผ้าส่านแดง (ผ้าขนสัตว์สีแดง)

พระรัตกัมพล

ผ้าส่าน (ผ้าขนสัตว์)

พระกัมพล

ผ้าห่ม, สไบ

ทรงสะพัก

ผ้าห่ม

ผ้าคลุมพระองค์

ผ้าห่มนอน

คลุมบรรทม

ผ้าเช็ดตัว

ซับพระองค์

ผ้าเช็ดหน้า

ซับพระพักตร์

ผ้าอาบน้ำ (พระมหากษัตริย์)

พระภูษาชุบสรง

ผ้าอาบน้ำ (พระราชวงศ์)

ผ้าชุบสรง, ผ้าสรง

ผ้าโพก, ผ้าพันหัว

พระเวฐนะ, พระภูษาโพกพระเศียร

ผ้ากันเปื้อน

ผ้ากันเปื้อนส่วนพระองค์

หมวก (พระมหากษัตริย์)

พระมาลา

หมวกที่มีลักษณะเหมือนดอกทับทิมคว่ำ (พระราชวงศ์)

พระตุ้มปี่

ปิ่นประดับเพชร

พระจุฑามณี

กรอบหน้า, มงกุฎ

พระอุณหิส

ตุ้มหู

พระกุณฑล, ตุ้มพระกรรณ

จอนหู, ดอกไม้ทัดหู

พระกรรเจียก

สร้อยอ่อน

พระเกยูร

สายสร้อย

สายพระศอ

กำไล

ทองพระกร

เครื่องประดับคล้ายกำไลสวมต้นแขน

พาหุรัด

สร้อยข้อมือ

วลัย, สร้อยข้อพระหัตถ์

กำไลข้อมือ

ทองพระกร

กำไลข้อเท้า

กำไลข้อพระบาท

แหวน

พระธำมรงค์

สร้อยยาวส่วมสะพายแล่ง

พระสังวาล

เข็มขัด

รัดพระองค์

หัวเข็มขัด

พระบั้นเหน่ง

คำราชาศัพท์ หมวดอาการต่าง ๆ

คำราชาศัพท์ หมวดอาการต่าง ๆ

หมวดอาการต่าง ๆ

คำราชาศัพท์

คำสั่ง (พระมหากษัตริย์)

พระบรมราชโองการ

คำสั่ง (สมเด็จพระบรมราชินี)

พระราชเสาวนีย์

คำสั่ง (พระราชวงศ์)

รับสั่ง

คำสอน (พระมหากษัตริย์)

พระบรมราโชวาท

คำสอน (สมเด็จพระบรมราชินี)

พระราโชวาท

คำสอน (พระราชวงศ์)

พระโอวาท

ทักทายปราศรัย (พระมหากษัตริย์)

พระราชปฏิสันถาร

ทักทายปราศรัย (พระราชวงศ์)

ทรงปฏิสันถาร

คำพูด, พูด (พระมหากษัตริย์)

พระราชดำรัส, พระราชกระแส

คำพูด, พูด (พระราชวงศ์)

ตรัส, รับสั่ง

แต่งหนังสือ (พระมหากษัตริย์)

ทรงพระราชนิพนธ์

แต่งหนังสือ (พระราชวงศ์)

ทรงนิพนธ์, ทรงเรียบเรียง, ทรงแต่ง

จดหมาย (พระมหากษัตริย์)

พระราชหัตถเลขา

จดหมาย (พระราชวงศ์)

ลายพระหัตถ์

จดหมายที่เขียนด้วยมือ

ลายพระราชหัตถ์

ชื่อ(พระมหากษัตริย์)

พระปรมาภิไธย

ชื่อ(สมเด็จพระบรมราชินี)

พระนามาภิไธย

ชื่อ(พระราชวงศ์)

พระนาม

ลงชื่อ(พระมหากษัตริย์)

ลงพระปรมาภิไธย

ลงชื่อ(พระราชวงศ์)

ลงพระนาม

โทรเลข(พระมหากษัตริย์)

พระราชโทรเลข

โทรเลข(พระราชวงศ์)

พระโทรเลข

ให้ (พระมหากษัตริย์)

พระราชทาน

ให้ (พระราชวงศ์)

ประทาน

ดู

ทอดพระเนตร

อยากได้ (พระมหากษัตริย์)

ต้องพระราชประสงค์

อยากได้ (พระราชวงศ์)

ต้องพระประสงค์

คิด (พระมหากษัตริย์)

ทรงพระราชดำริ

คิด (พระราชวงศ์)

ทรงพระดำริ

เดิน (พระมหากษัตริย์)

พระราชดำเนิน

เดิน (พระราชวงศ์)

ทรงพระดำเนิน

คำถาม

พระราชปุจฉา

พิจารณา (พระมหากษัตริย์)

พระราชวินิจฉัย

พิจารณา (พระราชวงศ์)

พระวินิจฉัย

ถามข้อสงสัย

พระราชปฏิบัติ

ทำบุญ (พระมหากษัตริย์)

ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล

ทำบุญ (พระราชวงศ์)

ทรงบำเพ็ญพระกุศล

ฟังเทศน์

ทรงธรรม, ทรงสดับพระธรรมเทศนา

กราบ

ทรงกราบ

รับศีล

ทรงศีล

คิดถึง

มีพระราชหฤทัยระลึกถึง

โกรธ, เคือง

ทรงพระพิโรธ, ทรงกริ้ว

ชอบ, รัก, เอ็นดู

ทรงโปรด​, ทรงพระกรุณา

ยิ้ม

แย้มพระโอษฐ์

จะพูดแล้วนิ่งเสีย

เยื้อนพระโอษฐ์

หัวเราะ

ทรงพระสรวล

ร้องไห้

ทรงพระกันแสง

อ่านหนังสือ, เรียนหนังสือ, เขียนหนังสือ

ทรงพระอักษร

เรียน

ทรงเล่าเรียน, ทรงศึกษา

รู้ (พระมหากษัตริย์)

ทรงทราบฝ่าละอองธุลีพระบาท

รู้ (พระราชวงศ์)

ทราบฝ่าพระบาท, ทรงทราบ

ฝัน

ทรงพระสุบิน

สบายกายสบายใจ

ทรงพระสำราญ

อ้วน

ทรงพระเจริญ, ทรงพ่วงพี

ผอม

ซูบพระองค์

ดำไป

ทรงคล้ำไป

ขาวขึ้น

พระฉวีขาวขึ้น

มีครรภ์

ทรงครรภ์

เจ็บ (พระมหากษัตริย์)

ทรงพระประชวร

เจ็บ (พระราชวงศ์)

ประชวร

ฝี

พระยอด

ลม

วาโย, วาตา

บวม

โศผะ, โศตะ

อาเจียน

ทรงพระอาเจียน

ไอ

ทรงพระกรรสะ, ทรงพระกาสะ

เสียงไอ

ทรงพระกาสะ ทรงไอ

เสียงกระแอม

พระขิปสัทโท, ทรงกระแอม

กระแอม

ทรงกระแอม

หายใจ

หายพระทัย

จาม

ทรงพระบี่นาสะ, ทรงจาม

เรอ

ทรงเรอ

ทาเครื่องหอม

ทรงพระสุคนธ์, ทรงพระสำอาง

ตัดผม (พระมหากษัตริย์)

ทรงพระเครื่องใหญ่

ตัดผม (พระราชวงศ์)

เจริญพระเกศา, ทรงเครื่อง

แต่งตัว

ทรงเครื่อง, ทรงแต่งพระองค์

เล่นกีฬา

ทรงเล่นกีฬา

เต้นรำ

ทรงลีลาศ

ขี่ช้าง

ทรงช้าง

ขี่ม้า

ทรงม้า

ขี่รถ

ทรงรถ

ขี่เรือ

ทรงเรือ

นั่ง

ประทับ

ไป

เสด็จพระราชดำเนิน, เสด็จไป

ไปเที่ยว

เสด็จประพาส

ไปนอน (พระมหากษัตริย์)

เข้าในพระที่ (บางแห่งว่าเข้าในที่พระบรรทม หรือเสด็จเข้าที่บรรทม)

ไปนอน (พระราชวงศ์)

บรรทม

ปูที่นอน

ลาดพระที่

เกิด (พระมหากษัตริย์)

ทรงพระราชสมภพ

เกิด (พระราชวงศ์)

ประสูติ

วันเกิด (พระมหากษัตริย์)

วันพระราชสมภพ

วันเกิด (พระราชวงศ์)

วันประสูติ

งานเลี้ยง, งานรื่นเริง

สมโภช

อายุ

พระชนมพรรษา, พระชนมายุ

ดวงชาตา (ดวงชะตา)

ดวงพระชาตา, ดวงพระชนมพรรษา

อาบน้ำ

สรงน้ำ

อาบน้ำในพระราชพิธี

สรงพระมูรธาภิเษก

ล้างหน้า

สรงพระพักตร์

ล้างมือ

ชำระพระหัตถ์

ล้างเท้า

ชำระพระบาท

นั่ง, อยู่

ประทับ

กิน

เสวย

ชิมอาหาร

เทียบเครื่อง

ตั้งของรับประทาน

ตั้งเครื่อง

โกนจุก (พระราชวงก์ชั้นพระองค์เจ้าขึ้นไป)

โสกันต์

โกนจุก (หม่อมเจ้า)

เกศากันต์

ตัดจุก (หม่อมราชวงศ์ ในงานหลวง)

จรดกรรบิดกรรไตร

ตาย (พระมหากษัตริย์)

สวรรคต

ตาย (สมเด็จพระราชินี)

สวรรคต

ตาย (สมเด็จพระบรมราชเทวี)

สวรรคต

ตาย (สมเด็จพระบวรราชเจ้า (วังหน้า))

สวรรคต

ตาย (สมเด็จหน่อพระพุทธเจ้า)

สวรรคต

ตาย (พระรัชทายาทที่ได้สถาปนาแต่งตั้ง)

ทิวงคต

ตาย (พระราชวงศ์ (สมเด็จเจ้าฟ้า, พระองค์เจ้า))

สิ้นพระชนม์

ตาย (สมเด็จพระมหาสมณเจ้า)

สิ้นพระชนม์

ตาย (สมเด็จพระสังฆราช)

สิ้นพระชนม์

ตาย (หม่อมเจ้า)

สิ้นชีพตักษัย, ถึงชีพิตักษัย

ตาย (เจ้าประเทศราช, สมเด็จเจ้าพระยา, เจ้าคุณราชินิกุล)

ถึงแก่พิราลัย

ตาย (เจ้าพระยาหรือเทียบเท่า)

ถึงแก่อสัญกรรม, ถึงอสัญกรรม

ตาย (พระยาพานทองหรือเทียบเท่า, เจ้าจอมมารดา)

ถึงแก่อนิจกรรม, ถึงอนิจกรรม

ตาย (หม่อมราชวงศ์, หม่อมหลวงและขุนนางตังแต่พระยาลงมา ถึงคนธรรมดาสามัญทั่วไป)

ถึงแก่กรรม

ตาย (พระภิกษุ, สามเณร)

ถึงแก่มรณภาพ, มรณภาพ

ตาย (สัตว์ใหญ่ (เช่น ช้าง, ม้า ฯลฯ))

ล้ม

ตาย (สัตว์เล็ก (เช่น สุนัข,ไก่,ปลา,มดฯ))

ตาย

บังสุกุล

สดับปกรณ์ (ใช้กับพระบรมศพพระมหากษัตริย์และพระศพเจ้านาย)

ร่างคนที่ตายแล้ว (พระมหากษัตริย์)

พระบรมศพ

ร่างคนที่ตายแล้ว (สมเด็จพระราชินี)

พระบรมศพ

ร่างคนที่ตายแล้ว (พระราชวงศ์)

พระศพ

ร่างคนที่ตายแล้ว (คนสามัญ)

ศพ

บอก (พระมหากษัตริย์)

กราบบังคมทูลพระกรุณา, กราบบังคมทูล

บอก (พระราชวงศ์)

กราบทูล, ทูล

ลา (แด่พระมหากษัตริย์)

กราบถวายบังคมลา

ลา (แด่พระราชวงศ์)

ทูลลา

ไปหา, ไปพบ (พระมหากษัตริย์)

เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท

ไปหา, ไปพบ (พระราชวงศ์)

เฝ้า

ไหว้ (พระมหากษัตริย์)

ถวายบังคม

ไหว้ (พระภิกษุ)

นมัสการ

นวดให้

ถวายอยู่งานนวด

พัดให้

ถวายอยู่งานพัด

ปัดด้วยแส้ให้

ถวายอยู่งานพระแส้, อยู่งานพระแส้

กั้นร่มให้

ถวายพระกลด, อยู่งานพระกลด

เชิญไป

เชิญเสด็จ

ถือ, ยก, นำไป

เชิญ

คำราชาศัพท์ ขัตติยตระกูล

คำราชาศัพท์ ขัตติยตระกูล

ขัตติยตระกูล

คำราชาศัพท์

ปู่ทวด, ตาทวด (พ่อขอปู่หรือตา)

พระปิตามหัยกา

ย่าทวด, ยายทวด (แม่ของปู่ของตา)

พระปิตามหัยยิกา

ปู่ทวด, ตาทวด (พ่อของย่าของยาย)

พระมาตามหัยกา

ย่าทวด, ยายทวด (แม่ของย่าของยาย)

พระมาตามหัยยิกา

ปู่, ตา

พระอัยกา

ย่า, ยาย

พระอัยกี

ลุง (พี่ชายของพ่อ)

พระปิตุลา

ป้า (พี่สาวของพ่อ)

พระปิตุจฉา

ลุง (พี่ชายของแม่)

พระมาตุลา

ป้า ( พี่สาวของแม่)

พระมาตุจฉา

พ่อ

พระบรมราชชนก, พระชนก, พระบิดา

แม่

พระบรมราชชนนี, พระชนนี, พระมารดา

แม่ที่ดีกว่าแม่เลี้ยงอื่น

พระวิมาดา

อา (น้องชายของพ่อ)

พระราชปิตุลา

อา (น้องสาวของพ่อ)

พระราชปิตุจฉา

น้า (น้องชายของแม่)

พระมาตุลา

น้า (น้องสาวของแม่)

พระมาตุจฉา

เชษฐ

พี่, แก่กว่า

กนิษฐ

น้อง, อ่อนกว่า

พี่ชาย

พระเชษฐา, พระเชษฐภาดา

พี่สาว

พระเชษฐภคินี

น้องชาย

พระราชอนุชา, พระอนุชา

น้องสาว

พระขนิษฐา, พระขนิษฐภคินี, พระขนิษฐภาคา

ลูกชาย

พระราชโอรส, พระโอรส

ลูกสาว

พระราชธิดา, พระธิดา

หลาน (ลูกของลูก)

พระนัตดา

หลาน (ลูกของพี่ชาย, น้องชาย)

พระภาติยะ

หลาน (ลูกของพี่สาว, น้องสาว)

พระภาคิไนย

เหลน (หลานของลูก)

พระปนัดดา

พ่อตา, พ่อผัว

พระสัสสุระ

แม่ยาย, แม่ผัว

พระสัสสุ

ผัว

พระสามี, พระสวามี, พระภัสดา

เมีย (พระมหากษัตริย์)

สมเด็จพระบรมราชินี, สมเด็จพระอัครมเหสี

เมีย (พระราชวงศ์)

พระชายา, ชายา, หม่อม

ลูกเขย

พระชามาดา

ลูกสะใภ้

พระสุณิสา

แม่นมลูกหลวง

พระนม

คนเลี้ยงลูกหลวง

พระพี่เลี้ยง

คำราชาศัพท์ สัตว์และเบ็ดเตล็ด

คำราชาศัพท์ สัตว์และเบ็ดเตล็ด

สัตว์และเบ็ดเตล็ด

คำราชาศัพท์

หมู

สุกร

หมา

สุนัข

ควาย

กระบือ

วัว

โค

ช้างสีคอ (ช้างพลายที่ยังไม่มีงา)

ช้างนรการ

ช้างแม่แปรก

ช้างแม่หนัก

เต่า

จิตรจุล

ปลิง

ชัลลุกา

ปลาช่อน

ปลาหาง

ปลาช่อนสด

ปลาหางสด

ปลาช่อนแห้ง

ปลาหางแห้ง

ปลาสลิด

ปลาใบไม้

ปลาไหล

ปลายาว

ปลาร้า

ปลามัจฉะ

ปลาลิ้นหมา

ปลาลิ้นสุนัข

ลูก (ใช้เรียกลูกไม้ทั้งปวง)

ผล

แตงโม

ผลอุลิด

กล้วยไข่

กล้วยเปลือกบาง, กล้วยกระ

กล้วยกุ

กล้วยสั้น

ฟักทอง

พักเหลือง

ผักตบ

ผักสามหาว

ผักบุ้ง

ผักทอดยอด

ผักกระเฉด

ผักรู้นอน

ผักปลาบ

ผักไผ่, ผักไห่

ผักอีริน

ผักนางริน

ลูกตะลิงปลิง

ผลตะลิงปลิง

ลูกอีนูน

ผลนางนูน

มะเขือกะหำ

มะเขือเผา

ถั่วงอก

ถั่วเพาะ

ดอกขี้เหล็ก

ดอกมูลเหล็ก

เห็ดโคน

เห็ดปลวก

กะปิ

เยื่อเคย

ขนมใส่ไส้

ขนมสอดไส้

ขนมขี้หนู

ขนมทราย

ต้นพุงดอ

ต้นหนามรอบข้อ

ต้นตำแย

ต้นอเนกคุณ

เถาหัวลิง

เถาศีรษะวานร

เถาตูดหมูตูดหมา

เถากระพังโหม

เถาหมามุ้ย

เถามุ้ย

ลูกขี้กา

ผลมูลกา

ไข่

ฟอง

ดอกสลิด

ดอกขจร

ดอกซ่อนชู้

ดอกซ่อนกลิ่น

ดอกยี่หุบ

ดอกมณฑาขาว

ดอกลั่นทม

ลั่นทม

หิน

ศิลา

อีเลิ้ง

นางเลิ้ง

บางชีหน

บางชีโพ้น

บางอีร้า

บางนางร้า

ของตากแดด

ของผึ่งแดด

ขี้กลาก

โรคกลาก

ขี้เกลื้อน

โรคเกลื้อน

ขี้เรือน

โรคเรื้อน

หมอตำแย

หมอผดุงครรภ์

สี่หน

สี่ครั้ง

เจ็ดอย่าง

เจ็ดประการ

สองบาท

กึ่งตำลึง

เจ็ดโยชน์

สองพันแปดร้อยเส้น

แปดตัว, แปดต้น

สี่คู่

ออกลูก (สำหรับสัตว์ทั้งปวง)

ตกลูก

ออกลูก (สำหรับพระราชวงศ์)

ประสูติ

ขี้ดิน

มูลดิน

ไส้เดือน

รากดิน