ถวายศาลา

ถวายศาลา ศาลานี้หมายถึงศาลาโรงธรรม คือที่แสดงธรรมหรือ สวดธรรมตลอดจนโรงเรียนธรรมวินัย และโรงเรียนสำหรับเด็กเป็นต้น ศาลา นี้มักสร้างกันไว้ตามวัดโดยมาก แต่ที่สร้างไว้ในละแวกบ้านที่เรียกกันว่าศาลา กลางบ้านก็มี สำหรับเป็นที่แสดงพระธรรมฟังพระธรรม และเป็นที่ศึกษา เล่าเรียนของภิกษุสามเณร ให้การศึกษาแก่เด็ก ตลอดจนเป็นที่พักผ่อนของ ผู้เดินทางไกลจะได้พักอาศัยหายเหนื่อยเมื่อยล้า ตามตำนานปรากฏว่า นาง สุธัมมาสร้างศาลาชื่อว่า สุธัมมศาลา สำหรับเป็นที่สนทนาธรรม และเป็น ที่พักผ่อนของผู้เดินทาง ทำให้นางได้รับความยกย่องสรรเสริญจากมหาชน จนได้เป็นมเหสีของผู้เป็นเจ้าเป็นใหญ่ในครั้งกระโน้น จึงได้ถือกันว่า ถ้าจะ ทำการฉลองศาลาแล้ว มักมีเทศน์เรื่องนางสุธัมมาสร้างศาลาเป็นพื้น คำ ถวายศาลาว่า

มย ภนุเต อิมิ สาล ธมุมสภาย อาคตานาคตสุ จาตุททิสสุ สงุมสุ โอโณชยาม สาธุ โน ภนุเต สงฺโฆ อิมิ จาตุททิสสา ปฏิกุคณหาตุ อมหากิ ที่พรตุติ หิตาย สุขาย.

ความว่า "ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอน้อมถวาย ศาลานี้แก่พระสงฆ์ อันมาแต่ทิศทั้ง ๔ ทั้งที่มาแล้วและยังไม่ ได้มาเพื่อเป็น ธรรมสภา ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ขอพระสงฆ์จงรับธรรมศาลาสี่ทิศนี้ของ ข้าพเจ้าทั้งหลาย เพื่อประโยชน์และความสุขแก่ข้าพเจ้าทั้งหลาย สิ้นกาลนาน เทอญ"

เรื่องทำบุญที่พูดมาในตอนต้น ๆ นั้นเป็นหลักใหญ่ ซึ่งนิยมทำกัน เป็นประจำอยู่แล้วในหมู่ผู้นับถือพระพุทธศาสนา ยังมีการทำบุญเบ็ดเตล็ด ย่อย ๆ อีกหลายอย่าง เช่น การถวายรูปเทียน ดอกไม้ ถวายยาแก้โรค ถวายเครื่องดื่ม หรือถวายของที่ขาดแคลนในสมัยกับข้าว เช่น น้ำตาลทราย ไม้ขีดไฟ ผ้าหรือเครื่องอุปโภคต่าง ๆ อันควรแก่พระ สละทรัพย์สร้างโรง- พยาบาลสงฆ์ ตลอดจนออกทรัพย์สงเคราะห์ภิกษุสามเณรผู้ประสบภัยและ อาพาธ เป็นต้น เหล่านี้เป็นเรื่องทำบุญเหมือนกัน เรียกว่าทำบุญตามปกติ ยังมีการทำบุญเกี่ยวกับจารีตประเพณีอีก เช่น ทำบุญวันเกิด ทำบุญอายุ ทำ บุญบ้าน ทำบุญให้ผู้ตาย เป็นต้น จะได้พูดเป็นอย่าง ๆ ไป