การศึกษาฤทธิ์ต้านการอักเสบในเซลล์แมคโครฟาจจากสารสกัดเครื่องแกงส้มภาคใต้ เพื่อนำไปใช้เป็นโภชนเภสัชภัณฑ์

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

มูนาร์ดิล โต๊ะเจ๊ะ, ฟารีด วรรณมาตร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

วานีตา เสมชูโชติ, ธัญญรัศม์ อุทัยพันธ์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสาธิตวิทยาการอิสลาม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

การอักเสบ (inflammation) เป็นกระบวนการที่ร่างกายตอบสนองต่อสิ่งที่ทำให้เนื้อเยื่อของร่างกายได้รับบาดเจ็บ กระบวนการอักเสบจัดเป็นกลไกสำคัญในการป้องกันสิ่งแปลกปลอม หรือสิ่งที่จะทำให้เซลล์หรือเนื้อเยื่อของร่างกายได้รับบาดเจ็บ ผลของการอักเสบจะทำให้เกิดการกำจัดสิ่งแปลกปลอมหรือเชื้อโรคออกไป แต่อย่างไรก็ตาม หากเกิดการอักเสบมากเกินไป หรือเกิดการอักเสบแบบเรื้อรังเป็นเวลานาน จะเกิดการทำลายเนื้อเยื่อทําให้เกิดการทำงานของเนื้อเยื่อนั้นผิดปกติได้ ส่งผลให้เกิดพยาธิสภาพของเนื้อเยื่อเกิดโรคหรือความเจ็บป่วยขึ้นในร่างกาย ตัวอย่างเช่น โรคกลุ่ม autoimmune diseases นอกจากนี้กระบวนการอักเสบยังมีบทบาทต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่พบในโรคนั้นๆ เช่น มะเร็ง ภาวะไขมันสะสมในผนังหลอดเลือดนั้นๆ (atherosclerosis) โรคหลอดเลือดหัวใจ (ischemic heart disease) และกลุ่มโรคที่มีการเสื่อมของเนื้อเยื่อ (degenerative diseases) เช่น Alzheimer disease

มีรายงานวิจัยจำนวนมากสนับสนุนว่าสารสำคัญจากสมุนไพรกลุ่มเครื่องเทศมีฤทธิ์ต้านอักเสบที่ดี เช่น Curcuminoids จากขมิ้น Capsaicin จากพริก Quercetin จากหอมแดง และ Allicin จากกระเทียม โดยสารกลุ่มนี้มีฤทธิ์ในการช่วยลดกระบวนการสร้างไซโตไคน์ก่อการอักเสบ (Pro-inflammatory cytokines) จากเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดแมคโครฟาจ และมีฤทธิ์ปรับสมดุลภูมิคุ้มกัน (immunomodulatory activity) ทำให้การทำงานของเม็ดเลือดขาวมีการทำงานอย่างเหมาะสมและมีดุลยภาพ สมุนไพรกลุ่มดังกล่าวเป็นองค์ประกอบหลักของเครื่องแกงภาคใต้ ซึ่งเป็นอาหารที่ผู้คนภาคใต้บริโภคทุกวัน เครื่องแกงภาคใต้จึงมีความได้เปรียบที่จะพัฒนาต่อไปผลิตภัณฑ์อาหารฟังก์ชั่นที่มีศักยภาพสูงในการรักษาดุลยภาพของระบบภูมิคุ้มกัน แต่อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการศึกษากลไกต้านการอักเสบของเครื่องแกงส้มภาคใต้ในเซลล์แมคโครฟาจ ในงานวิจัยนี้ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษากลไกการต้านอักเสบของสารสกัดจากเครื่องแกงส้มภาคใต้ โดยศึกษาฤทธิ์ยับยั้บการสังเคราะห์ไนตริกออกไซด์ซึ่งเป็นสารสื่อกลางก่ออักเสบในหลอดทดลอง ผลการศึกษาที่ได้จากการศึกษานี้จะช่วยพิสูจน์ศักยภาพในการต้านการอักเสบและพัฒนาเครื่องแกงสู่โภชนเภสัชภัณฑ์ได้ในอนาคต