สารปรับปรุงและควบคุมคุณภาพน้ำสำหรับเพาะเลี้ยงปลาสวยงามเขตร้อนจากแทนนินสกัดของใบหูกวางร่วมกับสารสกัดธรรมชาติ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สิรยศ อารีย์วงศ์, การรัฐ ปีติภพ, นฤบดี เทียมพันธ์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ฐิตารีย์ ทองเทียนชัย, มนัส สิทธิโชคธรรม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เพชรบุรี

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

โครงงานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและพัฒนาผลิตภัณฑ์จากสารสกัดแทนนินจากใบหูกวางผสมกับสารอื่นๆเพื่อใช้ปรับสภาพของน้ำให้มีสภาวะที่เหมาะสมแก่การเลี้ยงปลาสวยงามเขตร้อน และจะทำในรูปของผงที่อัดเม็ดเพื่อง่ายต่อการใช้งาน โดยในการสกัดแทนนินจากใบหูกวางจะใช้การสกัดแบบใช้ตัวทำละลายได้แก่ น้ำ เอทานอล และน้ำผสมกับเอทานอลในอัตราส่วน 1:1 แล้วนำสารสกัดที่ได้มาหาความเข้มข้นโดยอ้างอิงจากกราฟมาตรฐานของแทนนินที่ได้จากเครื่อง UV-Vis spectrophotometer จากผลการทดลองพบว่าน้ำผสมกับเอทานอลในอัตราส่วน 1:1 เป็นตัวทำละลายที่สกัดแทนนินออกมาได้มากที่สุด จากนั้นนำสารสกัดที่ได้ทำให้เป็นผงโดยการเติม cyclodextrin เพื่อช่วยให้ผงละลายในน้ำได้ดียิ่งขึ้นและเติม maltodextrin และซิลิกอนไดออกไซด์ตามลำดับ เพื่อช่วยไม่ให้ผงจับตัวกันเป็นก้อน โดยจากการทดลองเตรียมสารตัวเติมในอัตราส่วนของ maltodextrin ต่อปริมาณแทนนินรวมกับปริมาณของ cyclodextrin ที่ใส่ไปก่อนหน้าด้วยอัตราส่วน 1:1 , 2:1 3:1 และ 4:1 แล้วนำไปให้ความร้อนเพื่อเปลี่ยนเป็นผง ผลปรากฎว่าที่อัตราส่วนของ 2:1 ผงที่ได้มีความสามารถในการละลายน้ำดีที่สุด มีลักษณะของการจับตัวกันเป็นก้อนน้อยกว่าผงที่อัตราส่วนอื่นๆ รวมทั้งดูดความชื้นน้อยที่สุด จากนั้นนำผงที่ได้ไปทดสอบผลกระทบที่มีต่อน้ำหลังจากใส่ผงลงไปเช่น สีและค่า pH รวมถึงทดสอบประสิทธิภาพในการกำจัดแอมโมเนียในน้ำรวมถึงความสามารถในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อ Streptococcus aureus ซึ่งเป็นเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคในปลา จากผลการทดลองพบว่าเมื่อความเข้มข้นของแทนนินในสารละลายเพิ่มมากขึ้น สีของสารละลายเข้มขึ้น และค่า pH เพิ่มมากขึ้น รวมทั้งความสามารถในการยับยั้งเชื้อเพิ่มขึ้นด้วย โดยเมื่อใช้สารละลายเข้มข้น 100 ppm สามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของ S.aureus ได้ถึง 49.1% ในส่วนของผลการทดสอบการกำจัดแอมโมเนียในน้ำ ที่ต้องการลดความเข้มข้นของแอมโมเนียในน้ำให้ได้ขั้นต่ำ 0.77 ppm ซึ่งเป็นข้อมูลที่ได้จากการเก็บข้อมูลจากการเลี้ยงปลาจริง พบว่าสารละลายแทนนินเข้มข้น 30 ถึง 75 ppm สามารถกำจัดแอมโมเนียได้มากกว่า 0.77 ppm โดยที่ความเข้มข้นของสารละลายแทนนิน 60 ppm ลดความเข้มข้นของแอมโมเนียได้สูงสุดถึง 3.0191 ppm แต่จากการศึกษาพบว่าความเข้มข้นของแทนนินที่ในน้ำที่ไม่เกิน 50 ppm จะไม่เป็นอันตรายต่อสัตว์น้ำ ดังนั้นความเข้มข้นของแทนนินที่ 50 ppm จึงเหมาะสมที่สุดสำหรับการเลี้ยงปลาเขตร้อนเนื่องจากสามารถกำจัดแอมโมเนียได้มากกว่า 0.77 ppm รวมถึงสามารถยับยั้งการเจริญเติบโตของ S.aureus ได้โดยที่ไม่เป็นอันตราย จากนั้นผสมกับเกลือและสารกำจัดคลอรีนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของสาร สุดท้ายคำนวณปริมาณของผงที่ต้องใช้สำหรับตู้ปลาขนาดมาตรฐาน (4 นิ้ว×4 นิ้ว×8 นิ้ว) ได้เท่ากับ 0.4 กรัม เพื่อที่จะให้ได้ความเข้มข้นของแทนนินที่ 50 ppm แล้วจึงบรรจุลงแคปซูลเพื่อให้เป็นเม็ดที่สะดวกสำหรับใช้งานต่อไป