การพัฒนาแผ่นฟิล์มกักเก็บน้ำมันหอมระเหยจากตะไคร้ด้วยวิธีเอนแคปซูเลชัน
- ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
ภูวณิช วาณิชวิวัฒน์, ปรมัตถ์ มณีสุธรรม, สวิส ไศลบาท
- อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์
อุษา จีนเจนกิจ
- โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์
- ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์
บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์
ยุงถือเป็นพาหะนำโรคหลายชนิดซึ่งมีการกระจายตัวอยู่ทุกมุมโลก เเละเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตของมนุษย์ราวสามล้านคนต่อปี โดยโรคติดต่อที่มียุงเป็นพาหะที่สำคัญเเละก่อให้เกิดปัญหากับสาธารณสุขในไทยมากที่สุดก็คือ โรคไข้เลือดออก ซึ่งเป็นเหตุให้เกิดการเจ็บป่วยหรืออาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต รวมไปถึงการสูญเสียทรัพย์ในการรักษาพยาบาล และค่าใช้จ่ายของรัฐในการดูแลรณรงค์ป้องกันและการรักษาการเจ็บป่วยจากยุง วิธีที่ง่ายที่สุดที่ป้องกันไม่ให้เกิดโรคเหล่านี้คือการหลีกเลี่ยงไม่ให้ถูกยุงกัด สามารถทำได้โดยการสวมใส่เสื้อผ้ามิดชิด ทำลายเเหล่งเพาะพันธุ์ยุง เเละการใช้สารเคมีหรือสารสกัดจากธรรมชาติที่มีฤทธิ์ในการไล่ยุงเเละเเมลงต่างๆ
ตะไคร้ (Lemongrass) เป็นพืชในวงศ์ Gramineae มีชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Cymbopogon citratus stapf จัดเป็นพืขล้มลุกจำพวกหญ้าขึ้นอยู่รวมเป็นกอ ความสูงประมาณ 1 เมตร เป็นพันธุ์ไม้ที่มีอายุหลายปีโดยลักษณะลำต้นเป็นรูปทรงกระบอกตั้งตรงมีข้อและปล้องสั้นซึ่งตามกล้องจะมีไขปกคลุมอยู่ ส่วนใบจะมีลักษณะเป็นใบเดี่ยวเรียวยาวปลายใบแหลมผิวใบจะสากมือทั้งสองด้าน ก้านใบสีขาวนวลและขอบใบมีขนขึ้นอยู่เล็กน้อย โดยการนำตะไคร้มาใช้ประโยชน์นั้นนอกจากใช้ในการปรุงอาหารตามครัวเรือนต่างๆ แล้ว มักมีการนำมาทำน้ำมันหอมระเหยที่สกัดได้จากส่วนของเหง้าและกาบใบ และนำไปใช้ประโยชน์ในหลายๆ ด้านเช่น การใช้ในอุตสาหกรรมเครื่องสำอางและเครื่องหอมต่างๆ หรือนำไปผสมใช้ในการผลิตยาฆ่าแมลงหรือป้องกันยุง โดยน้ำมันหอมระเหยของตะไคร้มีคุณสมบัติสำคัญคือ มีฤทธิ์ในการไล่ยุง ต้านเชื้อรา สารเคมีในน้ำมันหอมระเหยคือซิทราล ซึ่งพบว่ามีถึง 75-90% ในน้ำมันหอมระเหยมีฤทธิ์ในการไล่ยุง นอกจากนี้ยังมีเนอรัล เจอราเนียล ซิโทรเนลลอล เเละเจอรานิออล มีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียอีกด้วย
ปัจจุบันมีการคิดค้นเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่จะใช้ในการไล่ยุงอย่างมากโดยมักจะผสมสาร DEET (N,N-diethyl-meta-toluamide) ซึ่งหากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะทำให้เกิดการระคายเคืองที่ผิว เกิดผื่นเเพ้บริเวณผิวหนัง หรืออาจอาเจียนได้ ซึ่งปัญหาดังกล่าวเลยทำให้มีผู้คิดค้นในการใช้น้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรไทยเป็นสารสำคัญเเต่ก็มีข้อเสียคือต้องทาซ้ำบ่อยๆ เนื่องจากระยะเวลาที่สามารถมีประสิทธิภาพกันยุงราว 2 ชั่วโมง ซึ่งระยะเวลาสั้นกว่าเมื่อเทียบการใช้ DEET เเละนอกจากนี้โดยส่วนใหญ่ผลิตภัณฑ์ที่ไล่ยุงมักจะเป็นเเบบสเปรย์ที่สัมผัสกับผิวหนังของผู้ใช้โดยตรงกรณีที่ใช้แบบโลชันหรือสเปรย์ทาผิว หรือระเหยเข้าทางลมหายใจของผู้ใช้กรณีที่เป็นสเปรย์ฉีดห้อง
ทางคณะผู้จัดทำจึงมีความสนใจที่จะพัฒนาเเผ่นฟิล์มกักเก็บน้ำมันหอมระเหยจากตะไคร้เพื่อนำมาใช้ไล่ยุงโดยจะทำให้มีต้นเเบบในการพัฒนาอนุภาคขนาดเล็กที่กักเก็บน้ำมันหอมระเหยด้วยวิธี encapsulation เเละได้ผลิตภัณฑ์ไล่ยุงในรูปแบบแผ่นฟิล์มที่ไม่ต้องสัมผัสกับผิวหนังของผู้ใช้งานโดยตรง และยังมีประสิทธิภาพในการไล่ยุงได้จากการค่อยๆ ระเหยของน้ำมันหอมระเหยออกจากแคปซูลได้