ชีววิทยาของต้นกระแตไต่ไม้และการพัฒนานวัตกรรมดูแลกล้าไม้ปลูกป่า

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

เมธาวี พรหมจุล, ณภัสรดา เปลี่ยนประเสริฐ, ปานเนตร วนิชชากร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

นิรันดร์ เหลืองสวรรค์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนพนมสารคาม "พนมอดุลวิทยา"

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

นวัตกรรมอนุบาลกล้าไม้ปลูกป่าเพื่ออนุรักษ์น้ำ เป็นการศึกษานวัตกรรมใหม่ในการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพโดยเลียนแบบความสามารถในการกักเก็บน้ำและรักษาความชื้นของพืชตามธรรมชาติจากการทบทวนเอกสาร พบว่า ต้นกระแตไต่ไม้พันธุ์ Drynaria quercifolia (L.) Sm. อยู่ในกลุ่มเฟิร์นอิงอาศัยอยู่บนต้นไม้ใหญ่ เป็นพืชที่เจริญเติบโตในเขตร้อนชื้นโดยเฉพาะประเทศไทย เนื่องจากมีโครงสร้างที่เหมาะสมในการกักเก็บน้ำและรักษาความชื้นในตัวของมัน ผู้วิจัยจึงสร้างชุดอุปกรณ์ ในการกักเก็บน้ำและให้น้ำแก่พืชโดยเลียนแบบต้นกระแตไต่ไม้ โดยคำนึงถึงรูปทรงและวัสดุที่ใช้ประดิษฐ์ที่สามารถกักเก็บน้ำและรักษาความชื้นของพืช

จากการศึกษาต้นกระแตไต่ไม้พันธุ์ D.quercifolia ว่ามีเหง้าที่สามารถช่วยกักเก็บน้ำได้เนื่องจากมีขนสีน้ำตาลคล้ายกำมะหยี่มีคุณสมบัติชอบน้ำ hydrophilic ส่วนใบกาบมีหน้าที่รักษาความชื้นให้กับตัวเหง้า ซึ่งมีลักษณะโค้งงอเข้าหากันหุ้มตัวเหง้าต้นกระแตไต่ไม้เพื่อป้องกันการระเหยของน้ำได้เป็นอย่างดี มีรากที่อยู่ใต้เหง้าต้นกระแตไต่ไม้มีหน้าที่ดูดน้ำจากต้นไม้อิงอาศัย โดยเฉพาะเปลือกไม้อิงอาศัยที่มีความชื้นอยู่ ซึ่งส่งผลให้

ต้นกระแตไต่ไม้สามารถกักเก็บน้ำได้ดี

ส่วนการศึกษาประดิษฐ์ต้นกระแตไต่ไม้เทียมโดยการเลียนแบบส่วนที่เป็นเหง้าและใบกาบต้นกระแตไต่ไม้พันธุ์ D.quercifolia วัสดุจากธรรมชาติในการประดิษฐ์จะใช้เพื่อให้สามารถย่อยสลายหลังการใช้งาน ส่วนเหง้าประกอบด้วยแผ่นเส้นใยหญ้าเย็บขึ้นรูปคล้ายกระแตมี 3 แฉก ภายในบรรจุแกนกลางของลำต้นมันสำปะหลัง

ขนาดเล็กปริมาณ 7 กรัมต่อตัวเหง้า ส่วนที่เป็นใบกาบใช้แผ่นเส้นใยหญ้าตัดขึ้นรูปทาเคลือบด้วยน้ำยางพาราเพื่อป้องกันน้ำจึงนำ 2 ส่วนประกอบเข้าด้วยกันเป็นต้นกระแตไต่ไม้เทียมและส่วนหลักยึดเกาะใช้ไม้กระบอกไม้ไผ่บรรจุน้ำปริมาตร 1,000 มิลลิลิตร มีช่องใส่เส้นใยกล้วยที่ติดกับเหง้าเพื่อให้ดูดน้ำไปใช้ เมื่อนำชุดนวัตกรรมไปใช้ปลูกกล้ายางนาจำนวน 5 ต้นระยะเวลา 6 สัปดาห์ สามารถลดปริมาณการใช้น้ำได้ถึง 76.19 เปอร์เซ็นต์

เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุมที่ใช้น้ำรดทุกวัน ทำให้ต้นกล้ายางนามีชีวิตรอดได้ 100% ราคาต้นทุนชุดละ 15 บาท