การศึกษาประสิทธิภาพในการช่วยติดสี ความคงทนต่อแสงและการซัก ของสีผ้าไหมย้อมสีเทียนกิ่ง ด้วยสารสกัดหยาบจากใบมะขาม ใบเสม็ด และใบชะมวง

ชื่อนักเรียนผู้จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พิชญ์กาล พื้นพรหม, คณภรณ์ ถาวรศิริภัทร

อาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานวิทยาศาสตร์

มีนารัตน์ วงศ์เสน่ห์

โรงเรียนที่กำกับดูแลโครงงานวิทยาศาสตร์

โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย มุกดาหาร

ปีที่จัดทำโครงงานวิทยาศาสตร์

พ.ศ. 2561

บทคัดย่อโครงงานวิทยาศาสตร์

ผ้าไหมถือเป็นผ้าที่เป็นเอกลักษณ์อันขึ้นชื่อในประเทศไทย และจัดเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศไทย สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิต์ พระบรมราชินีนาถ พระราชินีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช(รัชกาลที่9) ท่านทรงให้ความสำคัญและส่งเสริมการทอผ้าไหมไทย รวมถึงการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม ทำให้ผ้าไหมได้ออกสู่สายตาประชาราษฎร์กันอย่างแพร่หลายมากขึ้น ทำให้ผู้คนมีความสนใจในผ้าไหมกันมากขึ้น ส่งผลให้เศรษฐกิจการทอผ้าไหมมีความเจริญก้าวหน้า จนทำให้ไหมไทยก้าวไกลไปสู่นานาประเทศ สีสันของผ้าไหมเป็นสิ่งที่เสริมความสวยงามของเส้นไหมให้ดูโดดเด่นสะดุดตามากยิ่งขึ้น ผู้คนจึงนิยมย้อมผ้าไหมก่อนจะนำไปแปรรูปหรือถักทอ สีที่ใช้ในการย้อมไหมมีทั้งสีที่เป็นสารเคมีสังเคราะห์และสีจากธรรมชาติ สีที่เป็นสารเคมีสังเคราะห์อาจก่อให้เกิดการอาการแพ้และอันตรายต่อสุขภาพได้ เนื่องจากสารเคมีที่อันตรายตกค้างอยู่บนเส้นใยผ้าที่ย้อม และส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมเนื่องมาจากน้ำทิ้งจากสีย้อมผ้าที่ปนเปื้อนไปด้วยสารเคมีอันตราย การย้อมไหมด้วยสารจากธรรมชาติจึงเป็นทางเลือกที่ดีเพราะปลอดภัยจากสารเคมีกว่า คณะผู้จัดทำจึงเกิดความสนใจที่จะศึกษาประสิทธิภาพในการช่วยติดสี ความคงทนต่อแสงและการซักของสีผ้าไหมย้อมสีเทียนกิ่ง ด้วยสารสกัดหยาบจากใบมะขาม ใบเสม็ด และใบชะมวง โดยแบ่งการศึกษาเป็น2ส่วนหลักๆ 1.ศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากใบมะขาม ใบเสม็ด และใบชะมวงโดยศึกษาเปรียบเทียบผลปริมาณมวลของใบพืชที่นำมาสกัดหยาบต่อค่าการติดสี ความคงทนต่อแสงและการซักของผ้าไหมย้อมสีเทียนกิ่งโดยให้ปริมาตรตัวทำละลายในการสกัดสารช่วยติดสีและระยะเวลาในการย้อมคงที่ 2.ศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของสารสกัดหยาบจากใบมะขาม ใบเสม็ด และใบชะมวงโดยศึกษาเปรียบเทียบระยะเวลาในการย้อมต่อค่าการติดสี ความคงทนต่อแสงและการซักของผ้าไหมย้อมสีเทียนกิ่งโดยให้ปริมาณมวลใบพืชบดแห้งที่นำมาสกัดและปริมาตรตัวทำละลายในการสกัดสารช่วยติดสีคงที่ โดยจะใช้วิธีสกัดหยาบแบบร้อนทั้งการทดลองในงานวิจัยนี้ ในการวิเคราะห์ผล แบ่งเป็น3ส่วน 1. การช่วยติดสี วิเคราะห์จากค่าสีL*a*b*C*และh*โดยนำผ้าที่ผ่านการดลองทดสอบด้วยเครื่องSpectrophotometer 2.การทดสอบความคงทนต่อแสงจะนำผ้าที่ผ่านการทดลองทดสอบด้วยเครื่องWeather O-meter และวิเคราะห์ผลจากค่าการเปลี่ยนแปลงของสี 3.การทดสอบความคงทนต่อกรซักจะนำผ้าที่ผ่านการทดลองทดสอบด้วยเครื่องLaunder-Ometer และวิเคราะห์ผลจากค่าการเปลี่ยนแปลงของสีคือค่าเฉลี่ยdE* แล้วนำผลการทดลองมาวิเคราะห์ความแตกต่างทางสถิติ ในแต่ละกลุ่มการทดลองแล้วสรุปผล