การเปรียบเทียบประสิทธิภาพสารสกัดฟลาโวนอยด์จากชะมวงและหมากเม่าต่อการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureus

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ไอยลดา ฤทธิ์หมุน, พิมพ์พลอย ทองโอ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

จุฬาลักษณ์ ตุลยกุล, ประกอบกิจ แหลมม่วง

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิเชียรมาตุ

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การจัดทำโครงงาน เรื่อง การเปรียบเทียบประสิทธิภาพสารสกัดฟลาโวนอยด์จากใบชะมวงและใบหมากเม่าต่อการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureus มีวัตถุประสงค์ 1.เพื่อศึกษาวิธีการสกัดสารฟลาโวนอยด์ในใบชะมวงและใบหมากเม่า 2.เพื่อเปรียบเทียบสารฟลาโวนอยด์ในใบชะมวงและใบหมากเม่าที่มีผลต่อการยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureus 3.เพื่อนำผลที่ได้จากการทดลองไปแปรรูปเป็นน้ำยาล้างของสด โดยมีสมมุติฐานการทดลองว่า สารฟลาโวนอยด์จากใบชะมวงสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureusได้ดีกว่าสารฟลาโวนอยด์จากใบหมากเม่า วิธีการทดลองนำใบชะมวงและใบหมากเม่าไปอบที่ตู้อบลมร้อน เป็นเวลา 24 ชั่วโมง นำใบชะมวงและใบหมากเม่าจำนวน 20 mg ต้มกับน้ำ 500 ml นำไปกรองแล้วเก็บในขวดปากกว้างปริมาตร 100 ml แล้วเก็บในตู้แช่แข็งจนสารสกัดเป็นน้ำแข็งแล้วนำไปผ่านกระบวนการ Lyophilization ด้วยเครื่อง Lyophilizer เป็นเวลา 72 ชั่วโมง แล้วเก็บไว้ในตู้ดูดความชื้น จากนั้นเพาะเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureus โดยเริ่มจากการทดสอบฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของสารสกัดด้วยวิธี Disc susceptibility test ดำเนินการตามวิธีการ Disc diffusion method จากนั้นทำการทดสอบความไวของเชื้อแบคทีเรียต่อสารสกัด ด้วยวิธี Dilution susceptibility test แล้วทำการวิเคราะห์ปริมาณฟลาโวนอยด์รวมในตัวอย่างสารสกัด แล้วเตรียมดิสค์สารสกัดใบชะมวงและใบหมากเม่าเตรียมให้มีความเข้มข้น 200 mg/ml แล้วเก็บในขวดฝาเกลียวปิดสนิท โดยเก็บไว้ที่อุณหภูมิ -20 °C จากนั้นเตรียมดิสค์สารสกัดชะมวงและหมากเม่าความเข้มข้น 4, 2, 1 และ 0.5 mg/disc โดยดูดสารละลายความเข้มข้น

200, 100, 50 และ 25 mg/ml ใส่ลงบนดิสค์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 6 mm ดิสค์ละ 20 μl แล้วนำไปอบที่ตู้อบอุณหภูมิ 60 °C นาน 30 นาที หลังจากนั้นทดสอบความสามารถในการยับยั้งการเจริญของเชื้อ โดยเขี่ยเชื้อจุลินทรีย์ที่อยู่ในอาหารเลี้ยงเชื้อลงในหลอดทดลองที่มีสารละลาย 0.85% NaCl นำ Cotton swab ลงไปในหลอดทดลองที่มีเชื้อแล้วบิดกับข้างหลอดแล้วนำไปเกลี่ยลงบนอาหารเลี้ยงเชื้อ Muller-Hinton agar จนทั่วผิวหน้าของอาหารเลี้ยงเชื้อ แล้ววางดิสค์ยา Ampicillin, Kanamycin และ Chloramphenicol ความเข้มข้น 30 μg/disc ลงบนผิวหน้าของอาหารเลี้ยงเชื้อและวางดิสค์น้ำกลั่นที่ปราศจากเชื้อลงบนผิวหน้าของอาหารเลี้ยงเชื้อเพื่อใช้เป็นตัวควบคุม แล้ววางดิสค์สารสกัดใบชะมวงและหมากเม่า โดยใน 2 จานอาหารเลี้ยงเชื้อจะวางดิสค์สารสกัดทั้งสอง 4 ความเข้มข้นลงบนผิวหน้าของอาหารเลี้ยงเชื้อ แล้วนำไปอบที่ตู้อบอุณหภูมิ 37 °C ทิ้งไว้ข้ามคืนหากเป็นเชื้อยีสต์ ทิ้งไว้สองคืน อ่านผลโดยวัด Inhibition zone ที่เกิดขึ้น ทำการบันทึกผล โดยใช้หน่วยวัดเป็น mm และทำการรายงานผลค่าเฉลี่ยในรูป Inhibition zone ± S.E.M. แล้วนำค่าเฉลี่ยที่ได้ มาเปรียบเทียบประสิทธิภาพในการยับยั้งเชื้อ จากนั้นนำผลที่ได้แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ล้างของสด โดยผสมน้ำส้มสายชู 1 ช้อนโต๊ะ สารสกัดที่ได้จากการทดลองในตอนที่ 5 ปริมาณ 15 mg และน้ำอุณหภูมิปกติปริมาตร 4 L ลงในภาชนะปริมาตร 5 Lจากการทดลองพบว่าสารฟลาโวนอยด์จากใบชะมวงมีปริมาณมากกว่าและสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียชนิด Escherichia coli และ Staphylococcus aureusได้ดีกว่าสารฟลาโวนอยด์จากใบหมากเม่า