ผลอัลลีโลพาธีจากสาบเสือต่อการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของไมยราบยักษ์และหญ้ารังนก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

จักรภัทร นิลประเสริฐ, พิมพ์หทัย พรหมปลอด

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

แววฤดี แววทองรักษ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ปัจจุบันเกษตรกรที่ทำการเกษตรต้องประสบปัญหาด้านการจัดการศัตรูพืชเป็นอย่างมาก และศัตรูพืชที่สำคัญอย่างหนึ่ง คือ วัชพืช ซึ่งส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืชปลูก ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรลดลง พบว่ามีวัชพืชจำนวนมากที่สามารถเข้าทำลายพืชปลูก สร้างความเสียหายให้กับพืชปลูก ส่งผลให้ผลผลิตลดลง ทำให้การจัดการวัชพืชโดยใช้สารเคมีนับเป็นวิธีที่นิยมปฏิบัติกันมากในปัจจุบันเนื่องจากมีความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ ซึ่งมีรายงานว่าในแต่ละปีมีการใช้สารเคมีกำจัดวัชพืชสูงถึง 3 ล้านตันในระบบการเกษตร (Stephenson, 2000) แต่หากการใช้สารเคมีควบคุมพืชติดต่อกันนานๆนั้น นอกจากจะเป็นอันตรายโดยตรงกับผู้ใช้แล้ว ยังมีผลทำให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งในปัจจุบันมีวิธีการที่ได้ผลคล้ายกัน คือ การใช้สารสกัดอัลลีโลเคมีคอล ซึ่งเป็นสารสกัดจากพืชตามธรรมชาติและมีผลคล้ายคลึงกับสารเคมีกำจัดวัชพืช

สารสกัดอัลลีโลเคมีคอล เป็นสารที่พืชปล่อยออกมาจากกระบวนการ แอลลีโลพาที (Allelopathy) ดังที่ Putnam (1985) กล่าวว่า แอลลีโลพาที (Allelopathy) เป็นความเสียหายที่เกิดจากพืชชนิดหนึ่งที่เรียกว่า ผู้ให้ (donor plant) ที่มีต่อการงอก การเจริญเติบโต และผลผลิตของพืชอีกชนิดหนึ่ง ที่เรียกว่า ผู้รับ (recipient plant) แอลลีโลพาทีเกี่ยวข้องกับสารประกอบทางเคมีที่ที่พืชผู้ให้สร้างขึ้นแล้วปล่อยออกสู่สิ่งแวดล้อม ซึ่งไปมีผลกระทบต่อการงอก การเจริญเติบโต ผลผลิตทั้งผลดีและผลร้ายต่อพืชผู้รับ ซึ่งประโยชน์ของวิธีการใช้สารอัลลีโลเคมีคอล คือสามารถกำจัดวัชพืชได้ ในธรรมชาติมีพืชหลายชนิดที่สร้างสารชนิดนี้ได้ เช่นต้นสาบเสือ สาบแร้งสาบกา และสาบม่วง ซึ่งเป็นสารจากพืชในธรรมชาติจึงไม่ค่อยมีผลเสียต่อสิ่งมีชีวิตอื่นมากนักหรืออาจจะไม่ส่งผลเสียเลย มีรายงานพบว่าสารสกัดจากสาบม่วง มีฤทธิ์ยับยั้งการงอกและการเจริญเติบโตต่อพืชหลายชนิด (จุฑามาศ และ วีระเกียรติ์, 2557) เช่น หญ้าขจรจบดอกเล็กและถั่วผี (สุรเชษฐ, 2554), หญ้าตีนกา (พะเยาว์, 2543) แต่การศึกษาผลของสารอัลลีโลเคมีคอลที่สกัดจากสาบเสือต่อการเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาและทางด้านชีวเคมีของไมยราบยักษ์และหญ้ารังนกยังมีอยู่น้อย จึงนำมาสู่วัตถุประสงค์ของงานวิจัยที่ต้องการศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดอัลลีโลเคมีคอลจากสาบเสือต่อการยับยั้งการงอก การเจริญเติบโต การเปลี่ยนแปลงทางสรีรวิทยาของไมยราบยักษ์และหญ้ารังนก