เล่มที่ 25
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 424 ส่วน
สารบัญ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสรู้ใหม่ ๆ ประทับอยู่ที่ต้นไม้ อชปาล...
- พึงทราบวินิจฉัยในตโปกรรมสูตรที่ ๑ วรรคที่ ๑ ต่อไ
- ครั้นทรงละตบะอย่างอื่น ๆ นั้นแล้ว บัดนี้ เมื่อจะทรงแสดงทางที...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า นี่มารผู้มีบาป ดังนี้ แล้วได้ตร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ก็ท่านท่องเที่ยวอยู่ ตลอดกาลยาวนาน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า นี่มารผู้มีบาป ดังนี้ จึงตรัสกะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความหลุดพ้น...
- พึงทราบวินิจฉัยในปฐมปาสสูตรที่ ๔ ต่อไป :- บทว่า
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราพ้นแล้วจ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า นี่มารผู้มีบาปจึง ได้ตรัสกะมารผ...
- บทว่า สาตฺถํ ได้แก่ แสดงให้พร้อมอรรถ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันอันเป็น สถานท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง รู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา ดังนี้ จ...
- บทว่า จรกา ได้แก่ สัตว์ผู้สัญจรไปมีสีหะและเสือเป็นต้น
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อัน เป็นสถาน...
- พึงทราบวินิจฉัยในสุปปติสูตรที่ ๗ ต่อไป :- บทว่า
- บทว่า ชาลินี ความว่า ตัณหา ชื่อว่า ดุจข่าย โดยข่ายอันเป็นส่ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า นี่มารผู้มีบาป จึงได้ตรัสกะมารผ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า นี่มารผู้มีบาป จึงได้ตรัสกะมารผ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสข้อนี้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อายุข...
- รวมพระสูตรในปฐมวรรคนี้มี ๑๐ สูตร คือ ๑
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร- เชตวัน อารามของท่าน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ มัททกุจฉิมิคทายวัน กรุงราชคฤห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง รู้จักเรา
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ ศาลาหลังหนึ่ง ใน พราหมณคาม แ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อาราม ของท่าน...
- พระสมณโคดมนี้แล ยังภิกษุ ทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อา...
- พึงทราบวินิจฉัยในปัตตสูตรที่ ๖ ต่อไป :- บทว่า
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงขณะแห่งผลจิต ด้วยบทนี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสกะภิกษุนั้นว่า ดูก่อนภิกษุ แผ่นดินน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ บ้านพราหมณ์ ในปัญจสาลคาม แคว้...
- พึงทราบวินิจฉัยในปิณฑิกสูตรที่ ๘ ต่อไป :- บทว่า
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้ไม่ได้อาหารแม้เพียงทัพพีเดียว ในบ้านทั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงยังภิกษุทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้ สมาทาน ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนมารผู้มีบาป จักษุเป็น ของท่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า ชนเหล่าใดกล่าวถึงสิ่งใด สิ่งนั้...
- บทว่า ตเวว ปาปิม จกฺขุํ ความว่า จักษุใด อันโรคที่ทำความมืด เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยจิตแล้ว เข้าไปหาพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงท...
- พึงทราบวินิจฉัยในรัชชสูตรที่ ๑๐ ต่อไป :-
- บทว่า ปพฺพตสฺส แก้เป็น ปพฺพโต ภเวยฺย พึงมีภูเขา
- ครั้งนั้นแล มารผู้มีบาปนิรมิตเพศเป็นพราหมณ์มุ่นชฎาใหญ่ นุ่งห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นั้นมิใช่ พราห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่กรุงศิลาวดี แคว้นสักกะ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า สมิทธิ นั้นไม่ใช่แผ่นดินจะถล่ม นั้...
- า เม กต สุลทฺธํ วต เม ความว่า เป็นลาภของเรา เราได้ดีแล้ว เพร...
- ก็สมัยนั้นแล ท่านโคธิกะ อยู่ที่กาฬศิลาข้างภูเขาอิสิคิลิ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มีพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพร้อมด้วยภิกษุหลายรูปได้เข้าไปยัง กาลศิลาข...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า นักปราชญ์ผู้ใดสมบูรณ์ด้วยธิติ ม...
- บทว่า ชลํ แปลว่า รุ่งเรืองอยู่
- ก็ในคำว่า สมสีสี นี้ สีสะมี ๒ คือ ปวัตตสีสะและกิเลสสีสะ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับที่ต้นอชปาลนิโครธ ริ่มฝั่งแม่ น้ำเนร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ชนเหล่าใดมุ่งไปสู่ฝั่ง ย่อมถึงพระ-...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ฝูงกาเห็นก้อนหินมีสีดุจมันข้น จึง บินเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกมารว่า ปมัตตพันธุ จริงอยู่ มารนั้...
- อ อักษรในคำว่า อภาสิตฺวา นี้ เป็นเพียงนิบาต ใจความว่ากล่าวแล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ ประทับ แล้วกราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าก็มิได้ทรงใส่พระทัยถึง เพราะพระ- องค์ทรงน้...
- ก็ถ้าพวกเราพึงเล้าโลมสมณะหรือพราหมณ์คนใดที่ยังไม่หมดราคะ ด้ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ด้วยคาถาว่า ภิกษุในพระศาสนานี้ มีปกติอยู่...
- ลำดับนั้นแล มารธิดาทั้ง ๓ คือ นางตัณหา นางอรดี นาง- ราคาพากั...
- บทว่า เสนํ ได้แก่ กองทัพกิเลส
- บทว่า ปญฺโจฆติณฺโณ ได้แก่ ข้ามโอฆะคือกิเลสที่เป็นไปในทวาร ทั...
- จบอรรถกถามารธีตุสูตรที่ ๕ จบตติยวรรคที่ ๓ มารสังยุต เพียงเท่...
- ครั้นอาฬวิกาภิกษุณีทราบว่า นี่คือมารผู้มีบาปแล้ว จึงได้กล่าว...
- ครั้งนั้น เวลาเช้า โสมาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้า...
- ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า โสมาภิกษุณีรักเรา ด...
- ลำดับนั้น กิสาโคตมีภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่ใครหนอ กล่าวคา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ขอพระองค์โปรดประทานยาเพื่อให้ลูก หายจากโร...
- ครั้งนั้น เวลาเช้า วิชยาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวร ฯล...
- ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า วิชยาภิกษุณีรู้จักเ...
- ว่าด้วยมารรบกวนอุบลวรรณาภิกษุณี ครั้งนั้น เวลาเช้า อุบลวรรณา...
- ในอุบลวรรณาสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต
- จาลาภิกษุณีตอบว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ เราไม่ชอบความเกิดเลย
- ครั้งนั้น เวลาเช้า อุปจาลาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเ...
- ในอุปจาลาสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต
- ในสีสุปจาลาสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยต่อไ
- ครั้งนั้น เวลาเช้า เสลาภิกษุณีนุ่งห่มแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้า...
- ลำดับนั้น มารผู้มีบาปเป็นทุกข์ เสียใจว่า เสลาภิกษุณีรู้จักเร...
- ทันใดนั้น วชิราภิกษุณีได้มีความดำริว่า นี่คือมารผู่มีบาปใคร่...
- จบอรรถกถาวชิราสูตรที่ ๑๐ จบภิกขุนีสังยุตเพียงเท่านี้ รวมพระส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า บัดนี้ เราไม่ควรจะประกาศธรรม ที่เราตรั...
- หัมบดีพรหม ได้กราบทูลดังนี้แล้ว ครั้นแล้วได้กราบทูลเป็นนิคม ...
- ในกออุบลก็ดี กอปทุมก็ดี กอบุณฑริกก็ดี ดอกอุบลก็ดี ดอกปทุม ก็...
- บทว่า ปริวิตกฺโก อุทปาทิ ความว่า ความปริวิตกทางใจที่พระ- พุท...
- บทว่า อิทปฺปจฺจยตาปฏิจฺจสมุปฺปาโท ความว่า ปัจจัยแห่งธรรมมีสั...
- ความว่า คาถาเหล่านั้นเป็นอารมณ์แห่งญาณกล่าวคือปฏิภาน คือถึงค...
- บทว่า อปฺโปสุกฺกตาย ความว่า เพื่อความเป็นผู้ไม่ประสงค์จะ แสด...
- พึงทราบว่า ทรงน้อมพระทัยไปอย่างนั้น แม้ด้วยอานุภาพการพิจารณา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระนามว่ากัสสป ทำปฐมฌาน ให้เกิด เกิดเป็นพร...
- บทว่า เสเล ยถา ปพฺพตมุทฺธนิฏฺิโต ความว่า เหมือนยืนอยู่ บนยอ...
- บทว่า อชฺเฌสนํ ได้แก่ การอาราธนา
- บทว่า อุปฺปลินิยํ ได้แก่ ในดงอุบล
- บทว่า ปจฺจภาส ได้แก่ ไค้ตรัสตอบ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสรู้ ประทับอยู่ที่ต้นอชปาลนิโครธ แถบฝั่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยใจ ก็อันตรธานไปในพรหมโลก มาปรากฏ เฉพาะ...
- ในคารวสูตรที่ ๒ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อุทปาทิ ความว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงคิดถึงเหตุ ทรงคิดถึงประโยชน์พิเศษ จำเรา...
- ครั้งนั้นแล ท่านพระพรหมเทวะ ในเวลารุ่งเช้านุ่งห่มแล้ว ถือบาต...
- อดีตอนาคตไม่มีแก่ท่านพระพรหม เทวะนั้น ท่านพระพรทมเทวะเป็นผู้...
- ถามว่า ก็ชาติไหนของท่านพรหมเทวะนั้นสิ้นแล้ว และท่านพรหมเทวะ ...
- บทว่า สปทานํ ได้แก่ เที่ยวไปตามลำดับตรอก คือเที่ยวไปตาม ลำดั...
- บทว่า เอตทโหสิ ความว่า ความคิดนี้ได้มีแก่ท้าวสหัมบดีพรหม ผู้...
- บทว่า อาหุเนยฺโย ความว่า ควรเพื่อจะรับบิณฑะที่เขาบูชา ปิณฑะ ...
- บทว่า โอฆติณฺณํ ได้แก่ข้ามโอฆะ ๔ เสียได้ ด้วยกถามรรคเพียง เท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสคำนี้ กะพกพรหมว่า ท่านผู้เจริญทั้งห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระองค์ ตรัสว่า เราเป็นผู้มีปกติเห็นไม่มี...
- พกพรหมทูลว่า พระองค์ทรงทราบอายุนี้ของข้า พระองค์แน่แท้ แม้สิ...
- ในข้อนั้นมีอนุปุพพีกถาดังต่อไปนี้
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะพกพรหมนั้นว่า อปฺปํ หิ เอตํ เป็นต้น
- แม้พระดาบสก็ออกจากบรรณศาลาแต่เช้าตรู นั่งที่ประตูบรรณศาลา แล...
- สมัยต่อมา ตระกูลหนึ่งอยู่ที่แม่น้ำคงคาด้านเหนือ ผูกสันถวไมตร...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปฏจโร ได้แก่ อันเตวาสิก
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งขัดสมาธิในเวหาเบื้องบน ของพรหมนั...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ที่ไหนหนอแล ลำดับนั้นแล ท่านพ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังพรหมนั้นให้สลดใจแล้ว ได้หายไปในพรหมโลกน...
- ลำดับนั้นแล ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้กล่าวกะพรหม ปาริสัชชะด้วย...
- ด้วยคำว่า ปสฺสสิ วีติวตฺตนฺตํ นี้ พระเถระถามว่า ท่านเห็นรัศม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับพักกลางวัน
- เมื่อพรหมเหล่านั้นกล่าวแล้วเช่นนี้แล พรหมนั้นอดกลั้นคำ นั้นไ...
- สุพรหมปัจเจกพรหมกล่าวว่า วิมานของท่านนั้นถึงจะรุ่งโรจน์ ส่อง...
- รูปมฤคที่เหมือนเสือโคร่ง เหล่านั้นมีจำนวน ๕๐๐
- ในปฐมโกกาลิกสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดั
- ในติสสกสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- ปัญญาท่านเรียกว่า ...
- ความปราชัยด้วยทรัพย์ ในเพราะ การพนันทั้งหลาย พร้อมด้วยสิ่งขอ...
- บทว่า สพฺพสฺสาปิ สหาปิ อตฺตนา ความว่า ความปราชัยเสีย ทรัพย์เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ ตรัสคำนี้กะพระโกกาลิกภิกษุว่า โกกาลิก ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า กระทำประทักษิณหลีกไปแล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้ง หลายว่า ภิกษุทั้งหลาย เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนภิกษุ เราอาจอยู่ แล้ว ตรัสว่...
- ความปราชัยด้วยทรัพย์ในเพราะ การพนันทั้งหลาย พร้อมด้วยสิ่งของ...
- ภิกษุโกกาลิกคิดว่า พระอัครสาวกเป็นผู้มักน้อยอย่างยิ่ง จักไม่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พอทอดพระเนตรเห็นภิกษุโกกาลิกกำลังมาโดย รี...
- บทว่า ปกฺกามิ ความว่า ภิกษุโกกาลิกถูกอานุภาพแห่งกรรมตักเตือน...
- บทว่า วีสติขาริโก ได้แก่ ๔ แล่งชาวมคธ เป็น ๑ แล่ง ในโกศล รัฐ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ฝั่งแม่น้ำสัปปีนี กรุง- ราชคฤ...
- ว่าด้วยสหัมบดีพรหมกล่าวตำหนิพระเทวทัต ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วได้ยืนอยู่ ณ ที่ควร ข้างหนึ่ง
- ในอันธกวินทสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า ยตฺถ เภรวา ความว่า สัตว์ที่มีวิญญาณครองมีสีหะและเสือ โ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเชตวัน อารามของท่าน
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ได้ยินว่าในกาลนั้น พรหม พรหม บริษัท และพ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พระอภิภูทูลรับพระดำรัสของพระ ผู้มีพระภาค...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อภิกษุอภิภูดำรงอยู่ในพรหมโลก กล่าว...
- ในอรุณวตีสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า อภิภูสมฺภว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่สาลวัน แห่ง มัลกษัตริย์ทั้งหล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าปรินิพพานแล้ว ท้าวสหัมบดีพรหม ได้กล่าวคาถา...
- ในปรินิพพานสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเข้าสัญญาเวทยิตนิโรธ สมาบัติ ในที่นั้น ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าออกจากจตุตถฌาณหยั่งลงสู่ภวังค จิต แล้วปริน...
- จบอรรถกถาปรินิพพานสูตรที่ ๕ วรรคที่ ๒ แห่ง
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้ว สนทนาปราศรัยกับพระผ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ท่านพระภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นาน หลีกไป...
- ส่วนพราหมณี ผู้เป็นอริยสาวิกา ไม่มีความหวั่นไหวเหมือนแผ่นดิน...
- ก็เวลานั้น บรรดาพราหมณ์เหล่านั้น บางพวกบริโภคเสร็จแล้ว บางพว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระร...
- พระ: ดูก่อนพราหมณ์ ก็ถ้าว่ามิตรและอำมาตย์ ญาติสาโลหิต ผู้เป็...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ผู้ไม่โกรธ ฝึกฝนตนแล้ว มีความเป็น ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ท่านอักโกสกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นานแล ...
- บทว่า สมฺภุญฺชติ ได้แก่ บริโภคร่วมกัน
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว อสุรินทกภารทวาช- พราหมณ์ไ...
- ในอสุรินทกสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ก็ท่านพิลังคิกภารทวาชะอุปสมบทแล้วไม่นานแล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ยังที่ประทับ ครั้นแล้ว สนทนาปราศรัยกับพระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังที่ ประทับ ครั้นแล้ว สนทนาปราศรัยกับ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ชฏาภารทวาช- พราหมณ์ได้กรา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว สุทธิกภารทวาช- พราหมณ์ได้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า เราไม่พึงบริโภคโภชนะที่ได้เพราะ กา...
- บทว่า ตีหิ วิชฺชาหิ ได้แก่ ด้วยเวท ๓
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงส่งพระสัพพั
- ก็โดยสมัยนั้นแล สุนทริกภารทวาชพราหมณ์ บูชาไฟ บำเรอการ บูชาไฟ...
- สุนทริกภารทวาชพราหมณ์กราบทูลว่า การบูชานี้ของข้าพระองค์เป็นอ...
- ลำดับนั้น สุนทริกภารทวาชพราหมณ์ทิ้งปายาสอันเหลือจาก การบูชาน...
- ในสุนทริกสูตรที่ ๙ มี
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงประทับนั่ง ณ ที่นั้น
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเปิดพระเศียร พราหมณ์เห
- พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยประการฉะนี้ เลื่อม ใสแล้ว บัดนี้ เมื่อ...
- ก็ถ้าพึงใส่ลงในหญ้า เขียว หญ้าทั้งหลายก็จะพึงเน่าด้วยข้าวปาย...
- บทว่า มาโน หิ เต พฺราหฺมณ ขาริภาโร ความว่า ภาระ คือ หาบอันบุ...
- นแม่น้ำสุนทริกา ฉันใด เราไม่ต้องการด้วย ห้วงน้ำภายนอกเช่นแม่...
- นรํ ธมฺมสารีติ พฺรูมิ ความว่า เราเรียกบุคคลผู้ ปฏิบัติอย่างน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ภาษิตพระคาถาตอบว่า ดูก่อนพราหมณ์ โคงาน ...
- พราหมณภารทวาชโคตรบรรพชา ได้อุปสมบทแล้วในสำนักของพระ ผู้มีพระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรง ตรวจดูสัตว์โลกในเวลาใกล้รุ่ง ทรงเห็นธ...
- อุปสงฺกมิ ความว่า พราหมณ์มีความโทมนัสครอบงำเที่ยวไป คิดว่า พ...
- บทว่า ปิงฺคลา ได้แก่มดดำมดแดงมดเหลือง
- พระผู้มีพระภาคเจ้าให้พราหมณ์นั้นบวชแล้ว พาไปยังพระเชต วันมหา...
- จบอรรถกถาพหุฐิติสูตรที่ ๑๐ จบอรหันตวรรคที่ ๑ รวมพระสูตรในวรร...
- กสิภารทวาชพราหมณ์กราบทูลว่า ก็ข้าพเจ้าไม่เห็นแอก ไถ ผาล ประต...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า เราไม่พึงบริโภคโภชนะ ซึ่งได้ เพราะ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงอาศัย พราหมณคาม ชื่อว่า เอกนาล ในมคธรั...
- ฝ่ายพราหมณ์ ชั้นแรกทีเดียวให้แต่งหนวด อาบน้ำ ไล้ทาด้วยของหอม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงลุก แต่เช้าทีเดียว ทรงทำบริกรรมพระวรกาย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสวยพระกระยาหารเสร็จแล้วทรงตรวจดูสันดาน ขอ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงนุ่งผ้าที่ย้อม แล้ว ๒ ชั้น คาดประคดเอว...
- แม้ในกาลนั้น พระองค์ทรงตรวจดูอย่างนี้ทรงเห็นกสิภารทวาช- พราห...
- ก็แล ครั้นพระองค์ประทับยืนแล้วทรงเปล่งรัศมีพระวรกายมีสีเหลือ...
- ได้ยินว่า พราหมณ์นั้นมีความประสงค์ดังนี้ว่า การงานทั้งหลายแม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าถูกพราหมณ์ถามถึงเครื่องไถมีแอกและไถเป็นต้น...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสเฉพาะที่ พราหมณ์ถามเท่านั้น ไม่ตรัส...
- ในข้อนั้น พืชเป็นมูลกสิกรรมของพราหมณ์ แยกออกเป็นสอง คือ ข้าง...
- เม ศัพท์ที่ท่านกล่าวไว้ในคำว่า ปญฺา เม นี้ พึงประกอบแม้ใน
- ชื่อว่า หิริ เพราะละอายแต่ธรรมอันลามก
- ชื่อว่า สติ เพราะอรรถว่า ระลึกถึงความมีกิจที่ทำไว้นานเป็นต้น...
- บทว่า กายคุตฺโต ได้แก่คุ้มครองด้วยกายสุจริต ๓ อย่าง
- การพูดไม่ผิดด้วยอาการ ๒ อย่าง ชื่อว่า สัจจะ ในคำว่า สจฺจํ กโ...
- บทว่า วิริยํ ในคำว่า วิริยํ เม ธุรโธรยฺหํ นี้ ได้แก่ การปราร...
- ท่านกล่าวคำ อธิบายไว้ดังนี้ว่า ธุรโธรัยหะของท่านที่นำมุ่งไปท...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเทศนาแก่พราหมณ์ ยกพระนิพพานแสดงเป็น เรื...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า กสิกรย่อมหว่านพืชบ่อย ๆ ฝนย่อม ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงตรวจดูโลกเวลาใกล้รุ่ง ทรงเห็นพราหมณ์นั...
- งพราหมณ์แล้ว ตรัสว่า ท่านพราหมณ์ ท่านถวายบิณฑบาตตลอด ๓ วัน ย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับยืนอยู่ ระหว่างถนนนั่นแหละ ทรงแสดงปุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังที่ประทับ แล้วอัญเชิญให้พระผู้มีพระภาคเ...
- ในสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้:- บทว่า วาเตหิ ได้แก่ ด้วย...
- บทว่า กึ ปตฺถยาโน ได้แก่ ปรารถนาอะไร บทว่า กึ เอสํ ได้แก่แสว...
- บทว่า อุปสงฺกมิ ความว่า ได้ยินว่า เมื่ออาพาธนั้นสงบแล้ว ได้ ...
- พราหมณมหาศาลกราบทูลว่า ข้าแต่ท่านพระโคดม พวกบุตรของข้า พระอง...
- บิดาของบุตรพาลเป็นผู้เฒ่าต้องขอ ในเรือนผู้อื่น ได้ยินว่าไม้เ...
- ในมหาศาลสูตรที่ ๔ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ลูโข ลูขปาป...
- บทว่า ทาเรหิ สํปุจฺฉ ฆรา นิกฺขาเมนฺติ ความว่า บุตร ทั้งหลายถ...
- ศัพท์ว่า ยญฺเจ เป็นนิบาต
- ลำดับนั้น คนทั้งหลายกล่าวกะลูก ๆ ของพราหมณ์นั้นว่า ผู้เจริญ ...
- อยู่มาวันหนึ่ง ที่เรือนของลูกคนโตมีงานมงคล
- ว่าด้วยการทำความเคารพในบุคคล ๔ พวก สมัยนั้น พราหมณ์มีนามว่าม...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ายังที่ประทับแล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสกะมานัตถัทธพราหมณ์ว่า พอละ พราหมณ์ เชิ...
- ในมานัตถัทธสูตรที่ ๕ มีวินิจฉัยดังต
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจงกรมอยู่ในที่แจ้ง ลำดับนั้น ปัจจนิกส...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ไพรสณฑ์ แห่งหนึ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเช่นนี้แล้ว นวกัมมิกภารทวาช- พราหมณ์ ไ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ไพรสณฑ์ แห่งหนึ่งในแคว้นโกศล
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ความมุ่งหวังหรือความเพลิดเพลิน อย่...
- บทว่า พหุเภรเว ได้แก่อันน่าสะพึงกลัวมาก เพราะสิ่งที่มีวิญญาณ...
- บทว่า อาณ- มูลปฺปภวา ได้แก่ ตัณหาเป็นธรรมชาติมีอวิชชาเ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นผ่านการ ปราศรัยกันตามทำเนียมแล้ว นั่...
- ในมาตุโปสกสูตรที่ ๙ วินิจฉัยดังต่อ
- บทว่า วิสํ ธมฺมํ ได้แก่ อกุศลธรรมที่มีกลิ่นเหม็น
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับด้วยดุษณีภาพ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า ดูก่อนพราหมณ์ ห้วงน้ำคือธรรมมี ศีล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ นิคมชื่อว่า โขมทุสสะ ของเจ้าศ...
- จบโขมทุสสสูตรที่ ๑๒ จบอุปาสกวรรคที่ ๒ ในโขมทุสสสูตรที่ ๑๒ มี...
- ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้ :- สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะ อย...
- แม้ว่าสตรีมากยิ่งกว่านี้จักมา สตรีเหล่านั้นก็จักเบียดเบียนเร...
- บทว่า ยํ เม ปเร ความว่า เพราะเหตุใดบุคคลหรือธรรมอย่างอื่น พึ...
- บทว่า สกฺขี หิ เม สุตํ เอตํ ความว่า ทางเป็นที่ไปสู่พระนิพพาน...
- ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะบรรเทาความกระสันแล้ว ยัง ความยินดี...
- บัณฑิตผู้มีจิตตั้งมั่นแล้วตลอดกาล นาน ผู้ไม่ลวงโลก ผู้มีปัญญ...
- บทว่า อุปธีสุ ได้แก่ ขันธ์ กิเลส และอภิสังขาร
- ว่าด้วยการนึกดูหมิ่นภิกษุผู้มีศีล สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะอย...
- ในเปสลาติมัญญนาสูตรที่ ๓ มีวินิจฉัยดังต
- สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์อยู่ที่พระวิหารเชตวัน อาราม ของท่านอน...
- บทว่า ราโค เป็นต้น ความว่า ท่านพระอานนท์เป็นผู้มีปัญญามาก อบ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า ดูก่อนภิกษุ ทั้ง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ได้กราบทูลพระผู้มี- พระภาคเจ้าว่า ข้า...
- ดอกปทุมชื่อ โกกนทะ บานแต่เช้า ตรู่ ย่อมเหี่ยวไปด้วยแสงอาทิตย...
- บทว่า เอส ธมฺโม สนนฺตโน ความว่า ชื่อว่า สัจจวาจานี้นั้นเป็นธ...
- นั้นแล ท่านพระสารีบุตรชี้แจงให้ภิกษุทั้งหลาย เห็นแจ้ง สมาทาน...
- านสารีบุตรเป็นนักปราชญ์ มี ปัญญาลึกซึ้ง ฉลาดในทางและมิใช่ทาง...
- บทว่า สงฺขิตฺเตนปิ ความว่า พระสารีบุตรเถระแสดงโดยย่ออย่าง นี...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ท่านพระสารีบุตร ลุกขึ้นจา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจะไม่ทรง ติเตียนกรรมไร ๆ อันเป็นไปทางกายหร...
- ในปวารณาสูตรที่ ๗ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ตทหุ ตัดเป็...
- บทว่า เอตทโวจ ความว่า เพราะเธอดำรงอยู่ในตำแหน่งพระธรรม- เสนา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำจักรนั้นแหละ ให้เป็นวัตรเพราะมีอรรถอย...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า เนื้อความนั่นจงแจ่มแจ้งกะเธอเถิ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า ได้พระเจ้าข้า แล้วได้ทูลสรรเสริญพระผู้...
- ในปโรสหัสสสูตรที่ ๘ มีวินิจฉัยดังต
- บทว่า อุมฺมคฺคสตํ ได้แก่ กิเลสที่ผุดขึ้นหลายร้อย
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่พระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า เนื้อความนั้นจงแจ่มแจ้งกะเธอเถิ...
- ก็ในเวลาแสดงธรรม เมื่อพระศาสดาประทับนั่งบนพุทธอาสน์ ที่เขาตก...
- ช้างตัวที่อยู่เวร ตั้งน้ำบ้วนปากและไม้สีฟันทำวัตรพระเถระแต่เ...
- บทว่า นามญฺจ ความว่า พระเถระประกาศชื่อเพราะเหตุไร
- พระเถระทำประทักษิณพระทศพลแล้วกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้ เจร...
- ท้าวสักกเทวราชปรึกษาพระวิษณุกรรมเทพบุตรว่า พ่อ พี่ชายของพวก ...
- โมคคัลลานสูตร พระวังคีสะสรรเสริญพ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาทั้งหลายอันสมควรว่า พระสาวกทั้งหลา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้ารุ่งเรื่องล่วงภิกษุ อุบาสกและเทวดา เหล่านั...
- ในคัคคราสูตรที่ ๑๑ มีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า ตฺยาสฺสุทํ...
- สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะ อยู่ที่พระวิหารเชตวัน อาราม ของท่าน...
- พวกเขาตอบว่า ไปฟังธรรม ในสำนักของพระทศพล
- บทว่า ขนฺเธ อายตนานิ ธาตุโย ความว่า เมื่อ ทรงแสดงธรรมประกาศข...
- ครั้งนั้น เทวดาที่สิงอยู่ในป่านั้น มีความเอ็นดูใคร่ประโยชน์ ...
- เทวดาเตือนภิกษุผู้นอนหลับกลางวัน สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่ง พำน...
- พึงทราบวินิจฉัยในอุปัฏฐานสูตรที่ ๒ ต่อไปนี้ :- บท
- บทว่า วินยา แปลว่า เพราะกำจัด
- พึงทราบวินิจฉัยในกัสสปโคตตสูตรที่ ๓ ต่อไปนี้ :- บท
- ว่าด้วยเทวดาคร่ำครวญถึงภิกษุผู้จากไป สมัยหนึ่ง ภิกษุมากด้วยก...
- านในสำนักพระศาสดาผู้เป็นครู ชื่อว่า ความปรากฏแห่งพระ- พุทธเจ...
- สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์ พำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่ง ในแคว้นโก...
- ฌภาสิ ความว่า เทวดาคิดว่า พระเถระนี้คิดว่า เรา ฟังคำของภิกษุ...
- ท่านพระอนุรุทธะกล่าวว่า เหล่านางเทพกัลยาผู้มีคติอันทราม ดำรง...
- บทว่า นรเทวานํ ความว่า ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
- สมัยหนึ่ง ท่านพระนาคทัตตะ พำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่ง ในแคว้น...
- ว่าด้วยเทวดาเตือนภิกษุรูปหนึ่งผู้คลุกคลี สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปห...
- บทว่า อชฺฌภาสิ ความว่า ได้ยินว่า เทพธิดานั้นไม่รู้ว่า พระเถร...
- ภิกษุวัชชีได้ฟังดนตรีแล้วคร่ำครวญ สมัยหนึ่ง ภิกษุวัชชีบุตรรู...
- ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงอยู่ในแนวป่านั้น ไม่ได้ฟังธรรม ของเธอ...
- อกุศลวิตกเกิดเพราะไม่มนสิการโดยแยบคาย สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่...
- จบอรรถกถาอโยนิโสมนสิการสูตร ที่ ๑๑
- ปากตินทริยสูตรที่ ๑๓ มีพิสดารอยู่ในชันตุเทวปุตตสูตร ในเทวปุต...
- ษุกล่าวว่า ดูก่อนเทวดา ท่านรู้จักเราแน่ละ และท่านเอ็นดูเรา ด...
- จบอรรถกถาปทุมปุปผสูตร ที่ ๑๔ จบอรรถกถาวนส
- พึงทราบวินิจฉัยในอินทกสูตรที่ ๑ แห่งยักขสังยุต
- ในบทเหล่านั้น บทว่า ปมํ ความว่า ชื่อว่า ติสสะ หรือว่า ปุสสะ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ในสัปดาห์ที่ ๕ ปุ่มตั้งขึ้น ๕ แห่ง ตามกร...
- พึงทราบวินิจฉัยในสักกสูตรที่ ๒ ต่อไปนี้ :- บท
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงกระเถิบถอยพระกายไปเล็กน้อย
- พึงทราบวินิจฉัยในสูจิโลมสูตรที่ ๓ ต่อไปนี้ :- บท
- ท่านหมายเอาความข้อนั้นจึงกล่าวว่า ในที่อยู่ของยักษ์สูจิโลมะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรง ปวารณาอย่างผู้รู้ว่า ท่านต้องการสิ่งใด...
- เพราะเหตุนี้ เพื่อจะทรงประกาศอริยสัจ ๔ ด้วยคาถานี้ จึงทรงยัง...
- พึงทราบวินิจฉัยในมณิภัททสูตรที่ ๔ ต่อไปนี้ :- บท
- ยักษ์กล่าวว่า ท่านได้สดับต่อพระอรหันต์ทั้งหลาย ว่า ชนเหล่าใด...
- พึงทราบวินิจฉัยในสานุสูตรที่ ๕ ต่อไปนี้ :- บท
- ครั้งนั้น สามเณรนั้น ถึงความเจริญ มีอินทรีย์แก่กล้า ถูกความไ...
- บทว่า อชฺฌภาสิ ความว่า อุบาสิกา เห็นอาการแปลกนั้น ของบุตร มา...
- บทว่า อุปฺปจฺจาปิ แปลว่า แม้เหาะไป
- ว่าด้วยการปฏิบัติให้พ้นจากกำเนิดปีศาจ สมัยหนึ่ง ท่านพระอนุรุ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนา...
- พึงทราบวินิจฉัยในปุนัพพสุสูตรที่ ๗ ต่อไปนี้
- ในบทเหล่านั้น บทว่า ยาว ความว่า ขอลูกจงนิ่งตลอดเวลา ที่แม่ ฟ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับในสีตวัน กรุงราชคฤห์
- ครั้งนั้นแล ความมืดได้หายไป แสงสว่างปรากฏขึ้นแก่ท่านอนาถ บิณ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จลุกขึ้นในเวลาใกล้รุ่งแห่งราตรี เสด็จจ...
- ก็ในวันนั้น ราชคหเศรษฐี ได้ฟังข่าว อันอนาถบิณฑิกคฤหบดีพัก อย...
- ครั้งนั้น ท่าน เศรษฐี จึงบอกแก่ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีว่า ธรรมด...
- บทว่า วิวรึสุ ความว่า อมนุษย์ทั้งหลายคิดกันว่า มหาเศรษฐีนี้ ...
- บทว่า สตํ กญฺาสหสฺสานิ ความว่า แม้บทแรก เชื่อมกับบท สหัสสะน...
- บทว่า อนฺธกาโร อนฺตรขายิ ความว่า นัยว่า ท่านเศรษฐีคิดว่า เรา...
- เศรษฐีฟังพระธรรมเทศนาแล้ว ตั้งอยู่ในโสด
- สมัยนั้นแล ภิกษุณีชื่อสุกกา อื่นบริษัทใหญ่แวดล้อมแสดงธรรมอยู...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่ให้เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ในพระวิหารเวฬุวัน อันเป็นที่ให้...
- สมณะ เราจักถามปัญหากะท่าน ถ้าท่านพยากรณ์แก่เราไม่ได้ เรา จัก...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า บุคคลเชื่อธรรมของพระอรหันต์ เพื...
- พึงทราบวินิจฉัยในอาฬวกสูตรที่ ๑๒ ต่อไปนี้ :- บ
- กองพลตั้งค่ายอยู่ริมทาง เห็นพระราชาแล้วทูลอยู่ว่า ข้าแต่มหาร...
- ครั้งนั้น ผู้รักษาพระนครทูลพระราชาแล้ว
- พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น เมื่อราตรีสว่างแล้ว เสวยพระกระ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า แม้ครั้งที่สองว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าในพระเชตวันแล้วจักไปสมาคมยักษ์ พร้อมกับบริ...
- ครั้งนั้นแล อาฬกยักษ์ ฯลฯ ได้กล่าวคำนั้นว่า ท่านจงออกไป สมณะ
- พระผู้มีพระภาคเจ้า พระนามว่า กัสสปะ เสื่อมลง จึงให้วิศวกรรมเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าหนีได้ด้วยลมบ้าหมู ฝน ใหญ่ ฝนแผ่นหิน ฝนเคร...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้ว ตกลงใกล้พระบาทกลายเป็นท่อน ผ้าเช็ดเท้...
- แต่นั้น อาฬวกยักษ์ เป็นผู้มีจิตอ่อนด้วยคิดว่า สมณะนี้ หนอว่า...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงทราบข้อนั้นแล้ว จึงตรัสว่า น
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เรียนได้ปัญหา ๘ ข้อ พร้อมด้วยคำเฉลย
- บทว่า กึสูธ วิตฺตํ ความว่า อะไร เป็นทรัพย์เครื่องปลื้มใจในโล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จะทรงวิสัชนาตามนัยที่พระกัสสป- ทศพลทรงวิส...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตรสผ
- ก็ในบทว่า ปญฺาชีวึ นี้ พึงทราบความอย่างนี้ว่า ในบรรดาผู้มี ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในบท นี้ว่า ปญฺาย ปริสุชฺฌติ นั้น ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงวิสัชนาปัญหา ๔ ข้อ โดยนัยที่เจือโลกิยะ ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงวิสัชนาปัญหาที่ ๕ อย่างนี้แล้ว จะเตือน ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอย่างนี้แล้ว ยักษ์จะพึงถามสมณพราหมณ์ อ...
- ยักษ์จึงกล่าวอย่างนี้ว่า ปชานามิ โย อตฺโถ สมฺปรายิโก (เหตุใด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จมาแล้วหนอ ได้เห็นรัศมีพระสรีระ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรับกุมารไว้แล้ว
- ในที่สุดแห่งถ้อยคำ ธรรมาภิสมัยได้มีแก่ประชาชน ๘๔,๐๐๐
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า ดูก่อน ภิกษุทั...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทวดา ตรัสกะสุวี...
- พึงทราบวินิจฉัยในสุวีรสูตรที่ ๑ แห่งวรรคที่ ๑
- จริงอยู่ เมืองทั้งสองคือ เทวนครและอสุรนคร ชื่อว่า เป็นเมืองท...
- ก็เมื่อใด พวกอสูรมีกำลัง เมื่อนั้น พวกนาคก็ล่าถอยไปร่วมกับพว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของท่านอ...
- สุสิมเทพบุตรทูลว่า บุคคลเป็นผู้เกียจคร้าน ไม่หมั่น และไม่ใช้...
- พึงทราบวินิจฉัยในสุสิมสูตร ที่ ๒ ต่อไปนี้ :- บ
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อพวกเทวดาแลดูยอดธงของท้าวสักกะผู้เป็...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิต นี้จ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสธชัคค- ปริตนี้
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ได้ทราบว่า ในครั้งนั้น ท้าวเวปจิตติ จอมอ...
- ท้าวสักกะตรัสตอบว่า บุคคลจงสำคัญเห็นว่า ผู้นี้อดกลั้น ต่อเรา...
- พึงทราบวินิจฉัยในเวปจิตติสูตรที่ ๔ ต่อไปนี้ :- บท
- บทว่า ทุพฺพเลฺยน แปลว่า ด้วยความอ่อนแอ
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหาร- เชตวัน อารามของท่า...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรได้ตรัสคาถาแล้ว ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อท้าวเวปจิตติจอมอสูรตรัสเช่นนี้ ท้าว...
- พึงทราบวินิจฉัยในสุภาสิตชยสูตรที่ ๕ ต่อไปนี้ :- บท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มาตลีสังคาหกเทพบุตรรับพระดำรัสของท้าวสัก...
- บทว่า อีสามุเขน คือ ทางงอนของรถ
- พึงทราบวินิจฉัยในนทุพภิยสูตรที่ ๗ ต่อไปนี้ :- บท
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอ...
- พึงทราบวินิจฉัยในวิโรจนอสุรินทสูตรที่ ๘ ต่อไปนี้ :- บท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ฤาษีผู้มีศีลมีกัลยาณธร...
- พึงทราบวินิจฉัยในอารัญญกสูตรที่ ๙ ต่อไปนี้ :- บท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ฤาษีผู้มีศีลมีกัลยาณธรรม เหล...
- พึงทราบวินิจฉัยในสมุตตกสูตรที่ ๑๐ ต่อไปนี้ :- บ
- จบ อรรถกถาสมุททกสูตรที่ ๑๐ จบ วรรคที่ ๑ รวมพระสูตรแห่งสักกสั...
- พระผู้มีภาคเจ้าผู้สุคตศาสดา ครั้นตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบ ลงแล้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสพระพุทธพจน์นี้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้ง ห...
- พึงทราบวินิจฉัยในทุทิยเทวสูตรที่ ๒ ต่อไปนี้ :- บท
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่ควร ส่วนข้างหนึ่ง เมื่...
- ดูก่อนมหาลี ท้าวสักกะจอมเทพเมื่อยังเป็นมนุษย์อยู่ใน กาลก่อน ...
- พึงทราบวินิจฉัยในตติยเทวสูตรที่ ๓ ต่อไปนี้ :- บท
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน กลันทกนิวาปสถ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลำดับนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทพเมื่อ จะทรงพล...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า เสด็จถึงกรุงราชคฤห์ ชาวเมืองนิมนต์พระศาสด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ ภูเขาคิชฌกูฏ กรุงราชคฤห์ ครั้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ อยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบ...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวสักกะจอมเทพตรัสกะ ...
- มาตลีเทพบุตรทูลว่า ข้าแต่ท้าวสักกะ ได้ยินว่าพระองค์ ทรงนอบน้...
- จบอรรถกถาปฐมสักกนมัสสนสูตรที่ ๘ ๙
- ท้าวสักกะตรัสตอบว่า ดูก่อนมาตลี พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ใ...
- จบอรรถกถาทุติยสักกนมัสสนสูตรที่ ๙ ดูก่อนภิกษุทั้
- ท้าวสักกะตรัสตอบว่า ดูก่อนมาตลี เราโปรดปรานมรรยาท ของท่านผู้...
- พึงทราบวินิจฉัยในตติยสักกนมัสสนสูตรที่ ๑๐ ต่อไปนี้ :- บ
- จบอรรถกถาสักกนมัสสนสูตรที่ ๑๐ จบ ทุติยวรรคท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ยักษ์ตนหนึ่งมีผิวพรรณท...
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ครั้งนั้นแล ท้าวสักกะจอมเทพเสด็จ เข้าไปห...
- พึงทราบวินิจฉัยในทุพพัณณิยสูตรที่ ๒ ต่อไปนี้ :- บท
- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ท้าวเวปจิตติจอมอสูรป่ว...
- บทว่า อาพาธิโก ได้แก่ มีความเจ็บไข้ ด้วยอาพาธ อันเกิด แล้วใน...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่งอยู่ ณ ที่สมควรส่วนหนึ่ง เมื่อนั่ง...
- พึงทราบวินิจฉัยในอัจจยสูตรที่ ๔ ต่อไปนี้ :- บท
- จบอักโกธสูตรที่ ๕ จบสักกปัญจกะ พึงทราบวินิจฉัยในอักโกธสูตรที...
- จบอรรถกถาอักโกธสูตรที่ ๕ ตติยวรรค จบอรร