ผลของอุณหภูมิ ภาชนะบรรจุ และสภาวะการเก็บรักษาต่อคุณภาพของ ต้นอ่อนทานตะวัน

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ธันยพร ณ น่าน, ปาริชาต ใจพลแสน, มาลาวดี ฐิดาภารุ่งเรือง

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ยุวดี แสนทรงสิริ

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เชียงราย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2563

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

​ปัจจุบันผู้บริโภคให้ความใส่ใจในการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้น การบริโภคต้นอ่อนพืชจึงได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นเนื่องจากต้นอ่อนพืชให้คุณค่าทางโภชนาการสูงกว่าเมล็ดพืช ต้นอ่อนทานตะวันนับเป็นต้นอ่อนพืชที่ได้รับความนิยมอย่างมาก เพราะเป็นพืชที่ปลูกได้ง่ายและใช้เวลาน้อยในการเติบโต เนื่องจากอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการและสารพฤกษเคมี เช่น สารในกลุ่มฟีนอลิก วิตามิน และสารสีต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสารที่มีฤทธิ์ในการต้านอนุมูลอิสระ ซึ่งมีบทบาทสําคัญต่อการดูแลสุขภาพ และการป้องกันโรค งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้บริโภคได้รับสารต้านอนุมูลอิสระสูงสุดแต่วิธีการถนอมหรือรักษานั้นค่อนข้างที่จะยากเพราะมีอายุหลังการเก็บเกี่ยวแบบสดได้เพียง 7-11 วัน หลังจากนั้นอาจทำให้เกิดการเหี่ยวแห้งและความสดอาจจะมีน้อยลงและทำให้ผักเสียรสชาตและการเก็บเกี่ยวแต่ละครั้งมักจะเก็บเกี่ยวในปริมาณที่ค่อนข้างที่จะมากหากไม่เก็บเกี่ยวอาจทำให้ต้นอ่อนทานตะวันโตเพราะต้นทานตะวันมีการเจริญเติบโตที่ค่อนข้างเร็วและเวลาที่เหมาะแก่การรับประทานคือหลังจากที่ปลูกได้แล้ว 6-7 วัน แต่การจัดการใช้แต่ละครั้งจะมีปริมาณที่มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับเมนูอาหารที่รักประทาน ซึ่งจานแต่ละจานอาหารแต่ละอย่างจึงใช้ในปริมาณที่ไม่เท่ากันในบางร้านเช่น ร้านสเต็ก ร้านสลัด ร้านอาหารเพื่อสุขภาพ เป็นต้น

​โดยทั่ว ไปการบรรจุต้นอ่อนทานตะวัน เพื่อจำหน่ายจะบรรจุในถุงพลาสติกปกติ ซึ่งมีราคาถูก หาได้ง่าย มีความใส สมารถมองเห็น ลักษณะของผลิตผลภายในได้ และมีอัตราการซึมผ่านก๊าซและไอน้ำสูง ทำให้มีก๊าซออกซิเจนซึมผ่านเข้า มามากเพียงพอให้ผลิตผลใช้หายใจ ส่วนก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และน้ำที่ได้จากกระบวนการหายใจก็สามารถซึมออกได้มากเช่นกัน ทำให้ผลิตผลมีอัตราการหายใจ มากขึ้นซึ่งการหายใจของผลิตผลหลัง การเก็บเกี่ยวเป็นสาเหตุสำคัญ ที่ทำให้ผลิตผลเกิดการสูญเสีย น้ำหนัก และการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ทำให้ต้นอ่อนทานตะวันเหี่ยว และมีการผลิตเอทิลีนมากขึ้น ซึ่งเอทิลีนจะไป เร่งให้มี อัตราการหายใจมากขึ้น มีการเกิดเมทาบอลิซึมของผลิตผลเพิ่มขึ้น ทำให้ต้นอ่อนทานตะวัน มีอายุการเก็บรักษาและ การวางจาหน่ายสั้น

​ดังนั้นผู้จัดทำจึงคิดหาวิธีที่จะรักษาคุณภาพต้นอ่อนทานตะวันโดยเปรียบเทียบหาอุณหภูมิที่เหมาะสมและชนิดของถุงพลาสติกที่จะจำกัดปริมาณก๊าซออกซิเจนให้ซึมผ่านเข้ามาได้น้อย สามารถยืดอายุการเก็บรักษาต้นอ่อนทานตะวันให้ได้นานและยังคงความสดและคุณค่าทางโภชนาการให้ได้มากที่สุด