การคัดแยกและศึกษาคุณสมบัติแบคทีเรียโพรไบโอติกในอาหารหมักพื้นบ้าน

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พรนภา พรหมมณี, นภมน ลิ่มระนางกูร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สิตานัน ยุวลักษณะกุล, ปฏิมา เพิ่มพูนพัฒนา

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมอ.วิทยานุสรณ์ สุราษฎร์ธานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โพรไบโอติก เป็นแบคทีเรียที่สามารถมีชีวิตรอดอยู่ในระบบทางเดินอาหาร และระบบอื่น ๆ ของร่างกาย ที่เมื่อมีอยู่ในปริมาณที่เหมาะสมจะช่วยในการทำงานของระบบทางเดินอาหารและระบบอื่น ๆ ของร่างกายเนื่องจากจุลินทรีย์เหล่านี่มีส่วนช่วยในการดูดซึมสารอาหาร การป้องกันโรค และการรักษาภาวะที่ผิดปกติของร่างกาย จากการรายงานที่ผ่านมาทำให้มีการนำมาใช้ในการแปรรูปอาหารหมักพื้นบ้านของประเทศไทยหลายชนิด เช่น ปลาส้ม แหนม ปลาร้า เป็นต้น

โพรไบโอติกเมื่อมาอยู่ในร่างกายในปริมาณที่เหมาะสมจะช่วยบรรเทาความผิดปกติต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น อาการลำไส้แปรปรวน กรดไหลย้อน ท้องผูก ผื่นแพ้ผิวหนัง เป็นต้น โดยในปัจจุบันมีการปรับสายพันธุ์จุลินทรีย์ที่เหมาะสมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของโพรไบโอติกในการรักษาแตกต่างกันออกไป ถ้าหากมีการรับประทาน โพรไบโอติกในขนาดที่สูงเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะลมในท้องเพิ่มขึ้น ท้องอืดหรือแน่นท้องได้ โพรไบโอติกจึงเป็นจุลินทรีย์ที่น่าสนใจ เพราะเป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิตซึ่งก่อประโยชน์ให้กับสุขภาพของผู้บริโภคในการคงจุลินทรีย์ในร่างกายไว หรือช่วยปรับสภาพความสมดุลของจุลินทรีย์ในระบบทางเดินอาหาร ช่วยกระตุ์นระบบภูมิคุ้มกัน ลดเอนไซม์ที่เป็นสาเหตุของการเกิดมะเร็ง ลดระดับคอเลสเทอรอลในเลือด ป้องกัน และรักษาอาการท้องร่วงทั้งที่เกิดจากแบคทีเรีย และไวรัส เป็นต้น จุลินทรีย์ที่มีคุณสมบัติเป็นโพรไบโอติกส่วนใหญ่ ได้แก่ Lactobacillus spp., Bifidobacterium spp. และ Bacillus spp. (Vinderola and Reinheimer, 2003) ซึ่งเป็นกลุ่มของจุลินทรีย์โพรไบโอติกที่ดีที่สุด ทั้งนี้เนื่องจากแบคทีเรียเหล่านี้ทนต่อกรด และเกลือน้ำดี ทําให้สามารถรอดชีวิตในระบบทางเดินอาหารซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สําคัญในการเป็นโพรไบโอติก รวมทั้งสามารถสร้างแบคเทอริโอซินในการต่อต้านการเติบโตของเชื้อก่อโรค นักวิทยาศาสตร์พยายามที่จะคัดแยกแบคทีเรียโพรไบโอติกจากแหล่งต่าง ๆ เพื่อใช้ในอุตสาหกรรม เช่น คัดแยกจากมนุษย์ อาหาร ผลิตภัณฑ์นม และอาหารหมัก (Mathara et al., 2008)

ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้เป็นการคัดแยกแบคทีเรียโพรไบโอติกในอาหารหมักพื้นบ้าน เพื่อส่งเสริมการรับประทานอาหารเหล่านั้น รวมทั้งการศึกษาคุณสมบัติของโพรไบโอติกที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย