ประสิทธิภาพของแบคทีเรียบาซิลลัสในการยับยั้งเชื้อราก่อโรคในพืช

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วรางค์ฉัตร พีรดนย์โกเศส, ไอศิกา รอดเจริญ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ปฏิมา เพิ่มพูนพัฒนา, รพีวรรณ โสวรรณปรีชา

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนมอ.วิทยานุสรณ์ สุราษฎร์ธานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปัจจุบันพบว่าในประเทศไทยมีพืชผักทางเศรษฐกิจมากมาย ที่ได้รับผลกระทบจากการติดเชื้อจุลินทรีย์ก่อโรคจนทำให้เกิดความเสียหายต่อวงการการเกษตรเป็นอย่างมาก โดยมีสาเหตุหลักมาจากเชื้อราก่อโรคเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งทำให้เกิดโรคต่าง ๆ มากมาย เช่น โรคเหี่ยว โรครากเน่าโคนเน่า โรคใบจุด และโรคใบไหม้ เป็นต้น ซึ่งเชื้อราที่ก่อโรคในพืชเศรษฐกิจส่วนใหญ่ ได้แก่ Fusarium sp. และ Alternaria sp. ทั้งนี้ในการแก้ปัญหาโรคพืชในไทยเกษตรกรส่วนใหญ่จะเลือกวิธีการใช้สารเคมี เพื่อควบคุมเชื้อราซึ่งทำให้เกิดสารตกค้างในสิ่งแวดล้อมและยังเป็นอันตรายต่อผู้บริโภค นอกจากนี้ยังทำให้เชื้อราเกิดการดื้อต่อสารเคมี ดังนั้นการใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในการควบคุมเชื้อราจึงเป็นทางเลือกหนึ่งที่น่าสนใจ เนื่องจากสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ทำให้เกิดสารตกค้างและปลอดภัยต่อผู้บริโภค ในโครงงานวิจัยนี้ผู้วิจัยจึงเลือกใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ได้มาจากแบคทีเรีย Bacillus sp. มาศึกษาเพื่อใช้ในการควบคุมเชื้อราแทนการใช้สารเคมีดังกล่าว จากงานวิจัยก่อนหน้านี้พบว่า Bacillus sp. เป็นแบคทีเรียแกรมบวกที่สามารถสร้างสปอร์ได้ ทำให้มีความคงทนและสามารถอยู่ได้ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม ทั้งยังสามารถยับยั้งเชื้อราก่อโรคพืชได้หลากหลายชนิด ดังนั้นในการศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิภาพของแบคทีเรีย Bacillus sp. ในการผลิตสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ เพื่อยับยั้งเชื้อรา Fusarium sp. Alternaria alternata และเชื้อราที่ก่อโรคในทุเรียน โดย นำแบคทีเรีย Bacillus sp. มาศึกษาลักษณะทางสัณฐานวิทยาและทดสอบทางเคมี จากนั้นทดสอบประสิทธิภาพการสร้างสปอร์ของ Bacillus sp. และนำมาทดสอบความสามารถในการยับยั้งเชื้อรา โดยวิธี Dual culture และหาสภาวะที่เหมาะสมในการผลิตสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพของแบคทีเรีย Bacillus sp. ซึ่งการศึกษาความสามารถของแบคทีเรีย Bacillus sp. ในการผลิตสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพเพื่อยับยั้งเชื้อราก่อโรคนี้ สามารถนำไปประยุกต์ใช้ต่อยอดในอนาคตได้ เช่น การนำสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่ได้จากแบคทีเรีย Bacillus sp. มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ในการควบคุมเชื้อราก่อโรคพืชเพื่อลดการใช้สารเคมีในอนาคต