การสกัดสารพฤกษเคมีจากวัชพืชเพื่อใช้เป็นยาสมุนไพรสำหรับต่อต้านแบคทีเรีย

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

สรภัทร์ สามสมบัติสกุล, ภาณิชา อึ้งอร่าม, อรรถกร เนียมปุก

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

อุษณีย์ อาจาระศิริกุล

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนสามเสนวิทยาลัย

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

วัชพืชเป็นพืชที่ไม่ค่อยเป็นที่ต้องการมากนัก เนื่องจากทำให้ผลผลิตทางการเกษตรไม่เจริญงอกงาม ซึ่งในปัจจุบันพบว่าวัชพืชบางชนิดอาจมีส่วนช่วยในการยับยั้งการโตของแบคทีเรียก่อโรคได้ จึงพยายามนำเอาวัชพืชที่ไม่มีเป็นที่ต้องการมากนักมาใช้ทำการทดลอง

นำสารสกัดจาก หญ้าแห้วหมู สาบเสือ ไมยราพ หญ้าคา บานไม่รู้โรย ผักตบชวา ที่สกัดด้วยเมทานอล สารละลายสารพฤกษเคมีจากสารสกัดจากวัชพืช และ สารผสมสารละลายสารพฤกษเคมีจากขั้นตอนที่แล้ว ไปชุบกระดาษกรองแล้วหย่อนไปในจานเพาะเชื้อมีการเพาะเชื้อ Staphylococcus aureus ซึ่งแบคทีเรีย Salmonella typhi, Bacillus cereus, Escherichia coli และ Staphylococcus aureus เอาไว้ 1วันแล้วปล่อยไว้อีก 1 วันจากนั้นวัดรัศมีของบริเวณที่ไม่มีแบคทีเรีย และทดสอบ ความสามารถในการติดไฟ ความสามารถในการกัดกร่อน ความสามารถในการซึมผ่านได้ และด้านความสามารถในการระเหย ทดสอบค่า pH ทดสอบการเกิดปฏิกิริยากับน้ำ และอายุการเก็บรักษาโดยทดลองอย่างละ 3 ครั้งแล้วหาค่าเฉลี่ย โดยใช้น้ำกลั่นเป็น negative control และเพนิซิลินเป็น positive control

จากนั้นนำตัวอย่างที่ดีที่สุด 3 ตัวจากผลการทดสอบมาใช้ตัวทำละลายตัวอื่นในการสกัดและทดสสอบผลให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ได้ตัวอย่างทีมีคุณลักษณะเหมาะสมและปลอดภัยต่อการรัปประทาน ด้วยต้นทุนที่ลดลงและขั้นตอนที่ง่ายและสะดวกขึ้น

ด้วยตัวอย่างที่ดีที่สุด 3 ตัวจากสารละลายการสกัดที่เปลี่ยนแปลงแล้วมาทดลองกับหนูทดลอง BALB/cMlac โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม กลุ่มแรกไม่มีการให้สารใดๆพร้อมอาหาร กลุ่มที่สองยาตัวอย่างพร้อมอาหาร และกลุ่มที่สามให้เพนิซิลินพร้อมอาหารแบ่งเป็น 2 แบบ แบบที่หนึ่งใช้หนูเพศผู้ แบบที่สองใช้หนูเพศเมีย โดยจะชั่งน้ำหนักและบันทึกการเปลี่ยนแปลงอื่นๆทุกสัปดาห์และทำทั้งหมด 3 รอบแล้วหาค่าเฉลี่ย

นำยาตัวอย่างที่มีผลลัพธ์ดีที่สุด 1 ตัวจากการทดลองกับหนูมาทดสอบกับเชื่อ 4 ตัวเช่นเดียวกับข้างต้นโดยแบ่งเป็นสามชุด ชุดที่หนึ่งเพาะเชื่อไว้ก่อน 1 วันแล้วจึงหย่อนกระดาษกรองที่ชุบยาลงไปยา ชุดที่สองหย่อนกระดาษกรองพร้อมกับเพาะเชื้อที่จุดเดียวกัน และชุดที่สามหย่อนกระดาษกรองไว้ 1 วันแล้วจึงเพาะเชื้อ 1 วันที่จุดเดียวกันแล้วจึงบันทึกผล

ใช้วิธี Mass Spectrometry กับยาตัวอย่างเพื่อทดสอบโครงสร้างทางเคมีของยาตัวอย่าง

โครงงานนี้เพิ่มจำนวนวัชพืชและตัวอย่างที่ใช้ เพิ่มขั้นตอนที่ใช้ทดสอบและเพิ่มการทดสอบกับหนูทดลอง และเพิ่มตัวแปรที่ใช้วัดประวิทธิภาพของตัวยา