การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างความหนาแน่นของประชากรปลาตีน กับคุณภาพน้ำและดินในพื้นที่ชุมชนบ้านแหลมมะขาม อำเภอสิเกา จังหวัดตรัง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วรภพ คงศรี, สัญลักษณ์ ศรีทอง, รัตนาภรณ์ จันมีศรี

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

สุวิมล นิ่มดวง, ​เฉลิมขวัญ จันดี

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสภาราชินี จังหวัดตรัง

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

จากผลการศึกษาพบว่าค่าออกซิเจนที่ละลายในน้ำ (DO) ปริมาณอินทรียวัตถุและปริมาณฟอสฟอรัสในดิน (P) มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับจำนวนประชากรปลาตีนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) โดยมีค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เท่ากับ 0.732 ,0.708 และ 0.728 ตามลำดับ โดยเป็นตัวบ่งบอกว่าบริเวณที่มีค่าออกซิเจนที่ละลายในน้ำ (DO) สูง ก็จะมีจำนวนประชากรสูงเช่นกัน ซึ่งพื้นที่บริเวณบ้านแหลมมะขามมีจำนวนประชากรปลาตีนมากกว่าบริเวณบ้านแหลมไทร ทั้งนี้นอกจากปัจจัยของปริมาณออกซิเจนที่ละลายในน้ำ อาจมีปัจจัยด้านสภาพพื้นที่ของบริเวณบ้านแหลมมะขามที่มีลักษณะเป็นดินโคลนเลนซึ่งสอดคล้องกับพฤติกรรมการอยู่อาศัยของปลาตีนที่ชอบอยู่บนดินเลนในงานวิจัยของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน (2565) ทั้งนี้บริเวณบ้านแหลมมะขามชาวบ้านในชุมชนส่วนใหญ่มีอาชีพประมงที่เน้นอาศัยร่วมกับธรรมชาติมากกว่าบริเวณบ้านแหลมไทรซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวลานประติมากรรมปูม้า มีนักท่องเที่ยว นักเรียนนักศึกษาไปทำกิจกรรมในพื้นที่อยู่บ่อยครั้งซึ่งเป็นการรบกวนระบบนิเวศป่าชายเลน ในส่วนค่าความเป็นกรด-ด่าง (pH) ค่าความเค็ม และอุณหภูมิ ไม่พบความสัมพันธ์กับจำนวนประชากรปลาตีนทั้งสองบริเวณ

ดังนั้นผลการศึกษาในครั้งนี้สามารถนำไปใช้ประเมินคุณภาพน้ำและคุณภาพดินเบื้องต้นด้วยวิธีการทางชีวภาพโดยอาศัยสัตว์หน้าดินอย่างปลาตีนเป็นดัชนีชี้วัดและสามารถใช้เป็นข้อมูลสำหรับหน่วยงานหรือองค์กรต่างๆ ในการอนุรักษ์ประชากรปลาตีน เฝ้าระวังและปรับปรุงคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้ดีขึ้นต่อไป