ศึกษาอัตรส่วนการเกาะพืชของผีเสื้อ

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

บุณยธร ธามณี

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

ชวลิต บัวพรม

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย มุกดาหาร

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2565

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผีเสื้อ เป็นแมลงในอันดับ Lepidoptera แบ่งเป็น 3 กลุ่มใหญ่ ประกอบด้วย ผีเสื้อกลางวัน (True butterflies) ผีเสื้อบินเร็ว (Skippers) และผีเสื้อกลางคืน (Moths) โดยผีเสื้อกลางวัน (Butterflies) ในกลุ่ม True butterflies อยู่ในซุปเปอร์แฟมิลี่ Papilionidea โดยสามารถแบ่งตามลักษณะ อนุกรมวิธานได้ 4 วงศ์ คือ วงศ์ผีเสื้อหางติ่ง (Papilionidae, The Swallowtail) วงศ์ผีเสื้อหนอนกะหล่ำ หรือวงศ์ผีเสื้อขาว-เหลือง (Pieridae, The White and Yellow) วงศ์ผีเสื้อมรกต หรือวงศ์ผีเสื้อสีน้ำเงิน (Lycaenidae, The Blue) และวงศ์ผีเสื้อขาหน้าพู่ (Nymphalidae, The Brush-footed Butterflies) อย่างไรก็ดี ใน ซุปเปอร์แฟมิลี่ Hesperiodea คือ กลุ่มผีเสื้อบินเร็ว บางครั้ง ก็ถูกจัดให้เป็นส่วนหนึ่งของผีเสื้อกลางวันด้วยแม้ว่าจะมีบางลักษณะ เหมือนกลุ่มผีเสื้อกลางคืนก็ตาม ผีเสื้อกลางวันจะมีพฤติกรรมส่วนใหญ่ ในเวลากลางวัน เช่น การหาอาหาร การจับคู่ผสมพันธุ์ สามารถพบเห็นได้ ทั่วไป เช่น ในแปลงไม้ดอก ริมน้ำตก โป่งดิน ฯลฯ ผีเสื้อกลางวันส่วนใหญ่ จะมีสีสันสวยงามเด่นสะดุดตา ความสวยงามของผีเสื้อถูกนำไปเปรียบเทียบ ให้เห็นภาพ เช่น ผีเสื้อไกเซอร์อิมพีเรียล (Teinopalpus imperialis) ที่ปีก มีสีเขียวและสีเหลืองแซมด้วยสีดำ มีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “มรกตผ้าห่มปก ผีเสื้อหางติ่งปารีส (Papilio paris) มีเกล็ดปีกด้านบนเป็นสีเขียวมรกต สะท้อนแสง ปีกคู่หลังมีแถบสีฟ้าอมเขียวขนาดใหญ่ เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “นกยูงแห่งปารีส” หรือผีเสื้อหางติ่งเฮเลน (Papilio helenus) โดยชื่อชนิด heleus หรือ Helen คือชื่อของนางเฮเลน ตัวละครเรื่อง อีเลียด (Iliad) ที่มีความงดงาม เป็นต้นเหตุของสงครามระหว่างกรีกกับทรอย เป็นต้น

ผีเสื้อคือแมลงที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศโดยทำหน้าที่ช่วยผสมเกสรให้พืชมี การแพร่กระจายขยายพันธุ์ เป็นทั้งเหยื่อและผู้ล่าในระบบห่วงโซ่อาหาร ระยะที่เป็นตัวหนอนจะกัด กินใบไม้ในป่าไม่ให้มีมากหรือหนาแน่นจนเกินไป ช่วยให้แสงแดดสอดส่องลงถึงพื้นด้านล่าง ซึ่ง เป็นประโยชน์ต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆได้ เช่น ต้นกล้าพืชหรือสัตว์หน้าดิน เนื่องจากในระยะตัวหนอนของ ผีเสื้อจะมีความเฉพาะเจาะจงต่อพืชอาหาร หากพบความหลากหลายของผีเสื้อมาก จะใช้เป็นดัชนี ชี้วัดความอุดมสมบูรณ์ของป่าได้ ในขณะเดียวกันหากป่ามีความเสื่อมโทรมอาจทำให้ประชากร หรือชนิดของผีเสื้อที่มีในพื้นที่ลดลงจึงสามารถใช้เป็นข้อสังเกตได้อย่างดี