การประดิษฐ์และพัฒนาเครื่องปลูกไข่น้ำแบบแนวตั้ง
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ภัทรพล สีเที่ยงธรรม, พีรญา แผ้วกิ่ง
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
ณัฐวัชร โตสัจจะ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ไข่น้ำ (Wolffia arrhiza (L.) Wimm.) หรือชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่นว่า “ผำ” หรือ “ไข่ผำ” เป็นพรรณไม้น้ำประเภทลอยน้ำขนาดเล็กในวงศ์ Lemnaceae พบในแหล่งหนองบึงหรือแหล่งน้ำขัง รูปร่างเป็นเม็ดสีเขียวกลมหรือเกือบกลม มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5-1.5 มิลลิเมตร ไม่มีราก องค์ประกอบทางโภชนาการของไข่น้ำพบว่า มีโปรตีน เบต้า-เคโรทีน และคลอโรฟิลล์จากการสังเคราะห์แสง ไข่น้ำมีปริมาณโปรตีนในระดับเดียวกับเมล็ดถั่วชนิดต่างๆ เมล็ดธัญพืช มีเส้นใยสูง มีปริมาณกรดอะมิโนที่จำเป็นไม่ต่างกับไข่ไก่ สาหร่ายเกลียวทอง และคลอเรลล่า นอกจากนี้คลอโรฟิลล์ในไข่น้ำมีสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) มากกว่าในสาหร่ายเกลียวทอง (สุทิน สมบูรณ์, 2558) โดยวิธีการปลูกไข่น้ำจะปลูกด้วย อัตรา 20 กรัมต่อบ่อขนาด 1 ตารางเมตร (สำนักงานเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดอุบลราชธานี, 2563) ซึ่งทำให้ต้องใช้พื้นที่ผิวมากในการปลูก
ชุดปลูกพืชแนวตั้ง ช่วยประหยัดพื้นที่ที่ใช้ในการปลูกพืชหรือผัก สามารถปลูกได้ในพื้นที่ที่จำกัด ไม่ว่าจะเป็นบริเวณระเบียงห้อง หรือบริเวณหน้าบ้าน สามารถปลูกผักได้หลายชนิด ถ้าปลูกผักแนวตั้งในระดับอุตสาหกรรมก็จะได้ผลผลิตที่มากกว่าการปลูกแบบทั่วไป ชุดปลูกพืชแนวตั้งชนิดนี้สามารถประกอบได้ด้วยตัวเอง เก็บง่าย ดูแลง่าย สามารถปลูกได้หลายระบบ โดยใช้น้ำและใช้ดิน สามารถปลูกได้ทั้งดอกไม้ ผักสลัด หรือผักสวนครัว ผักที่ได้มีความสะอาดและปลอดภัย เพราะปลูกด้วยตัวเอง
จากปัญหาในการใช้พื้นที่ผิวมากในการปลูก โดยส่วนใหญ่นิยมปลูกในภาชนะที่สามารถขังน้ำได้อย่างน้อย 30 เซนติเมตร มีลักษณะปากกว้าง เช่น บ่อซีเมนต์ อ่างน้ำ กะละมัง ถังพลาสติก เพื่อความสะดวกในการจัดการ น้ำที่ใช้ปลูกควรเป็นน้ำสะอาด ไข่น้ำเจริญเติบโตในที่มีแสงรำไร และในกรณีที่ปลูกกลางแจ้งต้องพรางแสงจะช่วยให้ไข่น้ำมีสีเขียวสด ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของไข่น้ำเช่น ความเข้มแสงอยู่ในช่วง 5,000 – 10,000 ลักซ์ไม่น้อยกว่า 4 – 6 ชั่วโมง/วัน ค่าความเป็นกรด – ด่างของน้ำที่ระดับ 5-6 ธาตุอาหารครบโดยเฉพาะธาตุไนโตรเจน ค่าความกระด้างต่ำกว่า 100 มิลลิกรัมต่อลิตรแคลเซียมคาร์บอเนต สามารถปลูกได้ทั้งในบ่อดิน และบ่อซีเมนต์ (คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย) การเลี้ยงไข่น้ำจำเป็นต้องใช้พื้นที่มากในการปลูกและยังต้องมีการควบคุมปัจจัยหลายอย่าง
ทางคณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะปรับประยุกต์ชุดปลูกไฮโดรโพนิกแบบแนวตั้ง (Vertical garden hydroponic) มาใช้ในการออกแบบชุดปลูกไขน้ำแบบแนวตั้งเช่นกันโดยในชุดปลูกจะมีการกำหนดและควบคุมปัจจัยต่างๆให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของไข่น้ำ