การแบ่งกลุ่มโรคเบาหวานเบื้องต้นจากภาพถ่ายเรตินา โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้เชิงลึก

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

โซฟีญา แวนาแว, แวอัลวาริส เส็นและ

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สมพร ช่วยอารีย์, สล้าง มุสิกสุวรรณ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2566

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ปัจจุบันโรคเบาหวาน (Diabetic Mellitus) เป็นโรคไม่ติดต่อที่พบบ่อยที่สุด โดยมีจำนวนผู้ป่วยเบาหวานเพิ่มขึ้นทุกปีทั้งในประเทศไทยและทั่วโลก ซึ่งเป็นโรคเรื้อรังที่สำคัญและมีภาวะแทรกซ้อนที่ตา ไต และระบบประสาท เป็นสาเหตุของการสูญเสียอวัยวะและการตายที่สำคัญของโรคไม่ติดต่อ จากการศึกษาพบว่าภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยที่สุดคือภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา (Diabetic Retinopathy) อาจทำให้เกิดภาวะตาบอดได้ ซึ่งผู้ป่วยเบาหวานทุกรายมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตา

การค้นหาผู้ป่วยเริ่มแรกสามารถวิเคราะห์ได้จากภาพถ่ายเรตินาแยกตามลักษณะของภาพได้เป็น 5 กลุ่ม ได้แก่ No DR Mild Moderate Severe และ PDR โดยปกติแล้วจักษุแพทย์เป็นผู้วินิจฉัยเอง มีเทคโนโลยี Optical Coherence Tomography (OCT) เป็นตัวช่วย ซึ่งมีเฉพาะในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลประจำจังหวัด และโรงพยาบาลเฉพาะโรคเบาหวาน แต่ยังขาดแคลนในโรงพยาบาลขนาดเล็กหรือโรงพยาบาลชุมชน ทางผู้จัดทำโครงงานมีแนวคิดที่จะศึกษาและพัฒนาตัวแบบเพื่อช่วยคัดแยกระดับการเป็นโรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตาเบื้องต้น โดยใช้เทคนิคการเรียนรู้เชิงลึกด้วยวิธีโครงข่ายประสาทเทียมแบบคอนโวลูชัน วิธีที่เลือกใช้มี 6 วิธี ได้แก่ AlexNet VGGNet16 VGGNet19 Xception LeNet5 ResNet18 MobileNetV2 และ NASNetMobile และสามารถนำผลไปประยุกต์ใช้เป็นแอปพลิเคชันและซอฟต์แวร์ในโรงพยาบาลเพื่อพัฒนาเป็นเทคโนโลยีใช้กับคนไข้ในโรงพยาบาลขนาดเล็กหรือโรงพยาบาลชุมชน