การสำรวจค่ากัมมันตภาพรังสีตกค้างของตะกรันจากแหล่งน้ำในจังหวัดเชียงราย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชยานันต์ ต๊ะน้อย, น้ำทิพย์ มูลใจทราย, ยูอีร่า ฮัน

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

พิพัฒน์ เชื้อเมืองพาน, นวมินทร์ วงค์ไชย

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เนื่องจากโลกที่เราอาศัยอยู่มีกัมมันตภาพรังสีอยู่ในสิ่งแวดล้อมทั่วไปโดยแหล่งกำเนิดมาจาก 2 แหล่งใหญ่ๆ คือ แหล่งกำเนิดรังสีตามธรรมชาติ ซึ่งแผ่กัมมันตภาพรังสีที่มาจากภายในและภายนอกโลก เช่น การสลายตัวของสารกัมมันตรังสีที่อยู่ในพื้นดิน หิน สินแร่ จากรังสีคอสมิกที่ผ่านเข้ามายังชั้นบรรยากาศโลกและจาก สารรังสีที่มีอยู่ในอาหาร น้ำและอากาศ รวมทั้งในกระดูกของมนุษย์เราเอง เช่น โพแทสเซียม-40 และคาร์บอน-14 และแหล่งกำเนิดรังสีที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น การใช้รังสีในทางการแพทย์ เครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู การใช้เครื่องเร่งอนุภาค เป็นต้น ซึ่งมีสัดส่วนที่ค่อนข้างต่ำเมื่อเทียบกับปริมาณรังสีทั้งหมดในธรรมชาติ

ผู้จัดทำจึงได้ทำการสำรวจแหล่งน้ำสายหลักในจังหวัดเชียงรายทั้ง 8 แห่ง เพื่อนำตะกรันมาหาค่ากัมมันตภาพรังสี และนำค่าที่ได้ไปเผยแพร่ให้บุคคลที่เกี่ยวข้องในการประเมินคุณภาพของสภาพสิ่งแวดล้อมทางด้านกัมมันตภาพรังสี ตามแหล่งน้ำและพื้นที่รอบๆ ใกล้เคียงแหล่งน้ำในจังหวัดเชียงราย

ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ตารางบันทึกค่าของกัมมันตภาพรังสีของตะกรันในแม่น้ำทั้ง 4 แห่ง

จากการสำรวจ เรื่องค่ากัมมันตภาพรังสีตกค้างของตะกรันจากแหล่งน้ำในจังหวัดเชียงราย พบว่าจากการสำรวจวัดค่ากัมมันตภาพรังสีจากตะกรันทั้ง 4 ชนิด จะได้ว่าค่ากัมมันตภาพรังเฉลี่ยต่อกรัมสีของตะกรันจากแหล่งน้ำทั้ง 4 แหล่งมีค่าแตกต่างกัน ดังนี้ คือ ค่ากัมมันตภาพรังสีเฉลี่ยต่อกรัมมีค่ามากที่สุดคือค่ากัมมันตภาพรังสีของตะกรันจากแม่น้ำสาย มีค่าเท่ากับ 1 ไมโครซีเวิร์ตต่อกรัม ถัดมาคือ แม่น้ำจัน มีค่าเท่ากับ 0.46 ไมโครซีเวิร์ตต่อกรัม, แม่น้ำรวก มีค่าเท่ากับ 0.29 ไมโครซีเวิร์ตต่อกรัม ตามลำดับ และค่ากัมมันตภาพรังสีเฉลี่ยต่อกรัมที่น้อยที่สุดคือค่ากัมมันตภาพรังสีของตะกรันจากแม่น้ำโขง มีค่าเท่ากับ 0.22 ไมโครซีเวิร์ตต่อกรัม