การพัฒนาวัสดุปลูกทดแทนดินโดยใช้ฟองน้ำเส้นใยธรรมชาติจากผักตบชวา

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

โสรวีร์ เอี่ยมทรัพย์, เมธาดา ร่วมใจธนกุล, ประภาศิริ ผลอินทร์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ขุนทอง คล้ายทอง

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2560

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผักเป็นพืชอำหำรที่มีควำมสำคัญทำงเศรษฐกิจ สำมำรถทำรำยได้เข้ำสู่ประเทศได้จำนวนมหำศำล มีกำรปลูกแบบยึดเป็นอำชีพหลัก หรือกำรปลูกเพื่อบริโภคในครัวเรือน เรียกว่ำ ผักสวนครัว ซึ่งประเทศไทยก็ถือเป็นอีกหนึ่งประเทศที่มีกำรปลูกผักเพื่อกำรบริโภค แต่ในกำรปลูกผักแต่ละครั้งต้องอำศัยหลำยปัจจัยที่ทำให้ผักเจริญเติบโต เช่น พื้นที่ในกำรเพำะปลูก ควำมอุดมสมบูรณ์หรือค่ำ pH ของดิน ทั้งยังต้องคอยกำจัดวัชพืชโดยกำรใช้สำรเคมีเข้ำช่วย ทำให้เกิดกำรตกค้ำงของสำรเคมีและคุณภำพผลผลิตที่ได้ไม่ดีเท่ำที่ควร

วิธีที่เป็นที่นิยมในกำรกำจัดวัชพืชซึ่งแพร่หลำยในประเทศไทยวิธีหนึ่ง คือ กำรใช้สำรเคมี เช่น ไกลโฟเซต (Supang Chatuchinda, 2558) เป็นสำรเคมีที่องค์กำรสหประชำชำติระบุว่ำ สำรชนิดนี้เป็นสำรที่ก่อให้เกิดมะเร็ง กำรนำมำใช้ในกำรเกษตรนอกจำกจะเป็นอันตรำยต่อเกษตรกรและผู้บริโภคแล้ว ยังเป็นกำรทำลำยสิ่งแวดล้อม และในอนำคตวัชพืชอำจพัฒนำเป็น Super weed ที่จะกลำยเป็นปัญหำในอนำคต

กำรปลูกพืชโดยไม่ใช้ดิน (soilless culture) เป็นกำรปลูกพืชอีกหนึ่งทำงเลือกและมีข้อดีหลำยประกำร เช่น ผู้ทำกำรเพำะปลูกสำมำรถควบคุมสภำพแวดล้อมต่ำงๆ ที่เกี่ยวข้องกับกำรเจริญเติบโตได้ สำมำรถตัดปัญหำเกี่ยวกับศัตรูพืชที่เกิดจำกดินได้ (สุพัชชำ วงศ์น้อย, 2555) โดยฟองน้ำก็ถือเป็นวัสดุอีกรูปแบบที่มีบทบำทในฐำนะวัสดุปลูก โดยฟองน้ำเส้นใยธรรมชำติสำมำรถทำขึ้นได้จำกกำรนำเซลลูโลสมำขึ้นรูป จำกกำรศึกษำปริมำณเซลลูโลสในกลุ่มพืชน้ำ พบว่ำผักตบชวำมีมวลแห้งมำกถึง 1.4 – 3.7 ตันต่อไร่ต่อปี (พรชัย ไพบูลย์, 2555) และผักตบชวำก็ยังเป็นพืชที่เป็นปัญหำสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันอีกด้วย

ทำงคณะผู้จัดทำจึงมีควำมประสงค์ที่จะพัฒนำฟองน้ำจำกเส้นใยผักตบชวำ โดยกำรทดลองเปรียบเทียบฟองน้ำที่มำจำกเส้นใยผักตบชวำ ดินและฟองน้ำสำหรับปลูกที่มีขำยในท้องตลำด เพื่อนำไปเป็นวัสดุปลูกที่สำมำรถลดปัญหำในกำรปลูกพืชได้ อีกทั้งยังสำมำรถเพิ่มมูลค่ำให้กับผักตบชวำได้อีกด้วย