การศึกษาและพัฒนาแผ่นเจลาตินยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus จากสารสกัดเหง้าข่า

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฐพร ยอดสงค์, พิชญาพร พานทอง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุวิภา เกตุทัต

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย พิษณุโลก

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เนื่องจาก Staphylococcus aureus เป็นแบคทีเรียชนิด facultative anaerobic แกรมบวก มีลักษณะกลม เป็นส่วนหนึ่งของจุลินทรีย์ที่เป็นเชื้อประจำถิ่นในผิวหนังและโพรงจมูก และเป็นแบคทีเรียก่อโรคที่เป็นสาเหตุของฝีหนอง โดยเชื้อแบคทีเรียจะก่อสารที่เป็นพิษและทำลายเซลล์เนื้อเยื่อภายในร่างกาย ระบบภูมิคุ้มกันจะผลิตเซลล์เม็ดเลือดขาวมาต้านกับเชื้อ เซลล์บางส่วนที่ตายจะคงอยู่ภายในที่ว่างในฝี เกิดเป็นหนองสะสมในขณะที่การติดเชื้อยังคงดำเนินต่อไปภายในตุ่มฝี

ข่า เป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านที่สามารถพบได้ง่ายและมีฤทธิ์ในการลดการอักเสบ ซึ่งจากการศึกษาของ Oonmetta-areeและคณะ (2005) ในการสกัดน้ำมันหอมระเหยจากเหง้าข่าพบว่าน้ำมันหอมระเหยจากข่ามีสารประกอบหลัก คือ D,L-1’-ACA (76.49%) นอกจากนี้สารสกัดจากข่ายังประกอบไปด้วยสารAcetoxychavicol acetate ( ACA), p-coumaryl diacetate, palmitic acid, acetoxyeugenol acetate, eugenol, β-bisabolene, β-farneseneและ sesquiphellandrene ซึ่งสารประกอบเหล่านี้จะไปทําลายเยื่อหุ้มเซลล์ของแบคทีเรีย Staphylococcs aureus ซึ่งองค์ประกอบหลักของ ACA นั้นมีโครงสร้างเป็นเอสเทอร์ของกรดอะซิติก สารดังกล่าวจะทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงประจุของเยื่อหุ้มเซลล์ และทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลง pH ภายในเซลล์ส่งผลให้โปรตีนในเซลล์เสียสภาพและตกตะกอน

และจากการศึกษาพบว่า ในปัจจุปันวิธีการรักษาโรคฝีที่เกิดขึ้นตามผิวหนัง มีขั้นตอนที่ยุ่งยากและเจ็บตัวเช่น การผ่าตัด หรือการเขี่ยเพื่อนำแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคออก เพื่อลดการอักเสบของฝี ทำให้ผู้เป็นโรคนิยมรักษาโรคที่ผิดวิธีด้วยตนเอง เช่น การบีบหนองด้วยตนเอง เป็นต้น

คณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะศึกษาและพัฒนาการยับยั้งแบคทีเรีย Staphylococcus aureus ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญในการเกิดฝี ในรูปแบบของแผ่นเจลปิดฝี ที่ขึ้นรูปด้วยเจลลาติน เพื่อพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์แผ่นเจลปิดฝี ให้ผู้ใช้สามารถรักษาด้วยตนเองด้วยวิธีการที่ถูกต้องและความสะดวกต่อการใช้งานยิ่งขึ้น