การประดิษฐ์และพัฒนาเครื่องปลูกไข่น้ำแบบแนวตั้ง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ภัทรพล สีเที่ยงธรรม, พีรญา แผ้วกิ่ง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ณัฐวัชร โตสัจจะ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ไข่น้ำ (Wolffia arrhiza (L.) Wimm.) หรือชื่อเรียกตามภาษาท้องถิ่นว่า “ผำ” หรือ “ไข่ผำ” เป็นพรรณไม้น้ำประเภทลอยน้ำขนาดเล็กในวงศ์ Lemnaceae พบในแหล่งหนองบึงหรือแหล่งน้ำขัง รูปร่างเป็นเม็ดสีเขียวกลมหรือเกือบกลม มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.5-1.5 มิลลิเมตร ไม่มีราก องค์ประกอบทางโภชนาการของไข่น้ำพบว่า มีโปรตีน เบต้า-เคโรทีน และคลอโรฟิลล์จากการสังเคราะห์แสง ไข่น้ำมีปริมาณโปรตีนในระดับเดียวกับเมล็ดถั่วชนิดต่างๆ เมล็ดธัญพืช มีเส้นใยสูง มีปริมาณกรดอะมิโนที่จำเป็นไม่ต่างกับไข่ไก่ สาหร่ายเกลียวทอง และคลอเรลล่า นอกจากนี้คลอโรฟิลล์ในไข่น้ำมีสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) มากกว่าในสาหร่ายเกลียวทอง (สุทิน สมบูรณ์, 2558) โดยวิธีการปลูกไข่น้ำจะปลูกด้วย อัตรา 20 กรัมต่อบ่อขนาด 1 ตารางเมตร (สำนักงานเกษตรและสหกรณ์ จังหวัดอุบลราชธานี, 2563) ซึ่งทำให้ต้องใช้พื้นที่ผิวมากในการปลูก

ชุดปลูกพืชแนวตั้ง ช่วยประหยัดพื้นที่ที่ใช้ในการปลูกพืชหรือผัก สามารถปลูกได้ในพื้นที่ที่จำกัด ไม่ว่าจะเป็นบริเวณระเบียงห้อง หรือบริเวณหน้าบ้าน สามารถปลูกผักได้หลายชนิด ถ้าปลูกผักแนวตั้งในระดับอุตสาหกรรมก็จะได้ผลผลิตที่มากกว่าการปลูกแบบทั่วไป ชุดปลูกพืชแนวตั้งชนิดนี้สามารถประกอบได้ด้วยตัวเอง เก็บง่าย ดูแลง่าย สามารถปลูกได้หลายระบบ โดยใช้น้ำและใช้ดิน สามารถปลูกได้ทั้งดอกไม้ ผักสลัด หรือผักสวนครัว ผักที่ได้มีความสะอาดและปลอดภัย เพราะปลูกด้วยตัวเอง

จากปัญหาในการใช้พื้นที่ผิวมากในการปลูก โดยส่วนใหญ่นิยมปลูกในภาชนะที่สามารถขังน้ำได้อย่างน้อย 30 เซนติเมตร มีลักษณะปากกว้าง เช่น บ่อซีเมนต์ อ่างน้ำ กะละมัง ถังพลาสติก เพื่อความสะดวกในการจัดการ น้ำที่ใช้ปลูกควรเป็นน้ำสะอาด ไข่น้ำเจริญเติบโตในที่มีแสงรำไร และในกรณีที่ปลูกกลางแจ้งต้องพรางแสงจะช่วยให้ไข่น้ำมีสีเขียวสด ปัจจัยที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของไข่น้ำเช่น ความเข้มแสงอยู่ในช่วง 5,000 – 10,000 ลักซ์ไม่น้อยกว่า 4 – 6 ชั่วโมง/วัน ค่าความเป็นกรด – ด่างของน้ำที่ระดับ 5-6 ธาตุอาหารครบโดยเฉพาะธาตุไนโตรเจน ค่าความกระด้างต่ำกว่า 100 มิลลิกรัมต่อลิตรแคลเซียมคาร์บอเนต สามารถปลูกได้ทั้งในบ่อดิน และบ่อซีเมนต์ (คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย) การเลี้ยงไข่น้ำจำเป็นต้องใช้พื้นที่มากในการปลูกและยังต้องมีการควบคุมปัจจัยหลายอย่าง

ทางคณะผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะปรับประยุกต์ชุดปลูกไฮโดรโพนิกแบบแนวตั้ง (Vertical garden hydroponic) มาใช้ในการออกแบบชุดปลูกไขน้ำแบบแนวตั้งเช่นกันโดยในชุดปลูกจะมีการกำหนดและควบคุมปัจจัยต่างๆให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของไข่น้ำ