ทำบุญให้ผู้ตาย

เมื่อจัดการเกี่ยวแก่ศพเรียบร้อยแล้ว ต่อจากนั้นก็ทำบุญ ๘ วัน ๕๐ วัน ๑๐๐ วัน เรียกว่า บำเพ็ญกุศลทักษิณานุสรณ์ คือทำบุญแผ่กุศลไปให้ ผู้ตาย บางครั้งก็ทำบุญตรงกับวันครบรอบปีของผู้ตายเป็นประจำปี หรือทำ บุญกระดูกในวันสงกรานต์เป็นต้น ทั้งนี้ไม่ใช่เรื่องตายตัว สุดแต่ความ สะดวกของเจ้าภาพ วิธีทำนั้นจะทำเพียงสังฆทานก็ได้ หรือสวดมนต์เย็นฉัน เช้า มีเทศน์แล้วบังสุกุลเท่าอายุผู้ตายก็ได้ การสวดมนต์เกี่ยวกับทำบุญให้ผู้ ตาย ไม่ต้องมีด้ายสายสิญจน์และหม้อน้ำมนต์ การวางสายสิญจน์และตั้งหม้อ น้ำมนต์เขาใช้สำหรับพิธีมงคลเท่านั้น แต่ถ้าจะทำบุญเกี่ยวกับผู้ตาย และการ มงคลในเวลาเดียวกัน ก็มีสายสิญจน์และหม้อน้ำมนต์ได้ เช่นทำบุญ ๗ วัน ๕๐ วัน ๑๐๐ วัน ศพที่เผาแล้วและเอากระดูกมาทำบุญและทำบุญบ้านด้วย เช่นนี้ก็วางสายสิญจน์และตั้งหม้อน้ำมนต์ได้ แต่ไม่ควรเอาสายสิญจน์ไปวง กับที่ใส่กระดูก จะเอาสายสิญจน์ไปวงกับกระดูกก็ต่อเมื่อถึงเวลาจะบังสุกุล อีกชั้นหนึ่ง การบังสุกุลนั้น คือพระว่า อนิจจา ว สังขารา จนถึง เต รูปสมฺมา สุโข เป็นบทปลงสังขารของพระและผู้อยู่ในที่นั้นก็ปลงตามไปด้วย ให้เห็นว่าร่างกายเป็นของไม่เที่ยง เกิดมาแล้วก็เสื่อมและดับในที่สุด จะมี สุขได้ก็ต่อเมื่อร่างกายสงบ คือไม่มีเกิด ไม่มีดับ นี่เป็นข้อความบทบังสุกุล แปลว่า ผ้าที่เปื้อนฝุ่นละอองหรือที่เขาห่อซากศพเป็นเรื่องของพระที่จะต้อง ไปเที่ยวพิจารณาหาตามซากศพแล้วนำมาซักฟอกเป็นผ้านุ่งห่ม สมัยนี้พระ ไม่ต้องลำบากถึงอย่างนั้น เพราะมีผู้ศรัทธานำผ้าที่สะอาดมาวางไว้ที่ข้างศพ หรือวางไว้กับภูษาโยงแล้วพระก็พิจารณาเอาผ้าที่วางไว้ เรียกว่า ผ้าบังสุกุล พระไปพิจารณาผ้านั้น เรียกว่า ชักผ้าบังสุกุล ซึ่งเรียกกันติดปากมาจนบัดนี้

การทำบุญให้ผู้ตายนี้ตามตำนานว่ามีมาแต่ครั้งพุทธกาล เมื่อสมเด็จ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสรู้ใหม่ ๆ เสด็จไปเมืองราชคฤห์ พระเจ้าพิมพิสาร ถวายทานแก่พระสงฆ์ มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน วันแรกไม่ได้อุทิศผลให้ แก่ใคร ๆ พระประยูรญาติที่วายชนม์ไปแล้ว เมื่อไม่ได้รับผลก็พากันมาสำแดง กายร้องทุกข์ในเวลากลางคืน วันที่สองพระเจ้าพิมพิสารถวายทานอีก ทรง อุทิศผลทานให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว พวกเหล่านั้นก็มาปรากฏให้พระเจ้า- พิมพิสารเห็นว่า ได้รับผลพ้นจากความลำบากแล้ว มีเรื่องเป็นมาอย่างนี้จึง เป็นประเพณีทำบุญให้ผู้ตายตลอดมาจนบัดนี้ อีกเรื่องหนึ่งปรากฏในคัมภีร์ พระธรรมบทว่า ลูกสาวเศรษฐีคนหนึ่งตามผู้ชายไป พ่อเข้าใจว่าลูกสาวตาย จึงทำบุญอุทิศไปให้เป็นประเพณีเนื่องมาอย่างนี้