การสร้างแบบจำลองระบบแถวคอยในคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชนสิษฏ์ วุฒิรักษ์ชัยนันท์, สุชัญญา กุลทอง, สุรเดช ปานหว่าง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ศักดิ์นรินทร์ จันทร์นาค

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงพยาบาลเป็นสถานที่สำหรับให้บริการทางด้านสุขภาพ ให้กับผู้ป่วย โดยจะมุ่งเน้นการส่งเสริม ป้องกัน รักษา และ ฟื้นฟูสภาวะความเจ็บปวดหรือโรคต่างๆทั้งทางร่างกายและจิตใจ ซึ่งในปัจจุบัน โรงพยาบาลได้ถูกแบ่งประเภทตามการดูแลควบคุมการบริการเป็นโรงพยาบาลรัฐและโรงพยาบาลเอกชน ซึ่งส่วนใหญ่คนมักจะเลือกใช้บริการจากโรงพยาบาลรัฐ เป็นหลักทำให้มีคนเข้ามารับบริการค่อนข้างมาก โรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี เป็นหนึ่งในโรงพยาบาลของรัฐและยังเป็นโรงพยาบาลประจำจังหวัดที่ใกล้ภูมิลำเนาของโรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งภายในโรงพยาบาลมีจำนวนผู้คนที่เข้ามาใช้บริการค่อนข้างมาก ทำให้เกิดความล่าช้าในการได้รับบริการภายในโรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี โดยเฉพาะในคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งมีจำนวนผู้มาใช้บริการค่อนข้างมากแต่มีพื้นที่และจุดบริการจำกัด รวมไปถึงยังไม่มีการปรับปรุงแก้ไข ทำให้เกิดการการรอเพื่อเข้ารับบริการเกิดขึ้นซึ่งเป็นปัญหาหนึ่งของโรงพยาบาล

คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) แบ่งเป็นคลินิกย่อย 4 คลินิก ได้แก่ คลินิกเบาหวาน คลินิกความดันโลหิตสูง คลินิกหอบหืด ถุงลมโป่งพอง และ คลินิกผู้สูงอายุ โดยคลินิกเบาหวานและคลินิกความดันโลหิตสูงเปิดบริการทุกวันจันทร์ วันอังคาร วันพฤหัสบดี และวันศุกร์ เวลา 08:00น. - 12:00น. คลินิกหอบหืด/ถุงลมโป่งพอง เปิดบริการทุกวันพุธ เวลา 08:00น. - 12:00น. และคลินิกผู้สูงอายุเปิดบริการทุกวันพุธเวลา 13:00น. - 16:00น. โดยขั้นตอนการเข้ารับบริการจะเริ่มจากการเข้าเเถวชั่งน้ำหนัก วัดความดันโลหิต รับบัตรคิวแล้วนั่งรอเพื่อเรียกไปซักประวัติ จากนั้นฟังความรู้เกี่ยวกับโรคเรื้อรังและภาวะแทรกซ้อนเพื่อรอเข้ารับการตรวจจากแพทย์ เมื่อเข้าพบแพทย์แล้วให้พบพยาบาลเพื่อรับบัตรนัด จากนั้นลงทะเบียนใบสั่งยา ยื่นใบสั่งยา และรอรับบัตรคิวรับยาและไปชำระเงินที่ห้องการเงิน รอเรียกรับยาตามคิว เป็นอันจบการเข้ารับอย่างสมบูรณ์

สำหรับการศึกษาในครั้งนี้คณะผู้จัดทำมีความสนใจที่จะศึกษาในคลินิกเบาหวานและคลินิกความดันโลหิตสูง เพราะจากสถิติผู้ป่วยพบว่าผู้ป่วยมีอัตราเป็นโรคเพิ่มขึ้นทุกปี ซึ่งส่งผลให้มีผู้มาใช้บริการมากทำให้เป็นปัญหาในการรอรับบริการ จึงควรมีการปรับปรุงแก้ไข แต่เนื่องจากโรงพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี ได้มีการปรับปรุงแก้ไขบางส่วนแล้ว โดยการนำเทคโนโลยีเข้ามาแก้ไขโดยเรียกเทคโนโลยีที่เข้ามาใช้นี้ว่า HYGGE medical service ซึ่งเป็นโปรแกรมที่สามารถเก็บข้อมูลส่วนตัว ข้อมูลการรับบริการ ข้อมูลเกี่ยวกับยา และการเข้าคิวรับบริการได้ แต่ในระบบการรับบริการภายในโรงพยาบาลนั้นค่อนข้างซับซ้อน จึงทำให้ในบางครั้งโปรแกรม HYGGE medical service อาจทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพอย่างที่คาดการณ์ไว้และไม่ทั่วถึงในทุกแผนก

ทางคณะผู้จัดทำจึงคิดที่จะทำให้ระบบการเข้ามารับบริการของผู้ป่วยนั้นมีประสิทธิภาพมากขึ้นซึ่งปัญหาดังกล่าวมีความเกี่ยวข้องกับทฤษฎีทางคณิตศาสตร์ที่เรียกว่า “ทฤษฎีแถวคอย (Queueing theory)” ซึ่งอธิบายว่าแถวคอยจะเกิดขึ้นเมื่ออัตราการให้บริการน้อยกว่าอัตราการเข้ามารับบริการของลูกค้า เพื่อให้เข้าใจสถานการณ์ และ ระบบงานของทางคลินิกมากขึ้น นอกจากนี้การใช้แบบจําลองก็เป็นสิ่งที่จำเป็นในการแก้ปัญหานี้ ซึ่งแบบจําลองนี้จะต้องสร้างให้มีความใกล้เคียงกับสถานการณ์จริงมากที่สุด ผู้จัดทำจึงได้นำความรู้เชิงสถิติและความน่าจะเป็นในเรื่องการวิเคราะห์ข้อมูลและการแจกแจงความน่าจะเป็นแบบไม่ต่อเนื่อง เพื่อให้ข้อมูลที่ใช้ในแบบจำลองมีความถูกต้องและใกล้เคียงเคียงกับความเป็นจริงมากที่สุด โดยวิธีการดำเนินงานเริ่มจากการศึกษาและวิเคราะห์ขั้นตอนการทำงานของคลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง จากนั้นจึงเก็บบันทึกองค์ประกอบภายในคลินิกและข้อมูลระยะเวลาต่างๆที่ผู้ป่วยใช้ในระบบ แล้วนำข้อมูลที่บันทึกมาสร้างแบบจำลองด้วยโปรแกรม Arena Simulations ก่อนที่จะวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นและหาวิธีแก้ปัญหาด้วยการจัดสรรองค์ประกอบและทรัพยากรให้เหมาะสมด้วยแบบจำลอง เพื่อลดปัญหาด้านระยะเวลาในการรอรับบริการและอัตราการทำงานของผู้ให้บริการและพัฒนาจัดระบบแถวคอยโดยพัฒนาเป็นแอพพลิเคชั่นที่สามารถจัดการองค์ประกอบและบุคลากรเพื่อรองรับสถานการณ์จริงของระบบแถวคอยที่อาจเกิดขึ้นในแต่ละวันและแสดงระยะเฉลี่ยที่ผู้ป่วยต้องรอก่อนได้รับบริการในแต่ละจุดให้บริการ