แผนที่ดวงจันทร์
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ศิริสัก เดชะวรานนท์
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
เมฆา ดีสงคราม
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ชื่อโครงงาน:แผ่นหมุนดวงจันทร์ Lunar Wheel
ผู้จัดทำ:นายศิริสัก เดชะวรานนท์
โรงเรียนสกลราชวิทยานุกูล จังหวัดสกลนคร
อาจารย์ที่ปรึกษาหลัก:นายเมฆา ดีสงคราม
บทคัดย่อ
เนื่องจากในขณะที่ผู้จัดทำกำลังศึกษาวิชาวิทยาศาสตร์ในชั้น ม.3 ซึ่งคุณครูกำลังสอนเนื้อหาวิชาดาราศาสตร์ คุณครูได้พูดถึงเรื่องการคำนวณเวลาขึ้นตกของดวงจันทร์และการดูข้างขึ้นข้างแรม ซึ่งผู้จัดทำไม่เข้าใจในคำพูดของครู จึงกลับมาค้นคว้าหาความรู้ในอินเทอร์เน็ต คิดวิธีที่จะหาเวลาขึ้นตกของดวงจันทร์ให้ได้และเขียนเป็นแผนภาพการโคจรของดวงจันทร์ลงในกระดาษ ทำให้เกิดความคิดในการสร้างแผ่นหมุนดวงจันทร์ขึ้นมา
แผ่นหมุนดวงจันทร์นี้สามารถบอกตำแหน่งและรูปร่างของดวงจันทร์บนท้องฟ้าได้โดยประมาณ บอกเวลาขึ้นตกโดยประมาณของดวงจันทร์ในวันทางจันทรคตินั้นๆ และบอกวันและเวลาได้จากการสังเกตดวงจันทร์ ซึ่งเป็นแผนผังที่ทำเป็นกระดาษในรูปแบบที่ประกอบได้เองง่ายๆ ดูง่าย ใช้สะดวก และทำหลากหลายขนาดทั้งแบบพกพา แบบปกติ แบบขาวดำสำหรับผู้ไม่มีเครื่องพิมพ์สี และแบบใช้สอนขนาดใหญ่ ผู้จัดทำหวังว่าจะนำไปเผยแพร่ทางเว็บไซต์ให้เด็กๆ นักเรียน คุณครู ผู้สนใจ บุคคลทั่วไปได้ดาวน์โหลดนำไปประกอบเอง
หลังจากได้ทดสอบการใช้แผ่นหมุนดวงจันทร์กับท้องฟ้าจริงในเวลาต่างๆ และกับเพื่อนๆ ปรากฏว่าสามารถใช้ช่วยหาตำแหน่งดวงจันทร์เมื่ออยากดูทั้งในตอนกลางวัน กลางคืน หรือเวลาขึ้นตกคร่าวๆ ได้ หรือจะใช้ดูดวงจันทร์แล้วบอกว่าเป็นวันข้างขึ้นข้างแรมเท่าไหร่ก็ได้ สร้างความสนุกสนานกับเพื่อนๆ และเมื่อนำไปเทียบกับตำแหน่งจริงที่ได้จากการวัดและโปรแกรมหาตำแหน่งดาว พบว่าความจริงแล้วตำแหน่งของดวงจันทร์ย่อมจะไม่คงที่และเปลี่ยนแปลงไปมาขึ้นอยู่กับระนาบการโคจรของดวงจันทร์ การหมุนของโลก แกนโลกที่เอียง ละติจูดลองจิจูดผู้สังเกต วงโคจรที่เป็นวงรี ระยะห่างจากโลก ดวงอาทิตย์ ช่วงเวลาสังเกตต่างๆ ในรอบปี รอบเดือน รวมทั้งรูปร่างต่างๆ ก็ขึ้นกับหลายปัจจัยโดยเฉพาะการกำหนดปฏิทินของคนไทยซึ่งย่อมไม่ตรงกับคาบการโคจรจริงๆ เสมอไป แต่แผ่นหมุนดวงจันทร์นั้นเป็นวงกลมที่สมมติว่าทุกอย่างโคจรเป็นวงกลม และคาบเท่าเดิมหมด จึงไม่สามารถหาตำแหน่งแน่นอนได้เหมือนคอมพิวเตอร์แต่เหมาะสำหรับการดูคร่าวๆ และใช้เป็นสื่อการสอนนักเรียนมากกว่า
ทั้งนี้ทั้งนั้น มีนักเรียนจำนวนมากที่เรียนดาราศาสตร์ไม่เข้าใจ เพราะการเรียนดาราศาสตร์โดยเฉพาะตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้าต่างๆ จำเป็นต้องใช้จินตนาการและความเข้าใจมากจึงจะนึกภาพวัตถุท้องฟ้าได้ตามความเป็นจริง และภาพในหนังสืออาจอธิบายได้ไม่เข้าใจทำให้เกิดความสับสนและเบื่อหน่าย ไม่เห็นความสวยงามของดาราศาสตร์ ซึ่งหลังจากที่ผู้จัดทำได้พยายามทำความเข้าใจธรรมชาติการโคจรรอบโลกและการเกิดเฟสของดวงจันทร์ก็สามารถเข้าใจในดาราศาสตร์เรื่องที่ไม่เคยรู้เรื่องได้มากขึ้น และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการทำแผ่นหมุนดวงจันทร์ขึ้นมา จะเป็นเครื่องมือทางดาราศาสตร์ใหม่ที่ใช้ง่ายมีประโยชน์ต่อการศึกษา ทำให้เกิดความน่าสนใจต่อเด็กๆ ตลอดจนสร้างความรู้สึกสนใจศึกษาวิทยาศาสตร์ได้
Thesis title:Lunar Wheel
Researcher: Mr. Sirisak Dechawaranon
Sakolrajwittayanakul School ,Sakonnakhon
Thesis advisors: :Mr. Make Deesongkrom
Abstract
Last year, While I was studying Astronomy in Science class about moon phase and calculating the moonrise and moonset time, I was so confused and never understood what the teacher said. After that, I learn about it on the internet and try to find a way to put moon phase and position in a paper wheel. So I came up with Lunar Wheel.
Lunar Wheel is a tool which can tell you the approximate position and phase of the moon. And is a simple wheel diagram which everybody can download and print to make easily themselves. And in the future, I am going to make some versions more like the black color, big size and mini size version for various kind of use,and publish them on the website.
After using Lunar wheel with my friends in the real sky, it could help us find where the moon was or when it rose as we wanted to watch it and tell us age of moon. When I compared the approximate altitude data from Lunar Wheel and in Stellarium Program in various time, the result was that the real position and phase of the moon did not stay same every time as it showed in Lunar Wheel. This is because, in reality, those parameters depend on Earth’s Rotation, axial tilt, elliptical orbit, orbital period, observer’s latitude, etc. while Lunar wheel is a complete circle and made by supposing that all orbits and sky objects are stable. That means Lunar Wheel cannot predict the precise parameter of the moon like a computer but it has rather be used to find the moon approximately and to teach children joyfully
However, There are a lot of students around Thailand do not understand Astronomy because it takes much high imagination to think about the star and sky objects and pictures in the books may be so difficult to understand. So people can be tired of complex calculations and difficult names and bored with Astronomy. After I have done this project and get something I never know and never try, I hope Lunar Wheel will be one of the ways to help children and people have fun and get interested in Science.