การทดสอบประสิทธิภาพของแบคทีเรียที่สามารถผลิตเอนไซม์ไลเปส จากดินที่ปนเปื้อนน้ำมันเครื่อง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

ชลธิชา ราษี, นิภาพร บังเกิง, เบญจมาศ แวดอุดม

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

น้ำทิพย์ ศรีแก้ว

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย เลย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

บทคัดย่อ

ความเจริญก้าวหน้าทางสังคม ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งในด้านเศรษฐกิจ และการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร ทั้งส่งผลให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมมากมาย ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ ปัญหาน้ำเสีย ซึ่งสาเหตุนี้ เกิดจากการปนเปื้อนมลพิษทางน้ำ

จากการสังเกตพฤติกรรมของผู้คนที่อาศัยอยู่ใกล้เคียงบริเวณแม่น้ำเลย จังหวัดเลย พบว่า มีการประกอบอาชีพที่ส่งผลกระทบต่อแม่น้ำ ทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น อู่ซ่อมรถที่มีการเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง แล้วเทลงสู่แหล่งน้ำบริเวณใกล้เคียง หรือในบางกรณีอาจมีการหยดของน้ำมันเครื่องลงสู่พื้นดิน พอถึงฤดูฝนน้ำมันที่หยดสุ่พื้นดินก็ถูกชะล้างลงสู่แหล่งน้ำ

จากสาเหตุที่กล่าวมานี้ ส่งผลให้สิ่งมีชีวิตทีอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำบริเวณดังกล่าวที่ได้รับผลกระทมบ เช่น เมื่อน้ำมันไหลลงสู่แหล่งน้ำ น้ำมันจะลอยขึ้นมาบนผิวน้ำ สิ่งมีชีวิตบางชนิดที่ต้องขึ้นมากินอาหารบนผิวน้ำ เช่น ปลาทุกชนิด จะได้รับน้ำมันที่ปนเปื้อนน้ำมันแบบหลีกเลี่ยงไม่ได้ จึงเกิดการสะสมของน้ำมันในตัวปลา บางตัวก็ตาย ทำให้มีจำนวนลดลง ส่งผลต่อสมดุลในระบบนิเวศ บางตัวที่รอดชีวิต ก็ถูกชาวบ้านนำมาประกอบอาหาร เมื่อถูกสะสมอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็จะส่งผลเสียต่อร่างกายของผู้ที่นำมาบริโภค เช่น ทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ ปวดท้องและท้องเสีย และในกรณีที่มีการปนเปื้อนน้ำมันหล่อลื่นเข้าสู่ร่างกายเป็นระยะเวลานาน อาจก่อให้เกิดมะเร็งได้ (แผนงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คคส.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย,2010) อีกทั้งในปัจจุบัน ผู้คนส่วนใหญ่ยังไม่ตระหนักและให้ความสำคัญของปัญหาดังกล่าว

โครงงานเรื่อง การทดสอบประสิทธิภาพของแบคทีเรียที่สามารถผลิตเอนไซม์ไลเปสจากดินที่ปนเปื้อนน้ำมันเครื่อง การศึกษานี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อทดสอบประสิทธิภาพในการย่อยน้ำมันของแบคทีเรียที่แยกได้จากดินที่ปนเปื้อนน้ำมันเครื่อง( 3 แหล่ง ) โดยนำตัวอย่างดินมาเพาะเลี้ยงในอาหาร Screening Medium บ่มที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลา 48 ชั่วโมง แล้วย้ายไปยังอาหารเลี้ยงเชื้อ TA เพื่อคัดเลือกแบคทีเรียที่มีคุณสมบัติที่ต้องการ เก็บเชื้อนั้นไว้ใน NA slant จากนั้นนำไปทดสอบประสิทธิภาพการย่อยน้ำมันเครื่อง โดยนำแบคทีเรียแต่ละไอโซเลต ( Isolate ) มาเลี้ยงใน NB 24 ชั่วโมง ทำการเจือจางอย่างเป็นลำดับส่วน ( Serial Dilution Spread Plate ) เพื่อปรับความเข้มข้นของเชื้อ หลังจากนั้นนำเชื้อแต่ละไอโซเลต ใส่ลงในน้ำเสียสังเคราะห์ บ่มไว้ที่อุณหภูมิห้อง ทำการตรวจติดตามการย่อยสลายน้ำมันของแบคทีเรียและสรุปความสามารถในการย่อยไขมัน ทุกๆ 6 ชั่วโมง โดยศึกษาต่อไปจนครบ เป็นเวลา 5 วัน คณะผู้จัดทำมีแนวคิดที่จะพัฒนา โดยนำหญ้าขจรจบมาเข้ากระบวนการในการแปรรูปในลักษณะที่เป็นแผ่นบาง ซึ่งมีคุณสมบัติในการดูดซับไขมันตามแหล่งน้ำ มาร่วมเข้ากระบวนการในการแปรรูปกับแบคทีเรียที่ผลิตเอนไซม์ไลเปสได้ ทำให้ได้นวัตกรรมที่ทั้งสามารถดูดซับและย่อยสลายน้ำมันได้ในคราวเดียวกัน ในแบบที่ที่ไม่มีสารเคมีตกค้างในแหล่งน้ำ