การศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดจากใบยี่หร่า ใบสาบเสือ เพชรสังฆาต และเจตมูลเพลิงแดงในการยับยั้งเชื้อรา Meliola sp. และ Capnodium sp. ในโรคราดำ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พรธีรา ปุณยกมลปรีดา, ชนิชญ์กรณ์ ศรสงคราม

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

รัตนาภรณ์ เบ็ญมาศ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ปทุมธานี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

เกษตรกรรมเป็นภาคการผลิตที่สำคัญของประเทศไทยมาเป็นเวลานาน เนื่องจากประชากรจำนวน 12.37 ล้านคนจาก 38.26 ล้านคนนั้นทำงานอยู่ในภาคการเกษตร (สำนักงานสถิติแห่งชาติ, 2561) และประเทศไทยยังมีการส่งออกสินค้าทางการเกษตรหลายประเภทอีกด้วย โดยปัญหาผลผลิตมีราคาตกต่ำลงนั้นเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อรายได้ของเกษตรกร และมูลค่าการส่งออกสินค้าทางการเกษตรอีกด้วย ซึ่งปัจจัยที่ก่อให้เกิดปัญหานี้อาจเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น ปัญหาผลผลิตล้นตลาด ปัญหาปัจจัยการผลิตมีราคาสูงและส่งผลให้ต้นทุนการผลิตสูง ปัญหาศัตรูพืช และปัญหาโรคพืชต่างๆ เป็นต้น (สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร, 2557)

ปัญหาโรคพืชนั้นเป็นปัญหาอันดับต้นๆที่ส่งผลให้พืชและผลผลิตเกิดความเสียหาย โดยโรคราดำนั้นเป็นหนึ่งในโรคพืชชนิดหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของพืช โดยการบดบังการรับแสงของผิวใบส่งผลให้มีการสังเคราะห์แสงที่น้อยลง เมื่อเชื้อราขึ้นคลุมดอกและเกสรจะเป็นอุปสรรคต่อการผสมเกสรทำให้ไม่ติดผล และคราบราดำที่ผลทำให้ความสวยงามของผลผลิตลดลงและยังทำให้ราคาของผลผลิตลดลงอีกด้วย โรคราดำนั้นมักเกิดตามบริเวณที่แมลงปากดูดถ่ายน้ำหวานออกมา ทำให้เชื้อราสีดำเจริญขึ้นปกคลุมผิวใบ กิ่ง และผล โดยมีสาเหตุเกิดจากเชื้อราหลายชนิด เช่น Capnodium sp. และ Meliola sp. เป็นต้น โดยสามารถป้องกันและกำจัดโรคพืชเหล่านี้ได้ทั้งวิธีทางเคมี และวิธีทางชีวภาพ (กรมวิชาการเกษตร, 2545)

ในปัจจุบันเกษตรนิยมเลือกใช้การป้องกันกำจัดโดยใช้สารเคมี เนื่องจากสามารถหาซื้อง่ายและสะดวกต่อการใช้ แต่วิธีการนี้จะส่งผลให้ผลผลิตที่ได้มีสารเคมีปนเปื้อนและยังอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของผู้บริโภคได้อีกด้วย ดังนั้นการหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีโดยการหันมาใช้สารสกัดจากพืชสมุนไพรนั้นจะทำให้ผลผลิตที่ได้ไม่มีสารเคมีตกค้างและปลอดภัยมากขึ้น ซึ่งจากการศึกษางานวิจัยที่เกี่ยวกับการใช้สารสกัดจากพืช จะพบได้ว่าสารสกัดจากพืชสามารถนำมาใช้ได้เป็นอย่างดี เช่น สารสกัดจากสมุนไพรไทยหลายชนิดมีสรรพคุณในการยับยั้งเชื้อราบางชนิดที่เป็นสาเหตุของการก่อโรคพืช สารสกัดจากเจตมูลเพลิงแดงสามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อสาเหตุโรคพืชทั้งที่เปนเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราสาเหตุโรคพืชที่สําคัญของประเทศไทย (ชลิดา และคณะ, 2545)

ด้วยเหตุข้างต้นทำให้ผู้จัดทำโครงงานจึงมีความสนใจที่จะศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดจาก เพชรสังฆาต และเจตมูลเพลิงแดงในการยับยั้งเชื้อรา Meliola sp. และ Capnodium sp. สาเหตุโรคราดำ เพื่อเป็นแนวทางในการลดการใช้สารเคมีของเกษตรกร เพิ่มความปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค อีกทั้งยังช่วยในการลดมลภาวะทางสิ่งแวดล้อมจากการตกค้างของสารเคมีในดินและแหล่งน้ำอีกด้วย (สุธาสินี อั้งสูงเนิน, 2558) และเพื่อเป็นประโยชน์ในการควบคุมโรคต่อไป