การศึกษาประสิทธิภาพในการดูดซับแคดเมียมในดินของต้นจาก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

โยษิตา วัฒนาสิริ, ขวัญตา กาหยี, กันติชา รอดทุกข์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ภาวิณา หะเทศ, ชญากานต์ จิตเอื้อเฟื้อ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสภาราชินี จังหวัดตรัง

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

มลพิษทางดินมีแหล่งกำเนิดมาจากกิจกรรมของมนุษย์ ทั้งกิจกรรมด้านการเกษตร และด้านอุตสาหกรรม (กองวิจัยและพัฒนาการจัดการที่ดิน กรมพัฒนาที่ดิน, 2563) อาทิ การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นสารเคมี

ที่สลายตัวได้ช้าและตกค้างในดิน การใช้ปุ๋ยทางวิทยาศาสตร์เพื่อเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร ซึ่งเมื่อใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้ดินเปรี้ยว มีสภาพความเป็นกรดสูง ไม่เหมาะแก่การปลูกพืช (สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 13 ชลบุรี, 2562) นอกจากนี้ยังรวมถึงการปล่อยน้ำเสียและโลหะหนักจากกระบวนการผลิตในโรงงานอุตสาหกรรม เช่น โรงงานผลิตสารเคมี โรงงานผลิตไฟฟ้าโดยใช้ถ่านหิน และการทำแบตเตอรี่ ออกสู่สิ่งแวดล้อมและบรรยากาศ (พงศกร โพธิ์ถาวร, 2562)

ปัจจัยข้างต้นก่อให้เกิดผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมกับมนุษย์และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ โดยสารเคมี ปนเปื้อนที่ตกค้างในดินส่วนใหญ่มักเป็นสาเหตุของการเกิดโรค (สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และทคโนโลยี

แห่งประเทศไทย, 2560) เช่น ดินที่มีการปนเปื้อนของแคดเมียมเป็นสารก่อมะเร็งโดยเฉพาะมะเร็งปอด

และมะเร็งต่อมลูกหมาก (พงศกร โพธิ์ถาวร, 2562) การสัมผัสดินที่มีสารเคมีปนเปื้อนประเภทเบนชินที่สะสมและตกค้างในดิน ทำให้เสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวและโรคมะเร็งตับ รวมถึงส่งผลต่อพืช ทำให้

การเจริญเติบโตผิดปกติ ผลผลิตต่ำ สารเคมีที่ได้รับบางชนิดอาจจะทำลายศัตรูพืชและทำลายศัตรูธรรมชาติ

ทำให้เกิดการระบาดของแมลงที่เป็นอันตรายต่อพืชในภายหลัง นอกจากนี้สารเคมีที่อยู่ในดินก่อให้เกิดอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในดิน ส่งผลต่อระบบห่วงโซ่อาหาร ทำให้ความหลากหลายทางชีวภาพของสิ่งมีชีวิตลดลง (เจนจิรา แข็งขยัน, 2557)

การฟื้นฟูคุณภาพของสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติต่อมลพิษทางดิน มีหลักการเบื้องต้น

โดยการใช้พืชในการกำจัด เคลื่อนย้าย และทำลายสารปนเปื้อนประเภทอินทรีย์หรืออนินทรีย์ที่อยู่ในดิน

หรือตะกอน ตัวอย่างสารพิษ ได้แก่ โลหะหนัก ยาฆ่าแมลง ตัวทำละลายวัตถุระเบิด และน้ำมันดิบ แนวทางนี้สามารถใช้ฟื้นฟูดินชั้นต้น ความเหมาะสมในการใช้งานขึ้นอยู่กับตำแหน่งที่ตั้งของพื้นที่ที่สามารถถ่ายเท

สารปนเปื้อนไปสู่ตัวกลางอื่นได้ เช่น จากดินไปสู่อากาศ เพื่อลดปริมาณสารเคมีที่ปนเปื้อนในดินส่งผลให้คุณภาพดินดีขึ้น (นันทวุฒิ จำปางาม, 2564)

เนื่องด้วยพื้นที่ตำบลคลองลุ อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง อยู่ติดกับทะเล มีเส้นทางการคมนาคมขนส่งกว้างขวาง และเป็นบริเวณที่ตั้งของโรงงานอุตสาหกรรม แหล่งเกษตรกรรม และครัวเรือนหลายแห่ง (สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดตรัง, 2562) ทำให้มีการปล่อยแคดเมียมซึ่งเป็นสารพิษลงสู่ดินและ

แหล่งน้ำ ก่อให้เกิดสารพิษตกค้างในดินสูง คณะผู้จัดทำเห็นความสำคัญของปัญหา จึงมีแนวคิดที่จะศึกษาคันคว้าเกี่ยวกับการดูดชับแคดเมียมในดินของต้นจากซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นของตำบลคลองลุ อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง เพื่อนำต้นจากมาใช้ดูดซับสารพิษ ทำให้ดินมีคุณภาพดีและสามารถใช้ประโยชน์ได้