การศึกษาประสิทธิภาพของสเปรย์จากการสกัดดอกเบญจมาศต่อการไล่แมลงสาบอเมริกัน (Periplaneta Americena L.)

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

วัชรวิชญ์ นาคนรเศรษฐ์

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

กุลธิดา ขันสุข

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย นครศรีธรรมราช

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2564

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

แมลงสาบอเมริกัน (American cockroach/Perplaneta american) เป็นสายพันธุ์ที่มีแหล่งกำเนิดในแอฟริกา ปัจจุบันแพร่กระจายไปทั่วโลก เป็นชนิดที่พบมากที่สุดในประเทศไทย ลำตัวมีขนาดใหญ่ ตัวยาว 35-40 มม. ปีก และลำตัวมีสีน้ำตาลเข้ม มีรอยจางๆบริเวณ pronotum เพศผู้มีปีกยาวกว่าเพศเมีย ปีกเพศผู้ปกยาวเลยส่วนท้อง ส่วนปีกเพศเมียปกถึงส่วนท้องพอดี แมลงสาบสายพันธุ์นี้มักพบอาศัยตามบ้านเรือน พบในมุมอับ ซอกผนัง บริเวณพื้นที่มืด โดยเฉพาะแหล่งอาหารในบ้านเรือน และถังขยะ คำว่า สาบ หมายถึง กลิ่นเหม็นสาบ กลิ่นเหม็นอับ ที่เป็นที่มาของชื่อที่คนไทยเรียก เนื่องจากเป็นแมลงที่มีกลิ่นเหม็น สามารถสร้างความเสียหายแก่ข้าวของเครื่องใช้ ผลผลิตทางการเกษตร อาหาร และสร้างความรำคาญ มีเชื้อแบคทีเรียที่ทำให้เกิดต่างๆ โรคกาฬโรค โรคบิด โรคท้องเสีย โรคติดเชื้อของช่องขับถ่าย โรคฝีผิวหนังพุพอง โรคในระบบทางเดินอาหาร โรคอาหารเป็นพิษ และโรคไทฟอยด์ สามารถแพร่เชื้อแบคทีเรียขณะที่มันเดิน นอกจากนี้ยังเป็นตัวการนำเชื้อโรคอื่น ๆ เช่น ซาลโมเนลลา และ อีโคไล ไปยังทุกที่ ๆ มันเดินผ่าน ยิ่งไปกว่านั้นคือ คราบ แมลงสาบมีหนอนพยาธิและเป็นรังสะสมโรค เช่น พยาธิปากขอ พยาธิไส้เดือนกลม พยาธิตัวตืดแคระ พยาธิตืดวัว พยาธิใบไม้โลหิต โดยพยาธิ 12 ชนิดสามารถออกมาผ่านทางมูลแมลงสาบ และแม้แต่ซาก ยังกลายเป็นสารก่อภูมิแพ้อีกด้วย ทางคณะผู้จัดทำจึงได้คิดค้น และพัฒนาสารสกัดจากดอกเบญจมาศ เพื่อนำไปใช้ไล่แมลงสาบที่อยู่ภายในบ้าน เมื่อนำดอกแห้งมาสกัดจะได้สารจากธรรมชาติ เรียกว่า “ไพรีทรินส์” ที่ออกฤทธิ์ ดูดซึมทำลายระบบประสาทของแมลง เช่น ยุง แมลงวัน แมลงสาบ จึงน่าจะหันมาใช้สารก าจัดแมลง ที่มาจากธรรมชาติชนิดนี้แมลงจะตายเมื่อสัมผัสเพราะมันเข้าไปทำลายระบบประสาททำให้แมลงบินไม่ได้และตาย และ สารไพรีทรินส์ไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและสัตว์เลือดอุ่น เพราะในตับของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจะมีเอนไซมชนิดหนึ่งที่สามารถย่อยสลายสารไพรีทรินส์ได้ จึงไม่มีการตกค้างในร่างกายและสามารถย่อยสลายได้เองตามธรรมชาติด้วยแสงแดดและความร้อน องค์การอนามัยโลก WHO และองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ FAO จึงยกย่อง สารไพรีทรินส์เป็นสารฆ่าแมลงที่ปลอดภัยกับมนุษย์ละสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมากที่สุด ดังนั้น ดอกเบญจมาศจึงเป็นทางอีกหนึ่งทางเลือกที่ สามารถช่วยกำจัดหรือไล่แมลงสาบได้อย่างปลอดภัยมากกว่าการใช้สารเคมี