เล่มที่ 40
หมวดหมู่: พระสุตตันตปิฎก ลักษณะเนื้อหา: พระธรรมเทศนาและคำสอนของพระพุทธเจ้า จำนวนส่วน: 362 ส่วน
สารบัญ
- ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ...
- ส่วนที่ 2
- ส่วนที่ 3
- กตน เรียบร้อยแล้ว ประพฤติสม่ำเสมอโดยปกติ มีจิต มั่นคง ใคร่คว...
- มโนรมํ เป็นที่รื่นรมย์แห่งใจ มีปุจฉาว่า " พระธรรมเทศนานี้ว่า...
- ในกาลเป็นส่วนอื่น ท่านเศรษฐีได้บุตรอีกคนหนึ่ง ขนานนาม ว่า " ...
- ทั้งท่านอนาถบิณฑิกมหาเศรษฐี ทั้งวิสาขามหาอุบาสิกา ย่อมไปสู่ท...
- ในคนหมู่นั้น คน ได้ฟังธรรมกถาของพระศาสดาแล้ว เกิดเป็นอริยสาว...
- กุฎุมพีมหาปาละได้สดับธรรมนั้นแล้ว คิดว่า "บุตรและธิดาก็ดี โภ...
- ส่วนที่ 10
- ส่วนที่ 11
- ในวันจำพรรษา ๑ พระเถระเรียกภิกษุเหล่านั้นมา (พร้อมกัน ) แล้ว...
- ภิกษุทั้งหลาย เห็นตาทั้งสองของพระเถระนองอยู่ จึงเรียนถามว่า ...
- พระเถระตอบว่า " ไปเถิด ผู้มีอายุ ข้าพเจ้าจักปรึกษาดูก่อนแล้ว...
- ครั้นพระเถระให้โอวาทแก่ตนเองด้วย ๓ คาถาอย่างนี้แล้ว ได้นั่ง ...
- เป็นเวลาภิกขาจาร
- พระพุทธเจ้า: ก็ท่านเล่า
- เขาร้องไห้กลิ้งเกลือกอยู่แทบบาทมูลของเธอทั้งหลาย ถมว่า "ท่าน...
- ส่วนที่ 19
- ลำดับนั้น พระเถระกล่าวกะเธอว่า " ธุระด้วยการที่คนชั่วเช่น เธ...
- ด้วยเดชแห่งศีลแม้ของพระเถระ (ในขณะนั้น) บัณฑุกัมพล- สิลาอาสน...
- ขณะนั้น พระเถระถามท้าวเธอว่า "นั่นใคร
- ส่วนที่ 23
- พวกอันเตวาสิก ยังไม่ทันกวาดที่จงกรมของพระเถระแต่เช้า
- ส่วนที่ 25
- มเกวียนบรรทุกสินค้า) ตัวเข็นธุระไปอยู่" ครั้นตรัสเรื่องนี้แล...
- มีคำถามว่า "ก็ใจ มีวัตถุเดียวกัน มีอารมณ์เดียวกัน เกิดใน ขณะ...
- บทว่า ปทุฏฺเน คือ อันโทษมีอภิชฌาเป็นต้นซึ่งจรมาประทุษ- ร้าย...
- มีคำถามว่า "ทุกข์ย่อมติดตามบุคคลนั้นเหมือนอะไร
- รักษาบุตรเองเพราะกลัวเสียขวัญข้าว ในเวลาเมื่อบุตรนั้นอายุได้...
- ให้บุตรนอนที่ระเบียงเพราะกลัวเห็นสมบัติ พราหมณ์รู้เวลาว่าบุต...
- ส่วนที่ 32
- ฝ่ายพราหมณ์ทำฌาปนกิจสรีระมาณพนั้นแล้ว ได้มีแต่การร้องให้ เป็...
- พราหมณ์ย่อมจำนนแล้วชมเชยเทพบุตร พราหมณ์สดับคำนั้นแล้ว กำหนดไ...
- เมื่อมาณพนั้น กำลังพูดพร่ำอยู่นั่นเทียว, สรีระทั้งสิ้นของ พร...
- "พราหมณ์ ทรัพย์ในเรือน ของท่านมีมาก, ท่านจงเข้าไปเฝ้าพระศาสด...
- ส่วนที่ 37
- มหาชนแลดูเทพบุตรแล้ว ได้ประกาศความยินดีว่า "แน่ะพ่อ
- ย่อมได้แก่จิตประกอบด้วยญาณ เป็นไปกับด้วยโสมนัสแม้จากกามาพจร ...
- บทว่า ปสนฺเนน ความว่า ผ่องใสแล้ว ด้วยคุณทั้งหลาย มี ความไม่เ...
- หรือเฆี่ยนตีแล้วจึงให้กลับได้
- ลำดับนั้น ภิกษุหนุ่มองค์หนึ่งถามเธอว่า "ท่านมีพรรษา เท่าไร
- ส่วนที่ 43
- ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพาราณสี เสวยราชสมบัติอยู่ในเมือง พาราณ...
- ดาบสแม้ทั้งสองรูป พูดปราศรัยชวนให้ระลึกถึงกันแล้ว, ใน เวลาจะ...
- ส่วนที่ 46
- ส่วนที่ 47
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า "ภิกษุทั้งห...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อกฺโกจฺฉิ คือ ด่าแล้ว
- ในกาลจบเทศนา ภิกษุแสนหนึ่ง ได้บรรลุอริยผลทั้งหลายมี โสดาปัตต...
- ต่อมา หญิงหมันนั้น ได้มีความปริวิตกว่า "ถ้านางคนนี้จักได้ บุ...
- ๑ นางตั้งความปรารถนาว่า "เราถูกมันให้ฉิบหายแล้ว, มันเองนำ เร...
- ทารกกินแล้วก็ไป ถึงในหนที่๒ ก็ได้กินเสียเหมือนกัน
- เวรไม่ระงับด้วยเวร แต่ระงับได้ด้วยไม่ผูกเวร ในสมัยนั้น พระศา...
- เวรทั้งหลายในโลกนี้ ย่อม ไม่ระงับด้วยเวรเลย ก็แต่ย่อมระงับได...
- บาทพระคาถาว่า เอส ธมฺโม สนฺนตโน ความว่า ธรรมนี้ คือที่นับว่า...
- ครั้งนั้น หญิงสหาย จึงให้นางยักษิณีนั้นพักอยู่ในที่อันสงัดภา...
- [๕] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภพวกภิกษุ ชาว...
- ฝ่ายพระวินัยธร ได้บอกแก่พวกนิสิตของตนว่า "พระธรรมกถึก รูปนี้...
- ที่พวกภิกษุผู้ยกวัตรถือว่า ๑ "พระธรรมถึกรูปนี้ สงฆ์ยกเสียแล้...
- แม้นางนกลฏุกิกา ๑ อาศัยการทะเลาะกัน ยังอาจทำพระยาช้างให้ถึงค...
- น ผู้มีไม้อันถือไว้แล้ว ผู้มีศัสตราอันถือไว้แล้ว; ข้อที่ท่าน...
- ฝ่ายพวกอุบาสก ผู้อยู่ในเมืองโกสัมพีแล ไปสู่วิหาร ไม่เห็น พระ...
- พระพุทธเจ้า: ยังไม่ได้ทูลขอขมา ผู้มีอายุ
- ในกาลนั้น วานรตัวหนึ่ง เห็นช้างนั้นลุกขึ้นแล้ว ๆ ทำอภิสมา- จ...
- ไม่ได้สหายที่มีปัญญาเที่ยวไปผู้เดียวประเสริฐว่า จริงอยู่ ชนผ...
- ถ้าบุคคลได้สหายผู้มีปัญญารักษาตน มีปัญญา ทรงจำ มีคุณธรรมเป็น...
- ฝ่ายช้างเข้าไปสู่ราวป่าแล้ว รวบรวมผลไม้ต่าง ๆ มีผลขนุนและ กล...
- ภิกษุชาวเมืองโกสัมพีทูลขอขมาพระศาสดา ภิกษุชาวเมืองโกสัมพี สด...
- พระศาสดา ตรัสว่า "ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายทำกรรมหนัก แล้ว
- บาทพระคาถาว่า เย จ ตตฺถ วิชานนฺติ ความว่า ชนเหล่าใด ผู้เป็นบ...
- ข้าไปอาศัยเสตัพยนคร ประทับอยู่ในป่าไม้ ประดู่ลาย ทรงปรารภจุล...
- ทษความเลวทรามและความเศร้าหมองแห่งกาม ทั้งหลาย โดยปริยายเป็นอ...
- ครั้งนั้น หญิงสัปเหร่อคนหนึ่งชื่อกาลี ผู้เฝ้าป่าช้า เห็นที่ย...
- ท่านผู้เจริญ ธรรมดาพระผู้เป็นเจ้า ผู้อยู่ในป่าช้า จำต้อง
- ส่วนพระจุลกาลเถระ ผุดลงผุดนั่ง รัญจวนถึงฆราวาส คิดถึงบุตร แล...
- พระเถระพิจารณาว่า "สรีระนี้เป็นธรรมชาติทำให้ไม่วายกระสัน แก่...
- พวกชนในเรือน ทำการเสสรวลกับท่าน จำเดิมแต่กาลที่พวกเขา เห็นท่...
- ก็ในกาลนั้น ภิกษุรูปอื่นได้ไป (ชี้แจง) ให้ปูอาสนะ
- ส่วนที่ 80
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สุภานุปสฺสึ ได้แก่ ผู้ตามเห็นอารมณ์ ว...
- บทว่า หีนวีริยํ ความว่า ผู้ไม่มีความเพียร คือผู้เว้นจากการ ท...
- บทว่า อสุภานุปสฺสึ ความว่า ผู้เห็นอารมณ์ไม่งาม ๑ ๑๐ อย่าง อย...
- บทว่า ตํ เว ได้แก่ บุคคลนั้น คือเห็นปานนั้น
- ๑ อยู่มาวันหนึ่ง ท่านพระสารีบุตร เมื่อจะทำอนุโมทนา แสดงธรรมอ...
- ส่วนที่ 86
- ถวายผ้าราคาตั้งแสนแก่พระเทวทัต บางพวกกล่าวว่า "ถวายแก่พระสาร...
- ครั้งก่อนพระเทวทัตเป็นนายพรานช้าง ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหม...
- ในกาลต่อมา พระโพธิสัตว์ถือปฏิสนธิในกำเนิดช้าง ได้เป็น หัวหน้...
- ของดีย่อมควรแก่คนดีหาควรกับคนชั่วไม่ พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธ...
- บาทพระคาถาว่า อเปโต ทมสจฺเจน ความว่า ปราศจาก
- พระศาสดาได้รับพยากรณ์จากพระพุทธเจ้า ๒๓ พระองค์ ความพิสดารว่า...
- สมบัติในปราสาททั้งสามอันสมควรแก่ฤดูทั้งสามดุจสิริสมบัติในเทว...
- ทรงบรรลุสัพพัญญุตญาณแล้วทรงแสดงธรรม ในวันวิสาขบุรณมี เช้าตรู...
- พระศาสดาทรงส่งสาวกไปประกาศพระศาสนา เมื่อพระอรหันต์เกิดขึ้นใน...
- สักกเทวราชทรงแปลงเพศเป็นมาณพชมเชยแล้ว เสด็จเข้าไปสู่พระนคร ร...
- แหน, ไกลิตมาณพมีรถเทียมด้วยม้าอาชาไนย ๕๐๐ เป็นเครื่องแห่แหน,...
- ก็โดยสมัยนั้นแล สญชัยปริพาชก อาศัยอยู่ในกรุงราชคฤห์ กับ ปริพ...
- สมัยนั้น อุปติสสปริพาชก ทำภัตกิจแต่เช้าตรู่แล้ว ไปยังอาราม ข...
- พระเถระคิดว่า "ธรรมดาปริพาชกเหล่านี้ ย่อมเป็นปฏิปักษ์ต่อ พร
- ในกาลจบคาถา โกลิตะดำรงอยู่ในโสดาปัตติผลแล้ว จึงกล่าว ว่า "สห...
- ส่วนที่ 102
- พระศาสดา ประทับนั่งแสดงธรรมในท่ามกลางบริษัท ๔ ทอด พระเนตรเห็...
- มหาโมคคัลลานสูตร
- ควรประทานแก่ภิกษุ ๓ พี่น้อง มีพระอุรุเวลกัสสปะเป็นต้น, แต่พร...
- มีพระพุทธเจ้าเป็นประมุข จึงเข้าไปหาพี่ชายแล้วพูดว่า "พี่ ฉัน...
- อัญญาโกณฑัญญะ ปรารถนาเพื่อแทงตลอดธรรมอันเลิศก่อน [ เขา] จึงไ...
- ภิกษุทั้งหลายทูลถามว่า "ก็พระภัทรวัคคีย์ผู้เพื่อนกันได้ทำกรร...
- อื่น: เมื่อไม่พระราชทานเสมอไป ก็พระราชทานเพียง ๗ ปี
- ในกาลต่อมา พวกกรรมกรเหล่านั้น พูดอ้างว่า "เราจะให้แก่ พวกเด็...
- เปรตเหล่านั้น เมื่อพระตถาคตเสด็จอุบัติแล้ว, เมื่อพระเจ้าพิมพ...
- ในที่สุดอนุโมทนา ธรรมาภิสมัย ๑ ได้มีแก่สัตว์แปดหมื่นสี่พันแล...
- และยาจกทั้งหลาย เข้าไปสู่เชิงเขา บวชเป็นฤษีแล้ว
- สรทดาบส เห็นพระพุทธานุภาพและความสำเร็จแห่งพระสรีระ สอบสวนมนต...
- ต่อแต่นั้น เมื่อพระศาสดาประทับนั่งทำภัตกิจแล้ว, ดาบสนั้นเรีย...
- ทรงเข้านิโรธสมาบัติ
- " ได้ยินว่า จำเดิมแต่กาลที่สรทดาบสนั้น เริ่มฟังธรรมเทศนาของ ...
- ฝ่ายสรทดาบส ไปยังสำนักพวกพระเถระผู้อันเตวาสิก แล้วส่งข่าวไป ...
- ส่วนที่ 119
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทูลเล่าเรื่องอันเป็นปัจจุบัน (เกิดขึ้น เฉ...
- ผู้เห็นผิดกับผู้เห็นถูกได้รับผลต่างกัน พระศาสดาทรงสดับคำนั้น...
- บทว่า สารญฺจ ความว่า รู้สาระมีสีลสาระเป็นต้นนั่นนั้นแลว่า "น...
- กินนรีชาดก ๑ ในวันที่ ๓ แต่วันนั้น ครั้นเมื่อวิวาหมงคลเป็นที...
- ส่วนที่ 124
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงพระดำริว่า "กุมารนี้อยากได้ ทรัพย์อันเ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า โปรดพระบิดาให้ดำรงอยู่ในผล ๓ ด้วย ประการฉ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงจับท่านพระนันทะที่พระพาหา แล้ว นำไปสู่...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นประกันของ ข้าพระองค์ เพื่ออันได้เฉพาะน...
- ครั้งนั้น เทวดาองค์หนึ่ง ยังพระเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง ในส่วน...
- ต่อมาวันหนึ่ง ภิกษุทั้งหลาย ถามท่านพระนันทะว่า "นันทะ ผู้มีอ...
- ฝนย่อมรั่วรดเรือนที่มุงดีแล้วไม่ได้ฉันใด, ราคะ ก็ย่อมเสียดแท...
- ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติในกรุงพาราณสี ได้ม...
- ทีนั้น นายกัปปกะจึงกล่าวกะลานั้นว่า "ถ้ากระนั้น เจ้าจงมาเถิด...
- นายจุนทะเลี้ยงชีพด้วยการเลี้ยงสุกรขาย ได้ยินว่า นายจุนทสูกริ...
- เมื่อเขาเลี้ยงชีวิตโดยทำนองนี้นั่นแล, เวลาได้ล่วงไป ๕๕ ปี
- ลำดับนั้น พวกคนในเรือนของเขา จับเขาไว้ให้มั่นแล้วปิดปาก
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปาปการี เป็นต้น ความว่า บุคคล ผู้ทำบา...
- เขาใคร่จะสดับธรรมจึงส่ง (คน) ไปสู่สำนักพระศาสดา ด้วย กราบ
- ดับนั้น บุตรและธิดาของเขา คิดว่า "บิดาของพวกเราแต่ ก่อน เป็น...
- ส่วนที่ 140
- พระพุทธเจ้า: ฟังแล้ว พระเจ้าข้า แต่อุบาสก ได้ห้ามเสียในระหว่...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กตปุญฺโ เป็นต้น ความว่า บุคคล ผู้ทำก...
- เหล่าเทวดาที่รักษาพระนครคิดว่า " เจ้าอนุรุทธศากยะได้ถวายภัต ...
- พระนางรับสั่งถามมหาดเล็กคนสนิทว่า "ขนมอะไร ๆ มีอยู่ใน ถาดหรื...
- เจ้าศากยะทั้ง ๓ สนทนากันถึงที่เกิดแห่งภัต ก็วันหนึ่ง การสนทน...
- อุบาลีออกบวชพร้อมด้วยศากยะทั้งหก แต่นั้น กษัตริย์ทั้งหกองค์น...
- ลำดับนั้น ศากยกุมารเหล่านั้น ทรงพาเขาไปสู่สำนักพระศาสดา ถวาย...
- กิมพิสเถระอยู่ที่ไหน
- งนี้แล้ว เสื่อมจากฤทธิ์ พร้อมด้วยจิตตุปบาทแล้ว ถวายบังคมพระศ...
- โสดาปัตติผลกลับไปแล้ว, จึงขึ้นเขาคิชฌกูฏเอง กลิ้งศิลาด้วยจงใ...
- ส่วนที่ 151
- พระเทวทัตนั้น ยังชนผู้เลื่อมใสในของเศร้าหมองให้เข้าใจ ด้วย ว...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำทั่วถึง จับสลากกัน แล้ว, ได้ทำลายสงฆ์...
- ฝ่ายพวกภิกษุเห็นท่านพระสารีบุตร มีภิกษุสงฆ์แวดล้อมมาทาง ๑
- ส่วนที่ 155
- เทวทัตนั้นอีก ตรัสชาดกทั้งหลายเป็นต้นว่า "ดูก่อนไม้มะลื่น ข้...
- ส่วนที่ 157
- พระพุทธเจ้า: ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พระเทวทัตมาถึงที่ประมาณโย...
- ส่วนที่ 159
- ระเจ้ากลาพุประพฤติผิดในพระ- องค์ ผู้เป็นขันติวาทีดาบส แล้วจม...
- ปีติ พระเจ้าปิงคละมีพระเนตรไม่ดำ ได้เป็นที่รัก ของเจ้าหรือ
- บรรดาบทเหล่านั้น สองบทว่า อิธ ตปฺปติ ความว่า ย่อมเดือด ร้อนใ...
- ถามว่า "เพราะเหตุไร
- นางสุมนาป่วยเรียกบิดาว่าน้องชาย ก็นางสุมนาเทวีนั้น ฟังธรรมแล...
- ส่วนที่ 165
- ทีนั้น พระศาสดาตรัสกะเศรษฐีนั้นว่า " อย่างนั้น คฤหบดี ธรรมดา...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุ ๒ สหาย ตรั...
- ภิกษุทั้งหลาย เรียนพระกัมมัฏฐานในสำนักพระศาสดาแล้วไปสู่ ที่อ...
- ในกาลต่อมา พระเถระ (วิปัสสกะ) ได้มาเฝ้าพระศาสดา, เก็บบาตรจีว...
- พระศาสดา ทรงชมเชยว่า "ดีละ ๆ" แล้วตรัสถามปัญหาแม้ใน มรรคที่เ...
- อปฺปมฺปิ เจ สหิตํ ภาสมาโน ธมฺมสฺส โหติ อนุธมฺมจารี ราคญฺจ โท...
- บริโภคปัญจโครสแห่งโค ทั้งหลาย ที่นายโคบาลมอบให้แล้ว ฉันใด, ก...
- แล้วด้วยอำนาจแห่งคุณเครื่องเป็นสมณะ กล่าวคือมรรค และคุณเครื่...
- ส่วนที่ 174
- ส่วนที่ 175
- ต่อมาในกาลอื่น เวฏฐทีปกดาบส ทำกาละ บังเกิดเป็นเทพเจ้า ผู้มีศ...
- ส่วนที่ 177
- ในสมัยนั้น นกหัสดีลิงค์ บินมาโดยอากาศ เห็นพระราชเทวี จึงชะลอ...
- ที่อยู่ แม้ของอัลลกัปปดาบส ก็อยู่ในที่ไม่ไกลจากที่นั้น
- ต่อมาในกาลวันหนึ่ง พระดาบส ตรวจดูความประกอบแห่งดาว นักษัตร เ...
- ครั้งนั้น พระดาบส ได้ให้พิณและมนต์อันยังช้างให้ใคร่ แก่บุตร ...
- พระกุมารจึงทูลถามพระดาบสว่า "บัดนี้ หม่อมฉันจะทำอย่างไร
- นี้เป็นเรื่องเกิดแห่งพระเจ้าอุเทนก่อน
- ส่วนที่ 184
- สุนัขตายเพราะอาลัยในพระปัจเจกพุทธเจ้า ในเดือนที่ ๖ หรือที่ ๗...
- ต่อมาในกาลอื่น จีวรของพระปัจเจกพุทธเจ้าเก่าแล้ว
- เมื่อเทพบุตรนั้นกระซิบที่ใกล้หูของใคร ๆ เสียงย่อมดังไปไกลได้...
- โฆสกเทพบุตรไปเกิดในกรุงโกสัมพี ก็โฆสกเทพบุตรนี้ มัวบริโภคกาม...
- ส่วนที่ 189
- ครั้งนั้น เศรษฐีกล่าวกับนางกาลีว่า " แม่กาลี ในเมืองนี้มีพวก...
- ครั้งนั้น เศรษฐี กล่าวกะนางทาสีนั้นว่า "แม่กาลี เจ้าจงเอา เด...
- ส่วนที่ 192
- ฝ่ายโฆสกะนั้นจึงพูดกับลูกชายเศรษฐีนั้นว่า " ถ้ากระนั้นจงไป บ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า " ผู้ประทุษร้ายในท่านผู้ไม่ประท...
- ก็นายโฆสกะนั้น ไม่รู้จักอักษรสมัย, เพราะตั้งแต่เขาเป็นเด็ก เ...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสว่า "ความรัก
- นายโฆสกะนั้น นอนหลับตลอดวัน ลุกขึ้นบริโภคแล้วก็หลีกไป
- ส่วนที่ 198
- ส่วนที่ 199
- พระเจ้าอุเทนประทานตำแหน่งเศรษฐีแก่นายโฆสกะ ชนทั้งหลายสดับว่า...
- ครั้งนั้น พระราชาตรัสสั่งให้เรียกนายโฆสกะนั้นมาจากที่นั้นแล ...
- ส่วนที่ 202
- กุฏุมพี ชื่อว่ามิตตะ ได้เป็นผู้ขวนขวายในการทานของเศรษฐีนั้น ...
- ในกาลครั้งนั้น เศรษฐีกล่าวกะภริยาว่า " นางผู้เจริญ ผู้มา ๑
- เศรษฐีนั้นบริโภคแล้ว ไม่สามารถจะให้อาหารย่อยได้, เมื่อ อรุณข...
- ส่วนที่ 206
- ส่วนที่ 207
- พระเจ้าอุเทน พอทอดพระเนตรเห็น ก็ทรงเกิดพระสิเนหา จึงรับสั่งใ...
- ก็พระเจ้าอุเทน ได้มีพระราชเทวีอีกพระองค์หนึ่ง ทรงพระนาม ว่า ...
- พระราชาตรัสว่า " อุบายนี้ ใช้ได้" ดังนี้แล้ว จึงรับสั่งให้ น...
- พระเจ้าจัณฑปัชโชตทรงให้พระธิดาเรียนมนต์ ฝ่ายพระเจ้าจัณฑปัชโช...
- พระราชาทรงสดับถ้อยคำอันองอาจของท้าวเธอแล้ว จึงทรงดำริ ว่า " ...
- พระอัครมเหสีองค์ที่ ๒ ของพระเจ้าอุเทน ต่อมาวันหนึ่ง พระเจ้าอ...
- ลำดับนั้น พระเจ้าจัณฑปัชโชต ตรัสถามพระนางว่า " ทำไมเล่า ลูกห...
- ก็ถ้าพระปัจเจกพุทธเจ้านั้นพึงกลับไปไซร้ มารนั้นจะพึงสิงร่าง ...
- "สิ่งที่ต้องการแล้ว ปรารถนาแล้ว จงพลัน สำเร็จแก่ท่าน, ขอความ...
- นี้เป็นเรื่องของพระนางวาสุลทัตตา
- ของเราแล้ว,' ชายผู้นั้นจะเป็นเช่นไรหนอ
- ถามว่า " ก็พระศาสดา ทรงทราบความเกิดขึ้นแห่งความอาฆาต ในพระอง...
- เทวราชนั้นละอายอยู่ เพราะกรรมที่ตนทำไว้เป็นกรรมเล็กน้อย จึงไ...
- ส่วนที่ 221
- ส่วนที่ 222
- ได้ยินว่า พระพุทธเจ้าเกิดขึ้นแล้วในโลก, พระธรรมก็ เกิดขึ้นแล...
- พระศาสดาทรงสดับสาสน์ของเศรษฐีเหล่านั้น ก็ได้เสด็จไป ในที่นั้...
- จักบูชาพระศาสดาด้วยดอกไม้อันเลิศ; นางจง รออยู่ เป็นผู้ช่วยเห...
- ลำดับนั้น นางสามาวดีมิได้คุกคามนางขุชชุตตรานั้นเลยว่า "เหวย ...
- นัยหนึ่ง แปลว่า "ภิกษุทั้งหลาย บรรดาอุบาสิกาสาวิกา ของเรา ผู...
- ลำดับนั้น พระนางมาคันทิยาจึงกราบทูลพระราชานั้น ผู้แม้ เมื่อต...
- ส่วนที่ 229
- ธรรมกถาได้มีประโยชน์แก่มหาชนผู้ถึงพร้อมแล้ว, พระศาสดา ครั้นท...
- พระนางมาคันทิยาหาความด้วยเรื่องงู ก็ในกาลนั้น พระราชา ย่อมทร...
- พระเจ้าอุเทนลงโทษพระนางสามาวดี พระราชาทอดพระเนตรเห็นงู ก็ทรง...
- พระเจ้าอุเทนประทานพรแก่พระนางสามาวดี ท้าวเธอทิ้งธนูเสีย ทรงป...
- รูปไปสู่ราชสกุลเนืองนิตย์; พระเทวีแม้ เหล่านั้น เลี้ยงพระเถร...
- ส่วนที่ 235
- พระนางมาคันทิยาคิดว่า "เราทำสิ่งใด, สิ่งนั้นมิได้เป็นอย่าง น...
- พระนางสามาวดีได้ให้โอวาทแก่หญิงเหล่านั้นว่า " การกำหนด อัตภา...
- ๑ " ก็แลครั้นตรัสอย่างนั้นแล้ว ทรงแสดงธรรมว่า " ภิกษุทั้งหลา...
- ตายของพระนางสามาวดีควรแก่กรรมในปางก่อน ต่อมาวันหนึ่ง ภิกษุทั...
- เมื่อพระศาสดาตรัสอย่างนั้นแล้ว ภิกษุทั้งหลาย จึงทูลถามพระ- ศ...
- ส่วนในกาลแห่งพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า ธิดาของเศรษฐีในกรุง พา...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสไว้ว่า "ภิกษุทั้งหลาย ๑
- ภาวะคือความมัวเมา ชื่อว่า ความประมาท
- บาทพระคาถาว่า อปฺปมาเท ปโมทนฺติ ความว่า บัณฑิตเหล่านั้น ครั้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงประสงค์เอาในบทว่า ผุสนฺติ นี้
- ความพิสดารว่า ในนครราชคฤห์ อหิวาตกโรคเกิดขึ้นในเรือน ของราชค...
- ขณะนั้น พวกผู้จ้างเห็นเขาแล้ว กล่าวว่า " ถ้าเจ้าจักทำการ งาน...
- นางสนมแม้นั้น ก็คิดอย่างนั้นเหมือนกัน ส่ง (บุรุษ) ไปหลาย ครั...
- ทีนั้น นางก็ปรุงภัตอย่างเอร็ดอร่อย ทั้งเวลาเย็นทั้งวันรุ่งขึ...
- กุมภโฆสกได้ลูกสาวของนางสนมเป็นภรรยา ธิดานั้นนอนที่ข้างหนึ่งแ...
- ส่วนที่ 251
- ๑ หญิงนั้น เห็นบุรุษเหล่านั้นแล้ว จึง ( ทำที) ขู่ตะคอกว่า "เ...
- ส่วนที่ 253
- ตรัสว่า " มหาบพิตร ชีวิต ของบุคคลผู้เป็นอยู่อย่างนั้น ชื่อว่...
- บทว่า นิสมฺมการิโน ได้แก่ ใคร่ครวญ คือไตร่ตรองอย่างนี้ว่า " ...
- พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเวฬุวัน ทรงปรารภพระเถระ ชื่อว่า...
- ส่วนที่ 257
- นางไม่บอกเหตุที่ตนมากบุตร เมื่อบุตรทั้งสองพูดรบเร้าหนักเข้า ...
- ในเด็กสองคนนั้น จูฬปักถกยังเล็กนัก, ส่วนมหาปันถกไปฟัง ธรรมกถ...
- พระเถระให้จูฬปันถกบวชแล้ว ให้ตั้งอยู่ในศีลทั้งหลาย
- ถือระเบียบดอกไม้ของหอมและเครื่องลูบไล้เป็นอันมากไปสู่อัมพวัน...
- ขณะนั้น พระศาสดาตรัสกะเธอว่า "จูฬปันถก นี่เธอจะไปไหน
- พระศาสดาทรงทราบว่า " จิตของพระจูฬปันถกขึ้นสู่วิปัสสนาแล้ว " ...
- ฝ่ายหมอชีวกโกมารภัจ ได้น้อมน้ำทักษิโณทกเข้าไปถวาย พระทศพล, พ...
- พระศาสดารับสั่งให้จูฬปันถกอนุโมทนา ในเวลาเสร็จภัตกิจ พระศาสด...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเรื่องราวนี้ในโรงธรรมแล้ว ๑ ทรงดำริ...
- เรื่องมาณพเรียนศิลปะในกรุงตักกสิลา ในอดีตกาล มาณพชาวพระนครพา...
- ครั้นในเวลาเขาถึงพระนครพาราณสี มารดาได้ทำสักการะสัมมานะ ใหญ่...
- โจรเหล่านั้น ได้ฟังคำนั้นแล้ว ก็ตกใจกลัวทิ้งแม้ผ้าที่คนนุ่งเ...
- เสนาบดีนั้น ให้ทรัพย์พันหนึ่งแก่เขาแล้ว พูดว่า " ข้ามีกิจอยู...
- ส่วนที่ 271
- "ผู้มีปรีชาเห็นประจักษ์ ย่อมตั้งตนได้ด้วย ทุนทรัพย์แม้น้อย เ...
- น สองบทว่า ทีปํ กยิราถ ความว่า ผู้มีปัญญา ประกอบพร้อมแล้วด้ว...
- ความพิสดารว่า ดังได้สดับมา ในสมัยหนึ่ง เขาป่าวประกาศชื่อ พาล...
- พระศาสดา ทรงสดับถ้อยคำของอริยสาวกเหล่านั้นแล้ว ตรัสว่า " กิร...
- ส่วนที่ 276
- ในพระเชตวันนั่นแล ทรงตรวจดูด้วย ทิพยจักษุว่า "วันนี้ กัสสปผู...
- "เมื่อใดบัณฑิตบรรเทาความประมาทด้วยความ ไม่ประมาท เมื่อนั้นบั...
- แก้ว่า เหมือนคนผู้ยืนบนยอดเขา ย่อมมองเห็นชนผู้ยืนอยู่บนพื้นด...
- ของตนแล้วนอนหลับ, ฝ่ายภิกษุนอกนี้ พักผ่อนในมัชฌิมยามแล้ว กลั...
- แห่งบุตรของเรา, ส่วนบุตรของเรานี่ เป็นเหมือนม้าที่มีเชาว์เร็...
- มื่อทรงอาศัยเมืองเวสาลี ประทับอยู่ในกูฏาคารศาลา ๑ ทรงปรารภท้...
- มหาลิ อาตมภาพ รู้จักทั้งตัวท้าวสักกะ ทั้ง ธรรมที่ทำให้เป็นท้...
- พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า " มหาลิ กรรมนี้ท้าวสักกะท
- ครั้นในฤดูหนาว เขาได้ก่อไฟให้คนเหล่านั้น, ในฤดูร้อน ได้ ให้น...
- ส่วนที่ 286
- พระราชา ทรงสดับประพฤติเหตุนั้นแล้ว ทรงดำริว่า "ใน เรื่องนี้ ...
- ก็ในเรือนของมฆมาณพ มีหญิง ๔ คน คือ นางสุนันทา สุจิตรา สุธรรม...
- ชน ๓๓ คน ให้ปูกระดาน ๓๓ แผ่น แล้วให้สัญญาช้างว่า " ผู้เป็นแข...
- ฝ่ายนางสุชาดาคิดเสียว่า "เราเป็นทั้งลูกลุงของนายมฆะ เป็น ทั้...
- แลเมื่อสงครามระหว่างเทวดาและอสูร (ประชิดกัน), ครั้นเมื่อ พวก...
- เทพบุตร ๓๓ องค์นั่งบนกระพองช้างเอราวัณ ส่วนช้างเกิดเป็นเทพบุ...
- ภริยาของมฆมาณพ ๓ คนก็เกิดในภพดาวดึงส์ แม้นางสุธรรมา ถึงแก่กร...
- ส่วนที่ 294
- ส่วนที่ 295
- นางสุชาดาท่องเที่ยวอยู่ในภพต่าง ๆ จำเดิมแต่นั้นมา นางได้ปลาท...
- ส่วนที่ 297
- ฝ่ายท้าวสักกะ ทรงจับอสุรกัญญานั้นที่มือแล้ว ทรงประกาศว่า " เ...
- ก็จำเดิมแต่นั้นมา เมื่อดอกจิตตปาตลิบาน พวกอสูรประสงค์จะรบ กะ...
- บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อปฺปมาเทน คือ เพราะความไม่ ประมาทที่ท...
- ภิกษุนั่งพิจารณาไฟไหม้ป่าเป็นอารมณ์ ดังได้สดับมา ภิกษุรูปนั้...
- พระศาสดา ประทับนั่งในพระคันธกุฎีนั่นแล ทรงทราบวาระจิต ของเธอ...
- กำหนัดด้วยอำนาจกิเลสกาม ๑ ปฏิฆะ ความกระทบกระทั่งแห่งจิต ๑ รู...
- ความพิสดารว่า กุลบุตรคนหนึ่ง เกิดเติบโตในบ้านที่ตั้งอยู่ในนิ...
- ในอดีตกาล นกแขกเค้าหลายพันตัว อยู่ในป่าไม้มะเดื่อแห่งหนึ่ง ใ...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า "ท้าวสักกะ ...
- บาทพระคาถาว่า นิพฺพานสฺเสว สนฺติเก ความว่า ตั้งอยู่ใน ที่ใกล...
- ปัญญาย่อมไม่บริบูรณ์แก่ผู้มีจิตไม่มั่นคง ไม่รู้ แจ้งซึ่งพระส...
- วาริโชว ถเล ขิตฺโต โอกโมกตอุพฺภโต ปริผนฺทติทํ จิตฺตํ มารเธยฺ...
- สองบทว่า อุสุกาโรว เตชนํ ความว่า นายช่างศร นำเอาท่อน ไม้ท่อน...
- บทว่า วาริโชว แปลว่า ดุจปลา
- อีกนัยหนึ่ง จิตนี้ คือที่ละบ่วงมารลือกิเลสวัฏไม่ได้ ตั้งอยู่...
- ภิกษุเหล่านั้นเมื่ออยู่ในที่นั้น วันหนึ่ง ได้ประชุมกันแล้วตั...
- มีทาสและกรรมกรเป็นต้น แวดล้อมเดินไปสู่วิหารนั้นในเวลาเย็น ไม...
- มหาอุบาสิกา พวกฉันนั่งทำสมณธรรมในที่แห่งหนึ่ง ๆ
- ักษุใคร่ครวญอยู่ว่า " เมื่อไรหนอแล ? พระผู้ เป็นเจ้าผู้เป็นบ...
- เมื่อภิกษุเหล่านั้นได้อาหารอันเป็นที่สบาย จิตก็เป็นธรรมชาติ ...
- อุบาสิกาจักของถวายตามที่ภิกษุต้องการ ภิกษุรูปใดรูปหนึ่ง สดับ...
- ภิกษุนั้นทำภัตกิจแล้ว ถามว่า " มหาอุบาสิกา ท่านหรือ
- พระศาสดาแนะให้รักษาจิตอย่างเดียว ลำดับนั้น พระศาสดาตรัสถามเธ...
- "การฝึกจิตอันข่มได้ยาก เป็นธรรมดาเร็ว มักตกไปในอารมณ์ตามความ...
- พระศาสดาครั้นประทานโอวาทนี้แก่ภิกษุนั้นแล้ว จึงทรงส่งไปด้วย ...
- พระเถระครั้นเห็นโทษของมหาอุบาสิกานั้นเพียงเท่านี้แล้ว จึงคิด...
- พระเถระนั้น ได้สดับเสียง ( ของอุบาสิกานั้น) ด้วยโสตธาตุ อันเ...
- พระเถระ ตอบว่า " ผู้มีอายุ เธอจงรับไตรสรณะ (และ) ศีล ๕
- ลำดับนั้น พวกภิกษุหนุ่มและสามเณร ถามท่านว่า " ผู้มีอายุ ทำไม
- ส่วนที่ 327
- [๒๗] พระศาสดา เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภภิกษุชื่อว่...
- ลำดับนั้น พระเถระกล่าวกะเธอว่า " สังฆรักขิต จีวรของฉัน บริบู...
- พระหลานชายนั้น คิดอยู่อย่างนั้น พลางยืนพัดอยู่เทียว เอาพัด ก...
- ส่วนที่ 331
- สรีรสัณฐานก็ดี ประเภทแห่งสีมีสีเขียวเป็นต้นเป็นประการก็ดี ขอ...
- เขาคิดว่า " พวกเรา ลุกขึ้นแล้ว ครั้นลุกขึ้นแล้ว แม้ทำการงาน ...
- ครั้งที่ ๗ เขาเกิดธรรมสังเวชเลยบวชไม่สึก เมื่อนายจิตตหัตถ์นั...
- บรรลุพระอรหัตแล้วถูกหาว่าพูดไม่จริง ได้ ๒-๓ วันเท่านั้น เธอก...
- บรรดาบทเหล่านั้น ด้วยบทว่า อนวฏฺิตจิตฺตสฺส พระศาสดา ทรงแสดง...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้สำหรับท่านผู้สิ้นอาสวะ ตื่นอยู่แล, ...
- " พระศาสดาทรงสดับประวัติกถาของภิกษุเหล่านั้น จึง เสด็จไปสู่ธ...
- ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี ...
- องค์ทรงชนะพวกโจรภายนอก, ความชนะที่พระองค์ทรงชนะแล้ว ย่อม กลั...
- พระศาสดา ครั้นทรงนำธรรมเทศนานี้มาแล้ว ตรัสว่า " ภิกษุ ทั้งหล...
- พวกเทวดาผู้สิงอยู่ในไพรสณฑ์นั้น คิดว่า " พระผู้เป็นเจ้าทั้งห...
- ลำดับนั้น พระศาสดาตรัสกะภิกษุเหล่านั้นว่า " ภิกษุทั้งหลาย พว...
- พวกเทวดาในไพรสณฑ์ทั้งสิ้น กลับได้เมตตาจิต ทำการต้อนรับ ภิกษุ...
- "[บัณฑิต] รู้จักกายนี้ อันเปรียบด้วยหม้อ , กั้นจิต อันเปรียบ...
- สองบทว่า อนิเวสโน สิยา ได้แก่ พึงเป็นผู้ไม่มีอาลัย
- ิตอันหมดจด ย่อมไม่สามารถทำการ แทงตลอดมรรคและผลได้, เพราะเหตุ...
- พระพุทธเจ้าทรงพยาบาลและทรงแสดงธรรม ก็ธรรมดาว่า พระพุทธเจ้าทั...
- เธอพอขาด (คือแห้ง) ผ้านุ่งนั้นก็แห้ง
- ในเวลาจบเทศนา พระปูติคัตตติสสเถระ บรรลุพระอรหัตพร้อม ด้วยปฏิ...
- ภิกษุทั้งหลาย ผล (ทั้งหมด ) นั่นสำเร็จแล้วแก่ติสสะ ด้วย อำนา...
- พวกภิกษุโทษพระศาสดาว่าทำให้นายนันทะถูกฆ่า พวกภิกษุผู้มาข้างห...
- พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเป็นคำอธิบายไว้ดังนี้ว่า "โจรผู้มักประ...
- พระศาสดายังพระธรรมเทศนานี้ว่า "น ตํ มาตา ปิตา กริยา" เป็นต
- นางเดินตามพวกเกวียนไปเมืองตักกสิลา นางเห็นพวกเกวียนไปสู่เมือ...
- ก็ครรภ์ได้ตั้งในท้องของนาง เพราะอาศัยการอยู่ร่วมกับลูกชาย เศ...
- ส่วนที่ 357
- ส่วนที่ 358
- ส่วนที่ 359
- ส่วนที่ 360
- บทว่า สมฺมาปณิหิตํ คือ ชื่อว่า ตั้งไว้ชอบแล้ว เพราะความ เป็น...
- จิตตวรรควรรณนา จบ วรรคที่ ๓ จบ